Cuộc chiến đỗ xe máy

Sáng thứ Hai, tôi bước ra khỏi phòng trọ và không lấy được xe.

Không phải xe bị trộm. Xe tôi vẫn ở đó, ngay trước cửa, chính xác chỗ tôi để tối qua. Vấn đề là bốn chiếc xe khác đã đỗ chặn xung quanh. Một chiếc Wave xanh đè nửa tay lái xe tôi. Một chiếc SH đen đỗ ngang chắn đường ra. Hai chiếc Exciter nằm sát nhau, chừa một khoảng trống vừa đủ cho một con mèo đi qua.

Tám giờ kém mười. Tôi phải có mặt ở cơ quan lúc tám giờ. Và tôi đang bị bốn chiếc xe bắt làm con tin.

Tôi nhìn quanh. Hẻm cụt, chưa đến một trăm mét, ba mươi hai hộ dân, và ít nhất bốn mươi chiếc xe máy đỗ hai bên. Xe đỗ trên lề, xe đỗ sát tường, xe đỗ giữa lối đi, xe đỗ trước cửa nhà người khác. Không vạch kẻ, không quy định, không logic. Mạnh ai nấy đỗ, kiểu ai về trước thì chọn chỗ đẹp, ai về sau thì chịu.

Tôi bấm còi xe. Không ai ra. Gõ cửa nhà số 20 (chủ chiếc SH đen). Không ai mở. Gọi điện. Không nghe máy.

Tám giờ kém năm. Tôi đứng trong hẻm, tay cầm mũ bảo hiểm, nhìn chiếc xe mình bị khóa chặt bởi bốn chiếc xe hàng xóm. Đây là lúc quy trình cần xuất hiện.

Mười phút sau, tôi đi bộ ra đường lớn, gọi Grab đi làm. Trên xe, tôi mở Excel trên điện thoại.

Tối hôm đó, tôi ngồi ở bàn trong phòng, bản vẽ hẻm 17 trải trước mặt. Tôi đo hẻm bằng bước chân buổi trưa: dài chín mươi hai mét, rộng ba mét rưỡi (chỗ rộng nhất), hẹp nhất là hai mét tám (đoạn giữa). Tôi đếm xe: bốn mươi ba chiếc, bao gồm ba mươi lăm xe số, năm SH, hai Lead, và một chiếc xe đạp điện của bé Tin.

Trên Excel, tôi chia hẻm thành bốn mươi sáu ô đỗ, mỗi ô rộng sáu mươi phân, dài một mét tám. Đánh số từ 1 đến 46. Mỗi hộ được phân ít nhất một ô, hộ nào có hai xe trở lên thì ô thứ hai xếp xa hơn. Tôi tính toán góc đỗ: nghiêng 45 độ so với tường, tiết kiệm diện tích nhất mà vẫn lấy xe được mà không cần dời xe khác.

Ở cơ quan, tôi soạn báo cáo Excel giỏi nhất phòng. Hôm nay tôi dùng kỹ năng đó để phân chia chỗ đỗ xe máy trong hẻm cụt. Năm năm đại học, sáu năm đi làm, cho khoảnh khắc này.

Sáng thứ Ba, năm giờ rưỡi, tôi xách xô sơn trắng (mượn ở UBND phường, loại sơn kẻ đường), cầm thước dây, và bắt đầu kẻ vạch.

Sáu giờ sáng. Tôi kẻ xong hai mươi ba ô. Mồ hôi ướt lưng áo. Tay dính sơn trắng. Gối đau vì quỳ trên nền xi măng. Nhưng nhìn xuống, hai mươi ba ô đỗ xe thẳng hàng, đánh số rõ ràng, sơn trắng tươi sáng trên nền bê tông xám. Đẹp. Gọn. Có hệ thống.

Lần đầu tiên kể từ khi nhận chức, tôi nhìn thấy thứ gì đó trong hẻm 17 mà mình tạo ra và nó có hệ thống.

Sáu giờ mười lăm. Bác Tư ra cửa, nhìn xuống, nhìn tôi, nhìn xuống lại.

– Khang! Mày kẻ gì đây?

– Dạ, vạch đỗ xe bác. Mỗi hộ một ô. Con phân chia theo diện tích mặt tiền và số xe đăng ký.

Bác Tư nhìn ô số 18 trước nhà mình. Rồi nhìn ô số 17 bên cạnh. Rồi nhìn lại ô số 18.

– Sao ô nhà tao nhỏ hơn ô nhà thằng Bảy?

– Dạ, bác có một xe, anh Bảy có hai xe nên ô rộng hơn ạ.

– Một xe nhưng xe tao là Dream II đời 97, dài hơn mấy cái xe mới! Phải tính theo chiều dài xe, không phải số lượng!

Dream II đời 97. Bác Tư giữ chiếc xe đó như giữ cúp vô địch.

Chú Ba ra tiếp. Nhìn vạch sơn, chỉnh kính, rồi quay sang tôi:

– Theo góc nhìn kinh tế thị trường, việc phân chia bằng cách cho mỗi hộ bằng nhau là mô hình phân phối bình quân, đã thất bại ở Liên Xô. Nên áp dụng cơ chế thị trường: ai trả phí cao hơn thì được chỗ gần cổng hơn.

– Chú Ba, đây là hẻm, không phải bãi giữ xe.

– Hẻm hay bãi xe thì nguyên lý cung cầu vẫn áp dụng! Tôi sẵn sàng trả thêm 20 ngàn mỗi tháng để đỗ gần cổng.

Chú Ba vừa đề xuất tư bản hóa hẻm 17. Hai con gà của chú chắc cũng sẽ cần trả phí đỗ.

Bảy giờ. Anh Hùng xuất hiện, laptop trong tay, mắt sáng rỡ.

– Anh Khang! Tôi có giải pháp tốt hơn kẻ vạch! Ứng dụng!

– Ứng dụng gì, anh Hùng?

– Ứng dụng đặt chỗ đỗ xe! Mỗi hộ đăng ký trên app, chọn ô, đặt giờ lấy xe. App tự động sắp xếp để không ai bị chặn. Giống Grab mà cho xe máy đỗ!

– Anh làm xong chưa?

– Xong rồi! Tối qua tôi code bằng nền tảng no-code! Deploy lúc 3 giờ sáng!

Anh Hùng viết ứng dụng lúc 3 giờ sáng. Mai vẽ tranh lúc 1 giờ sáng. Hẻm 17 có hệ sinh thái đêm phong phú hơn tôi tưởng.

Anh Hùng mở app trên điện thoại, xoay màn hình cho tôi xem. Giao diện xanh lá, chữ trắng, một bản đồ hẻm vẽ tay (rất thô), và bốn mươi sáu ô vuông đánh số.

– Bà con vào đây, chọn ô, bấm "Đỗ", xong!

– Anh Hùng, bà con mình... nhiều người không biết dùng ứng dụng.

– Thì bé Tin hướng dẫn!

Mọi vấn đề công nghệ của anh Hùng đều kết thúc bằng "bé Tin hướng dẫn".

Anh Hùng bấm thử. Chọn ô số 9 (trước nhà mình). Bấm "Đỗ". Màn hình quay tròn. Quay tròn. Quay tròn.

Ứng dụng sập.

– Đợi... đợi... tải lại...

Tải lại, lại sập. Tải lại lần nữa, lại sập. Anh Hùng nhìn màn hình, mặt đỏ dần, gõ gì đó, rồi nhìn lên:

– Máy chủ quá tải. Do nhiều người truy cập cùng lúc.

– Anh Hùng, hiện tại chỉ có mình anh truy cập.

Anh Hùng im lặng. Cái im lặng quen thuộc của người vừa bị thực tế tát.

Bác Tư đang đứng cạnh, vỗ vai anh Hùng:

– Thôi, app gì app. Chuyện đỗ xe phải nghĩ như đội hình 4-3-3. Bốn xe đỗ hàng trước, ba xe hàng giữa, ba xe hàng sau. Xe nào to đứng cánh, xe nào nhỏ đứng trung tâm. Và phải có luân chuyển, như cầu thủ đổi vị trí!

– Bác Tư, xe máy không phải cầu thủ.

– Nguyên lý giống nhau! Tất cả là chiến thuật!

Tám giờ sáng. Tôi đi làm (đi bộ ra đường lớn bắt xe buýt, vì xe vẫn chưa lấy ra được). Nhóm Zalo nổ.

"Bác Tư (08:05): Bà con ơi, tổ trưởng kẻ vạch đỗ xe rồi! Nhưng tôi đề nghị đổi theo đội hình 4-3-3. Ai ủng hộ?"

"Chú Ba (08:07): Tôi đề xuất mô hình đấu giá chỗ đỗ xe. Ai trả giá cao nhất được chỗ tốt nhất. Lấy tiền đó vào quỹ tổ."

"Anh Hùng (08:10): Bà con ơi, tôi đang fix app đặt chỗ đỗ xe. Chiều nay sẽ hoạt động! Link tải: [link]"

"Bà Sáu (08:12): Mấy ông kẻ vạch mà không xem hướng! Xe đỗ đầu quay hướng Tây Nam là xui! Phải đầu quay Đông Bắc!"

"Cô Lan (08:15): Vạch đỗ xe tốt, nhưng phải chừa khoảng trống cho trẻ em đi bộ an toàn. Theo tiêu chuẩn an toàn giao thông trẻ em Nhật Bản..."

"Chị Hạnh (08:18): Bà con ơi, nhân nói chuyện xe cộ, chị có bán bạt phủ xe chống nắng nè! 65k một cái! Bảo vệ xe khỏi nắng mưa! Inbox chị!"

Tôi ngồi trên xe buýt, đọc tin nhắn, thở dài. Mười ba tin nhắn trong mười lăm phút. Sáu ý kiến, sáu hướng khác nhau, không ai đồng ý ai. Và chị Hạnh đã bán được bạt phủ xe.

Trưa. Nhóm Zalo đã lên tám mươi bảy tin nhắn. Tôi cuộn lướt qua trong giờ nghỉ ở cơ quan, vừa ăn cơm hộp vừa đọc.

Chú Ba đã viết một bài phân tích dài sáu đoạn về "Kinh tế học chỗ đỗ xe, Mô hình cung cầu áp dụng cho hẻm cụt". Cô Lan phản bác bằng nghiên cứu từ Đại học Copenhagen về "không gian an toàn cho trẻ em đi bộ trong khu dân cư". Bác Tư đề xuất vạch sơn phải là màu trắng xanh ("như vạch sân bóng chuẩn FIFA"). Bà Sáu phán hẻm hướng Đông Nam, xe đỗ đầu quay Tây Bắc sẽ xui cả năm. Anh Hùng thông báo app đã hoạt động trở lại (kèm link tải), nhưng bé Tin trả lời: "Link anh gửi dẫn về trang bán hàng Shopee."

"Anh Hùng (11:45): Ơ sao lại Shopee? Đợi tí, tôi gửi nhầm link! 😅"

"Chị Hạnh (11:46): Link Shopee hả? Anh Hùng ơi, cái nào trên đó vậy? Chắc bạt phủ xe? Chị cũng đang bán nè!"

Anh Hùng gửi nhầm link Shopee thay vì link ứng dụng. Chị Hạnh biến nhầm lẫn thành cơ hội bán hàng. Nhóm Zalo không bao giờ làm tôi thất vọng.

Chiều. Tôi về đến hẻm, đi thẳng đến chỗ kẻ vạch. Vạch sơn vẫn còn. Nhưng không ai đỗ đúng ô. Chiếc Wave xanh đỗ lệch, nằm giữa ô 17 và 18. Chiếc SH đen đỗ chéo, chiếm hai ô. Hai chiếc Exciter vẫn nằm sát nhau như cặp đôi không muốn rời xa, bất chấp vạch sơn chia chúng vào hai ô khác nhau.

Tôi kẻ bốn mươi sáu ô. Bốn mươi ba chiếc xe. Không chiếc nào nằm trong ô.

Tối. Tôi kẻ lại vạch ở ba chỗ bị xe đỗ lệch. Dán thêm giấy ghi "Đỗ xe đúng ô" trước mỗi ô. Đi ngủ.

Sáng thứ Tư. Năm giờ bốn lăm. Tôi bước ra.

Vạch sơn biến mất.

Không phải mờ. Không phải phai. Biến mất. Ai đó đã dội nước và cọ sạch sơn. Nền xi măng ướt, vệt sơn loang nhẹ ở mép, nhưng hai mươi ba ô tôi kẻ buổi sáng hôm trước đã không còn. Giấy ghi "Đỗ xe đúng ô" nằm nhàu nát dưới đất, ướt mưa.

Tôi đứng đó, tay cầm mũ bảo hiểm, nhìn nền hẻm sạch trơn. Sáu tiếng kẻ. Hai mươi ba ô. Bốn mươi sáu con số. Một bảng Excel. Ai đó mất sáu phút để xóa hết.

Nền xi măng vẫn còn loang nhẹ vệt sơn trắng, như bóng ma của một hệ thống đã từng tồn tại trong đúng hai mươi bốn tiếng. Mấy bà đi chợ sớm ngang qua, nhìn xuống, nhìn tôi, rồi đi tiếp. Không ai hỏi. Có lẽ họ đã quen với cảnh tổ trưởng đứng nhìn hẻm và thở dài.

Ông Năm xuất hiện sau lưng tôi, giọng bình tĩnh:

– Camera số 4 ghi được. Hai giờ sáng. Nhưng tối quá, không rõ mặt. Chỉ thấy một người cầm xô nước và cây chổi.

– Ai vậy ông Năm?

Ông Năm lắc đầu:

– Không đủ rõ. Nhưng... người đó đi dép nhà. Dân trong hẻm mình.

Dân mình. Người mình. Xóa vạch mình.

Tôi ngồi ở quán cà phê đầu hẻm, ly bạc xỉu, sáu giờ sáng. Hẻm bắt đầu thức. Xe máy lần lượt nổ máy, bà con lần lượt đi làm, đi chợ, đi tập thể dục. Họ đỗ xe, lấy xe, đỗ lại, y như mọi ngày, y như trước khi có vạch sơn, y như trước khi tôi tính toán trên Excel, y như trước khi tôi nhận chức tổ trưởng.

Bác Tư ngang qua, dắt chiếc Dream II ra, đỗ giữa lối đi (chỗ cũ), quay sang tôi:

– Khang! Vạch mày đâu rồi?

– Dạ, bị xóa rồi bác.

– Ai xóa?

– Không biết ạ.

Bác Tư gật đầu, lên xe, nổ máy, khói xe phì ra:

– Thôi, kệ đi. Đỗ xe kiểu cũ tiện hơn. Ai quen chỗ nào đỗ chỗ đó. Như cầu thủ quen vị trí trên sân vậy, cố ép thay đổi thì loạn đội hình.

Bác Tư vừa nói ra triết lý sâu nhất về hẻm 17 mà tôi từng nghe: "Ai quen chỗ nào đỗ chỗ đó." Không cần Excel. Không cần app. Không cần vạch sơn. Chỉ cần bản năng sinh tồn.

Tôi mở cuốn sổ ghi chép, viết:

Vụ số 8: Đỗ xe máy.

Giải pháp 1: Kẻ vạch phân chia (Khang) → bị xóa trong đêm.

Giải pháp 2: Đấu giá chỗ đỗ (Chú Ba) → không ai ủng hộ.

Giải pháp 3: Đội hình 4-3-3 (Bác Tư) → xe không phải cầu thủ.

Giải pháp 4: App đặt chỗ (Anh Hùng) → crash.

Giải pháp thắng cuộc: Không có giải pháp. Hẻm tự vận hành bằng bản năng.

Thời gian bỏ ra: 6 tiếng kẻ vạch + 2 tiếng tính Excel + 1 bảng quy hoạch.

Kết quả: Hẻm đỗ xe y như cũ. Trước khi có vạch. Sau khi mất vạch. Mãi mãi.

Tôi đóng sổ. Uống hết ly bạc xỉu. Nhìn ra hẻm: bốn mươi ba chiếc xe máy nằm rải rác hai bên, không theo thứ tự nào, nhưng bằng cách nào đó, mọi người vẫn lấy xe ra được, vẫn đi làm được, vẫn về đúng chỗ cũ.

Tôi mất sáu tiếng kẻ vạch. Ai đó mất sáu phút xóa. Và hẻm vẫn đỗ xe y như cũ, theo bản năng sinh tồn.

Có lẽ đó cũng là một loại hệ thống. Không phải loại tôi quen. Nhưng nó hoạt động.

Ít nhất là cho đến khi ai đó mua thêm xe thứ hai.