Đối đầu
Hắn rơi lần thứ năm.
Lần này khác. Không nóng. Không tối. Không ép. Lõi đã co gần hết, nhường cho nền sáng Bạch Duyên. Và Quên đang ngủ (sào Lão Đò giữ, neo vào da Quên, giữ nó ở trạng thái nửa tỉnh nửa mơ). Hắn rơi vào ánh sáng. Sáng mờ. Ấm. Mùi hoa.
Chạm nền.
Nền sáng. Nền Bạch Duyên. Cứng dưới chân, ấm dưới da, rung nhẹ kiểu rung mà tim rung: đều, sống.
Bạch Duyên đứng cách hắn mười bước. Cô đang nhìn xuống. Nhìn qua nền sáng, qua tầng dưới, nhìn thứ đỏ sánh đang nằm yên (yên vì sào giữ, yên vì Lão Đò). Mặt cô trắng. Tóc dài. Đuôi tóc bạc chạm nền. Và ở chân cô, nơi thứ đỏ đã phủ trước khi Lão Đò cắm sào: ngón chân mờ. Không biến mất hẳn. Nhưng mờ. Mờ kiểu mờ mà ảnh cũ mờ: vẫn thấy hình nhưng chi tiết phai.
– Lão đã xuống, hắn nói.
Bạch Duyên gật. Không quay lại. Mắt vẫn nhìn xuống.
– Mình biết. Mình cảm nhận sào cắm qua nền. Sào quen nó. Nó nghe sào.
– Bao lâu?
Cô quay lại. Nhìn hắn. Mắt sao, nhưng sao ít hơn (ký ức đang chạy qua cô, đang được sắp xếp, đang tìm chỗ đứng trong đầu cô, mỗi ký ức tìm chỗ thì sao tắt một ngôi).
– Không biết. Lão mạnh. Nhưng nó mạnh hơn lão. Lão chỉ giữ được vì quen, không phải vì mạnh hơn. Khi nó tỉnh hẳn, sào sẽ không đủ.
Im lặng. Mùi hoa nhạt. Mùi sẹo (mùi hoa Lõi từng dùng làm vũ khí, bây giờ Lõi gần hết, mùi sẹo cũng nhạt). Và dưới mùi hoa, dưới mùi sẹo: mùi đất. Mùi Quên. Mùi thứ cũ hơn mọi thứ.
– Ta có ý tưởng, hắn nói.
Bạch Duyên nhìn hắn. Chờ.
– Nền không cần là một người. Lão Đò nói vậy. Và ta nghĩ lão đúng. Nền có thể là thứ khác.
– Thứ gì?
Hắn ngồi xuống. Đặt tay trên nền sáng. Nền ấm. Nền là cô. Cô là nền. Nền giữ mọi thứ đứng. Nhưng nền không cần là thân thể cô. Nền cần là thứ cô tạo ra. Thứ cô để lại. Thứ mà khi cô không còn ở đây, vẫn giữ.
Ký ức.
Nền là ký ức.
Không phải ký ức của một người. Mà ký ức của tất cả mọi người.
– Tro, hắn nói. Tro Ký Ức. Mỗi lọ Tro là một ký ức. Mỗi ký ức là một mảnh nền. Nếu ta dùng Tro để xây nền thay vì cho Lõi ăn, nền sẽ là ký ức chung. Không phải của một người. Của vạn người.
Bạch Duyên nhìn hắn. Và mắt cô thay đổi. Sao sáng lại. Không phải sáng vì ký ức mới. Sáng vì hiểu.
– Nhưng Tro đã bị Lõi ăn, cô nói. Vạn năm. Vạn lọ. Gần hết.
– Không hết. Tường ký ức của Những Người Ghi Nhớ. Mười hai nghìn bốn trăm mảnh Tro bản sao trên tường đá bờ bắc. Giữ Nhớ gom từ vạn năm. Và ký ức mồ côi trên tường hang vẫn còn.
– Mười hai nghìn bốn trăm mảnh có đủ không?
Hắn không biết. Nhưng hắn biết thêm:
– Và ký ức của ba mươi hai linh hồn trên quảng trường. Vô Thanh đang giữ họ trong vòng tròn. Họ sợ, nhưng họ vẫn nhớ. Và ký ức của Thu Thuế. Nữ già, nam trẻ, người mờ mặt. Cả Vô Thanh. Cả Mặc Thương. Và ký ức của mọi linh hồn chưa qua sông, mọi Quỷ Rỗng vẫn còn tàn dư, mọi mảnh Tro rì rầm trong kho.
Mỗi ký ức là một viên gạch. Nền xây từ vạn viên gạch, không phải từ một người nằm xuống.
Bạch Duyên nhìn hắn. Im lặng lâu. Ánh sáng cô nhấp nháy chậm, kiểu nhấp nháy mà tim nhấp nháy khi đang suy nghĩ sâu. Rồi cô nói:
– Ký ức tự nguyện. Không ai bị bắt nộp. Linh hồn chọn cho. Cho vì muốn nền đứng. Cho vì muốn thế giới tiếp tục.
– Đúng.
– Và nếu không đủ người cho? Nếu họ muốn giữ hết? Nếu ký ức quý hơn thế giới?
Hắn nhìn cô. Và hắn nghĩ về ông lão chương một. Ông lão đã hỏi: nếu nộp ký ức về bà ấy, ta còn là ta không? Nghĩ về người mẹ trẻ chương hai, ôm ký ức về con, chọn thành Quỷ Rỗng thay vì quên. Nghĩ về nghệ sĩ chương năm, nộp tất cả, nộp kiểu nộp mà người nộp khi đã quyết.
– Thì ta hỏi. Và ta nhận câu trả lời. Dù câu trả lời là không.
Bạch Duyên nhìn hắn. Và trong mắt cô, hắn thấy thứ hắn chưa từng thấy ở cô: tin. Không phải tin vào hắn. Tin vào ý tưởng. Tin vào khả năng nền có thể không phải một người.
Nền rung.
Không phải rung vì Quên. Rung vì cô. Bạch Duyên rung. Ánh sáng cô nhấp nháy. Và cô nói:
– Anh biết điều đó có nghĩa gì không?
Hắn nhìn cô. Cô nhìn hắn. Và trong mắt cô, hắn thấy: đau. Không phải đau vì ngón chân mờ. Đau vì hiểu.
– Có nghĩa hệ thống phải thay đổi, cô nói. Thu thuế không phải để cho Lõi ăn. Thu thuế để xây nền. Nhưng nền xây từ ký ức phải là ký ức tự nguyện. Không phải cưỡng ép.
– Ta biết.
– Và có nghĩa mình không cần nằm dưới nữa.
– Đúng.
– Nhưng cũng có nghĩa mình không thể đứng dậy cho đến khi nền mới xong. Mình phải giữ cho đến khi đủ ký ức thay thế. Và mỗi khoảnh khắc mình giữ, mình mờ thêm.
Hắn nhìn ngón chân cô. Mờ. Mờ lan đến mu bàn chân. Chậm. Nhưng lan.
Cô đang biến mất từ từ. Quên ăn cô từ chỗ chạm. Lão Đò giữ chậm nhưng không dừng hẳn.
Phải nhanh. Phải lên trên. Phải lấy Tro. Phải xây nền mới trước khi cô mờ hết.
Hắn đứng.
Và Quên cựa.
Không phải cựa mạnh (sào Lão Đò giữ). Cựa nhẹ. Cựa kiểu cựa mà con thú cựa trong giấc ngủ: mơ, giật chân, rồi yên. Nhưng cựa đó truyền qua nền, qua sáng, qua đá, qua mọi thứ.
Và hắn nghe.
Giọng. Không phải giọng người. Giọng không có nguồn. Giọng vang từ dưới, từ trên, từ mọi phía. Giọng không nói bằng từ. Giọng nói bằng cảm giác. Và cảm giác đó là:
Ai đang xây trên ta?
Quên biết. Quên đang ngủ nhưng biết. Biết có ai đó đang bàn chuyện xây nền mới. Biết có ai đó đang muốn thay thế Lõi bằng ký ức. Biết vì Quên là trạng thái mặc định, và mọi thứ xảy ra trên Quên, Quên đều biết, kiểu đất biết mọi rung chân đặt lên.
Ai muốn nhớ?
Bạch Duyên run. Toàn thân. Ánh sáng cô nhấp nháy kiểu nhấp nháy mà đèn nhấp nháy khi nguồn điện bị kéo: không tắt hẳn nhưng yếu đi rõ rệt. Cô ngồi xuống. Đầu gối chạm nền sáng. Và nền sáng dưới cô tối hơn (Quên kéo từ dưới, kéo qua sào, sào giữ nhưng không chặn hoàn toàn).
– Nó hỏi, cô thì thào. Nó hỏi tại sao ai đó muốn nhớ. Nó không hiểu.
– Không hiểu?
– Nó tồn tại trước khi có ký ức. Trước khi có sự sống. Trước khi có bất kỳ thứ gì. Nó là trạng thái trống. Nó không biết tại sao trạng thái trống lại cần bị phá. Nó không ác. Nó chỉ không hiểu.
Hắn nhìn cô. Và hắn hiểu: Quên không phải kẻ thù. Quên là câu hỏi. Câu hỏi lớn nhất: tại sao tồn tại thay vì không tồn tại? Tại sao nhớ thay vì quên? Tại sao đau thay vì trống?
Và nếu muốn giữ thế giới, hắn phải trả lời.
Giọng đó (không phải giọng, mà ý) chạm hắn. Chạm kiểu chạm mà câu hỏi chạm: không đau, nhưng buộc phải trả lời.
Hắn trả lời. Không bằng miệng. Bằng ý chí. Bằng quyền người tạo. Bằng toàn bộ ký ức còn lại trong hắn (đã mất năm mảnh, nhưng còn nhiều, còn vạn mảnh thu từ vạn linh hồn, còn ký ức Mộ Hà, còn ký ức Bạch Duyên qua nền):
Ta muốn nhớ.
Im lặng. Quên nghe. Quên nghĩ (nếu Quên nghĩ, nghĩ kiểu nghĩ mà đại dương nghĩ: chậm, rộng, không vội).
Rồi Quên đáp:
Tại sao?
Câu hỏi đơn giản. Câu hỏi sâu hơn mọi câu hỏi hắn từng nghe. Tại sao nhớ? Tại sao không quên? Quên dễ hơn. Quên nhẹ hơn. Quên không đau. Nhớ đau. Nhớ nặng. Nhớ mệt. Tại sao chọn nhớ?
Hắn nhìn Bạch Duyên. Cô đứng giữa ánh sáng, chân mờ, tóc bạc, mắt sao. Cô đang giữ nền bằng thân mình. Cô đang biến mất để thế giới đứng vững. Cô đã làm điều đó tám lần.
Vì cô ấy.
Không đủ. Câu trả lời đó chỉ là câu trả lời của Mộ Hà. Câu trả lời cá nhân. Quên không hỏi cá nhân. Quên hỏi vũ trụ. Tại sao vũ trụ cần nhớ? Tại sao không quay về trạng thái trước khi có gì? Trước khi có đau, có mất, có nhớ, có quên?
Hắn nghĩ. Lâu. Và câu trả lời đến. Không phải từ hắn. Từ ký ức. Từ vạn ký ức hắn đã thu. Từ ông lão nhớ vợ. Từ người mẹ nhớ con. Từ nghệ sĩ nhớ âm nhạc. Từ binh sĩ nhớ cái chết đầu tiên. Từ linh hồn mệt mỏi muốn quên tất cả. Từ Ngọc cười trong ký ức mùa hè người khác. Từ Giữ Nhớ gom mười hai nghìn bốn trăm mảnh Tro trên tường. Từ Lão Đò mang vạn câu chuyện và chọn cắm sào.
Vì ký ức là bằng chứng mình từng sống.
Xóa ký ức là xóa sự tồn tại.
Và tồn tại, dù đau, vẫn là thứ duy nhất ta có.
Hắn gửi câu trả lời đó vào Quên. Không phải gửi bằng lời. Gửi bằng ký ức. Mở ra. Thả. Cho Quên thấy. Gửi mùi cỏ (mảnh đã mất, nhưng dấu vết vẫn còn). Gửi bàn tay (mảnh đã mất, nhưng hình dạng vẫn in). Gửi nụ cười Bạch Duyên (mảnh chưa mất, mảnh hắn giữ chặt nhất). Gửi tiếng ru người mẹ. Gửi giai điệu nghệ sĩ. Gửi vạn mảnh Tro hắn đã chạm.
Quên nhận. Quên nghe. Quên cảm.
Và hắn cảm nhận ngược lại: Quên gửi cho hắn. Gửi trống. Gửi im. Gửi trạng thái trước khi có gì: không đau, không vui, không nhớ, không quên. Chỉ có không. Và không đó rộng, rộng kiểu rộng mà đại dương rộng nếu đại dương không có nước: chỉ có khoảng trống vô tận.
Hắn cảm nhận sức kéo của trống. Dễ chịu. Nhẹ nhõm. Không đau. Không phải chiến đấu. Không phải giữ. Không phải nhớ. Chỉ buông. Chỉ quên. Chỉ trở về trống.
Dễ quá.
Quên dễ hơn nhớ.
Hắn suýt buông. Suýt để trống nuốt hắn. Suýt quên Bạch Duyên, quên Mộ Hà, quên Mặc Thương, quên Lão Đò, quên mọi thứ. Suýt trở về trạng thái trước khi có gì. Nhẹ nhõm vô tận.
Nhưng tay hắn vẫn đặt trên nền sáng. Và nền sáng ấm. Ấm kiểu ấm mà da người ấm. Ấm vì Bạch Duyên. Và hơi ấm đó kéo hắn lại. Kéo nhẹ. Không mạnh bằng sức kéo của Quên. Nhưng cụ thể hơn. Cụ thể kiểu cụ thể mà bàn tay cụ thể hơn đại dương: nhỏ, nhưng có hình dạng, có nhiệt độ, có ý nghĩa.
Hắn giữ. Giữ nền sáng. Giữ hơi ấm. Giữ ký ức.
Ta chọn nhớ. Không phải vì nhớ dễ. Vì nhớ có hình dạng.
Và Quên im.
Im lặng lâu. Lâu kiểu lâu mà đại dương lâu khi sóng dừng: không đếm được, chỉ biết lâu.
Rồi Quên đáp. Không phải bằng ý. Bằng hành động. Thứ đỏ sánh dưới nền sáng rút. Chậm. Rút kiểu rút mà nước rút khi triều xuống: không biến mất, chỉ lùi. Lùi sâu hơn. Lùi xuống tầng dưới cùng.
Quên không đồng ý. Quên không từ chối. Quên lùi. Lùi vì sào Lão Đò giữ. Lùi vì câu trả lời của hắn chưa sai. Nhưng Quên không tin. Quên chỉ đợi. Đợi xem câu trả lời đó có thật không. Đợi xem ký ức có thực sự thay thế được nền một người không.
Nó cho ta cơ hội. Không phải vì tin. Vì tò mò.
Quên tò mò muốn biết nhớ có đủ mạnh không.
Nền sáng Bạch Duyên sáng hơn (thứ đỏ rút, áp lực giảm, nền sáng giãn). Ngón chân cô vẫn mờ. Nhưng không mờ thêm.
Cô nhìn hắn. Và cô nói:
– Nó cho thời gian.
– Phải. Nhưng không nhiều.
– Thì đi. Lên trên. Lấy Tro. Xây nền.
Hắn nhìn cô. Nhìn lâu. Nhìn kiểu nhìn mà người nhìn khi không muốn rời nhưng phải rời.
– Ta sẽ quay lại.
– Mình biết.
Cô cười. Cười nhỏ. Cười buồn. Nhưng cười.
Hắn quay lưng. Bước đến vách.
Và dừng. Quay lại. Nhìn cô lần nữa. Cô ngồi trên nền sáng, chân mờ, tóc bạc, mắt nhìn hắn. Và hắn nói thứ mà Mộ Hà đã nói tám vòng, thứ mà mỗi lần nói đều thành lời hứa rồi thành lời nói dối, nhưng lần này hắn nói và hắn biết mình sẽ giữ:
– Ta sẽ quay lại. Với nền mới. Trước khi ngươi mờ hết.
Bạch Duyên nhìn hắn. Và cô gật. Nhẹ. Gật kiểu gật mà người gật khi không tin hẳn nhưng chọn đợi.
Hắn leo. Vách Lõi còn sót (nóng, nhám, nhưng có chỗ bám). Tay bỏng (tay đã bỏng từ lần leo trước, da lột, thịt đỏ bên dưới). Nhưng hắn leo vì Bạch Duyên đang mờ. Vì Lão Đò đang giữ. Vì Mặc Thương đang đợi ở trên. Vì ba mươi hai linh hồn đang sợ. Vì Quên đang tò mò.
Và vì lần đầu tiên trong tám vòng, hắn có kế hoạch. Không phải kế hoạch phá. Kế hoạch xây. Xây nền từ ký ức tự nguyện. Xây thế giới từ sự ghi nhớ thay vì sự hy sinh.
Ánh sáng phía dưới nhạt dần khi hắn leo cao. Ánh sáng phía trên mạnh dần. Mặt đá quảng trường hiện ra. Và hắn nghe gió. Gió mát. Gió từ sông. Sông Lão Đò đã chèo vạn năm.
Hắn trồi lên mép rãnh. Mặc Thương đứng đợi. Tay chìa ra. Kéo.
Trước khi cô mờ hết.
Trước khi Quên hết tò mò.