Sốc

Thứ sáu. Minh không đi làm.

Anh nằm trên giường đến chín giờ sáng, mắt mở, không nhúc nhích. Ánh nắng lọt qua rèm, vàng nhạt, kẻ sọc trên sàn gỗ. Máy lạnh tắt từ lúc nào, phòng ấm dần, mùi gối cũ, mùi chăn chưa giặt. Điện thoại trên tủ đầu giường, ba tin nhắn chưa đọc từ Thành, hai cuộc gọi nhỡ từ công ty.

Anh lấy điện thoại, nhắn Thành: Ông ơi, tao ốm, nghỉ hôm nay. Thành đáp: OK. Nghỉ ngơi đi. Minh tắt màn hình, đặt điện thoại úp xuống giường, nằm thêm mười phút, hai mươi phút, nửa tiếng.

Không phải ốm. Ốm thì uống thuốc, nằm nghỉ, rồi khỏe. Thứ đang nằm đè lên ngực Minh không phải bệnh. Nó nặng hơn bệnh. Nó là cảm giác rằng mọi thứ anh tin trong hai mươi tám năm đang sụp, chậm, từng mảng, kiểu tường nhà nứt mà không biết nứt từ bao giờ, chỉ biết khi mảng vữa đầu tiên rơi.

Mười giờ, anh tắm. Nước nóng xối vai, hơi nước mờ kính, và trong cái ấm ướt đó, anh đứng lâu hơn cần thiết, để nước chảy qua tóc, qua mặt, qua mắt, kiểu để nước cuốn đi một thứ gì đó mà anh biết nước không cuốn nổi.

Mặc quần jeans, áo phông trắng, không sơ mi, không nước hoa. Đi giày thể thao. Lấy chìa khóa, ví, điện thoại. Xuống thang máy. Ra khỏi chung cư.

Nắng. Hà Nội tháng tư, nắng ấm, gió nhẹ, hàng cây phố Cầu Giấy xanh rợp, bóng lá lay lắt trên vỉa hè. Xe máy, ô tô, xe buýt, người đi bộ, sinh viên, công nhân, bà bán hàng rong, em nhỏ cầm bóng bay, tất cả đang sống, đang di chuyển, đang vội, đang vui, đang bình thường. Và Minh đi giữa tất cả, không biết đi đâu.

Anh đi bộ. Không có đích. Chân bước, mắt nhìn, nhưng không thấy. Đi dọc phố Cầu Giấy, qua ngã tư Xuân Thủy, rẽ vào đường Trần Duy Hưng, rồi rẽ nữa, rẽ theo bất kỳ ngã rẽ nào mà chân muốn rẽ. Qua quán cà phê, quán phở, tiệm hoa, cửa hàng tiện lợi, trường mẫu giáo, công viên nhỏ, bãi gửi xe, ngõ nhỏ, ngõ lớn, phố lớn, phố nhỏ. Cứ đi mãi.

Ở quãng giữa phố Trần Duy Hưng, một bà bán xôi ngồi trên ghế nhựa, bếp than nhỏ bốc khói, mùi nếp cái hoa vàng thơm nhẹ. Bà nhìn Minh đi ngang, gọi xôi không cháu, giọng ấm, quen, kiểu giọng mà mẹ gọi anh mỗi sáng khi anh còn ở nhà. Minh lắc đầu, đi tiếp, nhưng mùi xôi bám theo anh hết nửa con phố, và trong mùi đó, anh nhớ mẹ đứng bếp sáu giờ sáng, nồi cơm sôi, hơi nước mờ kính, tay mẹ gầy bưng bát canh nóng lên bàn, không ai nói ngon.

Đi, và nghĩ. Nghĩ đến tờ giấy hai cột đêm qua. Nghĩ đến tin nhắn. Nghĩ đến Lan nói anh có làm gì đâu là câu bố hay nói. Nghĩ đến bố. Nghĩ đến mẹ. Nghĩ đến ba mươi năm mà anh gọi là hạnh phúc, mà bây giờ anh không biết gọi là gì nữa.

Bố anh là người tốt. Câu đó mấy tuần trước anh nói Lan bằng giọng chắc chắn. Bây giờ nó vang trong đầu, và anh không chắc nữa. Bố tốt. Bố lo cho gia đình. Bố dạy anh từng bài toán, từng bài văn, từng phép tắc. Bố không rượu, không cờ bạc, không ngoại tình. Tất cả đều đúng. Nhưng tất cả đều không đủ. Vì bên cạnh tất cả đó, mẹ khóc trong bếp, mẹ mất bạn, mẹ mất sở thích, mẹ mất tiếng nói, mẹ mất chính mình. Và bố không biết. Hoặc bố biết, mà coi đó là bình thường.

Minh đi đến Hồ Tây lúc nào không biết. Không nhớ đi bao lâu, không nhớ đi đường nào, chỉ biết đến khi chân dừng lại thì mắt thấy nước, mặt hồ rộng, xanh xám, lấp lánh nắng, gió thổi nhẹ, mùi bùn và rong thoảng. Hàng liễu ven hồ rủ lá, ghế đá dọc đường đi bộ, vài người tập thể dục muộn, vài cặp đôi ngồi bên nhau.

Anh ngồi xuống ghế đá, gần góc đường Thanh Niên, nhìn ra hồ. Nắng trên mặt nước, sóng nhỏ, gió ấm. Hai bên đường, cây xanh, hoa phượng đầu mùa, vài bông đỏ rực trên cành cao. Một con chó nhỏ chạy ngang, dây xích kéo lê trên vỉa hè, không ai dắt, cũng đi một mình kiểu đi không biết đi đâu.

Minh ngồi, hai tay đặt trên đùi, lưng hơi cong, vai sụp. Anh nhớ ngày bé, bố dắt anh đi bộ Hồ Tây buổi chiều, mua kem ốc quế, anh cầm kem, bố cầm tay anh, hai bố con đi dọc đường Thanh Niên, bố chỉ cây hoa sữa, chỉ mặt hồ, kể chuyện Hà Nội xưa. Bố tốt. Bố yêu con. Và cùng lúc đó, mẹ ở nhà một mình, nấu cơm, chờ hai bố con về, không ai hỏi mẹ có muốn đi cùng không.

Một cặp vợ chồng già đi ngang. Bà khoảng sáu mươi, ông khoảng sáu lăm, tóc bạc cả hai, bà mặc áo bà ba, ông mặc áo phông polo. Họ đi cạnh nhau, chậm, bà nói gì đó, ông cười, gật, rồi nói lại. Bà cười. Ông cầm tay bà, dắt bà qua rễ cây nổi trên vỉa hè, rồi buông, rồi lại cầm. Bình đẳng. Nhẹ nhàng. Hai người bên nhau, không ai dẫn ai, không ai theo ai, chỉ đi cùng.

Minh nhìn. Và anh tự hỏi: mẹ có bao giờ nói mà bố cười không?

Anh nghĩ. Lục hết ký ức. Bữa cơm, đám giỗ, đi chơi, ngày lễ, ngày thường. Bố cười khi khách đến. Bố cười khi đồng nghiệp khen. Bố cười khi Minh đạt điểm cao. Nhưng bố cười khi mẹ nói? Mẹ nói chuyện bà Tám Hoa, bố sửa. Mẹ kể phóng sự, bố hỏi kênh nào. Mẹ nói muốn đi học, bố hỏi học để làm gì. Mẹ nói muốn đi biển, bố nói bận. Mỗi lần mẹ nói, bố sửa, hoặc chặn, hoặc im lặng kiểu phán xét. Chưa bao giờ cười. Chưa bao giờ gật rồi cười kiểu ông lão kia vừa cười với bà lão kia.

Anh ngồi trên ghế đá, nhìn cặp vợ chồng già đi xa dần, lưng nhỏ, tay nắm, bóng hai người trộn vào bóng cây liễu ven hồ. Và nước mắt chảy.

Không phải khóc òa. Không phải nức nở. Chỉ chảy, nhẹ nhàng, nóng rát. Từ khóe mắt trái rồi phải, chảy xuống má, xuống cằm, rơi lên tay đặt trên đùi. Minh không lau, vì không biết mình đang khóc, cho đến khi một giọt rơi lên mu bàn tay và anh nhìn xuống, thấy ướt, rồi mới biết.

Lần đầu tiên anh khóc. Kể từ khi trưởng thành. Kể từ khi bố dạy con trai không khóc, kể từ khi anh học cách nén mọi thứ vào trong rồi gọi đó là mạnh mẽ.

Anh khóc, nhưng không phải vì chia tay. Không phải vì mất Lan. Mất Lan thì đau, nhưng đau kiểu gãy tay, rõ ràng, biết chỗ, sẽ lành.

Anh khóc vì nhận ra mình đã trở thành thứ mình không biết mình sợ. Thứ mà hai mươi tám năm anh gọi là hình mẫu, là người đàn ông tốt, là bố. Thứ mà bây giờ, sau tờ giấy hai cột đêm qua, sau câu Lan nói, sau hàng ngàn tin nhắn, anh không biết gọi là gì nữa.

Anh khóc vì mẹ. Vì ba mươi năm mẹ sống trong nhà mình mà như khách. Vì mẹ nấu ăn mỗi ngày cho người không bao giờ nói ngon. Vì mẹ xin lỗi vì ốm, xin lỗi vì nấu thử món mới, xin lỗi vì tồn tại. Vì mẹ hát rồi bị bảo tắt, đọc sách rồi bị bảo lãng xẹt, muốn đi học rồi bị hỏi học để làm gì, muốn đi biển rồi bị nói bận. Ba mươi năm, mẹ bị mài mòn bằng những câu nhẹ nhàng nhất, và anh ngồi đây, nước mắt chảy trên ghế đá Hồ Tây, lần đầu tiên hiểu rằng yêu thương không đủ nếu yêu thương đi kèm tước đoạt.

Gió thổi qua hàng liễu, lá rung nhẹ, rơi vài chiếc xuống mặt nước. Mặt hồ lấp lánh. Hoa phượng đỏ trên cành cao. Hà Nội đẹp, tháng tư đẹp, nắng đẹp. Và Minh ngồi giữa tất cả, khóc, không vì thế giới xấu, mà vì anh vừa nhìn thấy mình rõ hơn bao giờ hết, và thứ anh thấy thì đau.

Anh lau mắt bằng tay áo, thô và nhanh, kiểu lau của người không quen khóc, kiểu lau mà mẹ cũng lau, cùng kiểu, cùng vội, cùng sợ ai thấy. Đứng dậy, đi bộ về, qua phố Thanh Niên, qua phố Quán Thánh, qua ngõ nhỏ, phố lớn, về chung cư Cầu Giấy. Lên thang máy. Vào căn hộ tối.

Đứng giữa phòng khách, một mình. Căn hộ tối, rèm kéo kín, máy lạnh tắt, không khí ấm và tĩnh. Trên bàn bếp, tờ giấy hai cột đêm qua vẫn nằm đó, úp, chữ mực xanh lem nhẹ ở góc vì mồ hôi tay. Minh nhìn tờ giấy, không lật lên, vì không cần lật, vì mười câu đó đã nằm trong đầu anh, rõ, từng chữ, từng cặp song song, và chúng sẽ nằm đó lâu hơn mực trên giấy.

Anh ngồi xuống sofa, ghế bên trái, ghế của anh. Ghế bên phải trống, vẫn còn vết lõm nhẹ nơi Lan hay ngồi, vẫn còn mùi nước hoa nhạt mà anh không biết là mùi gì nhưng biết là mùi Lan. Và anh biết rằng từ hôm nay, anh không thể giả vờ nữa. Không thể gọi Lan là nhạy cảm. Không thể gọi bố là hoàn hảo. Không thể gọi gia đình mình là hạnh phúc rồi nhắm mắt ngủ yên.

Nắng chiều lọt qua khe rèm, kẻ một vệt sáng mỏng trên sàn gỗ, chạy từ cửa sổ đến chân bàn, rồi tắt dần khi mây che. Minh ngồi trong bóng tối loang dần, và lần đầu tiên, anh không bật đèn.