Bến sông
Sương dày hơn bình thường.
Hắn nhận ra trước khi mắt thấy. Mũi nhận ra. Mùi hoa đặc hơn. Đặc hơn mọi buổi sáng giả (sáng ở thế giới bên kia luôn giả: không có mặt trời, chỉ có bầu trời xám nhạt hơn bình thường, và linh hồn gọi đó là sáng). Mùi hoa đặc kiểu đặc mà mùi đặc khi ai đó mang hoa đến gần: không phải mùi trong gió, mà mùi trên tay, mùi cạnh bên, mùi mà phải có người mang.
Hắn đứng bên bờ sông. Chỗ cũ. Chân trên đá cũ (đá đã mòn dưới chân hắn, mòn kiểu mòn mà đá mòn khi ai đó đứng vạn năm: không phải nước mòn, mà chân mòn, mà kiên nhẫn mòn). Tay thõng. Mảnh Tro trong túi áo (mảnh Tro cô gửi lên từ nền, hắn giữ, giữ vạn năm, mảnh Tro vẫn ấm, vẫn rì rầm, vẫn giọng quen).
Sương bay quanh. Dày. Trắng. Nhưng không lạnh (sương cũ lạnh, sương mới ấm). Sương bay kiểu bay mà sương bay khi nền sáng dưới nóng hơn bình thường: sương bốc lên từ đá, từ kẽ, từ mặt đất ấm. Sương ký ức. Sương mùi hoa.
Và lỗ hổng trong ngực hắn rung. Rung mạnh. Mạnh hơn mọi lần. Rung kiểu rung mà dây đàn rung khi ai đó gẩy đúng nốt: cộng hưởng, sâu, đau, đẹp.
Có gì đó đang đến.
Lỗ hổng biết. Lỗ hổng luôn biết trước ta.
Hắn nhìn quanh. Quảng trường phía sau yên ắng (sáng giả, linh hồn chưa dậy, Quỷ Rỗng hồi phục ngồi im dưới ánh sáng nền). Bờ sông trống. Mờ mặt chưa đến (thường mờ mặt đến sau hắn, ngồi im, ngồi đến khi hắn quên có người cạnh). Vô Thanh ở thành phố. Mặc Thương ở bên kia sông. Hắn một mình.
Một mình, trống, bên bờ sông, trong sương mùi hoa.
Mảnh Tro trong túi áo rung. Rung kiểu rung mà mảnh Tro chưa bao giờ rung trước: mạnh, nhanh, nóng hơn. Hắn lấy ra. Mảnh Tro sáng mạnh. Sáng hơn mọi sáng giả. Sáng kiểu sáng mà sao sáng: rõ, trắng, đẹp. Và rì rầm trong mảnh Tro to lên. Giọng nữ. Giọng quen. Giọng nói rõ hơn mọi lần:
Anh.
Một từ. Trong mảnh Tro. Một từ mà lỗ hổng nhận ra ngay.
Hắn nắm mảnh Tro. Tay run. Lỗ hổng rung. Và hắn nhìn sông.
Sông chảy. Nước trong. Thuyền Lão Đò trôi giữa dòng, vẫn trôi, vẫn cũ, vẫn không chìm. Nhưng thuyền dừng. Lần đầu tiên trong vạn năm: thuyền dừng giữa sông. Dừng kiểu dừng mà thuyền dừng khi chờ ai đó: nghiêng nhẹ về bờ, mũi thuyền chỉ hắn. Chờ.
Và trên mặt sông, trong sương dày, có bóng.
Bóng người.
Bóng đi trên mặt nước. Không phải lội (nước đến gối, nhưng bóng này không lội, không chạm, không gợn). Đi trên. Đi nhẹ. Đi kiểu đi mà sương đi: không chạm, chỉ lướt, chỉ bay thấp, chỉ ở giữa nước và không khí, giữa sông và sương.
Và sương nhường đường.
Sương mở ra trước bóng, mở kiểu mở mà rèm mở: hai bên giãn, giữa trống, đường đi hiện ra. Sương nhường. Sương nhường kiểu nhường mà sương đã nhường một lần rất lâu trước (hắn không nhớ, nhưng nền sáng dưới chân rung, rung kiểu rung mà nền rung khi nhận ra thứ gì đó quen, và rì rầm vạn giọng trong nền to lên, to kiểu to mà vạn người thì thào cùng lúc khi thấy ai đó quan trọng).
Sương nhường đường.
Sương đã nhường đường kiểu này trước.
Ta không nhớ. Nhưng nền nhớ. Sương nhớ. Sông nhớ.
Hắn nhìn. Mắt xám (mắt vẫn xám, sau vạn năm, mắt không đổi). Nhìn qua sương mở. Nhìn bóng đến gần. Gần hơn. Gần hơn nữa. Bước từ sương ra ánh sáng xám nhạt bờ sông. Bước lên bờ. Chân chạm đá ướt (chân trần, chân nhỏ, chân để lại dấu ướt trên đá khô).
Cô gái.
Tóc đen. Không phải tóc bạc (tóc Bạch Duyên bạc). Đen. Đen kiểu đen mà tóc trẻ đen: sáng, mượt, dài đến eo. Mắt to. Mắt không có sao (mắt Bạch Duyên có sao). Mắt bình thường. Mắt người. Mắt nhìn hắn.
Không giống cô ấy.
Nhưng cũng không khác.
Không giống. Tóc khác. Mắt khác. Dáng khác. Cách đi khác (cô ấy đi nhẹ kiểu sương, cô này đi chắc kiểu người).
Nhưng mùi hoa. Mùi hoa đặc khi cô đến gần. Mùi mà lỗ hổng nhận ra. Mùi mà sẹo trong ngực hắn nhức.
Cô đứng trước hắn. Nhìn hắn. Mắt tò mò. Mắt kiểu tò mò mà mắt tò mò khi nhìn thứ gì đó quen mà không biết quen từ đâu.
– Chúng ta từng gặp nhau chưa?
Câu hỏi. Câu hỏi giản dị. Câu hỏi mà bất kỳ linh hồn nào cũng có thể hỏi khi gặp người lạ bên bờ sông.
Hắn nhìn cô. Và hắn tìm. Tìm trong đầu trống. Tìm trong ký ức không còn. Tìm trong vạn khoảng trống, vạn lỗ hổng, vạn dấu vết mờ. Tìm cô. Tìm gương mặt cô. Tìm tên cô. Tìm bất kỳ mảnh nào.
Không có. Đầu trống. Ký ức không còn. Hắn không nhớ cô. Không nhớ bất kỳ ai.
Nhưng lỗ hổng.
Lỗ hổng đau. Đau mạnh. Đau kiểu đau mà lỗ hổng đau khi thứ đã tạo ra nó quay lại: không phải đau vì mất, mà đau vì nhận ra. Nhận ra bằng hình dạng khoảng trống. Nhận ra bằng cách mà mảnh ghép nhận ra lỗ hổng: hình đúng. Kích thước đúng.
Lỗ hổng hình cô.
Cô này hình đúng.
Không giống. Nhưng hình đúng. Kích thước đúng. Như mảnh ghép mới cắt khác hoa văn nhưng khớp ổ.
Hắn không nhớ. Hay hắn nhớ? Hắn không chắc nữa. Lỗ hổng nói có. Đầu nói không. Và giữa có và không, giữa nhớ và quên, giữa lỗ hổng và trống: cô gái tóc đen đứng trước hắn, nhìn hắn, và hắn nhìn cô, và hai người nhìn nhau kiểu nhìn mà hai người nhìn khi chưa biết nhau nhưng biết sẽ biết.
Mảnh Tro trong tay hắn sáng rực. Sáng hơn bao giờ hết. Và nóng. Nóng nhưng không bỏng (nóng kiểu nóng mà tay người nóng: nóng sống, nóng máu, nóng ấm). Rì rầm trong mảnh Tro thành tiếng. Rõ. Giọng nữ. Giọng cô ấy. Giọng nói:
Mình đây.
Hắn nắm mảnh Tro. Và mảnh Tro tan. Tan trong lòng bàn tay. Tan kiểu tan mà tuyết tan: nhẹ, ấm, trở thành nước, trở thành không khí, trở thành mùi hoa. Mảnh Tro cuối cùng. Mảnh cuối cùng cô gửi cho hắn vạn năm trước. Tan. Và khi tan, sáng tỏa ra, sáng nhỏ, sáng ấm, sáng bay vào sương, hòa vào sương, trở thành phần của sương mùi hoa bao quanh cô gái tóc đen.
Cô ấy gửi mình qua mảnh Tro. Và bây giờ mảnh Tro trả mình lại cho thế giới. Cho sương. Cho bờ sông. Cho cô gái này.
Hay cô gái này chính là cô ấy?
Ta không biết.
Và ta không cần biết.
Nhưng lần đầu tiên sau vạn năm đứng bên bờ sông, trống, buồn, ngửi mùi hoa, nắm mảnh Tro trong túi, kể chuyện cho lỗ hổng, đợi mà không biết đợi gì...
Hắn khóc.
Không phải khóc kiểu khóc ba ngày sau chiến tranh (khóc vì lỗ hổng). Khóc khác. Khóc kiểu khóc mà người khóc khi gặp lại thứ mình đã tìm mà không biết đang tìm. Khóc vì lỗ hổng không đau nữa. Khóc vì lỗ hổng đang đầy. Đầy chậm. Đầy bằng hình ảnh cô gái tóc đen đứng trước mặt, nhìn hắn, hỏi: "Chúng ta từng gặp nhau chưa?"
Nước mắt chảy. Chảy trên mặt nhợt. Chảy trên sẹo tay. Chảy xuống đá bờ sông, xuống đá đã mòn dưới chân hắn. Và hắn không lau. Để chảy. Vì nước mắt này không phải vì buồn. Vì nhớ. Nhớ bằng lỗ hổng. Nhớ bằng đau. Nhớ bằng mùi hoa. Nhớ bằng thứ sâu hơn ký ức.
Cô gái nhìn hắn khóc. Không sợ. Không đi. Không hỏi tại sao. Chỉ đứng đó. Nhìn. Nhìn kiểu nhìn mà người nhìn khi thấy ai đó đang làm thứ gì đó quan trọng mà mình không hiểu nhưng biết không nên ngắt.
Rồi cô ngồi xuống. Ngồi bên bờ sông. Cạnh hắn. Không chạm. Chỉ gần. Và cô chờ. Chờ hắn khóc xong. Chờ kiểu chờ mà ai đó đã chờ hắn trước đó, kiểu chờ mà lỗ hổng nhận ra: kiên nhẫn, im lặng, ở đó.
Hắn khóc. Lâu. Lâu hơn hắn tưởng mình có nước mắt (vạn năm không khóc, vạn năm nước mắt đọng lại, vạn năm chờ khoảnh khắc này). Khóc cho lỗ hổng. Khóc cho mùi hoa. Khóc cho ký ức đã kể hết. Khóc cho người đã tan vào nền. Khóc cho hoàng hôn ba người. Khóc cho sỏi ba mươi hai vòng tròn. Khóc cho lời hứa "mãi mãi" mà hắn đã giữ bằng lỗ hổng suốt vạn năm.
Rồi hắn ngừng. Mắt khô. Mặt ướt. Gió nhẹ hong khô nước mắt trên sẹo tay.
Cô nhìn hắn. Mắt to. Mắt tò mò. Mắt kiểu mắt mà mắt nhìn khi nhìn thứ gì đó buồn cười và đau cùng lúc.
– Ngươi khóc vì ta? cô hỏi. Giọng nhẹ. Giọng không phải câu hỏi thật, mà câu hỏi biết câu trả lời.
– Không biết, hắn nói. Nhưng có thể. Hoặc vì ai đó giống ngươi. Hoặc vì ai đó mà ngươi mang theo.
Cô nghiêng đầu. Tóc đen rơi qua vai. Và cô nói:
– Mình không mang theo ai. Mình không nhớ gì. Mình chỉ biết: phải đến đây. Phải đến bờ sông này. Phải tìm người đứng bên bờ sông.
Phải tìm người đứng bên bờ sông.
Cô ấy cũng có lỗ hổng.
Lỗ hổng hình ta.
Sương bay. Sông chảy. Thuyền trôi. Nền sáng dưới chân ấm. Và rì rầm vạn giọng, nhỏ, xa, nhưng trong vạn giọng đó, một giọng sáng hơn. Giọng quen. Giọng đã ở trong nền vạn năm. Giọng nói thứ gì đó về sỏi, về vòng tròn, về ba mươi hai câu chuyện. Và giọng đó, lần đầu tiên trong vạn năm, không ở trong nền nữa.
Giọng đó ở trước mặt hắn. Trong cô gái tóc đen.
Hắn lau mắt. Nhìn cô. Và hắn nói. Không phải giọng Dạ Khê (lạnh). Không phải giọng Mộ Hà (ấm nhưng đã quên). Giọng mới. Giọng kẻ đã đứng bờ sông vạn năm, đã ngửi mùi hoa vạn sáng, đã nói chuyện với lỗ hổng vạn đêm. Giọng kẻ đã nhớ bằng quên. Và kẻ đó nói:
– Ta không nhớ.
Cô nhìn hắn.
– Nhưng ta đã đợi ngươi.
Cô nghiêng đầu. Tóc đen chạm vai. Và cô hỏi, giọng nhẹ:
– Đợi bao lâu?
Hắn nhìn sông. Nhìn thuyền. Nhìn sương. Nhìn đá mòn dưới chân. Và hắn nói:
– Lâu đủ.
Im lặng. Sương bay giữa hai người. Mùi hoa đặc. Lỗ hổng trong ngực hắn không đau nữa (lần đầu tiên, không đau, thay vào đó là thứ gì đó khác, thứ mà hắn không nhớ tên nhưng lỗ hổng nhớ: ấm).
Cô gái nhìn hắn. Và cô cười. Cười nhỏ. Cười kiểu cười mà ai đó cười khi gặp thứ buồn cười mà không biết tại sao. Cười quen. Cười mà lỗ hổng trong hắn vang lên: cười này. Cười này đã ở trong lỗ hổng vạn năm. Cười này là hình dạng chuẩn nhất của khoảng trống.
Cô ấy.
Có thể là cô ấy.
Có thể không.
Nhưng lỗ hổng nói: là.
Cô đứng đó. Không đi. Không qua sông. Không hỏi phải nộp gì. Chỉ đứng. Giữa sương. Bên bờ sông. Cạnh hắn. Và hắn đứng cạnh cô. Hai người bên bờ sông. Một trống, một mới. Một đã đứng đây vạn năm, một vừa đến. Một không nhớ, một chưa biết.
Cô nhìn sông. Nhìn thuyền. Và cô hỏi:
– Bên kia sông có gì?
Hắn nhìn sông. Nhìn sương bên kia. Nhìn thứ mà không ai thấy nhưng mọi linh hồn đi về phía đó.
– Ta không biết. Chưa ai quay lại nói.
Cô nhìn hắn. Và cô cười lại. Cười nhỏ. Cười quen.
– Vậy mình ở đây, cô nói. Với anh. Cho đến khi biết.
Và anh.
Cô gọi hắn là anh.
Lỗ hổng vang. Vang sâu. Vang kiểu vang mà chuông đồng vang khi gõ lần cuối: không dứt, chỉ mờ dần, chỉ lan ra, chỉ trở thành phần của im lặng.
Anh.
Cô ấy gọi ta là anh.
Như ai đó đã gọi ta vậy. Rất lâu trước. Rất sâu trong lỗ hổng.
Hắn không trả lời. Chỉ đứng. Chỉ nhìn sông. Chỉ để mùi hoa bay quanh hai người, để sương mỏng phủ vai hai người, để nền sáng dưới chân ấm chân hai người.
Và sông chảy.
Sương bay.
Thuyền Lão Đò trôi giữa dòng. Trống. Cũ. Chưa chìm. Và lần đầu tiên trong vạn năm, thuyền gập ghềnh nhẹ, nghiêng kiểu nghiêng mà thuyền nghiêng khi ai đó sắp bước lên: chờ, mời, sẵn sàng.
Có thể là kết thúc. Có thể là bắt đầu. Không ai biết. Và không cần biết. Vì biết hay không biết, sông vẫn chảy. Sương vẫn bay. Nền vẫn sáng. Và hai người vẫn đứng bên bờ sông, cạnh nhau, giữa mùi hoa, giữa rì rầm vạn ký ức, giữa thế giới mới mà không ai hoàn toàn hiểu nhưng ai cũng đang sống.
Sương ôm hai người. Sương mùi hoa. Sương ký ức. Sương là cô ấy. Hoặc sương chứa cô ấy. Hoặc sương là thứ cô ấy để lại. Không ai biết. Và không cần biết.
Sông chảy.
Sương bay.
Và đó cũng là một loại ký ức.