Máy Chủ Ngầm

Long đến đúng tám giờ. Quán cà phê đối diện tòa nhà thương mại Phú An, đường Hai Bà Trưng, vẫn mở nhưng chỉ còn bán nước đun sôi và cà phê pha phin. Không có sữa, không có đá. Chủ quán ngồi trước hiên, quạt tay, nhìn đường phố Ngày 8 với vẻ mặt của người đã chấp nhận.

Long không gọi nước. Anh ngồi xuống ghế đối diện Quân, đặt trên bàn một tờ giấy gấp tư.

– Kế hoạch thay đổi, Long nói. Không phải sáng nay tôi giải thích cho anh. Sáng nay anh gặp người có câu trả lời.

Quân nhìn tờ giấy. Không mở.

– Ai?

– Nguyễn Khải.

Im lặng. Quân biết cái tên đó. Vân Hải Group. Mạng nội bộ kín vẫn sáng đèn giữa thành phố tối. Xe riêng vào cổng không bị kiểm tra. Người xây hạ tầng dự phòng khi tất cả đang ngủ.

– Ông ta muốn gặp tôi?

– Ông ta muốn gặp người viết báo cáo 2021.

Quân nhìn Long. Tám ngày, Long dẫn anh qua từng lớp thông tin: từ Vân Hải đến tần số radio, từ mô hình sụp đổ đến gói tin Eden. Mỗi bước đều có tính toán, đều đúng thời điểm. Và bây giờ, lớp tiếp theo.

– Anh sắp xếp cuộc gặp này từ bao giờ?

Long không trả lời câu hỏi. Anh đứng dậy.

– Đi. Mười lăm phút nữa.

Không phải Vân Hải. Không phải khu công nghiệp Đông Thành. Một văn phòng trống trên tầng bốn tòa nhà thương mại Phú An, cách quán cà phê hai trăm mét. Cầu thang tối, thang máy chết từ Ngày 3. Hành lang dài, cửa kính mờ, bảng tên công ty đã gỡ. Long dẫn Quân vào phòng cuối, gõ cửa hai lần.

Cửa mở.

Nguyễn Khải ngồi sau bàn làm việc bằng gỗ, loại bàn không thuộc về căn phòng này. Ai đó đã mang nó đến, cùng với hai ghế, một bình nước, ba cốc thủy tinh. Phòng trống ngoài ra, tường trắng, không tranh, không kệ. Ánh sáng từ cửa sổ lớn hướng đông, nắng sáng buổi sáng, không cần đèn.

Khải mặc sơ mi trắng, tay áo xắn gọn, kính gọng mảnh. Tóc chải ngược, không một sợi lệch. Tám ngày không internet, ông ta trông như vừa bước ra khỏi phòng họp. Bàn tay sạch, không vết chai, không vết mực. Bàn tay của người chưa bao giờ chạm vào phần cứng.

Ông ta đứng dậy khi Quân vào. Không vội, không chậm. Bước quanh bàn, rót nước vào cốc, đặt trước mặt Quân rồi mới đặt trước mặt Long. Rồi ngồi xuống.

– Anh Quân. Báo cáo 2021 của anh, "Đánh giá rủi ro phụ thuộc hạ tầng số khu vực Đông Nam Á." Bảy mươi hai trang. Ba tổ chức phối hợp, bảy cơ quan nhận. Không cơ quan nào phản hồi.

Giọng Khải nhẹ, đều, không lên không xuống. Giọng của người quen trình bày trước phòng họp lớn, biết cách khiến người nghe phải nghiêng về phía trước để nghe cho rõ thay vì phải hét cho to.

Quân ngồi xuống. Không uống nước. Không nói.

– Tôi đọc báo cáo đó, Khải tiếp tục. Không phải từ kênh chính thức. Một bản sao từ người quen trong bộ. Đọc hết trong một đêm. Sáng hôm sau tôi bắt đầu xây dựng hạ tầng dự phòng cho Vân Hải.

– Bao lâu trước sự kiện? Quân hỏi.

– Ba năm.

Ba năm. Quân nhẩm. Báo cáo 2021, sự kiện 2026. Khải đọc xong và bắt đầu chuẩn bị từ 2023. Đủ thời gian để xây bốn mươi nút mạng trên toàn quốc, kéo cáp quang riêng, thuê vệ tinh quỹ đạo thấp. Không phải phản ứng vội. Đây là kế hoạch dài hạn.

– Anh biết trước, Quân nói, không phải câu hỏi.

Khải nhìn thẳng.

– Tôi không biết cụ thể khi nào. Nhưng tôi biết đây sẽ xảy ra. Internet có điểm yếu cấu trúc mà anh đã viết rất rõ. Tầng vật lý phụ thuộc vào tầng logic, tầng logic phụ thuộc vào sự tin cậy giữa các bên, sự tin cậy giữa các bên phụ thuộc vào giả định rằng không ai muốn phá hủy toàn bộ hệ thống. Anh viết: "Nếu giả định đó sai, toàn bộ kiến trúc sụp đổ trong chưa đầy một giờ."

Trích dẫn chính xác. Trang 47, đoạn 3. Quân nhớ vì đó là đoạn anh viết lại bốn lần trước khi hài lòng.

– Biết trước mà không cảnh báo, Quân nói.

– Tôi cảnh báo. Khải đáp, giọng không thay đổi. Theo cách khác. Tôi xây dựng hạ tầng dự phòng. Bốn mươi node trên toàn quốc, kết nối bằng cáp quang riêng biệt và ba vệ tinh quỹ đạo thấp thuê dài hạn. Không phụ thuộc internet công cộng. Không phụ thuộc bất kỳ tổ chức quốc tế nào.

– Cho Vân Hải.

– Cho Vân Hải. Đúng.

Im lặng. Long ngồi yên, không nói, tay đặt trên đùi, quan sát. Vai trò của người đã dàn xếp xong và bây giờ chỉ cần nghe.

Quân nhìn quanh phòng. Trống, sạch, không dấu vết. Cuộc gặp này được chuẩn bị kỹ: địa điểm trung lập, không phải lãnh thổ của ai, không có người thứ tư. Khải muốn nói chuyện riêng nhưng không muốn Quân vào Vân Hải. Vì bảo mật, hoặc vì chưa muốn cho Quân thấy bên trong.

– Mạng của ông hoạt động bình thường, Quân nói.

– Đúng. Bốn mươi node. Hai nghìn thiết bị đầu cuối. Liên lạc nội bộ, dữ liệu, email. Hoạt động bình thường từ phút đầu tiên.

– Không phải bất hợp pháp.

Khải hơi nghiêng đầu, kiểu nghiêng của người đánh giá câu hỏi trước khi trả lời.

– Hạ tầng dự phòng doanh nghiệp. Không vi phạm bất kỳ điều luật nào. Nhiều tập đoàn có mạng riêng. Tôi chỉ xây lớn hơn và kín hơn.

– Kín đến mức không ai biết.

– Kín đến mức không ai cần biết. Cho đến bây giờ.

Quân uống một ngụm nước. Lần đầu tiên. Nước mát, sạch, không có vị clo. Nước lọc, có thể từ hệ thống lọc riêng của Vân Hải. Một chi tiết nhỏ nói nhiều hơn bất kỳ con số nào: tám ngày sau sự kiện, Khải vẫn có nước lọc sạch để mang đến cuộc gặp bí mật.

Anh nhìn Khải đang chờ. Ông ta không lấp khoảng im lặng, không hỏi thêm, không giải thích thêm. Kỹ thuật của người quen thương lượng: nói đủ rồi dừng, để đối phương tự tiến đến câu hỏi mà mình muốn họ hỏi.

Và Quân biết mình đang bước vào đúng chỗ đó. Nhưng câu hỏi vẫn cần được hỏi.

– Ông muốn gì ở tôi?

Khải không trả lời ngay. Ông ta rót thêm nước cho mình, uống, đặt cốc xuống. Mỗi động tác chính xác, kiểm soát, như ai đó đã luyện tập hàng nghìn lần.

– Anh Quân, tám ngày qua, tôi quan sát. Mạng của tôi cho phép tôi liên lạc với bốn mươi điểm trên toàn quốc. Tôi biết tình hình ở Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, từng thành phố lớn. Nhưng tôi không biết tại sao internet sập. Dữ liệu của tôi chỉ cho thấy hậu quả, không phải nguyên nhân.

Ông ta dừng, nhìn Quân.

– Nhóm của anh đang tìm nguyên nhân. Tôi biết vì anh Long đây đã nói với tôi. Đề nghị của tôi đơn giản: nhóm anh có thể sử dụng một phần mạng Vân Hải để liên lạc và trao đổi dữ liệu kỹ thuật. Băng thông, thiết bị đầu cuối, quyền truy cập giới hạn. Đổi lại, tôi được biết những gì nhóm phát hiện.

Câu cuối cùng, giọng Khải không thay đổi. Nhưng Quân nghe thấy trọng lượng nằm ở đó, ở từ "biết." Không phải "tham gia." Không phải "kiểm soát." Chỉ "biết." Lịch sự vừa đủ để không giống ra điều kiện, mơ hồ vừa đủ để "biết" có thể mở rộng thành bất kỳ điều gì.

Quân không trả lời. Anh nhìn Long. Long nhìn lại, mặt không biểu cảm, kiểu mặt của người đã biết câu hỏi này sẽ đến.

– Tôi cần suy nghĩ, Quân nói.

Khải gật, không vội, không thất vọng.

– Tất nhiên. Anh biết cách liên lạc với anh Long. Khi nào quyết định, gọi cho tôi qua Long.

Ông ta đứng dậy, chìa tay. Quân bắt tay, ngắn, vừa đủ lực. Bàn tay Khải mát, da mịn, không mồ hôi. Bàn tay của người không lo lắng, hoặc biết cách giấu.

Quân và Long ra đến hành lang. Cầu thang tối, mùi bụi xi măng và nước đọng. Long đi trước, bước chắc, không quay lại. Quân dừng ở bậc thang thứ ba, nhìn lên cánh cửa đã đóng phía cuối hành lang.

Cuộc gặp kéo dài chưa đầy hai mươi phút. Khải nói ít, hỏi ít, đưa ra đề nghị một lần, không lặp lại. Kiểu người biết rằng lời đề nghị tốt không cần bán. Nó chỉ cần đặt lên bàn, rồi chờ.

Nhưng có một điều Quân không bỏ qua: Khải trích dẫn báo cáo 2021 chính xác đến từng trang. Không phải đọc lướt. Đọc kỹ, ghi nhớ, dùng lại đúng lúc. Ông ta đã nghiên cứu Quân trước khi gặp mặt, có thể từ lâu trước cuộc gặp này. Có thể từ trước sự kiện.

Ai khác đã đọc báo cáo của mình?

Câu hỏi đó nằm ở trang cuối sổ tay, cạnh hai câu hỏi từ đêm qua. Ba câu hỏi bây giờ. Eden là gì. Long là ai. Ai đã đọc báo cáo.

Ra ngoài. Nắng Ngày 8 đã lên cao, nhiệt độ tăng nhanh. Đường Hai Bà Trưng vắng xe nhưng đông người đi bộ, phần lớn mang theo túi xách hoặc bao tải. Hướng chợ. Tiếng rao bán lẻ, tiếng cãi giá, tiếng radio từ một quán nước ven đường phát bản tin mười giờ.

Long đi cạnh Quân, không nói. Hai người đi được gần trăm mét trước khi Quân dừng lại.

– Anh sắp xếp cuộc gặp này, Quân nói. Không phải sáng nay. Anh sắp xếp từ trước, từ lúc cho tôi tần số 7.038.

Long nhìn thẳng. Không phủ nhận.

– Khải cần người phân tích kỹ thuật. Anh cần người có mạng. Tôi kết nối hai bên.

– Anh được gì?

Long không trả lời ngay. Anh nhìn xuống đường, chỗ một vết nứt chạy dài trên nhựa đường, cỏ dại mọc lên từ kẽ hở. Tám ngày đủ để cỏ mọc, nếu không ai giẫm lên.

– Tôi được ở gần thông tin, Long nói cuối cùng. Đó là thứ duy nhất tôi cần.

Quân nghĩ về câu đó. "Ở gần thông tin." Không phải sở hữu. Không phải kiểm soát. Ở gần. Kiểu nói của người đã mất quyền tiếp cận và đang cố lấy lại bằng cách dẫn người khác đến cửa.

– Anh sẽ nhận đề nghị của ông ta không? Long hỏi.

Quân nhìn về phía đông. Từ đây không thấy Vân Hải, nhưng anh biết nó ở đó, sau những tòa nhà, sáng đèn giữa thành phố đang tắt dần.

– Chưa biết. Ông ta có mạng. Chúng ta cần thông tin. Nhưng ai kiểm soát mạng sẽ kiểm soát thông tin đi qua.

Long nhìn thẳng vào mắt Quân.

– Đó chính xác là điều ông ta muốn.

Im lặng giữa hai người. Không phải im lặng bất đồng. Im lặng của hai người cùng nhìn thấy một thứ và biết rằng người kia cũng thấy.

Quân lấy sổ tay ra, mở trang ghi tín hiệu đêm qua. Bốn trang, bốn mươi hai nhóm, ba mươi phần trăm đã giải.

– Trước khi tôi quyết định bất kỳ điều gì về Khải, Quân nói, anh giải thích cho tôi tín hiệu này. "Nó vẫn còn hoạt động" nghĩa là gì. Ai đang phát.

Long nhìn trang sổ tay. Mắt anh dừng ở dòng "eden, protocol, route, delete." Lâu. Rồi nhìn lên.

– Không phải qua điện thoại, tôi đã nói. Và không phải ở đây.

Long bước đi. Quân đứng lại thêm vài giây, nhìn tòa nhà Phú An, nơi Khải có thể đang đứng sau cửa sổ tầng bốn nhìn xuống. Hoặc không. Không có cách nào biết.

Anh gấp sổ, bỏ vào túi, bước theo Long.

Đường về dài hơn đường đi. Không phải vì xa hơn, mà vì Quân bắt đầu nhìn thành phố Ngày 8 bằng con mắt khác. Một nhóm người xếp hàng trước trạm cứu trợ phường, tay cầm giấy tờ, mặt kiên nhẫn. Một người đàn ông kéo xe ba gác chất đầy thùng nhựa, có lẽ đi lấy nước từ giếng hoặc trạm bơm công cộng. Hai phụ nữ ngồi trước hiên nhà, bán rau muống và bầu từ vườn nhà, viết giá bằng phấn trên tấm gỗ. Thành phố không chết. Nó đang co lại, trở về phiên bản cũ hơn, chậm hơn, nhỏ hơn, và phiên bản đó vẫn hoạt động được.

Nhưng Khải không sống trong phiên bản đó. Khải sống trong phiên bản riêng, có mạng, có điện, có nước lọc, có liên lạc bốn mươi điểm toàn quốc. Hai thành phố chồng lên nhau trong cùng một không gian, một nhìn thấy, một không.

Trên đường về, Quân nghĩ về nước. Cốc nước mát, sạch, không vị clo, đặt trước mặt anh trong căn phòng trống. Khải mang nước đến cuộc gặp bí mật như người khác mang danh thiếp. Không phải để uống. Để nói: tôi có những thứ anh cần. Nước, điện, mạng, thông tin. Và tôi sẵn sàng chia sẻ. Với điều kiện.

Tám ngày trước, điều kiện đó vô nghĩa. Internet vẫn còn, nước vẫn chảy, điện vẫn sáng. Tám ngày sau, một cốc nước lọc là lời đề nghị quyền lực.