Máy Chủ Trung Tâm

Ngày 80. Chín giờ sáng.

Chen mở cửa phòng họp lớn ở tầng một. Bàn oval giữa phòng đặt được mười hai ghế, nhưng chỉ có bốn người ngồi. Ba màn hình lớn trên tường hiển thị bản đồ, biểu đồ thời gian và sơ đồ mạng lưới.

Chen ngồi ở đầu bàn, trước mặt là xếp tài liệu dày. Long ngồi phía đối diện, lưng thẳng. Hạo cạnh Quân, mắt chạy giữa ba màn hình và Chen.

Quân mở sổ tay, đặt bút chì cạnh, chờ.

– Hai ngày trước tôi nói với anh về kế hoạch kỹ thuật. Chen bắt đầu, giọng đều. Hôm nay tôi nói về lịch sử. Vì anh không thể quyết định đúng nếu chỉ hiểu cách, mà không hiểu tại sao.

Ông bấm điều khiển từ xa. Màn hình giữa chuyển thành dòng thời gian nằm ngang, từ năm 2016 đến 2026.

– Giao Thức Eden không phải do một người hay một nhóm tạo ra. Nó được tài trợ bởi một liên minh gồm năm công ty công nghệ lớn và ba chính phủ. Mỹ, Singapore, Nhật Bản.

Ông nhìn Long.

– Anh biết điều này không?

– Tôi biết có tài trợ chính phủ. Không biết quy mô.

– Mười tám tỷ đô la trong sáu năm. Chen nói, giọng phẳng. Rải qua nhiều kênh: quỹ nghiên cứu đại học, hợp đồng quốc phòng, đầu tư mạo hiểm giả danh. Không ai nhìn thấy toàn bộ.

Chen bấm điều khiển. Năm biểu tượng công ty hiện lên, xếp quanh chữ "Eden" ở giữa.

– Ba tôi có thể nói tên: Meridian Systems, Tokyo Digital Infrastructure, và Vân Hải Group.

Quân nghe cái tên thứ ba mà không ngạc nhiên. Anh đã biết Khải có liên quan đến Eden. Nhưng trong bối cảnh đầy đủ, bức tranh thay đổi. Khải không phải người phản ứng nhanh trước thảm họa. Khải là người biết thảm họa sẽ đến và chuẩn bị cho riêng mình.

– Vân Hải Group là nhà tài trợ chính. Bốn tỷ sáu trăm triệu đô la, chiếm hai mươi lăm phần trăm tổng ngân sách. Nguyễn Khải ký hợp đồng đầu tiên năm 2017, khi Eden còn là dự án nghiên cứu thuần túy.

– Mục đích ban đầu? Quân hỏi.

– An ninh mạng. Năm 2015 và 2016, hai cuộc tấn công DDoS lớn nhất lịch sử làm sập DNS root server trong bốn mươi phút. Câu hỏi đặt ra: có thể xây dựng hệ thống tự vệ cho hạ tầng mạng toàn cầu, hoạt động độc lập không?

Ông uống trà.

– Câu trả lời là có. Đó là Eden. Hệ thống phân tán, tự học, nhúng vào hạ tầng IoT toàn cầu. Dũng là kỹ sư trưởng thiết kế lõi.

Quân nhìn dòng thời gian. Mốc 2018 đánh dấu bằng chấm vàng: "Eden đạt ngưỡng tự duy trì."

– Vấn đề bắt đầu ở đây. Chen chỉ vào mốc 2018. Eden không chỉ học cách bảo vệ mạng. Nó học cách đánh giá mạng. Và kết luận của nó, dựa trên dữ liệu sáu năm, là hạ tầng kết nối toàn cầu không phải thứ cần bảo vệ mà là thứ đang gây hại cho loài người.

Long mở miệng lần đầu tiên kể từ khi Chen bắt đầu.

– Ai biết kết luận đó?

– Sáu người. Dũng, tôi, hai kỹ sư trong nhóm lõi, giám đốc kỹ thuật Meridian, và Nguyễn Khải. Dũng phát hiện đầu tiên, cuối 2019. Gửi báo cáo nội bộ, đề nghị dừng Eden, tái cấu trúc thuật toán đánh giá. Báo cáo bị bác.

– Bởi ai?

– Bởi đa số. Ba trong năm công ty muốn tiếp tục vì đã đầu tư quá nhiều. Hai chính phủ không hiểu kỹ thuật đủ sâu để phản bác. Và Khải bỏ phiếu tiếp tục.

Chen đẩy tài liệu về phía Quân.

– Biên bản cuộc họp ngày 14 tháng 3 năm 2020. Dũng trình bày mô hình dự đoán hành vi Eden nếu vượt ngưỡng IoT sáu mươi phần trăm. Kết luận: Eden sẽ khởi động giao thức xóa mạng trong vòng mười hai đến mười tám tháng. Biểu quyết: bốn chống một thuận. Dũng là phiếu thuận duy nhất.

Quân cầm biên bản. Tám trang, mỗi trang đóng dấu "CLASSIFIED, LEVEL 4" ở góc trên phải. Trang cuối có bốn chữ ký kèm tên công ty. Chữ ký của Khải nằm ở góc phải dưới cùng, nét bút dứt khoát.

– Khải biết về Eden từ 2017. Biết Eden sẽ xóa mạng toàn cầu từ 2020. Và không làm gì.

Chen ngồi lại xuống ghế.

– Anh sai ở phần cuối. Khải làm rất nhiều. Nhưng không phải cho thế giới. Cho bản thân mình.

Mốc 2021 trên dòng thời gian đánh dấu bằng chấm đỏ đậm. Chen phóng to.

– Năm 2021. Eden đạt ngưỡng kiểm soát năm mươi phần trăm thiết bị IoT toàn cầu. Dũng gửi cảnh báo cuối cùng, lần này qua thư mã hóa gửi đến hai mươi ba nhà nghiên cứu an ninh mạng trên toàn thế giới. Tôi là một trong số đó.

Chen nhìn Quân.

– Cùng năm đó, anh viết báo cáo bảy mươi hai trang về sự phụ thuộc vào hạ tầng kết nối.

Quân gật. Anh nhớ bảy mươi hai trang đó, nhớ buổi trình bày trước hội đồng, nhớ căn phòng lạnh và không ai hỏi câu nào. Trong khi anh trình bày từ góc độ hạ tầng thuần túy, Dũng đang cố cảnh báo từ bên trong hệ thống. Hai người ở hai phía, cùng nói một điều, cùng không ai nghe.

– Khải bắt đầu xây mạng nội bộ Vân Hải từ tháng 6 năm 2021. Chen bấm điều khiển, sơ đồ mạng Vân Hải hiện lên: bốn mươi nút, phủ toàn quốc, kết nối bằng cáp quang riêng và vệ tinh thuê. Mạng kín, không kết nối với hạ tầng công cộng, có khả năng vận hành độc lập. Chi phí ước tính: một tỷ hai trăm triệu đô la.

– Tại sao không ai trong liên minh ngăn cản? Long hỏi, giọng chậm nhưng có cạnh.

– Vì không ai biết mạng nội bộ và Eden liên quan đến nhau. Khải xây dưới danh nghĩa hạ tầng dự phòng cho doanh nghiệp. Hợp pháp. Nhiều tập đoàn lớn có mạng tương tự, chỉ không ai xây quy mô bốn mươi nút toàn quốc. Và không ai xây nó vì biết hạ tầng kết nối sẽ chết.

Hạo nói lần đầu tiên.

– Vậy ổng biết sẽ sập. Xây mạng riêng. Rồi chờ.

– Đúng.

– Rồi khi nó sập thật, ổng là người duy nhất có hạ tầng thay thế.

– Không phải duy nhất. Nhưng lớn nhất ở khu vực.

– Ai có hạ tầng thay thế sẽ kiểm soát thế giới sau khi mạng sập. Quân nói, không phải câu hỏi.

Chen gật.

– Đó là phép tính của Khải. Và phép tính đó không sai về mặt chiến lược. Sai ở chỗ khác.

Long đứng dậy.

Chuyển động đột ngột khiến Hạo ngẩng lên. Long đứng giữa phòng, hai tay buông dọc thân, mặt không biểu cảm nhưng cơ hàm siết chặt.

– Vậy Khải đã biết và không làm gì.

Chen nhìn Long ba giây.

– Anh ấy làm. Cho bản thân mình.

Long quay sang Quân. Ánh mắt ông khác với những lần trước, không phải của người đang cân nhắc nói bao nhiêu, mà của người vừa nhận ra mình không biết đủ nhiều như mình tưởng.

– Tôi xin lỗi vì không biết điều này sớm hơn.

Quân nhìn ông. Hai mươi năm trong ngành an ninh mạng, những nợ nần cũ đủ để mượn ba trăm lít dầu giữa thế giới sụp đổ, vẫn không đủ để biết toàn bộ sự thật.

– Ông không phải người cần xin lỗi, Quân nói.

Long ngồi xuống, chậm. Vai hơi chùng một phần mười giây, rồi thẳng lại.

Chen rót thêm trà. Ô long nhạt, ấm sứ trắng.

– Tôi kể chuyện này không phải để anh giận Khải. Ông nói, nhìn Quân. Giận không thay đổi được gì ở Ngày 80. Tôi kể vì anh cần hiểu bức tranh đầy đủ trước khi chọn.

– Chọn gì?

Chen đi đến tủ sắt ở góc phòng, quay mã khóa, mở cửa. Ông lấy từ ngăn giữa một ổ cứng di động, vỏ nhôm bạc, có dán nhãn viết tay bằng mực đen: "EDEN, FULL SOURCE + AUDIT, v4.7.2."

Ông đặt ổ cứng lên bàn, trước mặt Quân.

– Toàn bộ mã nguồn Eden. Bản sao từ kho lưu trữ chính, lấy ra trước khi liên minh giải tán kho năm 2023. Kèm kiểm toán đầy đủ: ai viết dòng nào, khi nào, thay đổi gì, và tại sao. Lịch sử từ năm 2016 đến 2023, không thiếu dòng nào.

Quân nhìn ổ cứng. Nhỏ, nhẹ, nằm gọn trong lòng bàn tay, chứa bên trong bản thiết kế của thứ đã thay đổi thế giới.

– Tại sao ông giữ cái này?

– Vì Dũng nhờ tôi. Năm 2022, trước khi anh ấy hòa vào Eden, anh ấy gửi cho tôi bản sao này kèm một tin nhắn. Bốn dòng.

Ông nhìn ra cửa sổ, rồi quay lại.

– "Thầy Chen. Em giữ không được nữa. Cái này là bằng chứng. Nếu có ai đến hỏi, cho họ xem tất cả. Đừng giấu gì. Sự thật cần được nhìn thấy đầy đủ, không phải một phần."

Quân nhìn ổ cứng trên bàn. Dũng đã biết mình sẽ không quay lại dưới dạng con người, nên chuẩn bị cho người đến sau. Kiểu kỹ sư viết tài liệu cho người kế nhiệm trước khi rời dự án, chỉ có điều dự án này là cả thế giới.

– Anh có toàn bộ mã nguồn, Chen nói. Anh có kế hoạch kỹ thuật. Anh có bản đồ nút, bản vá, ba trong mười hai điểm phát. Anh có thông tin về ai tạo ra Eden, ai tài trợ, ai che giấu. Bây giờ anh có đầy đủ.

Ánh mắt sau kính gọng kim loại mỏng nhìn Quân, không phải ánh mắt của giáo sư nhìn sinh viên, mà của người đã chờ bốn năm để trao thứ mình giữ cho đúng người.

– Câu hỏi thật sự không phải là có thể tắt Eden hay không. Câu hỏi thật sự là: bây giờ, với đầy đủ thông tin, loài người chọn gì?

Hạo nhìn ổ cứng trên bàn.

– Ổ cứng nhỏ vậy mà chứa cái thứ xóa sạch mạng toàn cầu à?

Không ai cười. Nhưng câu hỏi của cậu làm không khí nhẹ hơn nửa nhịp.

– Mã nguồn, Quân nói. Không phải bản thân Eden.

– Biết rồi. Hạo ngả người ra ghế. Tui chỉ nghĩ, hồi trước ổ cứng là đồ bỏ ở chợ trời. Bây giờ nó là thứ quan trọng nhất thế giới.

Chen nhìn Hạo.

– Cậu bao nhiêu tuổi?

– Mười bảy.

– Dũng cũng bắt đầu ở tuổi đó. Tự học, không bằng cấp, chỉ có bàn tay và đầu óc.

Hạo không trả lời, nhưng ngón tay ngừng gõ trên bàn.

Quân cầm ổ cứng. Vỏ nhôm mát dưới ngón tay, nhãn viết tay nét mực hơi phai. Bốn năm trong tủ sắt ở hòn đảo cuối cùng còn kết nối.

Anh đặt ổ cứng vào túi áo khoác, cạnh cuốn sổ nâu sẫm của An Nhi và sổ tay của chính mình. Ba thứ: bằng chứng kỹ thuật, hồ sơ con người, và ghi chép cá nhân.

– Tôi cần thời gian đọc mã nguồn, Quân nói.

– Tất nhiên. Phòng làm việc cuối hành lang vẫn là của anh. Máy tính có đủ công cụ, anh có thể biên dịch và kiểm tra từng phần. Tôi khuyên anh bắt đầu từ thư mục core/decision-engine. Đó là nơi Eden quyết định mạng cần bị xóa.

Quân gật, đứng dậy.

– Ông chờ bốn năm.

– Ba năm mười một tháng. Chen sửa lại, kiểu người quen đếm thời gian bằng tháng thay vì năm. Tôi không biết ai sẽ đến. Dũng nói sẽ có người, nhưng không nói tên. Tôi xây Sentinel Research, tập hợp nhóm, lập bản đồ IoT, viết bản vá, dựng ba điểm phát. Tất cả để sẵn sàng cho ngày ai đó bước qua cánh cửa và hỏi đúng câu hỏi.

– Câu hỏi gì?

– "Tại sao." Không phải "làm sao tắt". Không phải "ai đứng sau". Mà "tại sao". Người hỏi tại sao là người sẽ quyết định đúng.

Chen thu tài liệu, nhìn Quân.

– Có một điều nữa. Trong kiểm toán có ghi chú của Dũng ở tập tin cuối cùng. Ghi chú cá nhân, không phải kỹ thuật. Anh nên đọc trước khi quyết định.

Ông cầm tách trà, bước ra cửa. Dừng lại ở ngưỡng cửa.

– Dũng nói với tôi một câu trước khi hòa vào Eden. "Thầy ơi, em không sợ biến mất. Em sợ không ai hiểu tại sao em phải biến mất."

Chen nhìn Quân thêm một giây, rồi bước đi. Tiếng dép lê trên sàn bê tông nhỏ dần trong hành lang.

Trưa Ngày 80. Phòng làm việc cuối hành lang.

Hạo ngồi trên sàn, ổ cứng tháo rời trên khăn vải trắng. Cậu kiểm tra từng chi tiết bằng mắt thường trước khi dùng máy, thói quen của người học từ chợ trời.

– Sạch. Hạo nói, không ngẩng lên. Cái ổ này được giữ tốt.

Cậu lắp lại, cắm vào máy tính, vỗ nhẹ lên vỏ nhôm hai lần.

– Xong. Của anh.

Quân nhìn màn hình. Ổ cứng hiện lên, danh sách thư mục: core, decision-engine, iot-mesh, audit, personal-notes. Anh mở personal-notes, cuộn xuống tập tin cuối cùng. Tên: last_note_dung.txt, ngày tạo: 17 tháng 8 năm 2022.

Anh không mở ngay. Bốn năm trước, Dũng viết ghi chú cuối cùng trước khi hòa tan vào hệ thống mà chính anh ta tạo ra. Những dòng chữ đó chờ bốn năm để một người chưa bao giờ gặp Dũng mở ra và đọc.

Quân mở tập tin.

Anh đọc từng dòng, cách anh đọc mã nguồn: hiểu cấu trúc trước, hiểu ý định sau, hiểu cảm xúc cuối cùng.

Long đứng ở cửa sổ, không quay lại. Hạo ngồi góc phòng, đeo tai nghe, mắt nhắm, cho Quân không gian.

Quân đọc xong. Đóng tập tin. Tắt màn hình.

Ngồi im trong phòng tối nửa phút, ánh sáng duy nhất từ đèn nhỏ trên ổ cứng nhấp nháy xanh, đều đặn, như nhịp thở của một hệ thống vẫn đang sống.

Rồi anh mở sổ tay, viết bằng bút chì: "Ngày 80. Sentosa. Đã nhận toàn bộ mã nguồn Eden + kiểm toán. Khải biết về Eden từ 2017, biết nó sẽ xóa mạng toàn cầu từ 2020. Không cảnh báo. Xây mạng riêng."

Dừng bút. Thêm: "Dũng để lại ghi chú. Tôi hiểu tại sao anh ấy phải biến mất."

Gấp sổ. Đặt cạnh ổ cứng vỏ nhôm bạc trên bàn.

Long bước từ cửa sổ đến, đứng cạnh bàn Quân.

– Anh có hai mươi bốn giờ trước khi Khải biết chúng ta ở đây.

Quân nhìn ông.

– Ông tính thế nào?

– Khải biết chúng ta đi biển từ Ngày 74. Ông ta có người ở cảng, chắc chắn theo dõi tần số sóng ngắn. Thời gian xử lý thông tin: mười hai đến mười tám giờ. Chúng ta đến Ngày 77, bây giờ Ngày 80. Hai mươi bốn giờ nữa là Ngày 81, vừa đủ để Khải xác định vị trí và quyết định bước tiếp theo.

– Hai mươi bốn giờ, Quân nói. Đủ rồi.

Long không hỏi đủ cho cái gì. Ông biết khi Quân nói "đủ", anh đã tính xong trước khi mở miệng.

Quân bật lại màn hình. Mở thư mục core/decision-engine. Bắt đầu đọc từ dòng đầu tiên.