Kho ký ức

Hắn quay lại hang vào đêm thứ ba.

Bờ bắc, đá xám, sương mỏng. Tay đặt trên mảng đá ấm, và đá trượt, im, nhẹ, kiểu đá đã quen tay hắn dù hắn chỉ mới đến lần thứ hai. Lỗ mở. Ánh sáng vàng từ dưới. Hắn bước xuống.

Giữ Nhớ chờ ở cuối bậc đá. Tóc trắng buộc gọn, mắt nâu đỏ, áo xám bụi đá. Cô không chào (không ai ở đây chào, chào là thứ xa xỉ của kẻ có thời gian, và thời gian ở đây vừa thừa vừa thiếu). Cô quay lưng, đi, và hắn đi theo.

Qua hang chính. Qua hành lang hẹp. Qua hai mươi đôi mắt (vẫn tò mò, vẫn sợ, nhưng bớt ghét, kiểu quen dần với sói đã ngồi xuống và chưa cắn). Qua hang thứ hai, thứ ba. Và rồi cô dừng trước hang thứ tư, hang mà đêm trước hắn chưa đến.

– Kho, cô nói.

Một từ. Nhưng trong cách cô nói từ đó, hắn nghe: thiêng. Cô nói kho kiểu người ta nói nhà, kiểu nói về nơi mình đã giữ thứ quý nhất, kiểu nói mà mỗi lần phát ra đều nhẹ hơn bình thường vì sợ nặng quá sẽ đè.

Hắn bước vào.

Hang lớn nhất. Trần cao hơn, vòm thoáng hơn, đá mịn hơn (đá đã được mài, hắn nhận ra, mài bằng tay, bằng thời gian, bằng ai đó đã ở đây đủ lâu để đá trở thành nhà thay vì hang). Và trên tường, trên trần, trên sàn, ở mọi mặt phẳng mà đá cung cấp: ký ức.

Không phải mảnh nhỏ bằng đầu ngón tay như tường ký ức hang thứ ba. Ở đây, ký ức lớn hơn. Trọn vẹn hơn. Mỗi mảnh bằng bàn tay, bạc, mờ, phát sáng nhẹ, và mỗi mảnh được đặt trong ổ đá đục riêng, kiểu ngăn trong tủ, kiểu giường cho trẻ, kiểu nơi ai đó đã cẩn thận tạo chỗ cho từng mảnh ký ức nằm.

Hắn đứng giữa hang và năng lực Thu Thuế của hắn mở, không cố ý, mở kiểu tai mở khi bước vào phòng nhạc, kiểu mắt mở khi bước vào ánh sáng. Và hắn nghe, hắn thấy, hắn cảm nhận: tất cả cùng lúc.

Ký ức về mùa hè. Nắng trên da, mồ hôi, tiếng ve, mùi cỏ cắt, kiểu mùa hè mà ai đó đã sống ở bên trên, ở thế giới người sống, mùa hè mà bây giờ chỉ còn trong mảnh Tro bạc gắn trên đá dưới lòng đất.

Ký ức về bàn tay mẹ. Nhỏ, ấm, nắm tay con trên đường đi học, buổi sáng, mưa nhẹ, ô chung, bước ngắn theo bước dài, kiểu bàn tay mà cả đời chỉ xuất hiện ở giai đoạn đầu nhưng bàn tay đó lớn hơn mọi thứ.

Ký ức về nụ hôn đầu, vụng về và run rẩy. Mùi bạc hà. Mắt nhắm sai thời điểm. Cười sau đó, kiểu cười mà cả hai biết mình vụng và cả hai không quan tâm vì vụng mới thật.

Ký ức về cái chết. Nhưng không phải cái chết, mà khoảnh khắc trước cái chết: ánh sáng qua cửa sổ bệnh viện, tiếng máy bíp đều, bàn tay ai đó nắm tay mình, và nghĩ duy nhất: đủ rồi, mình đã sống đủ rồi.

Hắn đứng giữa hàng trăm ký ức và mỗi ký ức chạm vào hắn, nhẹ, kiểu sóng chạm bờ, kiểu gió chạm da, kiểu thứ gì đó ấm và mỏng và sắp tắt nhưng chưa tắt. Và năng lực Thu Thuế của hắn, năng lực mà hắn đã dùng để tách ký ức khỏi linh hồn, năng lực mà hắn đã dùng để tạo Tro, năng lực đó bây giờ chỉ nghe, chỉ nhận, chỉ mở, và hắn nhận ra: đây là năng lực đó dùng đúng cách. Không phải tách. Không phải bóc. Nghe.

– Ngươi cảm nhận được, Giữ Nhớ nói.

Cô đứng bên cửa hang, mắt nhìn hắn, và trong mắt cô, than bùng nhẹ.

– Không phải Thu Thuế nào cũng cảm nhận được. Phần lớn chỉ thấy Tro. Ngươi thấy ký ức.

Hắn không trả lời. Vì đang bận nghe. Bận cảm nhận. Bận để hàng trăm ký ức chạm vào mình, nhẹ, mỏng, ấm, kiểu tắm trong thứ mà hắn đã bóc khỏi người khác suốt bao lâu mà chưa bao giờ dừng lại để nghe.

Ở góc hang, có linh hồn.

Hắn nhận ra muộn vì linh hồn đó ngồi rất im, rất thấp, gần như hòa vào đá. Nữ. Trẻ (hoặc đã trẻ khi chết, bây giờ không còn trẻ hay già, chỉ ở đây). Mắt nhắm, tay đặt trên mảnh Tro trên tường, và cô không nhìn mảnh đó mà đang ở trong mảnh đó, hắn thấy, kiểu linh hồn cô đã chìm một phần vào ký ức trên tường, kiểu ngón tay nhúng vào nước, kiểu tay cầm Tro và Tro cầm lại.

– Ngọc, Giữ Nhớ gọi nhẹ.

Linh hồn không mở mắt. Không nhúc nhích. Ngón tay trên mảnh Tro, và mảnh Tro phát sáng mạnh hơn nơi cô chạm, kiểu thức dậy, kiểu đáp lại.

– Ngọc, Giữ Nhớ gọi lại. Giọng cứng hơn.

Linh hồn mở mắt chậm rãi. Mắt mờ (không phải mờ kiểu linh hồn đã nộp thuế, mờ kiểu ai đó vừa tỉnh từ giấc mơ sâu và chưa phân biệt được mơ với thức). Nhìn Giữ Nhớ. Nhìn hắn. Nhìn lại mảnh Tro trên tường.

– Chỉ thêm một lúc nữa, cô nói. Giọng nhỏ, kiểu giọng van, kiểu giọng của kẻ xin thêm thứ mà mình biết không nên xin thêm.

Giữ Nhớ nhìn hắn. Mắt nâu đỏ có thứ gì đó mà hắn nhận ra: mệt. Không phải mệt cơ thể, mệt kiểu đã nhìn cảnh này nhiều lần và biết nó sẽ tệ hơn nhưng không biết cách dừng.

– Ký ức không phải của Ngọc, Giữ Nhớ nói nhỏ, cho hắn nghe, không phải cho cô gái. Ký ức về mùa hè. Của ai đó đã nộp thuế và qua sông từ lâu. Ngọc tìm thấy mảnh đó trên tường và... gắn vào.

Hắn nhìn Ngọc. Ngón tay cô trên mảnh Tro, và qua chỗ chạm, hắn thấy (bằng năng lực Thu Thuế, bằng mắt đọc ký ức): cô đang sống trong ký ức đó. Nắng trên da, mồ hôi, tiếng ve, mùi cỏ cắt. Ký ức không phải của cô nhưng cô đã ở trong đó đủ lâu để nó thành của cô, kiểu mặc áo người khác đủ lâu để áo mang hình dạng mình.

– Nghiện, Giữ Nhớ nói. Từ đó nhẹ, nhưng nặng. Ký ức người khác ấm, ngọt, đầy. Linh hồn nào ở đây đủ lâu cũng bị kéo. Chạm vào một lần, chạm lần nữa, rồi không rời được.

Hắn hiểu. Và hiểu đó đau, kiểu đau mà hắn chưa có tên, kiểu đau của kẻ vừa thấy thứ đẹp vừa thấy thứ đẹp đó đang ăn mòn ai đó.

– Có cách dừng không? hắn hỏi.

Giữ Nhớ lắc đầu. Mắt nhìn Ngọc, và trong mắt cô, than không cháy, chỉ tối.

– Cô ấy không phải người đầu tiên. Và sẽ không phải người cuối.

Hắn nhìn Ngọc lần nữa. Và bằng năng lực Thu Thuế, bằng khả năng đọc mà bây giờ hắn dùng để nghe, hắn thấy sâu hơn: ký ức mùa hè đang ăn Ngọc. Không phải ăn kiểu Lõi ăn Tro (thô, đói, nuốt). Ăn kiểu nước ăn bờ, kiểu mưa ăn đá, chậm, nhẹ, từng lớp. Mỗi lần Ngọc chìm vào ký ức, cô mất một mảnh nhỏ của chính mình: một mảnh nhớ về bản thân, một mảnh biết mình là ai. Và mảnh đó được thay thế bằng mảnh ký ức mùa hè, mảnh của ai đó khác, mảnh mà cô mặc lên mình kiểu mặc da người khác.

Hắn nhận ra: đây là mặt kia của đồng xu. Hệ thống bóc ký ức bằng bạo lực, tạo Quỷ Rỗng. Nhưng ký ức giữ lại cũng có mặt tối: ai đó giữ quá nhiều ký ức không phải của mình sẽ mất mình, sẽ trở thành tập hợp mảnh vụn của người khác, sẽ sống trong cuộc đời không phải cuộc đời mình.

Ký ức vừa là thuốc vừa là thuốc độc. Phụ thuộc vào ai uống, bao nhiêu, và ký ức đó thuộc về ai.

Hắn quay đi. Bước ra khỏi hang Kho. Và ở cửa hang, hắn dừng, vì có linh hồn khác chặn đường.

Già. Rất già. Linh hồn già nhất hắn thấy ở đây (già kiểu đã ở đây lâu hơn cả Giữ Nhớ, già kiểu đá đã mọc rêu quanh chỗ ngồi). Mắt trắng (trắng kiểu Lão Đò, trắng kiểu nhìn bằng thứ sâu hơn mắt). Ông nhìn hắn, và hắn nhận ra: ông không ghét hắn. Không sợ. Chỉ buồn.

– Lão nhìn thấy con ở đâu đó, ông nói. Giọng khàn, kiểu giọng đã im lâu rồi bây giờ mới mở. Lão nhìn thấy con trong ký ức trên tường. Không phải của lão. Của ai đó. Nhưng có con trong đó. Con đang cười.

Hắn lặng. Ông già nói hắn có trong ký ức trên tường? Ký ức của ai đó? Hắn đang cười?

– Ở đâu? hắn hỏi. Giọng nhẹ hơn ý muốn.

Ông già chỉ vào hang Kho. Về phía tường phía đông, cao, gần trần.

– Lão không với tới. Nhưng lão thấy từ dưới. Người trong ký ức đó cười. Và bên cạnh người cười có ai đó bị mờ. Mờ kiểu bị xóa.

Mảnh Tro cựa mình trong ngực hắn, mạnh hơn bao giờ. Kiểu rùng mình, kiểu xương nhận ra trước đầu, kiểu phần cũ nghe thấy và gào.

Hắn đang cười. Bên cạnh ai đó bị mờ.

Bạch Duyên. Ai đó bị mờ là Bạch Duyên. Ký ức về hắn và cô, từ trước khi xóa, từ trước khi mọi thứ, ký ức đó tồn tại trên tường ở đây, bản sao mờ nhưng có, và hắn đang cười trong đó, kiểu hắn đã từng cười, kiểu phần cũ của hắn biết cười.

Hắn muốn quay lại. Muốn vào hang Kho. Muốn tìm mảnh đó trên tường phía đông, gần trần. Muốn chạm vào, muốn nhìn, muốn nhớ.

Nhưng hắn không quay lại.

Vì hắn vừa thấy Ngọc. Vừa thấy cô chìm vào ký ức người khác và mất mình. Và hắn biết: nếu hắn chạm vào mảnh ký ức đó, mảnh có hắn đang cười bên cạnh cô, hắn sẽ không rời được. Hắn sẽ chìm. Hắn sẽ sống trong đó. Hắn sẽ ở trong mùa hè đó, trong nắng đó, bên cạnh cô, và hắn sẽ quên rằng mùa hè đó đã qua, rằng cô đang trôi trên sông, rằng Thanh Tra đang đến, rằng hắn cần tỉnh.

Chưa phải lúc.

Hắn gật với ông già, nhẹ thôi. Cảm ơn không nói ra.

Và bước đi.

Giữ Nhớ dẫn hắn qua hang khác, xa Kho, xa tường ký ức. Ngồi đối diện. Đèn đá giữa hai người.

– Ngươi thấy rồi, cô nói. Không phải mọi thứ ở đây đều đẹp.

Hắn gật. Đã thấy. Tường ký ức phát sáng kiểu bầu trời sao, nhưng ở mép bầu trời, ở góc tối, có linh hồn đang chìm vào sao và quên mình không phải sao.

– Bao nhiêu người như Ngọc? hắn hỏi.

– Bảy. Trong bốn mươi ba. Nhiều hơn trước. Tường ký ức ngày càng lớn, càng nhiều mảnh, càng dễ kéo.

Bảy trên bốn mươi ba. Hắn tính: gần một phần sáu. Tổ chức giữ ký ức để chống hệ thống, nhưng ký ức giữ lại đang ăn mòn kẻ giữ. Kiểu vũ khí cắt cả hai tay cầm.

– Ngươi vẫn tiếp tục? hắn hỏi. Không phán xét. Hỏi thật.

Giữ Nhớ nhìn hắn. Và lần đầu tiên, hắn thấy cô không chắc. Cô, kẻ đã dẫn tổ chức phản kháng từ trước hắn tồn tại, kẻ có mắt than cháy chậm và giọng mỗi từ cân trước khi thả, cô không chắc. Khoảnh khắc đó ngắn, kiểu khe nứt trên mặt nạ, kiểu ánh sáng lọt qua rồi mặt nạ khép lại.

– Tiếp tục, cô nói. Vì lựa chọn khác là gì? Để hệ thống bóc hết? Để mọi ký ức thành Tro, thành thức ăn cho thứ dưới sông?

Cô dừng. Hít thở (hít thở mà linh hồn không cần, kiểu hít thở để giữ bình tĩnh, kiểu thói quen từ kiếp sống mà cơ thể không quên dù đã chết).

– Chúng ta giữ ký ức vì ký ức là bằng chứng. Bằng chứng rằng ai đó đã sống, đã yêu, đã đau, đã vui. Mất ký ức không phải quên. Mất ký ức là chưa từng sống.

Giọng cô lớn hơn câu cuối. Không phải lớn kiểu hét, lớn kiểu tín điều, kiểu thứ cô đã nói với bản thân hàng vạn lần để tiếp tục, kiểu lời cầu nguyện không thần.

Hắn nghe. Và trong hắn, ở chỗ mà mảnh Tro cựa mình, ở chỗ mà mùi hoa mờ rò rỉ, ở chỗ mà từ nàng nằm chờ, hắn biết: cô đúng. Mất ký ức không phải quên. Mất ký ức là chưa từng sống. Bạch Duyên là bằng chứng: cô bị xóa, và thế giới quên cô, và cô quên mình, và nếu không có hắn (nếu phần cũ của hắn không cựa mình, nếu xương hắn không nhớ), cô sẽ không tồn tại. Không phải chết. Chưa từng sống.

– Ta hiểu, hắn nói.

Giữ Nhớ nhìn hắn. Và lần này, than bùng, nhẹ nhưng bùng, kiểu ai đó vừa thổi vào tro tàn và thấy ánh đỏ.

– Ta biết ngươi hiểu, cô nói. Vì ngươi đang giữ ai đó. Và ngươi đang giữ vì lý do giống chúng ta: vì nếu không giữ, người đó sẽ không tồn tại.

Im lặng. Đèn đá lung linh. Và giữa hai người, thứ gì đó hình thành, không phải thỏa thuận (thỏa thuận đã có từ đêm trước), không phải tin tưởng (tin tưởng cần thời gian), mà thứ gì đó ở giữa: hiểu. Hiểu rằng hai kẻ này, Người Thu Thuế và Kẻ Giữ Ký Ức, đứng ở hai phía khác nhau của cùng một bờ sông, và bờ sông đó đang sụp.

Hắn bước lên mặt đất.

Đá đóng sau lưng. Bờ bắc. Sương mỏng. Đá xám. Mặt sông đen phía xa.

Và hắn mang theo thứ mà hắn không mang xuống: trọng lượng. Không phải trọng lượng của lọ Tro trong áo (lọ đó vẫn ấm, vẫn ở đây, vẫn chưa biết làm gì). Trọng lượng khác: trọng lượng của mười hai ngàn bốn trăm mảnh sao dưới lòng đất, trọng lượng của bảy linh hồn đang chìm vào ký ức người khác, trọng lượng của giọng Giữ Nhớ khi nói mất ký ức là chưa từng sống.

Hắn đi về phía nam. Về phía bàn đá. Về phía vỏ bọc.

Và trên đường đi, hắn nghĩ đến cô. Trên sông. Trên thuyền Lão Đò. Không ký ức. Không quá khứ. Chưa từng sống theo định nghĩa của Giữ Nhớ. Nhưng cô cười cho hắn lần đầu tiên ở bờ sông, và nụ cười đó, nhỏ, mỏng, kiểu ánh sáng lọt qua khe cửa, nụ cười đó là ký ức mới, ký ức đầu tiên, ký ức mà không ai tạo bản sao vì không cần, vì hắn sẽ nhớ, vì hắn sẽ không để mất.

Ta sẽ không để mất.

Bước tiếp. Sương bạc. Đá nhẵn. Lọ Tro ấm trong áo. Ở dưới sông, Lõi cựa mình. Ở dưới đất, mười hai ngàn bốn trăm ngôi sao chờ.

Và ở đâu đó, bóng trắng đang đến gần hơn.