Bạch Miên lựa chọn
Bạch Miên thức lúc mười hai giờ mười lăm, ngày thứ tám.
Hai ngày còn lại.
Cô thức vì lạnh. Không phải lạnh ngoài trời (đêm ấm, gió nhẹ, mưa chưa rơi). Lạnh từ bên trong. Lạnh kiểu cơ thể cô đang mất nhiệt, đang bớt đi thứ gì đó dưới da khiến da giữ ấm. Lạnh kiểu nước đá tan: không phải đá lạnh, mà đá đang bớt đá, đang trở thành nước, đang mất hình.
Cô ngồi dậy. Chăn rơi khỏi vai, nhẹ, vì vai cô mỏng. Tay cô trên chăn: trong suốt đến khuỷu, và giờ, qua đêm, lan lên bắp tay. Ánh nến chiếu qua cánh tay cô như chiếu qua nước: không bị chắn, không bị bẻ, đi thẳng qua, chiếu lên ghế, lên tường, thành hình tay sáng trên vải gỗ. Tóc cô trắng gần hết, chỉ còn vài sợi đen ở gốc, sát da đầu, kiểu sợi đen cuối cùng chưa chịu thua.
Cô nhìn quanh tiệm. Nến cháy. Kho Lặng rung nhẹ, đều, ánh sáng nhấp nháy. Quầy gỗ, sổ gáy da đen nằm trên mặt quầy.
Sổ mở.
Cô nhìn sổ. Từ ghế cửa sổ, cách quầy bốn bước, cô nhìn thấy: sổ mở, trang cuối, chữ viết trên trang, nét bút hẹp, thẳng, nét bút Lục Thời. Và ở cuối trang, dòng ký. Trống.
Lục Thời không ở quầy. Cô nhìn quanh: không ở Kho Lặng (cửa Kho khép), không ở gác (cầu thang im). Cửa tiệm hé. Gió lọt qua khe cửa, mát, mang theo mùi hẻm ẩm.
Cô bước đến quầy. Chậm, vì chân cô yếu, cổ chân trong suốt gần hết, bước chân nhẹ trên sàn gỗ không tiếng. Bốn bước. Đứng trước quầy. Nhìn xuống sổ.
Đọc.
"Khế ước hoàn nguyên #0001-B. Người ký: Lục Thời, chủ tiệm đương nhiệm."
Cô đọc tiếp. Chậm. Mỗi chữ đi qua mắt cô nặng, kiểu đọc bản án, kiểu đọc thứ mình sợ nhất mà biết mình sẽ đọc.
"Vật cầm cố: sự tồn tại của Lục Thời, toàn bộ."
Ngực cô nặng. Nặng kiểu đá rơi vào giếng sâu: rơi, rơi, và tiếng vọng lâu.
"Đổi lấy: sự tồn tại hoàn chỉnh của Bạch Miên."
Cô đọc xong. Đứng im. Mười giây. Tay cô trên mặt quầy, mỏng, trong suốt, ánh nến đi qua ngón cô chiếu lên trang giấy thành vệt sáng nhỏ. Cô nhìn chữ hắn viết. Nhìn nét bút quen: hẹp, thẳng, đều. Nét bút hắn dùng ba trăm năm viết hàng ngàn khế ước cho hàng ngàn khách. Và bây giờ, nét bút đó viết khế ước cho chính hắn.
Hắn định ký.
Cô biết. Cô đã biết từ khi hắn kể về giao dịch thay thế. Cô đã thấy trong mắt hắn đêm đó: mắt người đã quyết nhưng chưa nói. Cô đã thấy trong cách hắn nhìn cô mỗi đêm kể từ đó: nhìn lâu, nhìn kỹ, nhìn kiểu người đang ghi nhớ trước khi quên. Hắn pha trà hai chén nhưng uống chậm hơn. Hắn đọc sổ nhưng mắt không trên chữ. Hắn lau Kho Lặng lâu hơn, tay trên lọ lâu hơn, kiểu tay người chạm thứ gì đó lần cuối.
Cô biết tất cả. Và cô đợi. Đợi hắn nói. Vì hắn hứa (không bằng lời, bằng mắt, bằng cách hắn nhìn cô khi cô nói "Diệp An giấu", hắn gật, nghĩa là "ta sẽ không giấu"). Và hắn đã viết khế ước nhưng không ký. Nghĩa là hắn định nói trước.
Nhưng cô thức trước khi hắn nói. Và cô đọc trước khi hắn nói. Và bây giờ cô biết, biết chính xác, biết bằng chữ đen trên giấy trắng, và ngực cô nặng, và mắt cô ướt, và cô đứng trước quầy gỗ, tay mỏng trên sổ, và nghĩ một từ:
Không.
Cô bước ra cửa tiệm.
Hắn đứng ngoài hẻm. Lưng tựa tường gạch, tay đút túi, mắt nhìn đầu hẻm. Đêm tối, đèn đường xa nhấp nháy, hẻm ẩm, mùi rêu trên gạch, mùi nước mưa cũ trong rãnh. Hắn đứng đó kiểu người đang nhìn thứ gì đó xa hơn hẻm, xa hơn đêm, xa hơn ba trăm năm.
Cô đứng ở ngưỡng cửa. Ánh nến trong tiệm chiếu từ sau lưng cô, chiếu qua cô (qua, vì cơ thể cô gần như không chắn sáng nữa), chiếu lên tường hẻm thành vệt sáng không có bóng người.
– Anh định ký.
Không hỏi. Biết. Giọng đều, thấp, giọng người đã đọc khế ước và hiểu từng chữ.
Hắn quay lại. Nhìn cô. Mắt hắn tối, mệt (ba đêm gần như không ngủ, quầng mắt sâu, da tái dưới ánh đèn đường), nhưng quyết. Mắt người đã nghĩ xong.
– Ta định nói cô trước, hắn nói. Giọng khàn. Không giấu.
– Anh định hy sinh. Giống Diệp An.
– Không giống. Hắn bước tới một bước. Đứng trước cô, cách một cánh tay. Diệp An giấu. Ta nói. Diệp An chọn thay cô ấy. Ta hỏi cô.
– Anh hỏi sau khi viết xong. Anh viết trước, hỏi sau. Nghĩa là anh đã quyết. Hỏi chỉ là hình thức.
Hắn nhìn cô. Im. Vì cô đúng. Hắn viết khế ước xong mới định nói. Nghĩa là quyết định đã xong, "nói" chỉ là cho cô biết, không phải cho cô chọn. Giống hệt Diệp An: quyết rồi mới "cho biết" bằng cách biến mất. Khác ở hình thức. Giống ở bản chất.
Cô đúng. Và hắn biết cô đúng.
– Vậy cô muốn gì.
Giọng hắn thấp. Không giận. Không cãi. Hỏi thật. Vì hắn không biết. Hắn đã nghĩ mọi cách: để cô tan (không chấp nhận), ký để cứu cô (cô không cho), mở lọ Diệp An (không mở được). Hắn hết cách. Và khi hết cách, hắn hỏi.
Bạch Miên nhìn hắn. Mắt cô ướt nhưng không chảy. Mắt đặc, rõ, sáng hơn mọi phần còn lại trên cơ thể cô. Cơ thể cô mờ gần hết: tay trong suốt, vai mỏng, cổ nhạt, chân gần biến. Nhưng mắt cô ở đó. Đặc. Thật.
– Nếu sống mà quên mất anh, cô nói, giọng nhẹ, chắc, giọng người đã nghĩ xong trước khi mở miệng, vậy người được cứu không phải là em.
Im lặng. Gió thổi qua hẻm, lạnh, mang theo mùi mưa sắp đến. Trong tiệm, Kho Lặng rung nhẹ.
– Diệp An cứu anh và anh quên cô ấy ba trăm năm. Ba trăm năm anh ngồi bên ghế trống, uống trà một chén, giữ đồng hồ ở 2:17, và không biết vì sao. Nếu anh ký, em sẽ sống. Em sẽ bước ra phố, uống trà, nhìn mưa. Và em sẽ quên anh. Quên tiệm. Quên Kho Lặng. Quên chén trà mỗi đêm. Quên tay anh nắm tay em trong phòng tắm. Quên chữ "em" em gọi anh lần đầu.
Cô dừng. Hít. Không phải hít vì khóc. Hít vì cần không khí để nói tiếp.
– Em sẽ sống kiểu anh đã sống. Thiếu. Trống. Không biết vì sao ngực nặng giữa đêm. Không biết vì sao tay muốn cầm chén trà bằng hai tay. Không biết vì sao dừng chân ở hẻm cũ cuối phố. Sống mà không đủ. Giống Tô Nhiên quên Minh Dã: vẽ giỏi hơn nhưng tranh lạnh. Giống Khương Viễn bán đau khổ: mổ giỏi hơn nhưng mắt trống.
Cô nhìn hắn. Mắt cô rõ, không tránh.
– Thiếu thì không phải sống. Em biết vì em đã thấy. Thấy anh sống thiếu ba trăm năm. Thấy anh pha trà hai chén mà uống một. Thấy anh giữ ghế trống ở quán trà mà không biết giữ cho ai. Thấy anh dừng đồng hồ ở 2:17 mà không nhớ 2:17 là lúc gì. Anh sống. Nhưng anh thiếu. Và thiếu kiểu đó, ba trăm năm kiểu đó, em không chịu.
Cô dừng. Hơi thở cô nông hơn bình thường, kiểu hơi thở người nói nhiều hơn cơ thể cho phép. Nhưng cô nói tiếp:
– Nếu anh ký, em sẽ thành anh phiên bản thứ hai. Sống thiếu. Uống trà mà tay nhớ kiểu cầm của ai đó. Đi ngang hẻm cũ mà chân dừng mà không biết vì sao. Em không chịu sống kiểu đó. Và em không muốn anh là người khiến em sống kiểu đó.
Hắn nhìn cô. Mắt hắn thay đổi. Không mềm, không cứng. Thay đổi kiểu bề mặt nước khi đá ném xuống: gợn, lan, rồi phẳng lại nhưng khác. Gợn vì cô đúng. Lan vì hắn biết cô đúng. Phẳng vì hắn chưa biết làm gì với "đúng" đó.
– Vậy cô chọn tan.
– Em không chọn tan. Em chọn không để anh biến mất vì em. Và em chọn không sống kiểu thiếu.
– Nếu không ký, cô mất. Hai ngày.
– Em biết.
Hai chữ. Nhẹ. Chắc. Cô nói hai chữ đó bằng giọng không run, không to, đều, giọng người đã sống với ý nghĩ "em sẽ mất" đủ lâu để quen, để không sợ, để nhìn thẳng vào nó mà không nhắm mắt.
– Em muốn ở đây, cô nói. Với anh. Hai ngày.
Hai người đứng ở ngưỡng cửa tiệm. Trong tiệm: nến, sổ mở, khế ước chưa ký. Ngoài hẻm: tối, ẩm, gió mang mùi mưa. Giữa: hai người, một đặc một mờ, đứng cách nhau một cánh tay.
Lục Thời nhìn cô. Nhìn mắt cô. Và hắn hiểu: cô không xin ở bên hắn. Cô không xin gì. Cô nói sự thật: cô muốn ở đây. Và "ở đây" không phải "đợi chết." "Ở đây" là sống. Sống hai ngày, đầy đủ, rõ ràng, biết mình sẽ hết nhưng vẫn sống. Giống mỗi người sống mỗi ngày mà biết một ngày sẽ chết: không vì sẽ chết mà dừng sống.
– Ta không chấp nhận cô tan, hắn nói. Giọng thấp. Khàn. Không run nhưng gần.
– Em biết. Và em không cần anh chấp nhận. Em cần anh ở đây. Hai ngày. Pha trà. Đọc sổ. Thắp nến. Giống mọi đêm.
Im lặng. Lâu.
Hắn nhìn cô. Cô nhìn hắn. Giữa hai ý chí, giữa hai "không" (hắn không chấp nhận cô tan, cô không chấp nhận hắn biến mất), có khoảng trống. Khoảng trống nhỏ, hẹp, tối. Nhưng có.
– Có cách thứ ba, hắn nói. Nhẹ. Không chắc. Nhẹ kiểu người đang nghĩ to thay vì tuyên bố.
Cô nhìn hắn. Đợi.
– Nếu ta không ký. Và cô không tan. Nếu ta tìm cách mà không ai trả sự tồn tại.
– Anh đã nói không có cách.
– Mặc tiên sinh nói không có cách. Sổ nói không có cách. Luật tiệm nói không có cách. Hắn dừng. Nhưng luật tiệm do Mặc tiên sinh viết. Và Mặc tiên sinh viết luật khi tiệm mới mở, khi hắn chưa gặp ai yêu kiểu cô yêu: yêu mà không chịu ai mất.
Cô nhìn hắn. Mắt cô thay đổi, nhẹ, ở rìa: không phải hy vọng (cô không dám hy vọng), gần với tò mò, gần với thứ Mặc tiên sinh nói hắn có: tò mò trước cách mà không ai từng chọn.
– Cách thứ ba, hắn nói. Chậm. Phá Kho Lặng.
Gió thổi mạnh qua hẻm. Mưa bắt đầu, nhẹ, giọt đầu tiên rơi trên mái tiệm, lốp bốp. Trong tiệm, Kho Lặng rung mạnh hơn, đột ngột, kiểu Kho nghe thấy chữ "phá" và phản ứng.
Hai người bước vào tiệm. Cửa đóng. Mưa ngoài.
Sổ trên quầy, khế ước chưa ký, dòng ký trống. Bạch Miên đặt tay trên trang giấy. Tay trong suốt trên mực đen. Ánh nến đi qua ngón cô chiếu lên chữ hắn viết: "sự tồn tại của Lục Thời."
Cô lật trang. Úp. Giấu chữ. Không xóa, không xé, không đóng sổ. Chỉ lật, để trang trắng ở trên, để chữ nằm dưới, giống gấp thư mà không vứt: giữ nhưng không đọc.
Rồi nhìn hắn.
– Phá Kho Lặng nghĩa là gì.
Hắn nhìn cô. Hai ngày. Hắn có hai ngày. Và trong hai ngày đó, hắn sẽ thử cách mà không ai từng thử, cách mà sổ không ghi, luật không cho, Mặc tiên sinh không dự đoán.
– Trả lại tất cả, hắn nói. Không phải trả một lọ. Trả tất cả. Mở Kho, thả mọi thứ, trả về mọi chủ. Tiệm mất tất cả khế ước. Tiệm sụp. Và khi tiệm sụp, mọi luật của tiệm sụp theo. Kể cả luật "xóa hoàn toàn." Kể cả khế ước Diệp An.
Cô nhìn hắn. Lâu. Mắt cô đặc, rõ, sáng.
– Nếu tiệm sụp, anh sẽ sao. Anh là chủ tiệm.
– Ta không biết.
Thật. Hắn không biết. Ba trăm năm gắn với tiệm. Hắn là chủ. Tiệm sụp, chủ sẽ sao? Mất quyền? Mất tuổi thọ? Mất sự tồn tại kiểu khác? Sổ không ghi. Không có tiền lệ. Không ai phá tiệm từ bên trong.
– Nhưng ta sẽ không biến mất vì khế ước. Nếu tiệm sụp, không còn khế ước, không còn "vật cầm cố," không còn "xóa hoàn toàn." Cô cũng không bị xóa. Vì lệnh xóa là của tiệm, và tiệm không còn.
Cô nghĩ. Lâu. Rồi gật. Nhẹ.
– Hai ngày, cô nói. Đủ không.
– Phải đủ.
Đồng hồ trên tay hắn tích. 1:03. Mưa ngoài hẻm nặng hơn. Kho Lặng rung mạnh hơn, hàng ngàn lọ nhấp nháy, ánh sáng loạn, kiểu hệ thống biết ai đó vừa nói chữ "phá" và đang chuẩn bị.
Hai người ngồi ở quầy. Trà. Hai chén. Và lần đầu tiên trong chín ngày, cả hai nhìn nhau mà không nhìn bằng mắt người sắp mất. Nhìn bằng mắt người sắp thử.