Nhiều năm sau
Sông trong hơn.
Hắn không biết bao nhiêu năm. Ở thế giới bên kia, thời gian không tuyến tính (thời gian ở đây trôi kiểu trôi mà sương trôi: không đều, không đếm, chỉ biết trôi). Có thể mười năm. Có thể trăm năm. Có thể vạn. Hắn không đếm. Chỉ biết: sông trong hơn. Nước không còn xám. Nước trong, trong kiểu trong mà nước suối trong: thấy đáy, thấy đá dưới đáy, thấy Tro lấp lánh lắng dưới cùng.
Hắn đứng bên bờ sông. Vẫn đứng. Vẫn chỗ cũ. Vẫn tay thõng, lưng hơi khom, mắt nhìn nước. Tay đã lành (vết bỏng thành sẹo, sẹo trắng trên da nhợt, sẹo không đau nhưng nhám khi chạm). Áo đen cũ, rách thêm, vá bằng vải mà ai đó để cạnh hắn lúc nào không biết (có lẽ Vô Thanh, hoặc nữ già, hắn không hỏi).
Mỗi ngày (nếu có ngày ở đây), hắn đứng bên bờ sông. Không thu thuế. Không phán xét. Không làm gì. Chỉ đứng. Và khi linh hồn đến, hắn nói cùng câu:
– Không nộp gì. Muốn qua thì qua. Muốn ở thì ở.
Linh hồn nhìn hắn. Một số qua sông ngay (lội, nước đến gối, không khó). Một số ngồi bờ. Một số hỏi hắn: "Bên kia có gì?" Hắn trả lời giống nhau:
– Ta không biết. Chưa ai quay lại nói.
Câu trả lời này quen. Quen kiểu quen mà tay cầm chén trà quen: không nhớ ai dạy, nhưng miệng nói tự nhiên, nói kiểu nói mà đã nói vạn lần.
Có lẽ ta đã nói câu này trước đây. Nhiều lần. Với nhiều linh hồn.
Nhưng ta không nhớ.
Chỉ biết: câu này đúng. Không ai quay lại.
Thế giới bên kia ổn định. Không phải ổn định kiểu hệ thống cũ ổn định (trật tự, luật lệ, thuế, phong ấn). Ổn định kiểu rừng ổn định: hỗn loạn, nhưng có quy luật ngầm. Cây mọc nơi có ánh sáng. Nước chảy nơi có dốc. Và linh hồn đi nơi mình muốn.
Quỷ Rỗng hồi phục. Không phải tất cả (một số quá mất, nền không đủ, chúng tan vào nền, tan kiểu tan mà Bạch Duyên tan: hòa, lẫn, trở thành phần của nền). Nhưng nhiều. Nhiều Quỷ Rỗng hồi phục đủ để biết mình là ai (hoặc từng là ai), đủ để nói, đủ để chọn: qua sông hoặc ở lại. Một số qua. Một số ở lại. Một số trở thành cư dân Thành Phố Vong, sống giữa đá vỡ và quảng trường sáng nền, sống kiểu sống mà linh hồn sống: không cần ăn, không cần ngủ, chỉ cần nhớ.
Vô Thanh quản Thành Phố Vong. Không phải Cục Thuế mới. Không có lệnh. Không có cấp bậc. Chỉ có cô, đứng giữa quảng trường, giúp linh hồn mới đến, hướng dẫn Quỷ Rỗng đang tỉnh, giải quyết va chạm nhỏ (linh hồn tranh chỗ, Quỷ Rỗng vô tình hút ký ức linh hồn gần, linh hồn sợ Quỷ Rỗng dù Quỷ Rỗng không còn nguy hiểm). Vô Thanh quản vì cô giỏi giữ. Giữ vòng tròn, giữ trật tự, giữ mọi thứ đứng. Giờ giữ cộng đồng.
Ba Thu Thuế mới ở lại. Không thu thuế (không có thuế). Nhưng ở lại. Nữ già trở thành người chăm Quỷ Rỗng hồi phục (kiên nhẫn, chậm, không vội, đúng tính cách đá). Nam trẻ trở thành người hướng dẫn linh hồn mới (hắn nhớ cảm giác sợ khi mới đến, nên biết cách nói để linh hồn bớt sợ). Mờ mặt trở thành... mờ mặt. Vẫn mờ. Vẫn im. Nhưng mờ mặt ngồi bên bờ sông, cạnh hắn, mỗi tối, không nói. Chỉ ngồi. Và hắn không hỏi tại sao mờ mặt ngồi. Vì hắn hiểu: có người cần ở gần ai đó mà không cần lý do.
Thuyền Lão Đò vẫn trôi giữa sông. Trống. Cũ. Mục thêm mỗi năm nhưng chưa bao giờ chìm. Linh hồn đôi khi bước lên thuyền (thuyền vẫn cho bước lên, vẫn giữ, vẫn không chìm dưới bất kỳ trọng lượng nào). Và thuyền đưa họ qua sông. Trôi theo dòng. Không cần sào. Không cần người chèo. Sông tự đưa thuyền đi, vì sông đã quen, vì sông nhớ, vì Lão Đò chưa bao giờ rời sông dù lão đã ở dưới sâu.
Lão ở dưới. Sào giữ Quên. Lão giữ thế giới đứng từ phía dưới. Thuyền lão giữ thế giới chảy từ phía trên.
Lão vẫn ở đây. Dù không ai thấy.
Đôi khi, hắn nghe sông. Nghe khi đêm xuống, khi sương dày, khi im lặng đủ sâu. Nghe tiếng gì đó dưới nước: tiếng sào chạm đá. Nhẹ. Xa. Đều. Kiểu đều mà nhịp tim đều. Lão Đò vẫn chèo. Dưới sâu. Chèo vì lão là người chèo đò. Và người chèo đò chèo cho đến khi sông hết.
Sông không hết. Và lão không dừng.
Mặc Thương đi. Đi vài năm sau chiến tranh. Đi vì Mặc Thương không giỏi ở yên. Đi vì hắn nói: "Bên kia sông có gì, ta muốn biết." Và hắn lội qua sông. Và hắn không quay lại. Hoặc chưa quay lại.
Mặc Thương đi rồi.
Ta không nhớ nhiều về hắn. Hoàng hôn. Ba người. Hắn nói thứ gì đó. Ai đó cười.
Nhưng khi hắn đi, lỗ hổng trong ta đau. Không phải lỗ hổng chính (lỗ hổng chính luôn đau, đau kiểu đau mà đau mỗi khi ngửi mùi hoa trong sương). Lỗ hổng khác. Nhỏ hơn. Lỗ hổng hình bạn.
Bao nhiêu lỗ hổng trong ta? Bao nhiêu người ta đã quên nhưng vẫn đau?
Giữ Nhớ trở lại. Hắn không nhớ Giữ Nhớ (không nhớ hang bờ bắc, không nhớ tường ký ức, không nhớ vệt bạc trên cổ tay). Nhưng Giữ Nhớ nhớ hắn. Giữ Nhớ đến bờ sông, nhìn hắn, nhìn lâu, và nói:
– Ngươi khác rồi.
– Ta không nhớ ngươi.
– Ta biết. Nhưng ngươi khác. Ngươi trông... nhẹ hơn.
Giữ Nhớ ngồi cạnh. Kể. Kể về hang bờ bắc (hang đã sập, đã xây lại, nhỏ hơn). Kể về thành viên Những Người Ghi Nhớ (còn hai mươi bảy, một số đã chọn qua sông, một số ở lại giúp Quỷ Rỗng). Kể về tường ký ức mới (không phải tường lấy trộm nữa, mà tường ký ức tự nguyện, linh hồn đến ghi ký ức lên tường trước khi qua sông, ghi để nhớ, ghi vì muốn để lại, không ai bắt).
– Ngươi đã thay đổi mọi thứ, Giữ Nhớ nói.
– Ta không nhớ đã thay đổi gì.
– Có lẽ đó là điểm mạnh nhất của ngươi.
Giữ Nhớ cười. Cười nhẹ. Rồi đứng. Rồi đi. Rồi quay lại:
– Cô ấy vẫn ở đây. Trong nền. Ta cảm nhận được.
– Cô ấy?
– Bạch Duyên.
Tên đó. Lại. Lỗ hổng. Đau. Mùi hoa.
Bạch Duyên.
Ai đó từng rất quan trọng. Ai đó mà ta đã đổi tất cả để giữ. Và dù mất tất cả, lỗ hổng vẫn còn.
Lỗ hổng mãi mãi.
Hắn đứng bên bờ sông.
Nhiều năm. Đứng. Nhìn. Ngửi sương. Cảm nhận nền sáng dưới chân ấm. Và lỗ hổng trong ngực đau, đều, mỗi ngày, không tăng không giảm, đau kiểu đau mà sẹo đau: luôn có, luôn nhắc, luôn nói với hắn rằng từng có ai đó.
Đôi khi mờ mặt ngồi cạnh. Không nói (mờ mặt hiếm khi nói). Chỉ ngồi. Và trong im lặng giữa hai người không nói, hắn cảm nhận: bình yên. Bình yên kiểu bình yên mà bình yên khi ở cạnh ai đó không đòi hỏi gì. Mờ mặt không hỏi hắn khỏe không. Không hỏi hắn buồn không. Không hỏi hắn nhớ gì không. Chỉ ngồi. Và ngồi là đủ.
Đôi khi Vô Thanh đến. Mang trà (thay Mặc Thương). Kể chuyện thành phố (Quỷ Rỗng mới tỉnh, linh hồn mới đến, va chạm nhỏ, hòa giải). Kể kiểu kể mà đồng nghiệp kể: ngắn, thực, không tô vẽ. Và hắn nghe. Không nhớ từng quản thành phố. Nhưng nghe quen. Nghe kiểu nghe mà tai quen: biết nhịp, biết từ, biết giọng, dù không nhớ nội dung.
Đôi khi, không ai đến. Hắn đứng một mình. Bờ sông. Sương. Mùi hoa. Và hắn nói chuyện với lỗ hổng. Không thành tiếng. Trong đầu. Nói kiểu nói mà người nói khi nói với ai đó đã đi: "Ngày hôm nay, sông trong hơn. Có linh hồn trẻ đến, sợ lắm, ta nói đừng sợ. Quỷ Rỗng ở quảng trường đã biết cười. Mờ mặt ngồi cạnh ta hai canh giờ." Nói vì muốn ai đó nghe. Nói vì lỗ hổng cần được nói vào.
Hắn trở thành người bên bờ sông. Linh hồn đến, nhìn hắn, hỏi. Hắn trả lời. Đơn giản. Ngắn. Không giải thích nhiều. Và linh hồn đi, hoặc ở, hoặc ngồi cạnh hắn, và hắn để họ ngồi.
Đôi khi, một linh hồn ngồi lâu. Ngồi vài ngày. Ngồi vì sợ qua sông. Ngồi vì không biết đi đâu. Ngồi vì mệt. Và hắn ngồi cạnh. Không nói. Chỉ ở đó. Và linh hồn đó nhìn hắn, nhìn kiểu nhìn mà người nhìn khi thấy ai đó giống mình: trống, mệt, nhưng ở đây.
– Ngươi có buồn không? một linh hồn hỏi. Già. Nữ. Tóc bạc.
– Ta không biết. Ta không nhớ buồn là gì. Nhưng có thứ gì đó trong ngực ta nặng. Nặng mỗi khi sương bay. Nặng mỗi khi ngửi mùi hoa.
– Đó là buồn, bà nói.
– Vậy ta buồn.
– Buồn lâu chưa?
Hắn nghĩ. Không nhớ. Chỉ biết: lâu. Lâu kiểu lâu mà sông lâu: không đếm, chỉ chảy, và chảy đã rất lâu.
– Lâu, hắn nói.
– Có muốn hết buồn không?
Hắn nghĩ lại. Và câu trả lời đến nhanh hơn hắn tưởng. Đến từ lỗ hổng. Đến kiểu đến mà câu trả lời đến khi đã biết từ lâu nhưng chưa ai hỏi:
– Không. Nếu hết buồn, hết lỗ hổng. Nếu hết lỗ hổng, hết cô ấy. Ta không muốn hết cô ấy.
Bà nhìn hắn. Nhìn lâu. Mắt bà mềm. Mắt kiểu mềm mà mắt mềm khi nhìn thấy thứ gì đó đẹp và đau cùng lúc. Rồi bà đứng. Lội qua sông. Và trước khi đi vào sương bên kia, bà quay lại:
– Người nào khiến ngươi buồn, bà nói, người đó may mắn.
Hắn không hiểu. Không nhớ đủ để hiểu. Nhưng hắn gật. Và bà đi.
Hắn đứng bên bờ sông. Nhiều năm. Sương bay. Mùi hoa. Nền sáng. Lỗ hổng đau.
Và hắn chờ. Không biết chờ gì. Không nhớ đã hẹn ai. Chỉ biết: phải ở đây. Phải đứng đây. Phải chờ. Vì lỗ hổng nói: chờ. Và hắn nghe lỗ hổng. Vì lỗ hổng là thứ duy nhất hắn có.
Một tối (tối kiểu tối mà tối yên: sông im, sương dày, sao Tro lấp lánh trên bầu trời xám), hắn nằm bên bờ sông. Lưng trên đá. Mắt nhìn lên. Và hắn hít sương. Mùi hoa. Mùi quen. Mùi lỗ hổng.
Và lần đầu tiên trong nhiều năm (hoặc nhiều trăm năm, hoặc nhiều vạn, không biết), hắn mơ.
Không phải mơ kiểu mơ thường (Người Thu Thuế không mơ, Người Thu Thuế cũ không ngủ). Mà mơ kiểu mơ mà kẻ trống mơ: không có ký ức để mơ, nên mơ bằng lỗ hổng. Mơ bằng hình dạng khoảng trống. Mơ bằng âm thanh không nghe rõ nhưng biết có.
Trong mơ, hắn đứng bên suối. Suối mà hắn không nhớ. Nước chảy. Sỏi dưới đáy. Và có ai đó đứng cạnh. Ai đó mà hắn không nhìn rõ (lỗ hổng không có hình rõ, chỉ có hình dạng trống). Ai đó nhặt sỏi. Ném xuống nước. Vòng tròn lan ra. Một, hai, ba... ba mươi hai.
Ba mươi hai vòng.
Ai đó đếm vòng tròn.
Ai đó nói: mỗi viên sỏi ba mươi hai câu chuyện.
Hắn tỉnh. Mắt mở. Sao Tro trên trời. Sương bay. Và mùi hoa đặc hơn bình thường. Đặc kiểu đặc mà mùi đặc khi nguồn gần: mùi hoa ở đây, ngay đây, không phải trong sương mà ở cạnh hắn.
Hắn quay đầu. Bên cạnh, trên đá bờ sông, có thứ gì đó sáng. Mờ. Nhỏ. Sáng kiểu sáng mà đom đóm sáng: nhấp nháy, yếu, nhưng có. Hắn nhìn kỹ. Và thấy: Tro. Một mảnh Tro. Nằm trên đá cạnh hắn. Sáng. Rì rầm nhỏ. Rì rầm giọng nữ. Giọng quen.
Hắn đưa tay chạm. Tro ấm. Rì rầm to hơn khi chạm. Và giọng nữ, giọng nhỏ, giọng mà lỗ hổng nhận ra trước tai: giọng nói thứ gì đó mà hắn không nghe rõ, nhưng cảm nhận. Cảm nhận kiểu cảm nhận mà da cảm nhận gió: không nghe, chỉ thấy.
Cô ấy.
Cô ấy gửi lên từ nền. Một mảnh Tro. Một mảnh ký ức. Mảnh nhỏ. Mảnh nhẹ. Nhưng mảnh.
Cô ấy vẫn ở dưới. Cô ấy vẫn ở trong nền. Và cô ấy gửi cho ta mảnh này.
Hắn nắm mảnh Tro. Nhỏ. Ấm. Rì rầm. Và hắn giữ. Giữ trong lòng bàn tay. Giữ kiểu giữ mà người giữ thứ quý nhất: nhẹ, chắc, không buông.
Đêm đó, hắn không ngủ lại (Người Thu Thuế không ngủ). Nhưng hắn nằm, nắm mảnh Tro, nghe rì rầm. Và lỗ hổng trong ngực hắn, lần đầu tiên trong nhiều năm, bớt đau. Không hết đau. Bớt. Bớt kiểu bớt mà vết thương bớt khi ai đó đặt tay lên: vẫn đau, nhưng biết có ai đó đang chạm.
Ngươi vẫn ở đây.
Ta vẫn ở đây.
Và ta vẫn chờ.
Không biết chờ gì. Nhưng chờ.
Sông chảy. Sương bay. Mảnh Tro sáng trong lòng bàn tay.
Thuyền Lão Đò vẫn trôi giữa dòng. Trống. Cũ. Mục thêm. Nhưng chưa chìm.
Chưa bao giờ chìm.