Chương 65: Chưa từng

Hành lang bệnh viện Bạch Mai, tối muộn. Đèn hành lang vàng nhạt, tường trắng ngả vàng dưới ánh đèn, sàn gạch bóng, tiếng bước chân y tá đi tuần xa dần rồi mất. Cửa sổ cuối hành lang mở hé, gió đêm lùa vào, mát, mang theo mùi lá cây ướt sương, mùi đêm Hà Nội mùa hè, ẩm và nồng.

Minh đứng cạnh cửa sổ, lưng tựa tường, nhìn ra sân bệnh viện tối, cây bàng già lá đen trong đêm, ghế đá trống, đèn đường vàng hắt bóng dài trên lối đi. Mười giờ đêm, mẹ đã ngủ, y tá kiểm tra xong, phòng bệnh yên. Minh ra hành lang đứng, cần không khí, cần khoảng trống, cần một lúc không nhìn mặt mẹ trắng trên gối bệnh viện.

Tiếng bước chân phía sau. Nhẹ, đều, nhưng nặng, kiểu bước mà Minh nhận ra ngay, vì đó là bước chân bố, bước chân mà anh nghe cả đời trên cầu thang nhà, trên sàn phòng khách, trên lối đi trước nhà, bước chân của người luôn đi thẳng, luôn đều, luôn biết mình đi đâu.

Bố đến đứng cạnh, cách Minh nửa bước, hai tay chắp sau lưng, nhìn qua cửa sổ ra bóng tối giống Minh đang nhìn. Im lặng rất lâu, kiểu im lặng mà Minh đã quen, nhưng tối nay có gì đó khác, có gì đó mỏng hơn, giống bức tường nứt mà ai cũng giả vờ không thấy.

Rồi bố nói. Giọng nhỏ, khàn hơn bình thường, kiểu giọng mà Minh hiếm khi nghe, kiểu giọng của ban đêm, của hành lang vắng, của hai cha con đứng cạnh nhau mà xa nhau hơn bao giờ hết.

– Con à.

– Dạ.

– Bố chưa từng đánh mẹ con.

Câu đó. Minh nghe, và đứng im, tay buông bên hông, mắt nhìn ra bóng tối. Bố nói câu đó bằng giọng run nhẹ, run ở cuối, ở chữ con, kiểu run mà Minh chưa bao giờ nghe trong giọng bố, vì bố không bao giờ run, bố là đá, là thép, là người mà mọi người nhìn vào thấy vững, thấy chắc, thấy đàn ông phải thế.

Nhưng tối nay, trong hành lang bệnh viện, đèn vàng nhạt, gió đêm qua cửa sổ, bố run. Giọng run. Và Minh nghe cái run đó, và thấy thứ mà anh chưa từng thấy ở bố: sợ hãi.

– Chưa từng, bố nói tiếp, giọng rõ hơn, kiểu rõ của người đang cố giữ mình bằng câu nói, đang bám vào câu đó như bám vào phao giữa biển. Bố thề. Chưa bao giờ đánh. Chưa bao giờ quát. Chưa bao giờ say rượu về nhà. Chưa bao giờ có ai khác.

Từng câu, bố đọc, đều, rõ, kiểu đọc bản thành tích, kiểu liệt kê điều mình không làm như bằng chứng mình vô tội. Và Minh nghe, và nhận ra đây là tất cả bố biết về người chồng tốt. Không đánh. Không quát. Không rượu. Không ngoại tình. Bốn thứ không. Bốn ranh giới mà bố không bước qua, và bố tin rằng chỉ cần không bước qua bốn ranh giới đó thì mình đã đủ tốt, đã đủ yêu, đã đủ cho mẹ tất cả. Nhưng giữa không đánh và yêu thương là một khoảng trống mênh mông, rộng bằng ba mươi năm, rộng bằng tất cả những lần mẹ xin phép mua rau, xin lỗi vì ốm, xin lỗi vì tồn tại, và bố không biết khoảng trống đó có mặt, vì ông chưa bao giờ nhìn xuống dưới chân mình.

Minh nghĩ đến Hạnh, đến buổi trị liệu tuần trước, đến câu Hạnh nói khi anh kể về bố: có những người gây đau mà không bao giờ giơ tay, vì họ dùng sự im lặng, dùng ánh mắt, dùng kiểu thở dài mỗi khi vợ nói điều gì đó khác ý mình. Bố là người đó. Bố chưa từng đánh, nhưng mẹ vẫn run mỗi khi bố nhíu mày, vẫn đổi ý mỗi khi bố im lặng quá lâu, vẫn xin lỗi mỗi khi bố thở dài. Và ngoài bốn thứ không đó, bố tin mình hoàn hảo, tin mình đã cho gia đình tất cả, tin rằng nếu không đánh thì không bạo lực, nếu không quát thì không gây đau.

Bố nhìn Minh. Mắt ông trong bóng tối hành lang, sâu, ướt nhẹ, kiểu ướt mà ông sẽ không bao giờ thừa nhận là nước mắt. Ông nhìn con trai, và trên mặt ông, Minh thấy thứ mà ba ngày trước anh đã thoáng thấy ở căng-tin: hoang mang. Nhưng tối nay hoang mang đó sâu hơn, rộng hơn, vì ba ngày bố sống với câu hỏi mẹ mệt vì bố không mà không tìm được câu trả lời khiến ông yên tâm.

– Bố chưa bao giờ muốn hại mẹ con, ông nói, giọng vỡ nhẹ ở cuối, vỡ kiểu gỗ nứt, không gãy nhưng kêu, và Minh nghe tiếng kêu đó, nghe rõ, nghe đau. Bố cả đời chỉ muốn gia đình tốt. Con hiểu không? Bố chỉ muốn gia đình tốt.

Minh nhìn bố. Nhìn lâu. Nhìn khuôn mặt sáu mươi ba tuổi trong ánh đèn vàng, nếp nhăn, quầng thâm, mắt ướt, trán rộng giống mình, nhíu mày giống mình, và nhìn ra thứ mà anh chưa bao giờ thấy trước đó: bố đang xin. Không phải xin tha thứ, vì bố không biết mình có lỗi gì. Xin con tin. Xin con tin rằng ông tốt, rằng ông đã làm đúng, rằng ba mươi năm ông lo cho gia đình là đúng, vì nếu con không tin, thì ba mươi năm đó sụp, và ông không biết mình là ai ngoài người chồng tốt, người cha tốt.

Gió đêm thổi qua cửa sổ, mát trên mặt hai cha con, mang theo tiếng lá bàng xào xạc dưới sân, tiếng côn trùng nhẹ, tiếng xe máy đi muộn ngoài đường, tiếng đêm Hà Nội mùa hè ẩm ướt và mệt mỏi. Minh hít thở, cảm nhận gió trên da, cảm nhận mùi thuốc sát trùng lẫn mùi lá cây ướt, mùi bê tông tỏa hơi nóng ban ngày ra đêm, cảm nhận sức nặng của khoảnh khắc này, của hai cha con đứng trong hành lang bệnh viện mà giữa họ là ba mươi năm không ai dám chạm. Hành lang dài, trống, đèn vàng nhạt rọi trên sàn gạch bóng, bóng hai cha con kéo dài về phía cuối hành lang, chập vào nhau ở chỗ ánh sáng mờ nhất.

– Con biết bố không đánh mẹ, Minh nói, chậm, nhẹ, từng chữ, từng chữ rõ, vì mỗi chữ quan trọng, vì đây không phải cuộc cãi nhau mà là cuộc nói chuyện đầu tiên thật sự giữa hai cha con trong hai mươi tám năm. Con chưa bao giờ nghĩ bố đánh mẹ.

Bố thở ra. Nhẹ. Kiểu thở ra nhẹ nhõm, kiểu thở của người vừa nghe câu mình muốn nghe, vừa tìm được phao. Nhưng Minh chưa nói hết. Và phần chưa nói mới là phần nặng.

– Nhưng bố ơi...

Minh dừng. Nuốt. Cổ họng nghẹn, kiểu nghẹn không phải vì khóc mà vì biết câu sắp nói sẽ thay đổi mọi thứ, sẽ phá vỡ thứ gì đó mà cả hai đã giữ cả đời, sẽ khiến bố nhìn mình khác, nhìn mẹ khác, nhìn ba mươi năm khác. Và anh không chắc mình sẵn sàng. Nhưng mẹ nằm trong phòng bệnh cách đây mười bước chân, mặt trắng, tay gầy, trầm cảm kéo dài, và ai đó phải nói.

Anh chưa nói phần còn lại. Chưa, vì tối nay bố đã đến gần hơn bất cứ lúc nào trong ba mươi năm qua, đã nói bố chưa từng đánh bằng giọng run, đã nhìn con bằng mắt ướt, đã xin tin, đã để lộ thứ mà ông giấu cả đời sau vai vuông và lưng thẳng. Và Minh không muốn đẩy quá nhanh, không muốn tường sụp trước khi ai cũng sẵn sàng. Hạnh dạy anh: thay đổi không xảy ra trong một đêm. Không xảy ra vì một câu nói. Nó xảy ra từ từ, từng lớp, từng vết nứt, cho đến khi ánh sáng lọt qua.

Nên Minh chỉ nói:

– Con hiểu bố. Con biết bố thương mẹ.

Rồi im. Không nói thêm. Không nói nhưng. Chưa.

Bố đứng đó. Nhìn con. Mắt ông vẫn ướt, tay vẫn chắp sau lưng, vai vẫn vuông, nhưng lưng hơi cong, hơi thấp, hơi mệt, kiểu cong mà Minh biết không phải vì tuổi già mà vì nặng. Nặng vì câu hỏi con trai. Nặng vì vợ nằm trong kia. Nặng vì ba mươi năm ông tin mình đúng, và bây giờ, lần đầu tiên, có ai đó nhìn thẳng vào ông mà không gật.

Bố quay đi, bước về phía phòng bệnh, chậm, đều, lưng thẳng lại, vai vuông lại, vì ông là người luôn biết cách mặc lại vỏ bọc. Nhưng Minh đã thấy bên trong, tối nay, trong hành lang bệnh viện, trong giọng run, trong mắt ướt, trong câu bố chưa từng đánh mẹ con mà nghe như câu hỏi hơn câu khẳng định.

Một người đàn ông sáu mươi ba tuổi, lần đầu trong đời, đang sợ rằng mình có thể sai.

Minh đứng lại ở hành lang, nhìn bố đi, nhìn lưng bố xa dần trong ánh đèn vàng, và nghĩ: bố nói chưa từng đánh. Và bố đúng. Bố chưa từng đánh mẹ. Chưa từng giơ tay. Chưa từng quát lớn đến mức hàng xóm nghe. Chưa từng say rượu chửi bới giữa đêm. Tất cả đúng, từng chữ, từng câu, đúng như bố nói.

Nhưng mẹ vẫn nằm trong phòng bệnh cách đây mười bước chân. Mẹ vẫn thiếu máu, suy nhược, trầm cảm. Mẹ vẫn xin lỗi vì ốm, vẫn cười gượng khi con trai vào thăm, vẫn nói mẹ không sao bằng giọng mà ai nghe cũng biết là không ổn. Và tất cả những điều đó xảy ra trong một ngôi nhà mà chồng không đánh, không quát, không rượu, không ngoại tình.

Câu trả lời cho câu đó, câu mà Minh giữ trong lòng, câu mà anh sẽ nói khi đúng lúc, nằm yên trên đầu lưỡi, nặng, sắc, và thật hơn bất cứ thứ gì anh từng nói:

Đúng. Bố chưa từng đánh mẹ. Nhưng mẹ chưa từng được sống.