Lễ hội trung thu

Tôi nhận tin nhắn phường lúc 3 giờ chiều thứ Hai: "Các tổ chủ động tổ chức Trung thu cho trẻ em trong khu vực."

"Chủ động" nghĩa là phường không có kinh phí, tổ trưởng tự lo.

Quỹ tổ: 1.280.000 đồng. Chi phí ước tính cho lễ hội Trung thu: chưa biết, nhưng nhiều hơn 1.280.000 đồng. Sự chênh lệch giữa ngân sách và ước mơ ở hẻm 17 luôn là 1 con số âm.

Tôi đăng nhóm Zalo: "Trung thu năm nay tổ 17 tổ chức cho trẻ em. Mỗi nhà góp 1 ít, tiền, đồ, công sức, gì cũng được. Ai tham gia ghi tên."

5 phút. 11 tin nhắn.

Chị Hạnh: "Em tài trợ 20 hộp bánh Trung thu mini (lấy sỉ 8k/hộp, bán lẻ 15k nhưng cho tặng). Kèm banner Hạnh Shop 1m x 0.5m, treo góc sân, được không?"

Bác Tư: "Tui mua lồng đèn. 10 cái. Lazada 12k/cái."

Chú Ba: "Tổng chi phí dự kiến? Cần bảng dự toán."

Bà Sáu: "Đèn lồng phải treo hướng Đông. Hướng khác xui."

Anh Hùng: "Em quay TikTok toàn bộ. #TrungThuHẻm17"

Cô Lan: "14 trẻ em dưới 15 tuổi. Cần danh sách, quà, hoạt động. Em lập kế hoạch."

Ông Năm gửi ảnh camera số 6: sân chung ban chiều, nắng xế, 3 ghế đá, gốc xoài. Caption: "Sân đủ rộng."

Bé Tin: "Em phụ trách âm thanh + nhạc. Loa bluetooth + playlist nhạc Trung thu."

Mai nhắn riêng tôi: "Em vẽ mặt nạ cho bọn nhỏ. Handmade. Sáng mai em bắt đầu."

11 tin nhắn, 11 người, 11 cách góp. Không ai hỏi "tại sao." Không ai nói "không." Hẻm 17 cãi nhau về mọi thứ: cây xoài, loa kéo, offside, sầu riêng. Nhưng nói "tổ chức cho bọn nhỏ" thì 0 cãi. Trẻ con là điều duy nhất 32 hộ đồng ý mà không cần bỏ phiếu.

4 ngày chuẩn bị.

Ngày 1: Lên kế hoạch.

Tối thứ Hai, quán anh Tuấn. 9 người họp. Cô Lan đã lập bảng Excel trên điện thoại (bé Tin dạy cô dùng Google Sheets tháng trước, cô học nhanh hơn mọi người tưởng).

Danh sách trẻ em hẻm 17: 14 đứa. Bé Na 4 tuổi (con chị Yến nhà 11), bé Vy 6 tuổi (nhà 24), anh em Hải-Hà 8-10 tuổi (nhà 19), thêm 10 đứa nữa từ các hộ khác. Phong 16 tuổi (con cô Lan) không tính vì "con không phải trẻ con nữa, mẹ." Cô Lan: "16 tuổi vẫn là trẻ em theo luật." Phong: "Luật Việt Nam hay luật Phần Lan?" Bé Tin 15 tuổi cũng không tính, vì Tin tự nguyện vào ban tổ chức.

Ngân sách: quỹ tổ 1.280.000 đồng + đóng góp tự nguyện.

Chú Ba lập bảng chi:

– Lồng đèn 10 cái: 120k (bác Tư Lazada). Bánh Trung thu 20 hộp: 160k (chị Hạnh sỉ). Kẹo 2kg: 60k. Nước ngọt 2 thùng: 120k. Dây đèn trang trí 3 cuộn: 90k. Tổng: 550k. Còn dư 730k.

– 730k dư thì mua gì? bác Tư hỏi.

– Để dành. Quỹ dự phòng. Không bao giờ xài hết ngân sách.

– Anh Ba, Trung thu 1 năm 1 lần. Mua thêm lồng đèn cho đủ 14 đứa.

– 14 lồng đèn thì thêm 48k. Còn dư 682k.

– Mua thêm trống lân.

– Trống lân 150k. Còn dư 532k.

Cô Lan gõ lên Google Sheets: mục chi, đơn giá, số lượng, thành tiền. Cô gõ nhanh hơn tháng trước (bé Tin dạy tốt). Mục cuối cùng cô thêm: "Quà cho mỗi bé: 1 hộp bánh + 1 lồng đèn + 1 mặt nạ Mai vẽ."

Anh Tuấn đề nghị cho bọn nhỏ uống trà sữa thay nước ngọt. Chị Hạnh: "Trà sữa 25k/ly x 14 = 350k. Nước ngọt 2 thùng 120k. Chênh 230k." Anh Tuấn: "Được rồi, nước ngọt." Bé Tin: "Anh Tuấn, anh pha trà đá cho bọn nhỏ, miễn phí, ngon hơn Pepsi." Anh Tuấn gật, vì quán anh Tuấn pha trà đá thì không tốn gì ngoài vài muỗng trà.

Chú Ba và bác Tư bàn ngân sách Trung thu như bàn ngân sách quốc gia. Chi tiết đến từng nghìn đồng. Nhưng đây là lần đầu tiên 2 ông bàn tiền mà không cãi nhau. Vì tiền này cho bọn nhỏ.

Ngày 2-3: Mai vẽ mặt nạ.

Mai mua giấy bìa cứng, màu acrylic, dây chun. Ngồi sân chung 2 buổi chiều, vẽ 14 mặt nạ: Tề Thiên, Chú Cuội, Hằng Nga, thỏ ngọc, cá chép, ông địa (3 cái, vì bọn nhỏ thích ông địa nhất). Mỗi mặt nạ vẽ tay, tô màu kỹ, không cái nào giống cái nào.

Tôi phụ sơn. Mai giao 3 mặt nạ đơn giản (ông địa, mặt tròn, chỉ cần sơn đỏ vàng). Tôi sơn 45 phút, xong 1 cái. Mai sơn 3 cái trong cùng thời gian.

– Anh sơn chậm, Mai nói, không ngẩng lên.

– Anh cẩn thận.

– Cẩn thận quá thì bọn nhỏ đợi.

– Bọn nhỏ đợi được. Anh muốn đẹp.

Mai ngẩng lên, nhìn mặt nạ ông địa tôi sơn: đỏ không đều, vàng bị lem 1 chút ở mép, nhưng mắt ông địa cười rất tròn. Cô nhìn 3 giây:

– Được. Mắt đẹp.

Mai nói "mắt đẹp" với mặt nạ ông địa tôi sơn. Tôi không biết cô khen mặt nạ hay khen tôi. Nhưng tôi muốn sơn thêm 13 cái nữa.

Bé Tin đến xem, nhận xét:

– Mặt nạ anh Khang nhìn giống biểu mẫu hành chính.

– Biểu mẫu nào?

– Biểu mẫu nào cũng vuông vức, đều đặn, và hơi buồn cười.

Bé Tin 15 tuổi so sánh mặt nạ ông địa của tôi với biểu mẫu hành chính. Và tôi không cãi được, vì tôi sơn mặt nạ đúng kiểu tôi kẻ ô Excel: thẳng hàng, đều cách, có border.

Ngày 4: Trang trí.

Chiều thứ Năm, cả hẻm trang trí. Dây đèn vàng giăng ngang hẻm, từ nhà 14 đến nhà 28, cao 2.5 mét (bác Tư leo thang buộc, bác Tư thích leo, cô Hoa vợ đứng dưới la: "Xuống đi ông!"). Lồng đèn giấy treo gốc xoài, 14 cái đung đưa theo gió.

Bà Sáu xoay 3 lồng đèn sang hướng Đông ("hướng Mộc, sinh khí, trẻ con thuộc Mộc"). Bé Tin xoay lại vì "đèn mà xoay thì sáng chỗ nào?" Bà Sáu xoay lại. Bé Tin để yên.

Chị Hạnh treo tấm biển "Hạnh Shop, Chúc Bé Vui Trung Thu" ở góc sân, chữ đỏ nền vàng, có mã QR quét vào trang bán hàng. Cô Lan phản đối nhẹ: "Trung thu cho trẻ em, không phải quảng cáo." Chị Hạnh: "Chị, 20 hộp bánh miễn phí là quảng cáo lớn nhất rồi. Tấm biển nhỏ xíu thôi." Cô Lan nhìn tấm biển, nhìn 20 hộp bánh, thôi.

Chị Hạnh tài trợ 160k bánh + biển quảng cáo + mã QR. Đầu tư tiếp thị hiệu quả nhất hẻm 17: 160k cho 32 hộ biết ơn. Chú Ba sẽ gọi đây là "chiến lược thương hiệu cộng đồng." Tôi gọi đây là "chị Hạnh kiểu chị Hạnh."

Ông Năm điều chỉnh camera số 6 để quay rộng hơn, bao trọn sân chung trang trí. Nhắn nhóm Zalo: "Đã điều chỉnh góc camera. Quay được toàn bộ sân. Cho lưu lại."

Đêm Trung thu. Thứ Sáu. 7 giờ tối.

Trăng tròn. Hẻm cụt 97 mét sáng đèn vàng, lồng đèn đung đưa, gốc xoài treo 14 đèn giấy. Mùi bánh nướng, mùi kẹo, mùi cà phê anh Tuấn pha cho người lớn.

14 đứa trẻ xếp hàng nhận mặt nạ. Bé Na 4 tuổi chọn Hằng Nga, khóc vì Hằng Nga của bạn đẹp hơn (cùng mẫu nhưng bé thấy khác). Mai vẽ thêm 1 ngôi sao lên mặt nạ bé Na. Bé nín.

Phong 16 tuổi đứng ngoài, tay đút túi, mặt "tôi lớn rồi." Bé Tin đưa 1 mặt nạ ông địa: "Anh đeo đi, ai cấm?" Phong nhìn quanh, đeo, kéo dây chun. Cô Lan chụp ảnh con trai đeo mặt nạ ông địa, mắt đỏ (vì nắng hay vì gì, tôi không hỏi).

Phong 16 tuổi đeo mặt nạ ông địa và giả vờ không vui. Nhưng anh đeo, và đeo là đủ.

Rước đèn.

14 đứa trẻ, mỗi đứa 1 lồng đèn giấy (có nến thật, bé Tin cắm nến vào cốc giấy bên trong, an toàn). Bé Na cầm lồng đèn ngôi sao, bé Vy cầm lồng đèn cá chép, Hải-Hà cầm 2 lồng đèn ông sao. Phong cầm 1 lồng đèn thỏ (duy nhất còn thừa, Phong: "Thỏ cũng được").

Rước đi từ đầu hẻm đến cuối hẻm. 97 mét. Đi 3 phút là hết.

Nhưng bọn nhỏ không dừng. Đi vòng lại. Từ cuối hẻm quay lại đầu hẻm. 97 mét nữa. Rồi vòng lại.

3 vòng. 291 mét. Bọn nhỏ vẫn muốn đi.

Bé Na: "Mẹ ơi, đi nữa!"

Chị Yến: "Con ơi, hẻm có 97 mét, đi bao nhiêu vòng cũng 97 mét."

Bé Na: "Nhưng đèn chưa tắt!"

Bé Na 4 tuổi muốn đi vòng vòng vì đèn chưa tắt. 4 tuổi, logic đơn giản: còn sáng thì còn đi. Người lớn 32-70 tuổi, logic phức tạp: còn sáng nhưng mệt, nhưng muộn, nhưng mai đi làm. Bé Na thắng. Vòng 4.

Ông Năm đứng cửa nhà, nhìn ra. Camera số 6 quay, đèn đỏ nhỏ nhấp nháy. Ông nhìn màn hình, rồi nhìn ra ngoài, rồi nhìn màn hình. Rồi ông tắt camera.

Không phải tắt vì buồn (như vụ 87). Tắt vì hôm nay ông muốn nhìn bằng mắt.

Ông bước ra cửa. Đứng hiên nhà. Chà Bông chạy đến quấn chân. 14 đứa trẻ đi ngang, lồng đèn lung linh, mặt nạ đủ màu, tiếng cười vang trong hẻm cụt. Ông Năm nhìn, không nói gì, tay vuốt đầu Chà Bông.

Ông Năm tắt camera. Đêm nay ông nhìn bằng mắt. 14 camera quay được mọi thứ: ai ra ai vào, mấy giờ, mấy phút, bao nhiêu bước chân. Nhưng camera không quay được ánh nến trong mắt bé Na, không quay được Phong 16 tuổi cười sau mặt nạ ông địa, không quay được mùi bánh Trung thu trộn mùi gốc xoài lúc 8 giờ tối. Có những thứ phải nhìn bằng mắt mới thấy.

Bé Tin mở nhạc trên loa bluetooth: Chiếc Đèn Ông Sao. Bản gốc, giọng thiếu nhi, quen thuộc. 14 đứa hát theo, sai lời, sai nhịp, nhưng to. Người lớn đứng bên lề, ai cũng cầm điện thoại quay, nhưng cũng hát thầm theo.

Chị Hạnh quay dọc, quay ngang, chuyển góc 4 lần trong 30 giây. Anh Hùng livestream lên TikTok, 47 người xem. Bình luận: "Hẻm gì mà xinh quá." "Cho mình chuyển tới được không." "Lồng đèn giấy đẹp hơn lồng đèn nhựa." Hùng đọc to bình luận, bé Na quay lại vẫy tay vào điện thoại. 89 người xem.

Bà Sáu đốt 3 nén nhang cắm trước cửa nhà, nói nhỏ gì đó về Thổ Thần cho bọn nhỏ chơi an toàn. Không ai nói gì, kể cả bé Tin.

Chú Ba đứng cạnh bác Tư, tay cầm ly cà phê anh Tuấn pha:

– Bọn nhỏ vui.

– Ừ. Giống hồi mình nhỏ.

– Hồi mình nhỏ đâu có lồng đèn nhựa 12k Lazada.

– Nhưng cũng đi vòng vòng trong hẻm.

Chú Ba và bác Tư nói về hồi nhỏ, không cãi nhau, không so sánh kinh tế với thể thao. 2 ông già đứng cạnh nhau trong hẻm cụt lúc 8 giờ tối Trung thu, nhớ về hẻm cụt khác lúc 8 giờ tối Trung thu 50 năm trước. Hẻm khác nhau. Trăng giống nhau.

9 giờ tối. Nến tắt dần. Bé Na ngủ trên lòng mẹ, tay vẫn cầm lồng đèn ngôi sao. Bọn nhỏ về nhà từng đứa, mặt nạ trên tay, bánh trong túi. Phong cởi mặt nạ ông địa, đưa lại Mai: "Chị giữ cho em. Em mượn Trung thu sau." Cô Lan nghe, quay đi, không nói gì.

Mai ngồi ghế đá sân chung, dọn mặt nạ thừa. Tôi ngồi cạnh, phụ cuộn dây đèn.

– Em vẽ 14 mặt nạ, tôi nói. Mấy ngày?

– 2 ngày. Không lâu.

– Đẹp lắm. Bọn nhỏ thích.

– Bọn nhỏ thích vì bọn nó 4-10 tuổi, cái gì cũng thích.

– Anh cũng thích.

Mai im. Rồi:

– Anh thích cái nào?

– Ông địa. Cái anh sơn.

– Cái đó xấu nhất.

– Nhưng anh sơn.

Mai cầm mặt nạ ông địa lên, xoay xoay. Sơn đỏ của tôi loang 1 chút ở má trái, nhưng đôi mắt tròn thì đều, vì tôi dùng nắp chai nước làm khuôn.

– Anh dùng nắp chai vẽ mắt, phải không?

– Sao biết?

– Vì mắt tròn quá. Không ai vẽ tay mà tròn như thế này.

– Anh kẻ ô cho sẵn trước khi sơn.

Mai cười, kiểu cười không thành tiếng, chỉ vai rung nhẹ. Cô đặt mặt nạ lên ghế đá, giữa 2 người.

Tôi nói "anh sơn" như một lý do đủ. Và Mai không cãi.

Gốc xoài im, đèn vàng tắt dần, trăng tròn trên nóc nhà 28. Sân chung còn vài vỏ kẹo, 1 lồng đèn bé Na quên, mấy vỏ hộp bánh Trung thu (Hạnh Shop, in mã QR ở góc), và 2 người ngồi ghế đá không nói gì.

Gió thổi nhẹ, 14 lồng đèn treo gốc xoài khẽ lắc, bóng đổ xuống sân chung thành những vệt tròn chạy qua chạy lại. Tiếng dế kêu từ bồn hoa nhà 20, tiếng tivi nhà ai vọng ra, tiếng bé Na khóc đòi đi rước đèn nữa rồi im (chị Yến dỗ giỏi).

Hẻm cụt, đi 50 mét là hết. Nhưng đám rước đèn đi vòng vòng 4 lần, vì bọn nhỏ không muốn dừng. Và tôi ngồi ghế đá với Mai, cũng không muốn dừng. Nhưng 9 giờ tối, nến tắt, bọn nhỏ ngủ, và hẻm 17 im lại.

Tôi ghi vào sổ: Vụ 92. Lễ hội Trung thu hẻm 17. Chi phí: 550k từ quỹ + 160k Hạnh tài trợ. Trẻ em: 14/14 tham gia (+ 1 Phong 16 tuổi). Mặt nạ: 14 cái (Mai vẽ tay) + 1 cái ông địa (tôi sơn, xấu nhất nhưng bé Na chọn). Rước đèn: 4 vòng x 97 mét = 388 mét. Ông Năm: tắt camera, nhìn bằng mắt lần đầu tiên trong đêm. Đánh giá: thành công nhất kể từ vụ 88.

Đêm nay không ai cãi nhau. Không ai tranh luận. Không ai bỏ phiếu. 32 hộ dân cùng làm 1 việc cho 14 đứa trẻ, và không cần lý do nào khác ngoài: Trung thu.