Chín ngày còn lại

Ngày thứ ba. Lục Thời không ngủ.

Hắn ngồi ở quầy, sổ gáy da đen mở trước mặt, nến cháy hai bên, trà nguội cạnh khuỷu tay. Hắn đọc lại dòng chữ tìm được đêm qua, dòng cuối trang mà Mặc tiên sinh viết vội ba trăm năm trước: "Giao dịch hoàn nguyên: nếu tất cả các bên liên quan đồng ý trả lại vật cầm cố, khế ước tự hủy. Không cần chủ tiệm duyệt. Không cần người sáng lập đồng ý."

Dòng chữ rõ. Nghĩa rõ. Nhưng "rõ" trong luật tiệm không có nghĩa "dễ."

Hắn lật sổ, tìm tiếp. Tìm định nghĩa "các bên liên quan." Tìm trong mục lục khế ước nền tảng, dưới phần quy tắc vận hành, nơi mực đỏ ghi luật mà hắn đã đọc ngàn lần trong ba trăm năm nhưng chưa bao giờ đọc kiểu này: đọc kiểu tìm kẽ hở, đọc kiểu luật sư, đọc kiểu người sắp mất thứ mình yêu và biết câu trả lời nằm trong chữ nhỏ.

Trang 17. Mực đỏ. Nét bút đều:

"Các bên liên quan trong khế ước: (1) Người cầm cố, chủ sở hữu vật cầm cố. (2) Người thụ hưởng, người nhận lợi ích từ giao dịch. (3) Tiệm, bên trung gian, đại diện bởi chủ tiệm đương nhiệm."

Ba bên. Khế ước Diệp An: (1) Diệp An (người cầm cố sự tồn tại), (2) Lục Thời (người thụ hưởng, được sống nhờ giao dịch đó), (3) Tiệm (đại diện bởi chủ tiệm đương nhiệm).

Chủ tiệm đương nhiệm là hắn. Lục Thời.

Hắn vừa là bên thụ hưởng, vừa là đại diện tiệm. Hai trong ba bên, cùng một người. Nghĩa là chỉ cần hai người đồng ý: hắn và phần còn sót của Diệp An, tức Bạch Miên.

"Không cần người sáng lập đồng ý." Mặc tiên sinh không có quyền phủ quyết. Dòng chữ hắn tự viết, ba trăm năm trước, khi hắn lập quy tắc, khi hắn chưa nghĩ sẽ có ngày ai đó dùng chính quy tắc của hắn để chống lại hắn.

Lục Thời đóng sổ. Tựa lưng vào ghế. Nhắm mắt. Ba giây. Mở.

Vấn đề không phải ai đồng ý. Vấn đề là "trả lại vật cầm cố."

Vật cầm cố của Diệp An là sự tồn tại. Sự tồn tại đó nằm đâu? Trong lọ. Lọ thứ nhất, kệ cuối cùng, góc tối nhất Kho Lặng. Lọ không nhãn, không ánh sáng, nứt. Hắn biết lọ đó. Hắn biết vì hắn đã nhìn nó mỗi đêm suốt ba trăm năm, nhìn mà không hiểu vì sao hắn luôn nhìn, nhìn vì tay hắn dẫn mắt hắn đến đó mỗi khi hắn bước vào Kho Lặng lau bụi.

Trả lại sự tồn tại nghĩa là mở lọ. Mở lọ nghĩa là thả thứ bên trong ra. Nhưng thứ bên trong đã bị nén ba trăm năm. Nén thành gì? Còn nguyên không? Có thể "trả lại" cho ai khi người nhận đã bị xóa?

Hắn mở sổ lại. Lật. Tìm "hoàn nguyên vật cầm cố" trong các khế ước cũ. Tìm tiền lệ. Đã có ai mở lọ và trả lại chưa?

Bốn giờ sáng. Tiệm đóng cửa theo lịch (0:00 đến 4:44, sau đó tiệm nghỉ, nến tắt, Kho Lặng ngủ). Nhưng Lục Thời không dừng. Hắn mang sổ lên gác, bàn nhỏ cạnh giường, nến nhỏ, đọc tiếp. Tiệm có thể nghỉ. Hắn không.

Bạch Miên nằm trên giường nhỏ ở phòng bên cạnh. Phòng cô nhỏ, ba bước ngang, bốn bước dọc, cửa sổ hẹp nhìn ra hẻm. Giường đơn, chăn mỏng. Cô nằm nghiêng, tay đặt trên gối, mắt nhắm. Ngủ. Nhưng ngủ không yên: cơ thể cô rung nhẹ, đều, kiểu người đang mơ thứ gì đó mạnh. Phần Diệp An mạnh nhất khi cô ngủ, khi ý chí Bạch Miên nghỉ, khi ký ức cũ tràn vào không bị lọc.

Hắn nhìn cô qua cửa phòng hé. Ánh nến trên bàn hắn chiếu qua hành lang, chiếu vào phòng cô, chiếu lên cánh tay cô trên gối. Cánh tay trong suốt từ cổ tay đến giữa cẳng tay. Ánh sáng đi qua da cô, chiếu lên vải gối, thành vệt sáng nhỏ hình tay. Tóc cô trên gối nhạt ở đuôi, đen ở gốc, nhạt dần, kiểu tóc đang mất màu từ đầu xa nhất.

Hắn quay lại sổ. Đọc.

Ngày thứ tư. Năm ngày còn lại.

Hắn tìm thấy ba tiền lệ.

Tiền lệ thứ nhất: khế ước số 47, năm thứ mười hai. Một người đàn ông cầm cố giọng hát để đổi lấy sức khỏe cho con. Bảy năm sau, con khỏi, ông đến đòi lại giọng. Tiệm mở lọ. Giọng hát quay về. Nhưng giọng đã thay đổi: bảy năm trong lọ, bị nén, bị cô đặc, giọng trở lại nặng hơn, trầm hơn, giọng pha tiếng vọng của hàng trăm lọ khác xung quanh. Ông hát lại được. Nhưng giọng ông không còn giống giọng ông.

Tiền lệ thứ hai: khế ước số 203, năm thứ chín mươi tám. Một cô gái cầm cố ký ức về mẹ để quên nỗi đau mất mẹ. Bốn mươi năm sau, cô quay lại đòi nhớ. Tiệm mở lọ. Ký ức về mẹ quay lại. Nhưng ký ức đã bị nén bốn mươi năm: khi quay về, ký ức tràn, mạnh, dội, giống xả đập nước. Cô nhớ tất cả cùng lúc. Nỗi đau mất mẹ, bốn mươi năm không cảm nhận, đập vào cô trong một đêm. Cô sống sót. Nhưng cô khác.

Tiền lệ thứ ba: khế ước số 891, năm thứ hai trăm sáu mươi. Một người cầm cố khả năng yêu thương. Mười hai năm sau, người thụ hưởng (vợ cũ) đến xin hoàn nguyên. Tiệm mở lọ. Khả năng yêu thương quay về. Nhưng người cầm cố không nhận ra: mười hai năm sống không yêu, hắn đã xây cuộc đời mới, cuộc đời không cần tình cảm, cuộc đời lạnh, gọn, hiệu quả. Khả năng yêu quay lại giống mưa đổ vào sa mạc: đất không thấm nổi.

Ba tiền lệ. Ba bài học. Vật cầm cố trả lại được. Nhưng không bao giờ giống lúc ban đầu.

Sự tồn tại của Diệp An nằm trong lọ ba trăm năm. Nén. Cô đặc. Ba trăm năm bên cạnh hàng ngàn lọ khác, hàng ngàn mảnh đời khác. Nếu mở lọ, sự tồn tại quay lại, nhưng sẽ quay lại thế nào? Mạnh hơn? Yếu hơn? Khác?

Và câu hỏi quan trọng hơn: sự tồn tại quay lại cho ai? Diệp An đã bị xóa. Bạch Miên là phần lỗi còn sót. Nếu sự tồn tại Diệp An quay về Bạch Miên, cô sẽ thành ai? Diệp An với bộ nhớ Bạch Miên? Bạch Miên với sự tồn tại Diệp An? Hay thứ gì đó ở giữa, không cũ không mới, không còn không mất?

Hắn không biết. Sổ không ghi. Không có tiền lệ cho "trả lại sự tồn tại cho người đã bị xóa hoàn toàn." Vì không ai từng bị xóa hoàn toàn mà còn sót phần nào. Diệp An là trường hợp đầu tiên. Bạch Miên là phần lỗi đầu tiên. Không có bản đồ.

Bạch Miên thức lúc chín giờ sáng. Nắng lọt qua cửa sổ hẹp, chiếu vào phòng, chiếu qua cô. Nắng đi qua cánh tay cô, qua vai cô, chiếu lên tường thành hình bóng mờ, nhạt, gần không thấy. Cô nhìn tay mình trong nắng. Trong suốt đến khuỷu. Cẳng tay cô giống kính, giống nước, giống thứ gì đó ở giữa "có" và "không có."

Cô xuống gác. Lục Thời ở quầy, sổ mở, nến tắt (ban ngày, nến tắt, hắn đọc bằng ánh sáng từ cửa sổ). Mắt hắn đỏ ở viền, kiểu mắt người không ngủ hai đêm. Tóc hắn không chải, rối ở gáy. Áo hắn nhàu, cùng áo hôm qua, cùng áo hôm kia.

– Anh chưa ngủ, cô nói. Không hỏi. Biết.

Hắn ngẩng lên. Nhìn cô. Mắt đỏ nhưng sáng, kiểu mắt người đã tìm thấy thứ gì đó nhưng chưa biết thứ đó đủ hay không.

– Ta tìm được điều khoản hoàn nguyên. Giọng hắn khàn, thấp hơn bình thường, giọng hai đêm không ngủ. Nếu tất cả bên liên quan đồng ý trả lại vật cầm cố, khế ước tự hủy. Không cần Mặc tiên sinh đồng ý.

Cô ngồi xuống ghế đối diện. Nhìn hắn. Đợi. Vì cô biết: nếu đơn giản vậy, hắn đã không thức hai đêm.

– Nhưng.

– Nhưng vật cầm cố là sự tồn tại của Diệp An. Nằm trong lọ, ba trăm năm. Trả lại cho ai? Diệp An đã bị xóa. Cô là phần lỗi, không phải Diệp An. Nếu mở lọ, sự tồn tại quay về, nhưng quay về cô hay quay về khoảng trống?

Im lặng. Cô nhìn hắn. Hắn nhìn cô. Giữa hai người, cuốn sổ mở, mực đỏ, chữ nhỏ.

– Có cách nào biết trước không, cô hỏi.

– Không. Không có tiền lệ. Ba trăm năm, không ai trả lại sự tồn tại. Chỉ trả lại giọng hát, ký ức, khả năng yêu. Những thứ nhỏ hơn. Sự tồn tại là thứ lớn nhất tiệm từng lấy. Và Diệp An là lần duy nhất.

Cô nghĩ. Lâu. Nhìn tay mình, trong suốt, ánh sáng từ cửa sổ đi qua da cô chiếu lên mặt sổ. Rồi nhìn hắn.

– Còn cách nào khác không.

Hắn không trả lời ngay. Hai giây. Ba giây. Rồi:

– Có. Mặc tiên sinh nói: giao dịch thay thế. Sự tồn tại của ta đổi sự tồn tại của cô. Cô sống. Ta biến mất.

Cô nhìn hắn. Mắt cô thay đổi. Không sáng bớt, không tối hơn. Cứng. Mắt cứng lại, kiểu mắt người vừa nghe thứ mình sợ nhất và đã biết trước mình sẽ nghe.

– Không.

Một chữ. Gọn. Giống đêm đầu tiên khi cô nói "không" với Mặc tiên sinh. Nhưng lần này, chữ "không" nặng hơn, vì lần này cô đang nhìn hắn, nhìn mắt đỏ viền, nhìn tóc rối, nhìn áo nhàu, nhìn hai đêm không ngủ, và cô hiểu: hắn đã nghĩ đến cách đó. Hắn đã cân. Hắn đã đặt sự tồn tại của mình trên bàn cân, bên kia là cô, và bàn cân nghiêng.

– Không, cô nói lại. Chậm hơn. Rõ hơn. Em không sống bằng cách xóa anh. Diệp An đã làm điều đó. Kết quả là ba trăm năm cả hai đau. Em không lặp lại.

Hắn nhìn cô. Gật nhẹ. Không gật vì đồng ý. Gật vì hiểu. Gật vì hắn biết cô sẽ nói vậy, và hắn biết cô đúng, và hắn biết mình sẽ phải tìm cách thứ ba.

– Vậy ta mở lọ, hắn nói. Thử hoàn nguyên. Chấp nhận rủi ro.

– Rủi ro gì.

– Không biết. Có thể sự tồn tại Diệp An quay về cô, cô sống, cô nhớ tất cả, cô là cả Bạch Miên và Diệp An. Có thể quay về khoảng trống, mất, không cứu được ai. Có thể mạnh quá, tràn, vỡ thêm khế ước, tiệm sụp.

Cô nghĩ. Nhìn tay mình. Nhìn ánh sáng đi qua da. Rồi nhìn hắn.

– Mở lọ cần gì.

– Cần tất cả bên liên quan đồng ý. Ta đồng ý. Cô đồng ý. Tiệm đồng ý (ta là chủ tiệm, ta đại diện). Đủ.

– Vậy thì mở.

Hắn nhìn cô. Mắt hắn hẹp lại, không vì ngờ, vì cẩn thận. Hắn biết: mở lọ sự tồn tại, lọ đã nén ba trăm năm, không phải chuyện nhỏ. Hàng ngàn lọ khác sẽ phản ứng. Tiệm sẽ rung. Khế ước sẽ chịu áp lực. Và nếu sự tồn tại Diệp An quay về quá mạnh, quá nhanh, nó có thể phá thêm khế ước, vỡ thêm lọ, đẩy tiệm gần hơn đến sụp.

Nhưng nếu không mở, cô mất. Bảy ngày thành sáu. Sáu thành năm. Và cô mờ đi, mỗi ngày thêm một lớp, cho đến khi ánh sáng đi qua cô hoàn toàn, và cô trở thành thứ mà Mặc tiên sinh viết trong sổ: không đau, không ký ức, không dấu vết.

– Không mở ngay, hắn nói. Cần chuẩn bị. Cần giảm áp lực cho tiệm trước. Nếu mở lọ khi tiệm đang rung, mọi thứ sẽ vỡ.

– Giảm áp lực thế nào.

Hắn nghĩ. Lâu. Mắt nhìn Kho Lặng, nơi hàng ngàn lọ đang rung nhẹ, đều, ánh sáng nhấp nháy. Hàng ngàn khế ước. Hàng ngàn vật cầm cố. Hàng ngàn người ở ngoài kia đã cầm cố thứ gì đó và bỏ đi, hoặc quên, hoặc không quay lại.

– Nếu một số người tự đến lấy lại đồ, hắn nói. Chậm. Nghĩ trong khi nói. Tiệm bớt gánh. Lọ bớt. Áp lực giảm. Khi đủ nhẹ, ta mở lọ Diệp An.

– Ai sẽ đến, cô hỏi. Ai nhớ họ đã cầm cố gì ở đây.

Hắn không trả lời. Vì hắn không biết. Ba trăm năm, ít người quay lại. Ít người nhớ đường. Ít người muốn nhận lại thứ họ đã bỏ.

Cô nhìn hắn. Rồi nói, nhẹ:

– Để em thử.

Đồng hồ trên tay Lục Thời tích. 11:47. Ban ngày. Tiệm đóng. Nhưng bên trong, hai người tỉnh, sổ mở, trà nguội, nắng xuyên qua cửa sổ hẹp chiếu lên sàn gỗ.

Năm ngày còn lại.

Bạch Miên ngồi ở ghế cửa sổ, tay ôm gối, mắt nhìn hẻm ngoài cửa sổ. Nắng trưa, nóng, hẻm vắng. Cô nghĩ đến những khách cô đã gặp trong hai tháng ở tiệm. Cô bé mười sáu tuổi, cầm cố nỗi nhớ cha. Tô Nhiên, cầm cố giọng nói thật để giữ giọng hát. Khương Viễn, cầm cố tuổi thọ mười năm để đổi lấy thời gian cho vợ. Những người đã đến, đã giao dịch, đã đi. Có người cô giúp. Có người cô chỉ nhìn.

Cô không nhớ tất cả. Phần ký ức Bạch Miên nhớ, phần ký ức Diệp An nhớ, hai lớp chồng nhau, mờ ở rìa. Nhưng cô nhớ mặt họ. Nhớ mắt họ khi bước vào tiệm: sợ, hoặc quyết, hoặc mệt, hoặc hy vọng. Nhớ vì cô đã ngồi ở ghế cửa sổ này, mỗi đêm, nhìn họ đến, nhìn họ đi, nhìn họ bỏ lại thứ gì đó trong lọ.

Nếu họ quay lại. Nếu họ lấy lại đồ. Tiệm bớt gánh. Lọ bớt áp. Và Lục Thời có thể mở lọ thứ nhất.

Nếu, cô nghĩ. Nắng chiếu qua cánh tay cô, qua da trong suốt, lên gối, lên ghế. Nếu họ nhớ đường về.

Hắn pha trà mới. Hai chén. Đặt trước mặt cô, cách chén hắn một gang tay. Ngồi xuống. Uống. Không nói.

Năm ngày. Đồng hồ tích. Nến tắt vì ban ngày. Và trong Kho Lặng, lọ thứ nhất, góc tối nhất, kệ cuối cùng, vết nứt dài thêm. Mỏng như sợi tóc. Nhưng dài hơn hôm qua.