Sự thật thứ nhất

Hắn đi khi sương dày nhất.

Không phải lẻn. Thu Thuế không lẻn. Hắn đi kiểu đi mà Thu Thuế đi khi tuần tra (có quyền đi, có lý do đi, không ai hỏi Thu Thuế đi đâu lúc tối giả). Nhưng bên trong, mỗi bước là một phép tính: Mặc Thương ở phía đông, khoảng cách ước lượng hai trăm bước, sương dày mức bảy (thang đo cá nhân, một là mỏng mười là đặc), hướng đi đông bắc, chéo qua khu vực trống, vào vách đá, tìm hang.

Hang Giữ Nhớ không có dấu. Không có cửa. Chỉ có một khe trên vách đá mà sương không vào (vì tường ký ức bên trong đẩy sương ra, kiểu nam châm cùng cực). Hắn tìm bằng cách tìm chỗ sương tránh.

Mất ba mươi bước. Tìm thấy. Khe hẹp, vừa vai, đá ẩm. Và mùi: mùi ký ức cũ, mùi bụi vàng Tro lắng trong không khí kín, mùi rễ bạc ẩm (mạnh hơn lần trước, rễ đang mọc).

Hắn vào.

Hang sáng bởi ánh Tro. 12.400 mảnh ký ức phát sáng nhẹ trên tường, vàng mờ, ấm kiểu ấm mà không có nhiệt. Rễ bạc chạy dọc trần, dày hơn ngón tay, phân nhánh (lần trước mỏng như sợi chỉ, giờ đã dày gấp ba). Và ở giữa hang, ngồi trên đá, lưng dựa tường ký ức:

Giữ Nhớ.

Cô ngẩng lên khi hắn vào. Mắt sáng (sáng hơn lần trước, sáng kiểu sáng mà rễ bạc sáng, và hắn nhận ra: rễ đang ăn vào cô, hoặc cô đang ăn vào rễ, hoặc cả hai đang hòa lẫn).

– Ngươi đến.

Giọng cô. Bình thường, trầm nhẹ, kiểu giọng mà hắn đã nghe nhiều đêm giả trong hang này. Nhưng có thứ mới: mệt. Không phải mệt kiểu thiếu ngủ (linh hồn không ngủ). Mệt kiểu mệt mà tường mệt khi giữ quá nhiều, kiểu đá mệt khi chịu áp suất quá lâu.

– Ngươi gọi, hắn đáp. Bước vào, ngồi đối diện. Giữa hai người: rễ bạc trên nền đá, phát sáng nhịp nhàng (kiểu mạch đập, và hắn nhận ra: rễ đang đập theo nhịp gì đó, nhịp gì đó sâu bên dưới, nhịp Lõi).

Giữ Nhớ nhìn hắn. Rồi nhìn phía cửa hang, nhìn sương bên ngoài, nhìn kiểu nhìn mà người ta nhìn khi biết ai đó đang đến.

– Hắn đến đây chưa?

Mặc Thương.

– Chưa. Nhưng sẽ.

Giữ Nhớ gật. Chậm, nặng, kiểu gật mà đã biết từ lâu nhưng nghe xác nhận vẫn nặng.

– Ta biết, cô nói. Sương bờ bắc loạn ba đêm nay. Mùi lạnh. Rễ co lại khi mùi đó gần (cô chỉ rễ bạc trên trần, và hắn thấy: rễ ở phía cửa hang khô hơn, mỏng hơn, co rút, kiểu rễ cây gặp sương muối). Thứ gì đó đang khiến Lõi thu nhỏ sợ.

Mặc Thương khiến Lõi thu nhỏ sợ. Thông tin mới. Quan trọng.

– Mặc Thương là Thanh tra, hắn nói. Giải thích ngắn: đến năm đêm giả trước, biết hắn thu thiếu, biết hắn giấu thứ gì đó, đang tìm "biến số" (Bạch Duyên), đã biết biến số ở trên sông, chưa biết hang này.

Giữ Nhớ nghe. Im lặng, mắt sáng, và rễ bạc quanh cô nhấp nháy nhẹ (phản ứng với thông tin? phản ứng với cảm xúc cô? hắn không rõ).

– Hắn tìm cô gái trên sông, Giữ Nhớ nói. Không phải câu hỏi. Là tóm tắt.

– Đúng.

– Và ngươi đến đây vì cần giúp. Vì một mình không giữ được.

Hắn nhìn cô. Và gật. Vì đó là sự thật, sự thật trần trụi mà hắn không thể phủ nhận: một mình, hắn đang thua. Mặc Thương đọc mắt, đọc tay, đọc mùi, đọc mọi thứ. Hắn cần đồng minh. Cần người mà Mặc Thương chưa biết.

Giữ Nhớ im lặng. Rồi:

– Ta gọi ngươi đến không phải vì biến số của ngươi.

Hắn ngẩng lên.

– Ta gọi vì rễ, cô nói. Đứng dậy, chỉ trần hang. Rễ bạc dày đặc, phân nhánh, và ở chỗ giao nhau, ở nơi nhiều rễ hội tụ: một cục sáng. Nhỏ, bằng nắm tay, sáng bạc không phải vàng Tro. Cục đó đập. Đập chậm, nặng, đều.

– Lõi thu nhỏ đang mọc lõi riêng, Giữ Nhớ nói. Giọng trầm, giọng mà hắn nghe sợ trong đó (Giữ Nhớ ít khi sợ, cô giữ 12.400 mảnh ký ức bằng ý chí mỗi đêm, cô không sợ dễ). Và nó ăn tường. Ăn mảnh ký ức. Ba đêm nay mất thêm hai trăm mảnh. 12.400 giờ còn 12.200. Và mỗi mảnh nó ăn, nó lớn hơn.

Lõi thu nhỏ đang ăn tường ký ức. Thứ hắn sợ từ lâu đang xảy ra: rễ bạc không chỉ mọc, nó ăn. Ăn Tro, ăn mảnh ký ức, ăn để nuôi lõi riêng. Và lõi riêng đó đang hình thành ngay trong hang, ngay giữa nơi Giữ Nhớ giữ mười ba linh hồn.

– Ngươi là Thu Thuế, Giữ Nhớ nói. Ngươi biết Tro. Biết Lõi. Biết cách hệ thống hoạt động. Ta cần ngươi nhìn cục đó và nói cho ta: nó là gì, nó ăn theo quy luật gì, và ta có thể dừng nó không.

Hắn đứng dậy. Bước đến dưới cục sáng bạc. Nhìn lên. Và cảm: lạnh. Không phải lạnh Mặc Thương (lạnh bề mặt, lạnh trí tuệ). Lạnh này sâu hơn, cũ hơn, lạnh kiểu lạnh mà xương nhận ra trước da, lạnh kiểu lạnh mà phần cũ trong hắn co lại và nói: biết rồi, quen rồi, đã chạm rồi.

Ta đã chạm Lõi. Quá khứ ta đã chạm Lõi.

Hắn giơ tay. Bàn tay bạc tiến gần cục sáng. Và khi khoảng cách còn một gang, hắn nghe: tiếng. Không phải tiếng bên ngoài. Tiếng bên trong đầu, tiếng mà Lõi nói (Lõi dưới sông nói bằng đói, bằng rung, bằng gợn sóng, và Lõi thu nhỏ này nói bằng gì?). Tiếng đó:

...cho ta ăn...

Hắn rút tay. Nhanh. Và nhìn Giữ Nhớ.

– Nó đói, hắn nói. Giống Lõi dưới sông. Nhưng nhỏ hơn. Trẻ hơn. Và đang ăn thứ gần nhất.

– Tường ta, Giữ Nhớ nói. Gật, buồn, kiểu buồn mà người ta buồn khi xác nhận thứ đã biết.

Hắn ngồi lại. Và nghĩ. Và nói:

– Ta cần thời gian. Cần hiểu Lõi thu nhỏ này hoạt động thế nào. Có thể cắt rễ (nhưng rễ mọc lại). Có thể cho nó ăn thứ khác (nhưng thứ gì?). Có thể...

Giữ Nhớ nhìn hắn. Chờ.

– ...có thể dời tường, hắn nói. Di chuyển 12.200 mảnh ra khỏi hang. Khỏi tầm với của rễ.

– Dời đi đâu? Giữ Nhớ hỏi. Và câu hỏi đó nặng. Nặng vì không có đáp án dễ: bờ bắc đang bị Mặc Thương lập bản đồ. Bờ nam là khu vực thu thuế chính thức. Sông thuộc Lão Đò (và đã có biến số trên đó). Không có chỗ nào an toàn.

– Ta sẽ tìm, hắn nói. Và biết câu đó mỏng. Nhưng là sự thật: hắn sẽ tìm.

Giữ Nhớ nhìn hắn lâu. Rồi gật. Tin. Hoặc không có lựa chọn nào khác ngoài tin.

Hắn rời hang khi sương bắt đầu mỏng (dấu hiệu sáng giả sắp đến). Bước ra ngoài, lạnh, ẩm. Và dừng.

Mùi băng.

Không phải mùi loãng khi xa. Mùi đặc. Mùi gần.

Hắn quay lại. Và thấy:

Mặc Thương. Đứng giữa sương, mười bước trước mặt, lưng thẳng, áo trắng, mắt hẹp. Đứng kiểu đứng mà đã đứng đó lâu, kiểu đứng mà người ta đứng khi chờ ai đó ra khỏi nơi nào đó.

Hắn theo ta. Hắn biết hang.

Im lặng. Dài, nặng. Sương cuộn giữa hai người.

– Ngươi có thêm đồng minh, Mặc Thương nói. Giọng phẳng. Không ngạc nhiên. Không giận. Chỉ nhận xét, kiểu nhận xét mà kẻ biết trước nhận xét thứ vừa xảy ra. Đồng minh trong hang. Ta không biết ai, nhưng ta biết có.

Hắn không đáp.

– Mới, Mặc Thương nói tiếp. Đồng minh mới. Không phải từ vòng trước. Vì vòng trước ngươi không có ai ở bờ bắc.

Hắn đúng. Giữ Nhớ là mới. GN chưa xuất hiện trong vòng lặp trước.

Mặc Thương bước gần hơn. Năm bước. Sương tách, đá đóng băng mỏng dưới chân hắn ta.

– Ngươi thay đổi nhiều hơn ta tưởng, Mặc Thương nói. Và trong giọng đó, thứ hắn nghe: tôn trọng. Nhỏ, nhẹ, kiểu tôn trọng mà đối thủ dành cho đối thủ khi nước đi bất ngờ. Vòng trước ngươi chỉ bảo vệ. Vòng này ngươi xây dựng.

Hắn giữ im lặng. Vì im lặng vẫn là lựa chọn ít sai nhất.

Mặc Thương dừng. Nhìn hang (khe hẹp trên vách đá, sương tránh). Rồi nhìn hắn.

– Ta sẽ không vào, Mặc Thương nói. Chưa. Vì thứ trong đó khiến rễ co (và hắn nhận ra: Mặc Thương đã thấy rễ bạc co rút khi hắn ta đến gần, đã đọc được rằng thứ gì đó trong hang sợ hắn ta, và Mặc Thương, kẻ dùng sự thật làm dao, kẻ đó đang cân nhắc liệu vào bây giờ hay đợi).

Im lặng.

Rồi Mặc Thương nói, và giọng đó thay đổi. Không còn giọng Thanh tra. Không còn giọng cộng sự cũ. Giọng khác, giọng mà hắn chưa nghe kể từ khi mùi băng đến, giọng nặng và chậm và mỗi từ cân đo như cân thuế:

– Ta định đợi. Đợi ngươi tự lộ. Đợi phần cũ thắng. Nhưng ngươi có đồng minh mới, và ta thấy (mắt hẹp nhìn hắn, nhìn sâu, nhìn kiểu nhìn mà xuyên qua vỏ bọc) ngươi đang thay đổi nhanh hơn vòng trước. Nhanh hơn nghĩa là vòng này sẽ khác. Và khác nghĩa là ta không đợi được.

Hắn cảm: thứ gì đó sắp đến. Thứ nặng. Thứ mà Mặc Thương đã giữ.

– Nên ta sẽ nói cho ngươi thứ mà vòng trước ta để ngươi tự nhớ.

Không.

– Ngươi biết hệ thống thuế do ai tạo ra không?

Im lặng. Dài. Và trong im lặng đó, hắn nghe: nhịp đập của Lõi thu nhỏ trong hang sau lưng, nhịp đập của Lõi dưới sông ở xa, nhịp đập của thứ gì đó trong ngực hắn mà không phải tim.

Mặc Thương nhìn hắn. Và nói. Từng từ. Chậm. Rõ. Kiểu kiểu từng viên đá rơi vào nước đen:

– Do ngươi, Dạ Khê.

...

Thế giới không đổ. Sương không tan. Đá không nứt. Không có gì ngoại cảnh thay đổi. Nhưng bên trong, bên trong hắn, thứ gì đó (vỏ bọc? phần mới? phần cũ? ranh giới giữa phần-biết và phần-không-biết?) rung. Rung nhẹ, rung kiểu kiểu mặt nước rung khi viên đá lớn chạm đáy chứ không phải mặt.

Do ta.

Hai từ. Và hai từ đó không mới. Không hoàn toàn mới. Vì ở đâu đó trong hắn, ở lớp sâu mà phần cũ sống, ở nơi mà mảnh ký ức hắn từng cười nằm, ở đó, thứ này không phải tin mới. Nó là xác nhận. Là tên gọi cho thứ mà xương đã biết.

Ta tạo hệ thống thuế. Ta tạo ra Tro, tạo ra quy trình, tạo ra Thu Thuế, tạo ra Lõi.

Ta tạo ra thứ đang ăn ký ức hàng triệu linh hồn.

Hắn nhìn Mặc Thương. Và trong mắt xám (mắt từng có màu, Mặc Thương nói vậy đêm trà), hắn thấy: mình. Phản chiếu trên đá ướt sương: kẻ đứng giữa vách đá bờ bắc, tay buông, mắt mở, và thứ gì đó trong mắt đó đang vỡ rất chậm, vỡ kiểu băng vỡ khi nhiệt tăng từ bên trong.

– Ngươi và ta, Mặc Thương nói, giọng nhẹ hơn, nhẹ kiểu nhẹ mà bạn cũ nói khi bạn vừa bị thương. Ngươi tạo hệ thống. Ta vận hành. Ngươi là kiến trúc sư, ta là người giữ cửa. Và cô ấy (từ "cô ấy" lần đầu tiên thay vì "biến số", và hắn nghe: trong khoảnh khắc đó Mặc Thương gọi Bạch Duyên bằng người, không phải phương trình), cô ấy là lý do ngươi tạo ra tất cả.

Bạch Duyên là lý do.

Hắn không nói được. Miệng mở, nhưng không có từ. Vì từ nào đủ cho thứ này? Từ nào đủ cho khoảnh khắc mà ngươi phát hiện mình là thủ phạm, mình là nguồn gốc, mình tạo ra quái vật mà mình đang cố giết?

Mặc Thương nhìn hắn. Im lặng. Và lần đầu tiên kể từ khi đến, hắn ta không nói thêm. Để im lặng làm công việc của im lặng. Để sự thật ngấm.

Rồi, sau một lúc (bao lâu? hắn không biết, thời gian mất ý nghĩa khi thế giới bên trong đang tái cấu trúc), Mặc Thương nói thêm. Nhỏ. Thầm. Kiểu kiểu nói riêng:

– Ngươi tạo ra hệ thống vì cô ấy chết. Và ngươi không chấp nhận được.

Cô ấy chết.

Ba từ. Và ba từ đó mở thêm một lớp, sâu hơn, đau hơn. Bạch Duyên chết. Hắn không chấp nhận. Hắn tạo hệ thống thuế ký ức để... gì? Để tìm cách hồi sinh? Để giữ ký ức về cô? Để đổi ký ức hàng triệu linh hồn lấy... gì?

Hắn không nhớ phần đó. Phần cũ có, nhưng phần cũ chưa mở, chưa rò rỉ đủ.

– Ta không nhớ, hắn nói. Giọng khàn. Giọng mà hắn không nhận ra là giọng mình.

– Ta biết, Mặc Thương đáp. Và giọng đó, giọng đó mềm hơn bất cứ lúc nào. Mềm kiểu mềm mà bạn cũ nói với bạn khi bạn vừa gãy, mềm kiểu sương mềm khi không có gió. Ngươi sẽ nhớ. Phần cũ đang mở. Mỗi đêm giả, mỗi lần rò rỉ, ngươi gần hơn. Và khi ngươi nhớ hết...

Im lặng.

– ...khi ngươi nhớ hết, ngươi sẽ hiểu tại sao ta muốn tiêu diệt biến số đó. Vì cô ấy là mồi lửa. Cô ấy là thứ khởi động vòng lặp. Mỗi lần ngươi gặp cô, ngươi nhớ, đau, phá, rồi xóa. Mỗi lần. Và ta (giọng đó run, run nhỏ, run kiểu run mà Mặc Thương không cho phép bản thân, nhưng đêm nay, đứng trước hang đá bờ bắc, đêm nay run), ta mệt rồi.

Hắn nhìn Mặc Thương. Và thấy: dưới lớp băng, dưới lớp Thanh tra, dưới vạn đêm phẳng giọng, Mặc Thương đang giữ thứ gì đó nặng hơn bất kỳ lọ Tro nào. Giữ ký ức về bạn, về vòng lặp, về mỗi lần xem bạn tự hủy. Và thứ đó đang đè.

Mặc Thương đang gãy.

Vì ta.

Hắn muốn nói thứ gì đó. Xin lỗi, có lẽ. Hoặc hứa. Hoặc bất cứ gì. Nhưng từ nào đúng cho kẻ vừa biết mình là nguyên nhân?

– Ta... hắn bắt đầu. Và dừng. Vì không biết câu nào tiếp theo.

Mặc Thương lắc đầu nhẹ. Không cần ngươi nói. Chỉ cần ngươi biết. Và khi biết rồi, chọn lại. Chọn khác.

Quay lưng. Bước đi. Sương tách. Mùi băng mỏng dần.

Và hắn đứng đó. Giữa vách đá bờ bắc, hang Giữ Nhớ sau lưng (cục sáng bạc vẫn đập, rễ vẫn mọc, tường vẫn bị ăn), sông đen trước mặt (cô vẫn trôi, không biết), và trong đầu, thứ duy nhất:

Ta tạo ra tất cả.

Hệ thống. Thuế. Tro. Lõi. Quỷ Rỗng. Tất cả bắt đầu từ ta.

Và ta quên. Tự xóa. Tự biến mình thành Thu Thuế để không nhớ mình là tội đồ.

Sương bạc. Đá lạnh. Sông đen. Và hắn, đứng giữa, biết mình là nguồn gốc, là thủ phạm, là kẻ tạo ra quái vật mà bây giờ hắn đang cố giết.

Lần này khác?

Lần này hắn biết. Biết sớm hơn (Mặc Thương cho hắn biết thay vì để hắn tự nhớ). Biết khi còn tỉnh, còn kiểm soát, còn chưa bị phần cũ nuốt.

Nhưng biết thì sao? Biết thì thay đổi được gì? Hắn vẫn là kẻ tạo ra hệ thống. Vẫn là kẻ hy sinh hàng triệu linh hồn. Vẫn là kẻ quên để không phải đối mặt.

Và Bạch Duyên vẫn trên sông. Không nhớ gì. Không biết hắn là ai. Không biết hắn từng tạo hệ thống vì cô. Không biết cô là lý do.

Hắn ngồi xuống. Đá lạnh, ẩm. Và lần đầu tiên kể từ vạn đêm, lần đầu tiên kể từ khi mắt hắn ướt ở bờ sông đêm Giữ Nhớ gọi, hắn cảm: thứ gì đó trong ngực nặng hơn cả tội, nặng hơn cả đau, nặng kiểu nặng mà nếu có thể gục thì đã gục.

Nhưng Thu Thuế không gục. Thu Thuế ngồi thẳng. Mắt xám mở. Và thở (không cần thở, nhưng thở, vì phần cũ đang thở, phần cũ đang sống dậy bên trong vỏ bọc, và phần cũ đó biết tội này, nhớ tội này, mang tội này).

Ta sẽ sửa.

Không biết sửa bằng cách nào. Chưa biết. Nhưng biết: phải sửa. Vì nếu không sửa, vòng lặp tiếp tục. Mặc Thương mệt thêm. Bạch Duyên trôi thêm. Và hắn sẽ lại quên, lại tạo thêm một vòng, lại thêm hàng triệu linh hồn mất ký ức để nuôi quái vật mà hắn tạo ra.

Lần này khác. Phải khác. Vì lần này ta biết.

Sương dày. Rễ bạc đập. Sông đen gợn. Và hắn ngồi, biết mình là nguồn gốc, và lần đầu tiên không chạy khỏi sự thật đó.