Người hàng xóm mới

Xe tải chắn ngang đầu hẻm lúc 7 giờ sáng thứ Bảy.

Tôi đang pha cà phê thì nhóm Zalo nổ. Bác Tư gửi tin đầu tiên: "Có xe tải, ai chuyển đi?" Chú Ba: "Xe Hino 3.5 tấn, giá thuê khoảng 2 triệu cho nội thành. Nếu liên tỉnh thì 3.5-4 triệu." Bà Sáu: "Chuyển nhà tháng này không tốt. Tháng 7 âm lịch." Ông Năm gửi ảnh chụp từ camera số 2: biển số xe, góc nghiêng 37 độ, rõ nét.

12 tin nhắn trong 4 phút. Chưa ai biết xe của ai, nhưng tất cả đã có ý kiến.

Tôi bỏ ly cà phê, xỏ dép, đi ra đầu hẻm.

Xe tải đỗ trước nhà số 24. Nhà 24, bỏ trống 3 tháng từ khi chị Tuyền nhà 28 giới thiệu người quen thuê nhưng không ai chịu giá. Bây giờ có người chuyển đến.

Một người đàn ông trung niên đứng trước cửa, tay cầm chìa khóa, nhìn con hẻm cụt với vẻ mặt mà tôi nhận ra ngay: nửa tò mò, nửa lo lắng, nửa hối hận. Ba nửa. Tôi biết, vì mười lăm tháng trước tôi cũng đứng đúng chỗ đó với đúng vẻ mặt đó.

Phía sau anh, một phụ nữ bế đứa con gái khoảng 3 tuổi, và một thằng bé 8-9 tuổi đang cầm hộp bìa carton to hơn nửa người nó.

– Anh ơi, hẻm cụt hả anh?

– Ừ.

– Xe vào được không?

– Không.

Câu hỏi đầu tiên của mọi cư dân mới đến hẻm 17: xe vào được không. Câu trả lời: không bao giờ. Hẻm rộng 2.4 mét, xe hơi thua, xe tải hết cửa. Đồ phải khiêng vào bằng tay, bằng xe đẩy, hoặc bằng lòng hảo tâm của hàng xóm.

Tôi đi tới, chìa tay:

– Em là Khang, tổ trưởng tổ 17. Chào anh chị, mới chuyển đến?

Anh bắt tay, cười ngượng. Tên Tuấn Anh, 37 tuổi, kế toán. Vợ tên Ngân, 34 tuổi, làm hành chính trường tiểu học. Con gái Bông, 3 tuổi. Con trai Bảo, 9 tuổi, lớp 3.

– Chúng em mới thuê, ở quận 12 chuyển qua. Gần trường con hơn.

– Anh chị yên tâm, hẻm này thân thiện lắm.

Tôi nói "thân thiện" mà không nói "yên tĩnh" hay "trật tự", vì nói dối trước mặt 14 camera ông Năm là hành vi liều lĩnh.

Chị Hạnh đến trước tất cả.

Tôi vừa quay lại phòng lấy sổ thì chị đã đứng trước nhà 24, tay cầm túi nhựa, cười tươi như đón khách sạn 5 sao.

– Chào anh chị! Em là Hạnh, nhà 15. Quà nhỏ chào hàng xóm mới nha.

Túi nhựa chứa: 1 chai nước rửa chén Sunlight 750ml (hàng sale Shopee), 1 gói khăn ướt 100 tờ, 1 hộp gia vị (muối, tiêu, bột ngọt, nước tương), và 1 tờ rơi quảng cáo "Combo gia dụng Hạnh Store, Free ship nội hẻm".

Chị Hạnh tặng quà và quảng cáo trong cùng một túi. Kinh doanh tích hợp: chi phí quà tặng là chi phí tiếp thị, ghi vào khoản "đầu tư khách hàng", lãi dài hạn. Chú Ba sẽ gọi đây là "chiến lược thâm nhập thị trường". Tôi gọi đây là "chị Hạnh".

Bà Sáu đến sau 5 phút. Bà nhìn cửa nhà 24, nhìn hướng, nhìn trời, rút la bàn trong túi áo bà ba (bà luôn mang la bàn, như bác sĩ mang ống nghe).

– Nhà này hướng Đông. Cũng được. Nhưng bếp hướng Tây Bắc, hơi kỵ. Nên đặt hũ muối ở góc trái, cây phát tài ở cửa chính.

Chị Ngân nhìn bà Sáu, nhìn tôi, kiểu nhìn hỏi "bà này là ai?"

Tôi nói nhỏ: "Bà Sáu, nhà 6. Bà giỏi phong thủy lắm."

"Giỏi" là cách nói lịch sự cho "không ai dám cãi".

Khiêng đồ mất 2 tiếng.

Xe tải không vào được hẻm, nên tất cả phải khiêng từ đầu hẻm vào nhà 24, đoạn 60 mét. Tôi gọi nhóm Zalo: "Nhà mới chuyển đến, ai rảnh phụ khiêng đồ?"

Bác Tư ra đầu tiên, cầm theo 2 chai nước suối: "Khiêng đồ giống bóng đá, cần đội hình. Tui đứng chỉ đạo."

Bác Tư chỉ đạo. Nghĩa là bác đứng giữa hẻm, tay chống hông, hô to: "Cái tủ đi bên phải! Đi bên phải! Pressing! Pressing!" Cái tủ nặng 70 ký, 2 người khiêng, không có sân cỏ, không có quả bóng, không có ai pressing ai. Nhưng bác hô, và kỳ lạ là mọi thứ suôn sẻ hơn.

Chú Ba tính: "Nếu thuê người khiêng: 200k/người, 4 người, 800k. Mình khiêng miễn phí, tiết kiệm 800k. Cộng đồng là lao động giá rẻ nhất."

Anh Hùng mang xe đẩy tay (mua từ vụ khởi nghiệp rau sân thượng, chưa dùng lại bao giờ): "Xe đẩy tải trọng 150 ký, bánh cao su, phù hợp hẻm hẹp."

Anh Hùng giới thiệu xe đẩy bằng thông số kỹ thuật, như giới thiệu sản phẩm trên Lazada. Nhưng xe đẩy chạy, và đó là điều quan trọng nhất.

Bé Tin không khiêng (gầy, 15 tuổi), nhưng bé đứng chỉ hướng ở khúc quanh hẻm, nơi hẹp nhất chỉ 1.8 mét: "Cái nệm xoay 45 độ, xong, ok." Logic. Hiệu quả. Không thừa 1 từ.

Ông Năm không ra ngoài, nhưng camera 6 hướng ra đoạn giữa hẻm ghi lại tất cả. Tối ông gửi Zalo 1 đoạn tua nhanh 47 giây: cả hẻm khiêng đồ, xếp hàng, truyền tay nhau từ xe tải vào nhà 24. Nhìn từ trên cao, giống đàn kiến vận chuyển thức ăn. Chú Ba bình luận: "Chuỗi cung ứng hoạt động tốt. Không tắc nghẽn."

Mai phụ bưng mấy hộp nhẹ, hộp quần áo và đồ vẽ. Cô nhìn bé Bông ngồi trên bậc cửa, mắt tròn xoe nhìn cả hẻm qua lại, rồi cười với tôi: "Nhìn con bé kìa."

Tôi nhìn. Bé Bông 3 tuổi ngồi im, ôm con gấu bông, đếm người đi qua. Mỗi người đi qua, bé giơ tay vẫy. Vẫy bác Tư, bác Tư vẫy lại (tay trái, tay phải đang bê thùng). Vẫy chú Ba, chú Ba gật đầu nghiêm túc: "Chào cháu. GDP hẻm hôm nay tăng 3.125%." Vẫy bà Sáu, bà Sáu nói: "Con nhỏ dễ thương quá. Mặt tròn, phú quý."

Bé Bông 3 tuổi, chưa biết hẻm 17 là gì, chưa biết nhóm Zalo, chưa biết drama. Bé chỉ biết vẫy tay. Và cả hẻm vẫy lại. Đó là cách giản đơn nhất để thuộc về một nơi: giơ tay lên, và ai đó giơ tay lại.

Buổi trưa, khiêng xong. Anh Tuấn mang trà đá sang cho mọi người: "Nước uống chào hàng xóm mới. Miễn phí. Lần sau tính tiền."

12 người ngồi trước sân nhà 24, uống trà đá, nói chuyện. Anh Tuấn Anh ngồi giữa, vợ bế bé Bông, thằng Bảo đi theo bé Tin xem camera ông Năm (bé Tin dẫn đi tham quan như hướng dẫn viên: "Camera 1 hướng Bắc, camera 2 hướng đầu hẻm, camera 6 hướng giữa hẻm. 14 camera, 360 độ, không góc chết. Trừ cái thứ 3, góc chết cạnh nhà văn hóa, đã lắp đèn hồng ngoại.")

Cô Lan:

– Anh chị, thằng Bảo học trường nào? Nếu trường Nguyễn Đình Chiểu thì gần, có xe buýt số 8 qua.

– Dạ, trường Lương Thế Vinh, cô.

– Trường đó cũng được. Nhưng nên bổ sung Montessori ở nhà. Để con phát triển tư duy phản biện.

Cô Lan gợi ý Montessori cho mọi đứa trẻ trong bán kính 100 mét. Bé Bông 3 tuổi cũng không thoát: "Bé Bông nên chơi khối gỗ hơn gấu bông. Khối gỗ rèn tư duy không gian." Bé Bông ôm chặt gấu bông, kiểu "tôi chọn gấu".

Anh Hùng:

– Anh Tuấn Anh, anh dùng ứng dụng quản lý chi tiêu không? Em giới thiệu mấy cái hay lắm. Có cái dùng trí tuệ nhân tạo phân tích thói quen tiêu dùng.

– Dạ... anh dùng Excel.

– Excel cũng được. Nhưng lỗi thời rồi.

Anh Hùng gọi Excel là "lỗi thời". Anh Tuấn Anh là kế toán, sống bằng Excel. Cuộc va chạm văn hóa đầu tiên giữa cư dân mới và hẻm 17, xảy ra trong 30 giây.

Chị Hạnh:

– Anh chị cần gì cứ nhắn em. Em bán đủ thứ, ship nội hẻm miễn phí, thanh toán chuyển khoản hoặc tiền mặt. Đặt trước 7 giờ tối, 9 giờ có hàng.

– Dạ, cảm ơn chị.

– Ah, mà anh chị xài bột giặt gì? Em có OMO 5 ký đang sale, rẻ hơn siêu thị 20k.

Chị Hạnh bắt đầu bán hàng sau đúng 4 câu chào hỏi. Kỷ lục cũ là 6 câu hồi gặp Mai. Chị đang cải thiện tốc độ.

Chiều. Anh Tuấn Anh đứng trước cửa nhà 24, nhìn vào hẻm.

Tôi đi ngang, dừng lại. Hẻm lúc này vắng, chỉ có tiếng TV bác Tư xa xa và tiếng Messi (gà, không phải cầu thủ) kêu ở sân nhà chú Ba.

– Anh Khang, cho em hỏi.

– Gì?

– Ở đây... có yên không?

Tôi im 5 giây. Nhìn con hẻm: dài chưa đến 100 mét, 31 hộ (bây giờ là 32 khi anh chuyển đến), 1 cây xoài, 14 camera, 1 nhóm Zalo, 1 bảng tin sân chung, 1 trái ớt trên sân thượng, và 97 vụ trong cuốn sổ bìa xanh.

– Không.

Anh Tuấn Anh nhìn tôi, chờ.

– Nhưng vui.

"Ở đây có yên không?" Mười lăm tháng trước, nếu ai hỏi tôi câu đó, tôi sẽ nói "không" rồi khuyên họ tìm chỗ khác. Bây giờ tôi vẫn nói "không". Nhưng thêm "nhưng vui". Và kỳ lạ là tôi tin điều mình nói.

Anh gật đầu, cười nhẹ. Chưa hiểu lắm, nhưng cũng không sợ. Giống tôi ngày đầu.

Bé Bông chạy ra, ôm chân ba, ngước lên nhìn tôi. Con bé vẫy tay. Tôi vẫy lại.

– Ba ơi, chú này ai?

– Chú tổ trưởng, con.

– Tổ trưởng là gì?

Anh Tuấn Anh nhìn tôi, cười ngượng: "Em cũng không biết giải thích sao."

Tôi ngồi xuống, ngang tầm mắt bé Bông: "Chú là người lo chuyện cả hẻm. Ai cãi nhau chú đi hòa. Ai mất dép chú đi tìm. Ai có chuyện gì chú ghi vào sổ."

Bé Bông nhìn cuốn sổ trong tay tôi, mắt sáng: "Sổ xanh!"

– Ừ, sổ xanh.

– Chú ghi gì?

– Ghi chuyện mọi người.

– Ghi chuyện con không?

Tôi nhìn cuốn sổ, rồi nhìn con bé 3 tuổi đang đứng ở cửa nhà mới, ôm gấu bông, mắt tròn.

– Ghi rồi đó. Hôm nay con vẫy tay mọi người. Chú ghi.

Tôi chưa ghi. Nhưng sẽ ghi. Vì bé Bông vẫy tay cả hẻm lúc sáng, và cả hẻm vẫy lại. Đó là vụ 97 mà không cần giải quyết, không cần biên bản, không ai cãi nhau. Vụ đẹp nhất.

Tối. Thêm gia đình Tuấn Anh vào nhóm Zalo "Tổ 17, Thông tin chung".

Tôi gửi tin chào: "Chào mừng gia đình anh Tuấn Anh – chị Ngân đến hẻm 17! Nhà 24. 4 thành viên."

Chị Hạnh gửi sticker pháo hoa.

Bác Tư: "Chào mừng! Anh Tuấn Anh thích bóng đá không?"

Chú Ba: "Chào mừng thành viên mới. Tổng dân số tổ 17 tăng thêm 4 người, tương đương tăng khoảng 3.8%. Nếu tính theo đầu người, quỹ tổ cần thu thêm 200k/tháng."

Cô Lan: "Chào anh chị! Bé Bảo mấy tuổi ạ? Hẻm mình có nhóm trẻ em sinh hoạt hè, nếu anh chị quan tâm."

Anh Hùng: "Chào anh chị. Mật khẩu wifi hẻm: DungDoiMatKhau123. Anh chị đổi được nhưng đừng đổi."

Bà Sáu: "Chào gia đình mới. Nhà 24 hướng Đông, tốt. Nhớ đặt cây phát tài ở cửa chính."

Ông Năm gửi video tua nhanh hẻm khiêng đồ buổi sáng, 47 giây, kèm tin nhắn: "Chào."

Ông Năm gửi video 47 giây và 1 chữ "Chào". Ít hơn tất cả mọi người. Nhưng video đó cho gia đình mới biết: có người đang nhìn. Và nhìn không phải để canh, mà để thấy.

Bé Tin gửi hướng dẫn 3 mục: "1. Rác phân loại 3 thùng (xanh/vàng/xám, không ai phân loại đúng nhưng cứ phân). 2. Họp tổ thứ Hai 7 giờ tối quán anh Tuấn (không bắt buộc, nhưng ai vắng sẽ bị nói sau lưng). 3. Không reply sticker bà Sáu bằng 😂."

Bé Tin 15 tuổi, viết hướng dẫn thực tế hơn mọi văn bản hành chính tôi từng soạn. Mục 3 đặc biệt quan trọng, vì emoji cười lên tin bà Sáu từng gây ra vụ tranh luận 189 tin nhắn.

489 tin nhắn chào đón trong 1 tiếng 12 phút. Chưa tính tin nhắn thoại bác Tư 3 phút 40 giây kể chuyện "năm ngoái cũng có nhà mới chuyển đến" (không có, bác nhớ nhầm).

Anh Tuấn Anh nhắn riêng tôi lúc 10 giờ đêm: "Anh Khang, nhóm Zalo lúc nào cũng vậy à?"

"Lúc nào cũng vậy. Và sẽ hơn vậy."

"Em cần biết gì trước?"

Tôi nghĩ 30 giây, rồi gõ:

"Chú Ba nhà 7, phân tích kinh tế mọi thứ. Bác Tư nhà 18, bóng đá là tôn giáo. Bà Sáu nhà 6, phong thủy. Cô Lan nhà 3, Montessori. Anh Hùng nhà 9, công nghệ. Chị Hạnh nhà 15, bán hàng. Ông Năm nhà 12, camera. Bé Tin nhà 21, giỏi nhất hẻm. Và đừng thả 😂 lên tin chia buồn."

"Nhiều quá."

"Rồi sẽ quen."

"Em hy vọng."

Tôi nhìn tin nhắn anh Tuấn Anh mà thấy mình ngày đầu. Cũng lạ lẫm, cũng lo, cũng không biết ai là ai. Khác một thứ: hồi đó không ai nhắn chào tôi 489 tin. Hồi đó tôi nhận được 1 bịch ni lông hồ sơ bàn giao và 1 cuốn sổ trắng. Bây giờ anh Tuấn Anh nhận được 489 tin, 1 túi quà Hạnh Store, 1 bài giảng Montessori, 1 video tua nhanh, và 1 la bàn xoay hướng bếp.

Hẻm này không yên. Nhưng hẻm này đón người.

Tôi ghi vào sổ: Vụ 97. Gia đình mới chuyển đến nhà 24 (Tuấn Anh, Ngân, Bảo 9 tuổi, Bông 3 tuổi). Khiêng đồ 2 tiếng, 12 người phụ, 0 hư hỏng (trừ 1 ly sứ rơi vỡ, bé Bảo bưng). Zalo: 489 tin chào đón/1h12'. Quà chào: Hạnh Store combo (45k), trà đá Tuấn miễn phí, cây phát tài bà Sáu (nói miệng, chưa mua). Quỹ tổ thêm 1 hộ: 50k/tháng.

Gấp sổ. Bìa sổ sờn ở góc phải, chỗ tôi hay lật. Cuốn sổ thứ hai rồi, bìa xanh coban, mực bi xanh. Cuốn đầu hết từ tháng thứ 3, cuốn này đã quá nửa.

Mười lăm tháng trước, tôi đứng đầu hẻm cụt, nhìn 32 hộ dân, nghĩ đây là công việc hành chính. Bây giờ tôi đứng đầu hẻm cụt, nhìn gia đình mới chuyển đến, và nghĩ: "mình đã ở đây đủ lâu để biết ai cần gì." Không phải vì giỏi. Mà vì ở lại.