Tên cha

Thứ Năm, tuần thứ mười. Hai mươi hai giờ mười lăm.

Tầng ba mươi tám. Camera tắt – đúng mười giờ, đúng lịch, đúng như tuần trước. Cô đã kiểm tra trước khi lên: hệ thống quản lý tòa nhà, mục vận hành thiết bị, lọc tầng ba mươi tám – camera chuyển sang tiết kiệm điện lúc 22h00.

Minh Khang đợi trong phòng lưu trữ. Đèn huỳnh quang bật, cửa đóng, két mở.

– Em muốn xem gì.

– Sổ bìa cứng.

Minh Khang lấy cuốn sổ từ két – bìa cứng xanh đậm, gáy dán băng keo đã vàng, kích cỡ A5. Cũ – kiểu sổ công sở mười năm trước, loại bán ở nhà sách Fahasa.

Anh ta đặt lên bàn. Không mở.

– Tôi đọc sổ này một lần. Khi mới nhận két – năm ngoái. Đọc xong, đóng lại, không mở lần hai.

Cô nhìn anh ta.

– Tại sao.

– Vì sổ này không ghi quy trình. Sổ này ghi vụ việc. Từng vụ. Ai đề xuất, ai phê duyệt, ai thực hiện, kết quả gì. Minh Khang dừng. – Tôi đọc xong thì hiểu tại sao trưởng ban cũ nghỉ.

Cô mở sổ.

Trang đầu – tiêu đề viết tay, bút bi đen, chữ nghiêng: "Ghi chú nội bộ – Dự án Đặc biệt." Không ngày, không tên tác giả. Dưới tiêu đề, một dòng nhỏ: "Lưu ý: tài liệu này không tồn tại trong hệ thống."

Trang hai – bảng mẫu, kẻ tay:

Mục | Nội dung

Mã vụ | SP-xxxx

Đối tượng | [tên]

Người đề xuất | [tên]

Phê duyệt | [tên/mã]

Ngày kích hoạt | [ngày]

Kết quả | [hoàn tất/chuyển giao/hủy]

Ghi chú | [nếu có]

Bảng mẫu – giống biểu mẫu hành chính. Cô đã thấy kiểu này trong hồ sơ nhân sự Aeternum – nhưng không mục nào gọi là "đối tượng" hay "người đề xuất." Đây là biểu mẫu riêng – cho tầng bốn mươi bảy.

Cô lật tiếp. Trang ba – vụ đầu tiên.

Mã: SP-2007-001. Đối tượng: Nguyễn Hoàng Lâm. Người đề xuất: d-exec. Phê duyệt: d-exec. Ngày kích hoạt: 14/08/2007. Kết quả: hoàn tất. Ghi chú: "Không phối hợp. Đã xử lý theo phương án B."

2007. Năm đầu tiên Aeternum hoạt động. Vụ đầu tiên – d-exec vừa đề xuất vừa phê duyệt. Đình Viễn tự ra lệnh, tự duyệt, tự xử lý. Chưa có Quân Phong. Chưa có internal-ops-07. Một người – một hệ thống.

Cô lật. SP-2007-002. SP-2008-001 đến 003. SP-2009-001, 002. Mỗi vụ – một trang, một bảng. Đối tượng: tên người. Người đề xuất: d-exec, hoặc "ops-field" – mã mới, không phải internal-ops-07. Phê duyệt: d-exec. Kết quả: hoàn tất, chuyển giao, hủy.

Trang mười hai – SP-2010-003. Cô dừng.

Đối tượng: Trần Minh Tú. Người đề xuất: Lâm Hữu Đức. Phê duyệt: d-exec. Ngày kích hoạt: 03/05/2010. Kết quả: chuyển giao. Ghi chú: "Đối tượng chuyển công tác theo đề xuất LHĐ. Không cần phương án B."

Cô đọc lại. Người đề xuất: Lâm Hữu Đức. Cha cô.

Tay cô trên bàn – các ngón thẳng, yên. Không siết. Không run. Mắt trên giấy, đọc từng chữ, từng nét bút bi đen.

Cha cô đề xuất xử lý Trần Minh Tú. Đình Viễn phê duyệt. Kết quả: chuyển giao – không phải "hoàn tất", không phải chết. Chuyển công tác. Cha cô đề xuất – và chọn phương án nhẹ nhất.

Nhưng cha cô đề xuất.

Cô lật tiếp. SP-2011-002.

Đối tượng: Phạm Quốc Hải. Người đề xuất: Lâm Hữu Đức. Phê duyệt: d-exec. Ngày kích hoạt: 17/09/2011. Kết quả: chuyển giao. Ghi chú: "LHĐ đề xuất phương án A (chuyển giao). d-exec đồng ý."

Lần thứ hai. Cha cô – người đề xuất. Lần thứ hai – chuyển giao, không phải hoàn tất.

SP-2012-001.

Đối tượng: Nguyễn Thanh Sơn. Người đề xuất: Lâm Hữu Đức. Phê duyệt: d-exec. Ngày kích hoạt: 22/01/2012. Kết quả: hoàn tất. Ghi chú: "Đối tượng từ chối chuyển giao. Phương án B – d-exec chỉ đạo trực tiếp. LHĐ không tham gia thực hiện."

Cô đọc dòng ghi chú. "Đối tượng từ chối chuyển giao." Cha cô đề xuất chuyển giao – đối tượng từ chối. Đình Viễn chuyển sang phương án B. Cha cô không tham gia thực hiện.

Phương án B – "hoàn tất." Ai đó chết. Cha cô đề xuất ban đầu – nhưng kết quả cuối cùng do Đình Viễn quyết định.

Cô ngồi yên. Không lật tiếp.

Im lặng. Đèn huỳnh quang rù trên trần. Minh Khang đứng cạnh kệ thép, lưng dựa, tay đút túi quần. Không nhìn cô – nhìn sàn.

Ba vụ. Cha cô là "người đề xuất" trong ba vụ – 2010, 2011, 2012. Hai chuyển giao, một hoàn tất (không do cha thực hiện). Ba vụ trong sáu năm cha ở tầng bốn mươi bảy.

Cha cô không chỉ làm việc ở tầng bốn mươi bảy. Cha cô là thành viên – có quyền đề xuất, có mã riêng, có tiếng nói trong quy trình. Cha cô xây email hệ thống, xây cơ sở hạ tầng kỹ thuật – và cha cô quyết định ai cần "xử lý."

Mười năm cô tin cha là nạn nhân. Mười năm cô xây mọi thứ – vào Aeternum, học dữ liệu, chịu đựng, đào bới – trên nền tảng một niềm tin: cha vô tội, cha bị giết, cha cần được minh oan.

Nền tảng đó vừa nứt.

– Em. Minh Khang nói, nhẹ.

Cô không nhìn lên.

– Em cần thời gian?

– Không.

Cô lật tiếp. SP-2013 đến SP-2015 – không có tên cha. Người đề xuất: d-exec, ops-field, hoặc mã mới "T47-exec" – có thể là Quân Phong sau khi lên chức. Cha cô không đề xuất vụ nào sau 2012 – bốn năm trước khi chết.

Bốn năm im lặng. Flashback – lời Quân Phong trong bếp T46: "Cha cô phát hiện hệ thống email mình xây, muốn đưa ra ngoài." Lời bản ghi âm: "Cha cô phát hiện... muốn tiết lộ..."

Cha cô tham gia hệ thống từ 2007 đến 2012. Rồi dừng. Rồi phát hiện hệ thống dùng công cụ mình tạo ra để xử lý người. Rồi muốn tiết lộ. Rồi bị sa thải. Rồi chết.

Cha cô không phải nạn nhân ngay từ đầu. Cha cô là thành viên – rồi trở thành nạn nhân khi muốn rời đi.

Cô lật tiếp. Tìm – tìm tên cha ở cột "đối tượng." Nếu cha cô từ người đề xuất thành đối tượng – vụ đó phải nằm đây.

SP-2016-001.

Đối tượng: Lâm Hữu Đức. Người đề xuất: d-exec. Phê duyệt: d-exec. Ngày kích hoạt: 12/07/2016. Kết quả: hoàn tất. Ghi chú: "Đối tượng vi phạm Điều 12 – tiết lộ thông tin tuyệt mật ra ngoài hệ thống. Phương án A (chuyển giao), bị bác bởi d-exec. Phương án B, T47-exec thực hiện bước 1 (sa thải). Bước 2, d-exec chỉ đạo trực tiếp, không qua T47-exec."

Cô đọc ba lần. Mỗi lần – thêm một lớp.

Lớp một: d-exec đề xuất xử lý cha. Đình Viễn – người cha cô từng làm việc cùng, từng cùng hệ thống – quay lại xử lý cha cô.

Lớp hai: T47-exec thực hiện bước một – sa thải. Trần Quân Phong. Ký lệnh sa thải để cứu – đúng như anh ta nói trong bếp T46. Nhưng sổ ghi rõ: "Phương án A bị bác bởi d-exec." Quân Phong đề xuất chuyển giao – Đình Viễn bác. Đình Viễn muốn hoàn tất.

Lớp ba: "Bước 2, d-exec chỉ đạo trực tiếp, không qua T47-exec." Đình Viễn giết cha cô – trực tiếp, không qua Quân Phong. Quân Phong sa thải để cứu, Đình Viễn giết sau khi sa thải. Hai bước – hai người – hai ý định ngược nhau.

Và tất cả nằm trên một trang giấy, trong một cuốn sổ bìa cứng, trong một két sắt tầng ba mươi tám.

Cô đóng sổ. Đặt lên bàn.

– Ba vụ cha tôi đề xuất. Một vụ cha tôi là đối tượng. Cô nói. Giọng đều – cô nghe giọng mình như nghe người khác nói. – Hai chuyển giao, một hoàn tất do d-exec chỉ đạo. Cha tôi đề xuất nhưng chọn phương án nhẹ nhất. Khi đối tượng từ chối – cha tôi không tham gia phương án B.

Minh Khang nhìn cô. Không gật – đợi.

– Cha tôi ở T47 từ 2007 đến 2016. Chín năm. Sáu năm đầu – tham gia. Ba năm cuối – dừng đề xuất, phát hiện vấn đề, muốn rời. Bốn năm cuối nếu tính từ 2012 đến 2016.

– Em đang phân tích.

– Tôi đang phân tích. Vì nếu tôi không phân tích – tôi sẽ phải cảm.

Minh Khang im. Hiểu. Hoặc đủ khôn để giả vờ hiểu.

Cô nhìn cuốn sổ trên bàn – bìa cứng xanh đậm, gáy vàng, bên trong là hai mươi năm. Bên trong là tên cha cô ở cột "người đề xuất" – không phải "đối tượng."

– Anh đọc sổ này năm ngoái. Cô nói. – Anh thấy tên cha tôi.

– Tôi thấy.

– Và anh vẫn cho tôi xem.

– Tôi cho em xem vì em cần biết. Minh Khang nói. – Nếu em tiếp tục đào mà không biết – em sẽ đào trên nền tảng sai. Mọi suy luận sẽ sai. Mọi hành động sẽ sai. Em cần biết cha em là ai – không phải cha em trong ký ức em, mà cha em trong hệ thống.

Cô nhìn Minh Khang. Anh ta nhìn lại – mắt sau kính, đều, không thương hại. Kiểu nhìn của luật sư – đưa bằng chứng, không đưa cảm xúc.

– Cha em là thành viên tầng bốn mươi bảy. Minh Khang nói. – Cha em đề xuất xử lý ba người. Hai người sống – chuyển giao. Một người chết – không phải tay cha em. Nhưng cha em khởi động quy trình. Không có đề xuất của cha em – Đình Viễn không biết đối tượng tồn tại.

Cô nghe. Mỗi câu – một viên gạch rơi. Nền tảng mười năm đang vỡ – không vỡ ầm, vỡ từng mảnh, chậm, đều, kiểu nứt mà phải nhìn kỹ mới thấy.

– Nhưng cha em cũng dừng. Minh Khang nói tiếp, giọng thấp hơn. – Bốn năm trước khi chết – không đề xuất vụ nào. Xây lại email hệ thống để ghi nhận bằng chứng. Muốn đưa ra ngoài. Bảo vệ nhân viên IT trẻ khỏi phương án B. Cha em quay lưng lại hệ thống mình giúp xây.

– Và hệ thống giết cha em vì điều đó.

– Sổ ghi rõ: Quân Phong đề xuất phương án A cho vụ cha em – chuyển giao. Đình Viễn bác. Quân Phong sa thải để cứu. Đình Viễn giết sau. Hai ý định ngược nhau – trên cùng một trang.

Minh Khang nhìn cô. Lâu.

– Em biết điều đó nghĩa là gì.

– Quân Phong không giết cha tôi. Tôi biết từ tuần tám. Sổ xác nhận.

– Không chỉ vậy. Minh Khang nói. – Cha em từng là đồng nghiệp của Quân Phong trên tầng bốn mươi bảy. Cha em đề xuất xử lý người. Quân Phong cũng đề xuất xử lý người. Hai người – cùng hệ thống, cùng vai trò. Khi cha em muốn rời – Quân Phong cố cứu. Bây giờ con gái cha em đang đào – Quân Phong cố cứu lần nữa.

Im lặng. Đèn huỳnh quang rù. Cô nghe nhịp tim mình – bốn mươi lăm giây. Bình thường. Mọi thứ đều bình thường – ngoại trừ thế giới cô dựng mười năm vừa thay đổi hình dạng.

– Vì cha em bảo vệ anh ấy. Cô nói – lặp lại lời Quân Phong trong bếp T46. – Và vì –

Câu bỏ dở. Lần thứ hai – lần đầu Quân Phong nói, lần này cô nói. Cùng chỗ dừng.

Hai mươi ba giờ. Cô đứng ở cửa sổ phòng lưu trữ – kính bẩn, nhìn ra hành lang tối. Minh Khang đóng két, khóa, cất chìa.

Cô nghĩ đến ảnh cha trong hộp tài liệu ở căn hộ – cha đứng trước tòa Aeternum, mặc vest, cười. Bức ảnh cô nhìn mỗi đêm trước khi ngủ – suốt mười năm. Cha trong ảnh – người đàn ông cô nhớ: hiền, ít nói, hay mua đồ chơi về cho con gái, chết đột ngột trong nhà một buổi sáng.

Cha trong sổ – người đề xuất xử lý ba người. Người tham gia hệ thống sáu năm. Người có mã riêng trong quy trình tầng bốn mươi bảy.

Hai người – cùng một người.

Cô không giận cha. Không – giận cần đối tượng rõ ràng, cần biết giận ai, giận gì. Cô không biết giận gì. Cha sai khi tham gia – nhưng cha đúng khi dừng. Cha đúng khi muốn rời – nhưng cha đã ở đó sáu năm trước khi muốn rời. Sáu năm – ba vụ – hai người sống, một người chết.

Cô không biết cảm gì. Lần đầu trong mười tuần – cô không phân tích được chính mình.

– Đi thôi. Minh Khang nói.

Cô gật. Không nhìn lại cuốn sổ trong két. Không cần – cô đã đọc, đã nhớ, đã ghi vào nơi không xóa được.

Căn hộ. Không giờ mười lăm.

Cô không mở sổ tay. Không ghi chú. Ngồi ở bàn, đèn tắt, ánh đèn đường lọt qua rèm.

USB trong túi áo khoác. Sổ tay trong ba lô. Hộp tài liệu cha trên kệ – hộp mà cô giữ mười năm, bên trong có ảnh cha, thư tay, giấy khai tử.

Cô đứng dậy. Lấy hộp xuống. Mở.

Ảnh cha – đứng trước tòa Aeternum, mặc vest, cười. Cô nhìn. Mắt cha trong ảnh – hiền, ấm, kiểu mắt người đàn ông về nhà mua đồ chơi cho con gái sáu tuổi.

Kiểu mắt người đàn ông sáng hôm đó có thể vừa đề xuất "xử lý" ai đó trước khi về nhà.

Cô đặt ảnh lại. Đóng hộp. Đặt lên kệ.

Không khóc. Không vì cứng – vì nước mắt cần biết khóc cho ai. Cô không biết khóc cho cha nạn nhân hay khóc cho cha thành viên, hay khóc cho chính mình – người đã xây mười năm trên một nền tảng vừa nứt.

Sofa. Đêm thứ mười lăm. Không tắt đèn – để đèn đường lọt qua, đủ sáng để thấy trần nhà, đủ tối để không thấy hộp tài liệu trên kệ.

Cha ơi. Con không biết con đang tìm ai nữa.

Câu đó – không phân tích, không logic, không dữ liệu. Câu của đứa trẻ sáu tuổi mà cô giấu hai mươi năm, bên dưới hai mươi sáu tuổi lạnh và chính xác.

Cô nhắm mắt. Không ngủ.

Nghĩ đến ngày mai. Tầng hai mươi hai, hai bàn sáng, báo cáo biến động nhân sự. Trung sẽ đeo tai nghe. Cô sẽ gõ phím. Bình thường.

Nhưng câu hỏi đã thay đổi. Mười tuần trước: "Tại sao cha chết?" Tuần trước: "Từ bao giờ?" Bây giờ: "Cha là ai?"

Và câu hỏi tiếp – câu cô chưa dám hỏi, nằm im dưới đáy, nặng hơn mọi dữ liệu cô thu thập: Nếu cha không bị giết năm 2016 – cha sẽ tiếp tục đề xuất xử lý bao nhiêu người nữa?

Cô không trả lời. Không ai trả lời được câu hỏi về người đã chết.

Bên ngoài – Sài Gòn tháng năm, đèn đường, xe khuya, mưa phùn mỏng như bụi. Tòa nhà Aeternum đứng đâu đó trong đêm – tầng hầm ướt, archive cháy, két sắt khóa, sổ bìa cứng nằm trong bóng tối chứa tên cha cô ở cột mà cô không bao giờ nghĩ sẽ thấy.

Người đề xuất.

Cha cô.

Mưa phùn rơi. Mỏng, nhẹ, không nghe thấy. Kiểu mưa Sài Gòn tháng năm – không đủ để ướt, nhưng đủ để mọi thứ ẩm đi, mờ đi, như ký ức đang tan ở rìa.