Cuộc chiến cây cảnh

Chị Hạnh đăng bài lúc 6 giờ sáng thứ Hai.

"Phường tổ chức thi Khu phố xanh, sạch, đẹp. Mỗi tổ dân phố thi nhà có cây cảnh đẹp nhất. Giải nhất: bằng khen + 500k. Hạn nộp ảnh: 2 tuần."

Nhóm Zalo nổ 47 tin nhắn trong 1 tiếng đầu.

Chú Ba nhắn đầu tiên (6 giờ 03): "500k chia 32 hộ = 15.625 đồng/hộ. ROI thấp nhưng giá trị thương hiệu vô giá." Bác Tư nhắn ngay sau (6 giờ 05): "Trồng cây giống bóng đá: phải có chiến thuật." Bà Sáu gửi voice 1 phút 12 giây về cây hợp mệnh. Ông Năm không nhắn gì, chỉ điều chỉnh camera số 6 hướng ra đoạn hẻm có nhiều chậu cây nhất.

Tôi đọc 47 tin nhắn lúc 7 giờ 15, vừa mở mắt. Chưa đánh răng, chưa uống nước, đã thấy hẻm 17 chuẩn bị đi chiến. Và tôi ghi vào cuốn sổ mới.

Cuốn sổ mới. Bìa xanh coban. 35.000 đồng ở Fahasa đường Hai Bà Trưng. Tôi mua chiều Chủ nhật, đứng 10 phút trước kệ sổ, cầm 3 cuốn (nâu, đen, xanh coban) rồi chọn xanh coban. Không vì lý do gì cụ thể. Hoặc có, nhưng tôi không muốn viết lý do đó vào trang đầu tiên.

Vụ 84. Cuộc chiến cây cảnh.

Ngày 1.

Cả hẻm đồng loạt kiểm kê cây.

Chú Ba nhà 7 có chậu mai chiếu thủy tạo dáng từ năm 2019, gốc uốn chữ S, tán tròn đều. Ông tưới bằng nước vo gạo pha loãng, bón phân hữu cơ tự ủ (vỏ chuối + bã cà phê + phân gà Messi và Ronaldo), và đo pH đất bằng giấy quỳ mua ở tiệm hóa chất đường Lý Thường Kiệt.

Chú Ba đo pH đất trồng cây cảnh. Tôi không ngạc nhiên. Tôi sẽ ngạc nhiên nếu chú không đo.

Bà Sáu nhà 6 có chậu sung (phong thủy: Kim sinh Thủy, hợp cung Tài Lộc), chậu bonsai sanh nhỏ (hướng Đông Nam, khai vận), và 1 cây trúc phúc (trúc phúc không cần tưới nhiều, hợp người mệnh Hỏa). Bà đặt cả 3 chậu trước cửa theo tam giác cân, đo bằng thước dây, khoảng cách đỉnh 47cm (số 4+7=11, quy lại 1+1=2, số Khôn, hợp Âm).

Bác Tư nhà 18 không có cây cảnh nhưng có 1 chậu ớt hiểm trồng từ hạt, lớn bằng bàn tay, 7 trái đỏ.

– Ớt cũng là cây, Khang. Nó có chiến thuật: nhỏ mà cay. Giống pressing toàn sân.

Bác Tư so sánh ớt với pressing toàn sân. Tôi ghi vào sổ mới, trang 1, nét chữ còn ngập ngừng vì bìa cứng chưa quen tay.

Anh Hùng nhà 9 mua ngay 1 chậu kim tiền trên Shopee (159k, miễn ship), kèm đèn LED chiếu cây (89k). Cây đến ngày thứ 3, lá hơi héo vì vận chuyển, Hùng đổ nước cả lít, cây ngập.

Chị Hạnh nhà 15 không thi nhưng lập danh sách bán: đất trồng 25k/bao, phân bón 35k/gói, chậu xi măng 45k. Doanh số 3 ngày đầu: 420k.

Ngày 5.

Hẻm 17 đẹp hơn bao giờ hết.

32 hộ, 28 hộ bày cây trước cửa (4 hộ không thi: 2 đi vắng, 1 đang sửa nhà, chị Hạnh bận bán). Chậu cây xếp dọc 2 bên hẻm, lá xanh, hoa đỏ, đất mới, chậu sạch. Đèn đường nhấp nháy chiếu qua tán lá, bóng in trên tường. Ông Năm lắp camera số 11 (camera mới, cũ là 10, giờ 11) hướng xuống đoạn hẻm có nhiều cây nhất và chỉnh chế độ time-lapse: chụp 1 ảnh mỗi 30 phút.

Ông Năm time-lapse cây. 11 camera cho 32 hộ. Hẻm 17 có lẽ là hẻm cụt có tỉ lệ camera/dân cao nhất Bình Thạnh.

Nhưng đến ngày 5, rắc rối bắt đầu.

Chú Ba đi dọc hẻm, dừng trước mỗi chậu cây, ghi chép. Ông không thi cho mình nữa. Ông tự phong giám khảo phụ.

– Khang, nhà 22 trồng cây phát tài trong chậu nhựa. Chậu nhựa thì làm sao đoạt giải? Phải chậu đất nung.

– Chú Ba, phường chấm cây, không chấm chậu.

– Cây nào đẹp cũng cần chậu đẹp. Tao xem bóng đá mà TV xấu thì có vui không?

Chú Ba so sánh chậu cây với TV xem bóng đá. Bác Tư nghe chắc đồng ý.

Bà Sáu đi sau chú Ba, cũng dừng trước mỗi chậu. Bà không ghi chép. Bà lắc đầu.

– Nhà 19 đặt cây hướng Tây Bắc, xung cung Họa Hại. Trồng kiểu này thì cây chết trước khi thi xong.

– Bà Sáu, cây sống hay chết do tưới nước, không do hướng.

– Tưới nước mà không đúng hướng thì nước cũng không thấm.

Nước không thấm vì sai hướng. Tôi ghi vào sổ, trang 3. Cuốn mới còn trống nhiều, chữ viết thoáng hơn cuốn cũ, nhưng nội dung vẫn y chang: drama.

Ngày 8.

Vận động hành lang bắt đầu.

Phường cử anh Cường (cán bộ tư pháp, 28 tuổi, từng giảng buổi chống lừa đảo ch26) làm giám khảo chính. Tôi giám khảo phụ. Chấm vào Chủ nhật tuần tới.

Chị Hạnh gọi tôi tối thứ Năm:

– Khang, nhà chị không thi nhưng nếu cần chị vote cho ai thì chị biết.

– Chị Hạnh, không có vote. Giám khảo chấm.

– Giám khảo cũng cần tham khảo ý kiến dân. Dân chủ mà.

Chị Hạnh vận động hành lang cho cuộc thi cây cảnh. Nếu chị ấy vận động cho bầu cử thật, chắc thắng áp đảo.

Bác Tư mang ớt hiểm đến quán cà phê anh Tuấn, đặt trên bàn, hỏi ý kiến:

– Tuấn, mày thấy chậu ớt tao đẹp không?

Anh Tuấn nhìn chậu ớt 7 trái:

– Đẹp. Nhưng đây là thi cây cảnh, không phải thi gia vị.

– Ớt cũng là cây. Mày phân biệt à?

Bác Tư bảo vệ chậu ớt bằng giọng bảo vệ đội tuyển quốc gia. Tôi uống cà phê, nghe, ghi sổ.

Cô Lan nhà 3 mang ra chậu dạ yến thảo tím, kèm bảng giải thích in màu: "Trồng cây giúp trẻ phát triển EQ (nghiên cứu Stanford 2019)." Phong đi ngang, đọc tấm bảng, nói nhỏ: "Mẹ, Stanford nghiên cứu trẻ 3-5 tuổi, con 16." Cô Lan thu bảng.

Ông Năm gửi vào nhóm Zalo 1 video time-lapse: 5 ngày, 240 ảnh, nén thành 30 giây. Hẻm 17 từ xám xịt thành xanh mướt trong nửa phút. 31 like (kỷ lục nhóm), 0 bình luận tiêu cực.

Video ông Năm đẹp hơn bất kỳ bài thuyết trình nào của chú Ba. 30 giây, 0 chữ, nói hết. Đôi khi camera làm tốt hơn miệng.

Mai nhà cuối hẻm không thi. Cô không có cây cảnh, chỉ có 1 chậu húng quế trên bệ cửa sổ phòng vẽ (dùng để nấu, không phải để trang trí). Nhưng cô đi dọc hẻm mỗi sáng, nhìn từng chậu cây, đứng lại ở những chậu có hình dáng lạ.

Thứ Bảy, cô nhắn tôi: "Anh Khang, hẻm mình đẹp quá trời. Bao giờ thi xong, mọi người dọn cây vô hết."

Mai lo hẻm hết đẹp sau cuộc thi. Tôi cũng lo. Nhưng tôi lo vì 28 chậu cây chắn lối đi, nửa đêm ai đi xe máy vào là va. Mai lo vì mất cảnh đẹp. 2 cách lo khác nhau.

Ông Chín nhà 30 bưng ra 1 chậu cúc vạn thọ, loại nhỏ, vàng rực. Chà Bông (hoặc Con Vàng, tùy ai gọi) nằm cạnh chậu cúc, đuôi đung đưa, mắt nhắm. Ông ngồi trước hiên, quạt giấy, nhìn mèo nhìn hoa, không quan tâm giải thưởng.

Ông Chín không cần thắng. Ông chỉ cần chậu hoa trước cửa, con mèo dưới chân, và buổi chiều yên tĩnh. Đôi khi hạnh phúc đơn giản đến mức không ai thèm thi.

Ngày 14. Chủ nhật. Chấm thi.

Anh Cường đến lúc 8 giờ sáng, áo sơ mi trắng, bảng chấm điểm A4, bút bi xanh. Tôi đi cạnh, sổ bìa xanh coban, bút bi đen. 2 giám khảo đi dọc hẻm, 28 chậu cây, 28 hộ đứng trước cửa chờ.

Tiêu chí phường: sức khỏe cây (30 điểm), thẩm mỹ (30), sáng tạo (20), phù hợp không gian (20).

Chú Ba theo sau, giải thích từng chậu:

– Mai chiếu thủy nhà tui, pH đất 6.2, tưới nước vo gạo 3 ngày/lần, nắng 4 tiếng sáng, gốc uốn tự nhiên không dùng dây kẽm...

– Chú Ba, mình ghi nhận.

– Nhưng mà Khang, chú muốn giám khảo hiểu: cây này 5 năm, không phải mua hôm qua trên Shopee.

Chú Ba nhìn thẳng chậu kim tiền héo nhà Hùng khi nói câu "mua hôm qua trên Shopee". Hùng giả vờ không nghe.

Bà Sáu đi trước giám khảo 3 bước, chỉnh hướng chậu cây mỗi nhà:

– Xoay qua phải 15 độ. Hướng này hợp hơn.

– Bà Sáu, mình đang chấm, bà đừng xoay cây.

– Bà xoay cho đẹp, giám khảo chấm cao hơn.

Bác Tư bưng chậu ớt ra tận giữa hẻm, đặt trên ghế nhựa, ánh nắng chiếu đúng 7 trái đỏ:

– Ớt này tui trồng từ hạt. Không mua, không xin. Giống cầu thủ trẻ tự đào tạo, không nhập tịch.

Anh Cường nhìn tôi. Tôi nhìn chậu ớt. 7 trái đỏ, lá xanh đậm, thân nhỏ mà khỏe, đất khô ráo (bác Tư tưới đúng liều). Đẹp, theo cách riêng.

– Ghi nhận, bác.

Tôi ghi nhận chậu ớt bác Tư. Không biết xếp vào mục nào: cây cảnh hay gia vị. Nhưng bác trồng bằng tình yêu, và tình yêu thì không cần phân loại.

Chị Yến nhà 11 bày chậu bông giấy hồng, bé Na 4 tuổi đứng cạnh ôm gấu bông, nhìn giám khảo bằng mắt tròn xoe. Anh Cường cúi xuống hỏi:

– Con thích cây này không?

– Dạ thích. Mẹ nói cây này giống con: nhỏ mà đẹp.

Anh Cường cho 25 điểm thẩm mỹ. Tôi nghi 5 điểm trong đó là vì bé Na.

Qua nhà ông Chín, Chà Bông vẫn nằm cạnh chậu cúc vạn thọ. Ông Chín đứng dậy, cười:

– Khang, cúc nhà tui đẹp không?

– Đẹp lắm chú.

– Mèo nó thích nằm cạnh. Tui trồng cho mèo ngửi, không phải cho thi.

Ông Chín trồng hoa cho mèo ngửi. Câu đó đẹp hơn mọi chậu cây trong hẻm.

Đi gần hết hẻm, tôi dừng lại ở kẽ tường giữa nhà 14 và nhà 16.

Cây xoài ranh giới thì ai cũng biết, nhưng ở kẽ tường phía dưới, sát mặt đất, có 1 cây nhỏ mọc ra từ vết nứt bê tông. Không ai trồng. Không ai tưới. Cây cao chừng 40cm, thân mảnh, lá xanh non, rễ bám vào vết nứt, hoa nhỏ li ti trắng vàng.

Anh Cường dừng lại.

– Cây gì đây?

Bé Tin đi ngang (Chủ nhật, nghỉ học), cúi xuống nhìn, chụp ảnh, tra Google Lens 10 giây:

– Cây bông ổi dại, anh. Tên khoa học Lantana camara. Mọc hoang ở kẽ tường, không cần chăm sóc. Hoa thay đổi màu theo tuổi: vàng, cam, đỏ, tím.

Cây bông ổi dại. Mọc ở kẽ tường giữa nhà 14 và 16, đúng ranh giới cây xoài. Cây xoài được trồng, được cãi nhau, được ký biên bản. Cây bông ổi không ai biết, không ai để ý, nhưng nó cứ mọc, cứ ra hoa, cứ sống.

Anh Cường chấm bảng. Tôi nhìn qua: sức khỏe 28/30, thẩm mỹ 27/30, sáng tạo 20/20 (vì không ai sáng tạo ra nó), phù hợp không gian 18/20. Tổng: 93.

Chú Ba: mai chiếu thủy, tổng 87. Bà Sáu: bonsai sanh, tổng 82. Bác Tư: ớt hiểm, tổng 71 (thiếu điểm thẩm mỹ theo tiêu chuẩn cây cảnh). Hùng: kim tiền héo, tổng 45.

– Cây đẹp nhất hẻm 17 là cây dại, anh Cường nhìn tôi nói.

Tôi đăng kết quả lên Zalo chiều Chủ nhật.

23 tin nhắn trong 40 phút.

Chú Ba: "Cây dại không tính. Phải có chủ."

Bà Sáu: "Cây mọc kẽ tường = khí hoang, không tốt."

Bác Tư: "Ít nhất ớt tao đánh bại kim tiền Hùng."

Hùng: "Kim tiền héo vì ship, không phải lỗi tui."

Bé Tin: "Cây bông ổi dại là loại xâm lấn, nhưng hoa đẹp thật."

Cô Lan: "Dạy trẻ rằng vẻ đẹp tự nhiên không cần can thiệp. Montessori đó."

Ông Năm gửi 1 ảnh: camera time-lapse đã ghi lại cây bông ổi dại từ ngày 1. Lúc bắt đầu cuộc thi, cây chỉ có 3 lá. 14 ngày sau, 12 lá, 4 chùm hoa. Trong khi cả hẻm bận tưới cây, bón phân, xoay hướng, đo pH, cây dại chỉ lặng lẽ lớn.

Cây đẹp nhất hẻm 17 là cây không ai trồng, không ai tưới, không ai cãi nhau vì nó. Nó mọc ở kẽ nứt giữa 2 nhà từng tranh chấp cây xoài, và nó không cần biên bản hòa giải nào. Giống hẻm này: không ai thiết kế, tự mọc, tự đẹp. Và giống tổ trưởng: không ai muốn làm, tự nhận, tự sống.

500k tiền thưởng, tôi đề xuất mua thêm 2 chậu cây cho sân chung. Chú Ba đòi kiểm toán khoản 500k. Bác Tư đề xuất mua cây ớt. Chị Hạnh giới thiệu nguồn chậu sỉ 35k.

Cuối cùng, không ai dời chậu cây sau cuộc thi. 28 chậu vẫn đứng dọc 2 bên hẻm, lá xanh, đất ẩm, bóng in trên tường mỗi chiều khi đèn đường bật. Hẻm 17 đẹp hơn bao giờ hết, không phải vì giải thưởng, mà vì mọi người đã bày cây ra rồi lười dọn vào. Chị Hạnh ghi nhận: doanh số đất trồng và phân bón tuần sau giảm 90%, vì ai cũng đã mua đủ.

Vụ 84. Kết quả: cây dại thắng. Thiệt hại: chú Ba mất ngôi nhất, bà Sáu mất ngôi nhì, bác Tư chấp nhận ớt xếp thứ 6, Hùng mất 159k cho chậu kim tiền héo. Thu hoạch: hẻm 17 xanh hơn. Và cuốn sổ mới có thêm 3 trang.

Mai nhắn tối Chủ nhật: "Em thấy cây bông ổi ở kẽ tường. Muốn vẽ. Anh cho em mượn sổ xem ảnh time-lapse ông Năm được không?"

Mai muốn mượn sổ. Cuốn sổ bìa xanh coban. Tôi nhìn xuống trang 4, nơi tôi vừa viết "xanh coban là màu của biển Đà Lạt không có." Rồi tôi xóa dòng đó trước khi trả lời: "Được."