Không hề quát

Sáng hôm sau, Minh thức dậy với hình ảnh mẹ ngồi dưới sàn bếp.

Anh nằm trên giường, mắt mở, nhìn trần nhà trắng của căn chung cư tầng mười hai. Đèn ngủ đầu giường vẫn sáng, anh quên tắt. Đồng hồ sáu giờ bốn mươi, chuông báo thức chưa kêu, nhưng anh đã tỉnh, kiểu tỉnh không ngon, kiểu tỉnh vì đầu không chịu nghỉ.

Vai mẹ run. Tay mẹ nắm vải quần. Dép nhựa tuột bên cạnh.

Anh hít một hơi dài, ngồi dậy, xoa mặt. Ánh nắng sớm rọi qua rèm, hắt một vệt dài trên sàn gỗ. Tiếng xe cộ dưới đường bắt đầu ồn, tiếng còi, tiếng phanh, tiếng Hà Nội thức giấc. Anh đi rửa mặt, pha cà phê, mở máy tính soạn nốt bài thuyết trình. Cuốn sổ bìa nâu nằm trên bàn, anh lật qua, tìm số liệu, ghi vào tập trình. Công việc bình thường. Ngày bình thường.

Nhưng giữa hai dòng số, giữa hai trang trình chiếu, hình ảnh đó lại hiện lên: bếp sáng đèn huỳnh quang, mẹ ngồi bệt, đầu cúi, vai run.

Chín giờ, họp xong, Minh ra ban công công ty hút thuốc. Anh không nghiện thuốc, chỉ hút khi đầu nặng, kiểu hút để tay có việc làm. Khói bay tan trong nắng sáng, mùi thuốc lá lẫn mùi bụi thành phố.

Anh rút điện thoại, gọi mẹ.

Chuông đổ bốn tiếng mẹ mới nhấc máy. Giọng mẹ nhẹ, hơi thở, kiểu vừa đi lên cầu thang hoặc vừa phơi đồ ngoài sân thượng.

– A lô, con hả?

– Dạ mẹ. Mẹ đang bận gì đấy?

– Mẹ vừa phơi đồ xong. Gió hôm nay tốt, phơi nhanh khô. Con có chuyện gì không?

Minh ngập ngừng. Anh không biết nên hỏi thế nào, vì anh không biết mình đang hỏi gì. Mẹ khóc, anh biết. Nhưng hỏi tại sao mẹ khóc thì anh không biết mình kỳ vọng câu trả lời nào.

– Mẹ... hôm qua con về, mẹ ổn không?

– Ổn chứ con. Mẹ có gì đâu.

– Mẹ nhìn... mẹ có mệt không? Con thấy mắt mẹ đỏ.

Im lặng một giây. Rồi mẹ cười, tiếng cười nhẹ qua điện thoại, kiểu cười đã quen dùng để kết thúc những câu hỏi không muốn trả lời:

– Con lo quá rồi. Mẹ chỉ mệt, tối hôm qua dọn dẹp lâu, mỏi lưng. Già rồi, cái lưng nó hay đau. Hôm nay mẹ khỏe rồi.

– Nhưng mẹ...

– Thật mà con. Đừng lo. Con lo chuyện công ty đi, đừng nghĩ chuyện mẹ. Mẹ khỏe.

Giọng mẹ đều, ấm, kiên định. Kiểu giọng của người đã nói không sao quá nhiều lần nên câu đó trơn tru như nước chảy, không vấp, không ngắt, không kẽ hở.

Minh gật trong điện thoại. Rồi nói:

– Dạ. Con chỉ hỏi thôi. Mẹ giữ gìn sức khỏe nhé.

– Ừ. Con ăn uống đầy đủ nhé. Trưa nhớ ăn cơm, đừng ăn mì gói.

Cúp máy, Minh đứng ban công thêm năm phút, nhìn xuống đường. Xe cộ chạy, người đi bộ, tiếng còi. Nắng tháng tư rọi xiên trên mái nhà đối diện, ánh sáng chói, buộc anh nheo mắt.

Mẹ nói mệt. Mẹ nói lưng đau. Mẹ nói đừng lo.

Có thể mẹ mệt thật. Năm mươi lăm tuổi, nấu ăn dọn dẹp cả ngày, lưng đau là chuyện bình thường. Có thể hôm qua mẹ dọn nhiều, lưng nhức, ngồi nghỉ một chút rồi đau quá nên rơi nước mắt. Phụ nữ trung niên hay vậy. Mẹ Thành cũng đau khớp, phải phẫu thuật. Mẹ anh chỉ đau lưng, nhẹ hơn nhiều.

Nhưng vai mẹ run kiểu đó không phải vì mỏi lưng. Minh biết. Anh đã nhìn đủ lâu, hai phút đứng ngoài cửa nhìn qua kính, đủ lâu để thấy mẹ không phải đang đau thể xác. Người đau lưng thì rên, thì xoa, thì chống tay đứng dậy. Mẹ ngồi bệt, ôm đầu gối, vai run không tiếng, kiểu run của người đang nuốt một thứ gì đó quá lớn để nuốt nhưng vẫn cố nuốt.

Trưa, Minh ăn cơm hộp ở bàn làm việc, vừa ăn vừa nghĩ. Thành ngồi cạnh, kể chuyện mẹ đã phẫu thuật khớp gối xong, đang nằm viện, bố ở Bình Dương không ra. Hương kể chồng lại hứa bỏ nhậu, lần này thật đấy. Minh nghe, gật, nhưng không so sánh như mọi lần. Mọi khi, anh sẽ nghĩ gia đình mình tốt hơn, sẽ thấy may mắn, sẽ thầm cảm ơn bố. Hôm nay anh chỉ nghe, và im.

Bốn giờ chiều, anh gọi bố.

Bố nhấc máy sau hai tiếng chuông, như mọi lần, không sớm hơn, không muộn hơn. Giọng bố đều, chậm, giọng của người luôn biết mình đang nói gì.

– Con có chuyện gì?

– Bố ơi, hôm qua con ghé nhà lấy sổ. Con... con thấy mẹ khóc.

Im lặng. Không lâu, chỉ hai ba giây, nhưng đủ để Minh nhận ra bố đang cân nhắc.

– Khóc à? Mẹ con hay thế. Đàn bà mà. Thỉnh thoảng buồn buồn thì khóc, chuyện bình thường.

Giọng bố nhẹ, bình thản, kiểu giọng của người đã nghe chuyện này nhiều lần và cho rằng nó không đáng bận tâm. Không phải giọng lạnh lùng, chỉ là giọng của người tin rằng khóc là chuyện nhỏ, chuyện phụ nữ, chuyện không cần giải quyết vì nó tự hết.

– Nhưng mẹ khóc một mình trong bếp, bố. Mẹ ngồi dưới sàn...

– Ngồi dưới sàn? Bố nói rồi, bà ấy hay thế. Hồi trước cũng vậy, thỉnh thoảng ngồi bếp, buồn buồn. Bố có nói gì đâu, bố có quát mẹ con bao giờ chưa?

– Dạ chưa.

– Đấy. Bố có làm gì đâu. Con hỏi mẹ con xem, bố có nói nặng lời nào không. Bố không bao giờ quát, con biết rồi.

Minh biết. Bố không bao giờ quát. Hai mươi tám năm, anh chưa nghe bố quát mẹ lần nào. Bố nói nhẹ, nói đều, nói kiểu người giải thích cho người khác hiểu, kiểu thầy giáo sửa bài cho học trò. Không quát, không đập, không chửi. Bố Thành đánh mẹ Thành, để vết bầm trên cánh tay. Bố Hằng ngoại tình, bỏ nhà đi khi Hằng mới lớp bốn. Chồng Hương nhậu từ sáng đến tối, hứa rồi nuốt. Bố Minh không có gì trong danh sách đó. Không bao giờ.

– Dạ, con biết. Con chỉ lo thôi.

– Lo thì tốt, nhưng đừng nghĩ nhiều. Mẹ con nhạy cảm, con biết tính rồi. Đàn bà họ hay suy nghĩ, nghĩ nhiều rồi buồn, buồn rồi khóc. Không phải lỗi ai cả.

Bố nói câu cuối cùng bằng giọng kết luận, giọng đã quen kết luận mọi chuyện trong nhà, giọng không chờ phản hồi vì phản hồi không cần thiết. Minh nghe, gật, cúp máy.

Anh tin bố.

Bố không quát. Bố không đánh. Bố không làm gì sai. Bố chưa bao giờ. Vậy thì mẹ khóc là vì mẹ, vì tính mẹ, vì mẹ nhạy cảm, vì đàn bà hay nghĩ nhiều. Không phải lỗi ai cả. Chuyện bình thường.

Anh tự trấn an mình như vậy suốt buổi chiều. Lật cuốn sổ, soạn bài, trả lời tin nhắn đồng nghiệp. Bình thường. Mọi thứ bình thường.

Nhưng lúc sáu giờ, khi tắt máy tính, đứng dậy khoác áo, anh nhìn ra cửa sổ văn phòng, thấy trời đã tối, đèn đường đã bật, và trong đầu anh, hình ảnh đó lại quay về.

Mẹ ngồi bệt dưới sàn bếp. Tạp dề trắng. Vai run. Tiếng khóc nhỏ rỉ qua kẽ nứt.

Bố không làm gì. Bố chưa bao giờ quát mẹ.

Minh lặp lại câu đó trong đầu, như đọc một bài tập cho thuộc. Nhưng bài tập không nằm yên. Nó cựa quậy, nhẹ thôi, ở đâu đó dưới đáy, ở chỗ mà lý lẽ của bố không chạm tới, ở chỗ mà hình ảnh vai mẹ run vẫn lặp đi lặp lại, không chịu tắt.

Anh lái xe về chung cư. Nấu mì tôm, ngồi bàn bếp ăn, căn hộ yên lặng, chỉ có tiếng máy giặt kêu ù ù trong phòng tắm. Bát mì nóng bốc hơi, mùi gia vị gói quen thuộc. Anh ăn hết rồi rửa bát, lau bàn, xếp ghế ngay ngắn, những động tác vô thức, giống cách bố xếp dép thẳng hàng trước cửa, giống cách mẹ gấp khăn lau vuông vức trên mặt bàn bếp.

Anh nằm xuống, tắt đèn. Bóng tối phủ lên trần nhà trắng.

Bố có làm gì đâu.

Minh nhắm mắt.

Thế thì mẹ khóc vì cái gì?