Chương 8

Dữ liệu ma

❦

Khả Vy bắt đầu làm đêm từ tuần thứ tư.

Không phải mỗi đêm. Thứ Ba và thứ Năm, hai đêm đủ xa nhau để không tạo pattern, đủ gần nhau để duy trì tiến độ. Cô ở lại sau khi tất cả về, đợi đến chín giờ, lúc hệ thống bảo trì chuyển sang chế độ ban đêm, tải thấp, phản hồi nhanh hơn, rồi mới bắt đầu.

Lý do chính thức: hoàn thành báo cáo phân tích xu hướng nhân sự hai năm, dự án được trưởng phòng giao tuần trước. Lý do thật: hệ thống ban đêm mở rộng quyền truy cập cho một số truy vấn phân tích, không cố ý, mà do kiến trúc phần mềm xử lý phân quyền khác nhau giữa chế độ ngày và đêm. Lỗi thiết kế, hoặc sự lười biếng của người viết code. Khả Vy phát hiện điều này vào đêm thứ Ba đầu tiên, khi một truy vấn bị chặn ban ngày lại trả về kết quả lúc chín giờ hai mươi tối.

Không phải kết quả đầy đủ. Metadata, timestamps, access logs, IP nội bộ. Phần xương của dữ liệu, không phải thịt. Nhưng xương đủ để xây lại hình dạng.

Đêm thứ Năm, tuần thứ tư. Tầng 22 trống.

Anh Kiên về lúc bảy giờ, muộn nhất phòng, sau cô. Trước khi đi, anh dừng ở cửa, nhìn lại.

— Lại ở lại à?

— Báo cáo xu hướng.

Kiên gật, khoác áo, bước ra. Không hỏi thêm. Kiên thuộc loại người hiểu rằng câu trả lời ngắn nghĩa là không muốn nói chuyện, và tôn trọng điều đó. Khả Vy ghi nhận: trong phòng, Kiên là người duy nhất không bao giờ bàn tán về đồng nghiệp vắng mặt. Không hỏi về Phương. Không hỏi về Hoàng. Có thể vì không quan tâm. Có thể vì biết không nên hỏi.

Cửa phòng đóng. Tiếng bước chân xa dần, rồi tiếng thang máy. Im lặng.

Đèn hành lang chuyển tiết kiệm, chỉ còn đèn bàn cô sáng. Màn hình laptop chiếu ánh xanh lên mặt cô, khuôn mặt không biểu cảm, mắt quét từ trái qua phải, đọc dữ liệu như đọc bản nhạc. Tìm nhịp. Tìm pattern. Tìm chỗ lệch.

Cô rút sổ tay ra, mở trang ghi chú từ đêm thứ Ba, đêm đầu tiên cô phát hiện hệ thống đêm mở rộng quyền truy vấn. Trang giấy ghi ba dòng bằng mực xanh: "Chế độ đêm: phân quyền lỏng hơn. Metadata truy cập được. Kiểm tra log phụ, cửa từ, email, máy in." Hôm nay cô sẽ đi sâu hơn.

Cô bắt đầu từ bảy người đã biến mất.

Hệ thống nhân sự đã xóa hồ sơ chính, tên, phòng ban, ngày vào, ngày nghỉ. Nhưng hồ sơ chính không phải nguồn dữ liệu duy nhất. Mỗi nhân viên để lại dấu vết ở nhiều hệ thống phụ: log truy cập cửa từ, log đăng nhập email, log sử dụng máy in, log đặt phòng họp, log canteen. Các hệ thống phụ này do phòng IT quản lý, không phải phòng nhân sự. Và phòng IT xóa log theo chu kỳ, chín mươi ngày, không xóa theo sự kiện.

Nghĩa là: nếu một người biến mất cách đây dưới chín mươi ngày, log phụ vẫn còn.

Anh Hoàng biến mất hai tuần trước. Log vẫn nằm đó.

Khả Vy mở hệ thống log tòa nhà, truy cập được vì phòng Phân tích có quyền đọc log vận hành, phần công việc hợp pháp. Cô tìm mã thẻ nhân viên của Hoàng, không còn trong hệ thống nhân sự, nhưng hệ thống cửa từ dùng mã số riêng, không liên kết trực tiếp. Cô phải đoán. Mã thẻ gồm năm chữ số, bắt đầu bằng năm vào, Hoàng vào năm 2022, nên mã bắt đầu bằng 22. Cô lọc tất cả mã 22xxx, loại những mã còn hoạt động, còn lại bảy mã đã vô hiệu hóa.

Một trong bảy mã có log truy cập bất thường: ngày thứ Năm trước khi biến mất, mã này quẹt thẻ tại tầng 35, phòng tài chính cấp cao, lúc tám giờ mười bốn tối. Ngoài giờ làm. Sau đó, lúc tám giờ ba mươi hai, một log khác xuất hiện: "Floor 47 Admin, Access Override, Employee File Modified." Mười tám phút sau khi Hoàng quẹt thẻ ở tầng 35.

Floor 47 Admin.

Khả Vy dừng lại. Đọc lại dòng log. Rồi đọc lần thứ ba.

Cô đã thấy cụm từ này trước, trong danh sách bảy người biến mất, mỗi người đều có ít nhất một dòng log chứa "Floor 47 Admin" trong vòng bốn mươi tám giờ trước khi hồ sơ bị xóa. Lúc đó cô chỉ ghi nhận, chưa đủ dữ liệu để kết luận. Bây giờ, với vụ Hoàng, cô có thêm một điểm dữ liệu.

Cô mở bảng tính mới, tạo mô hình. Cột: tên (hoặc mã thẻ), ngày biến mất, log "Floor 47 Admin" gần nhất trước đó, khoảng cách thời gian.

|---------|----------|---------------|-------------|

| 19-xxx | 2021-03 | 2021-03, -41h | 41 giờ |

| 19-xxx | 2021-09 | 2021-09, -36h | 36 giờ |

| 20-xxx | 2022-01 | 2022-01, -44h | 44 giờ |

| 20-xxx | 2022-06 | 2022-06, -38h | 38 giờ |

| 21-xxx | 2023-02 | 2023-02, -47h | 47 giờ |

| 21-xxx | 2023-08 | 2023-08, -40h | 40 giờ |

| 21-xxx | 2024-05 | 2024-05, -42h | 42 giờ |

| 22-xxx (Hoàng) | 2026-01, tuần 2 | 2026-01, -46h | 46 giờ |

Tám người. Tám lần "Floor 47 Admin" xuất hiện trong khoảng ba mươi sáu đến bốn mươi bảy giờ trước khi đối tượng biến mất. Không ngoại lệ. Khoảng cách trung bình: bốn mươi mốt giờ rưỡi.

Khả Vy ngồi lại, hai tay rời bàn phím. Nhìn bảng số trên màn hình.

Pattern. Không phải trùng hợp. Floor 47 Admin truy cập hồ sơ nhân viên → 41 giờ sau → nhân viên biến mất.

Mối liên hệ nhân quả chưa thể khẳng định, tương quan không phải nhân quả, quy tắc cơ bản của phân tích dữ liệu. Nhưng tám trên tám, khoảng cách đều, pattern lặp, xác suất trùng hợp ngẫu nhiên thấp đến mức có thể bỏ qua.

Cô nhìn bảng số. Ở đâu đó trên tầng 47, một người, hoặc một hệ thống, truy cập hồ sơ nhân viên, đánh giá, ra quyết định. Bốn mươi mốt giờ sau, nhân viên đó không còn. Không phải ngẫu nhiên. Không phải quy trình nhân sự bình thường. Đây là quy trình khác, có lịch, có nhịp, có người điều khiển.

Floor 47 Admin. Trần Quân Phong.

Hai cái tên, một là mã hệ thống, một là người cô gặp tuần trước tại bàn ăn tầng 50. Cô chưa có bằng chứng rằng chúng là một. Nhưng chức danh "Giám đốc chiến lược đặc biệt" không tồn tại trên sơ đồ tổ chức, tầng 47 không tồn tại trên thang máy, và "Floor 47 Admin" không tồn tại trong danh sách quyền hệ thống mà phòng IT công khai. Ba thứ không tồn tại, cùng chỉ về một nơi.

Cô cuộn lên, tìm thêm. Và dừng lại ở một dòng log cũ hơn, cũ hơn nhiều, nằm ở rìa giới hạn dữ liệu mà hệ thống đêm cho phép truy cập. Năm 2016. Mã thẻ bắt đầu bằng 08, nghĩa là người này vào Aeternum năm 2008.

Log: "Floor 47 Admin, Access Override, Employee File Modified." Ngày: ba ngày trước ngày ghi trên giấy khai tử của cha cô.

Khả Vy không thay đổi tư thế. Không nhắm mắt, không siết tay, không thở mạnh hơn. Cô nhìn dòng log, mười bốn ký tự ngày tháng, font nhỏ, ánh xanh trên nền đen, và ghi nhận nó như ghi nhận mọi điểm dữ liệu khác. Chỉ là cơ thể cô phản ứng trước khi ý thức can thiệp: bàn tay trái co lại, các ngón nắm vào lòng bàn tay, rồi thả ra chậm, từng ngón một.

Cha cô là điểm thứ chín. Cùng pattern. Cùng "Floor 47 Admin." Cùng khoảng cách.

Cô thêm dòng cuối vào bảng:

| 08-xxx (Đức) | 2016-xx | 2016-xx, ~72h trước | ~72 giờ |

Khoảng cách dài hơn, bảy mươi hai giờ thay vì bốn mươi mốt. Hoặc vì thời điểm đó quy trình chưa hoàn thiện. Hoặc vì trường hợp của cha cô khác.

Khả Vy rút USB từ túi áo khoác, USB cá nhân, mua ngoài, không thuộc hệ thống công ty. Cô cắm vào laptop, sao chép toàn bộ bảng tính, toàn bộ log đã lọc, toàn bộ truy vấn đã chạy. Mười bảy megabyte. Ba mươi hai giây.

Cô biết rủi ro. Điều khoản bảo mật nội bộ, cô đã đọc ba lần trước khi ký, ghi rõ: "Sao chép dữ liệu nội bộ ra thiết bị không được phê duyệt là vi phạm nghiêm trọng, có thể dẫn đến chấm dứt hợp đồng lao động và truy cứu pháp lý." Nhưng điều khoản cũng ghi: "Không được xóa hồ sơ nhân viên ngoài quy trình nhân sự tiêu chuẩn." Tầng 47 vi phạm điều khoản thứ hai chín lần trong ba năm. Cô vi phạm điều khoản thứ nhất một lần, tối nay.

Dữ liệu trên hệ thống có thể bị xóa bất cứ lúc nào, như hồ sơ Hoàng, như hồ sơ cha cô, như bảy người kia. USB trong túi cô là bản sao duy nhất nằm ngoài tầm kiểm soát của tầng 47. Mười bảy megabyte. Nhẹ hơn một bức thư. Nặng hơn mười năm.

Cô rút USB, bỏ lại túi áo khoác. Quay lại màn hình, chuẩn bị đóng bảng tính.

Đèn tắt.

Không phải tắt dần, tắt cụt, đồng thời, toàn bộ tầng 22. Màn hình laptop vẫn sáng, chạy pin, nhưng đèn trần, đèn hành lang, đèn nhà vệ sinh, tất cả tắt cùng lúc. Bóng tối nuốt căn phòng trong nửa giây.

Khả Vy ngồi im. Tim đập nhanh hơn nhưng tay không rời bàn phím. Cô đếm, một, hai, ba.

Đèn bật lại. Cùng lúc, cùng nhịp, như thể ai đó vừa tắt công tắc rồi bật lại.

Nhưng màn hình laptop của cô hiện khác. Cửa sổ bảng tính đã đóng. Trình duyệt nội bộ đã đóng. Tất cả tab đã đóng. Giữa màn hình, một thông báo hệ thống, font trắng trên nền đen:

"Session expired. All temporary files deleted."

Ai đó vừa kick cô ra khỏi hệ thống. Từ xa. Trong lúc đèn tắt.

Khả Vy nhìn thông báo. Rồi nhìn xuống túi áo, USB vẫn nằm đó, cứng, nhỏ, nặng hơn trọng lượng thật. Cô đã kịp sao chép trước khi bị cắt. Nếu chậm ba mươi giây, dữ liệu chỉ còn trong đầu cô, và đầu người không có chức năng export.

Khả Vy ngồi thêm hai phút. Không vội. Người vội sau sự cố trông giống người có lỗi. Cô cần trông giống người bị lỗi hệ thống, khó chịu, mệt, bực bội vì mất bài làm. Cô thở đều, chỉnh lại tóc, đóng laptop, cho vào túi.

Đứng dậy. Đi vào nhà vệ sinh tầng 22, rửa mặt, nhìn gương. Khuôn mặt trong gương trông bình thường. Hơi mệt. Hơi nhợt vì ánh đèn huỳnh quang nhà vệ sinh, đèn này không tắt lúc nãy, nghĩa là hệ thống điện bị cắt có chọn lọc, không phải mất điện toàn tầng. Chi tiết quan trọng. Cô ghi nhận.

Ra hành lang. Tầng 22 sáng trở lại, đèn tiết kiệm, bóng dài trên sàn gạch. Không có ai. Không có tiếng bước chân. Không có tiếng thang máy. Cô nhìn lên, camera hành lang, hai trục xoay, đèn đỏ nhấp nháy. Hôm nay nó quay không. Cô không biết. Nhưng cô biết ai đó đang nhìn.

Cô đi về phía thang máy, bước đều, tốc độ bình thường, không nhanh hơn, không chậm hơn. Vào thang máy, bấm hầm xe. Cửa đóng. Thang đi xuống.

Trong thang máy, cô rút sổ tay, viết nhanh:

Floor 47 Admin, truy cập hồ sơ 36-47h trước mỗi vụ biến mất. 8/8 trường hợp. Cha: ~72h, cùng pattern. USB đã copy. Hệ thống kick session khi phát hiện. Ai monitor realtime? Đèn tắt 3 giây, ngẫu nhiên hay cố ý? Cắt nguồn để giấu thao tác remote?

Thang máy đến hầm xe. Cô lái về trong im lặng, USB trong túi áo khoác treo ở ghế phụ, radio tắt, tay nắm vô lăng chặt hơn bình thường.

Về đến căn hộ, cô khóa cửa, kiểm tra cửa sổ, kéo rèm. Lấy USB ra, cắm vào laptop cá nhân, laptop không nối mạng công ty, kiểm tra file. Mười bảy megabyte, đầy đủ. Chưa bị mã hóa, chưa bị corrupted.

Cô rút USB, cân nhắc. Cần một chỗ an toàn, không phải ngăn kéo bàn, không phải túi xách, không phải bất kỳ nơi nào mà một cuộc khám xét cơ bản sẽ tìm ra. Cô nhìn quanh căn hộ. Mắt dừng ở kệ sách, hộp tài liệu của cha, trên cùng, đã nằm đó từ khi cô chuyển đến.

Cô lấy hộp xuống, mở nắp. Bên trong: giấy khai tử bản sao, ba tấm ảnh cũ, cha mẹ cô trước cửa nhà, cha cô bế cô lúc bốn tuổi, cha cô mặc vest đứng trước tòa nhà Aeternum, và một bức thư tay ông viết cho mẹ cô, phong bì đã vàng, chữ viết gọn, mực xanh.

Mực xanh. Tay phải.

Cô nhìn bức thư. Nhìn tay mình, tay trái. Cô thừa hưởng mắt cha, cách nhìn thẳng của cha, nhưng không thừa hưởng tay thuận. Chi tiết nhỏ, vô nghĩa, nhưng cô nghĩ đến nó mỗi lần mở hộp.

Cô đặt USB giữa bức thư tay và tấm ảnh trước Aeternum. Nơi không ai nghĩ sẽ tìm. Đóng hộp, đặt lại kệ.

Rồi nằm xuống giường, mắt mở, nhìn trần nhà.

Ai đó đang theo dõi mọi truy vấn cô chạy trên hệ thống. Ai đó có quyền cắt session từ xa và xóa file tạm. Ai đó biết cô đang tìm gì, và chọn kick cô ra thay vì để cô tiếp tục. Nhưng cũng chọn không sa thải, không xóa thẻ, không gọi bảo vệ.

Lại pattern cũ. Biết mà không xử lý. Cảnh báo mà không hành động.

Cùng một người. Phải cùng một người. Email ẩn danh. Camera tracking. Bữa tối. Và bây giờ, session bị cắt.

Trần Quân Phong.

Khả Vy nhắm mắt. Không phải vì buồn ngủ. Vì cô cần nghĩ, và nghĩ trong bóng tối dễ hơn trong ánh sáng.

Anh ta biết cô đang tìm gì. Biết cô tìm thấy gì. Và vẫn chọn để cô ở lại.

Chín người biến mất vì truy cập sai dữ liệu hoặc hỏi sai câu hỏi. Cô đã truy cập sai dữ liệu, hỏi sai câu hỏi, leo cầu thang cấm, và sao chép file ra USB. Theo mọi tiêu chí, cô nên là người thứ mười.

Nhưng cô vẫn nằm đây, trong căn hộ của mình, trên giường của mình, nhìn trần nhà trong bóng tối.

Câu hỏi không phải "tại sao." Câu hỏi là: bao lâu nữa thì sự kiên nhẫn đó hết.

❦