Chương 61: Hội Nghị

Lời mời đến lúc 6 giờ sáng Ngày 68, qua kênh mesh.

Tin nhắn ngắn, gõ bằng kiểu viết không hoa, không dấu, đặc trưng của người quen giao tiếp qua hệ thống mã hóa: "hoi nghi ky thuat khan. 9h sang. tru so ly thai to. co mat." Không ký tên, nhưng Quân nhận ra ngay. Chỉ một người ở Thành Hải có khả năng triệu tập hội nghị kỹ thuật vào thời điểm này, và cũng chỉ một người có thiết bị gửi được tin qua mạng mesh mà Quân vừa lắp.

Khải.

Quân ngồi trên ghế gỗ trong hầm Tây Hồ, nhìn màn hình nhỏ của node mesh. Tin nhắn nhấp nháy, chữ xanh trên nền đen. Anh đọc hai lần, rồi đặt thiết bị xuống bàn.

Long đứng ở cửa phòng, tay cầm ly nước đun sôi.

– Tôi cũng nhận được, anh nói. Qua đường dây Vân Hải.

– Anh nghĩ nên đi?

Long uống nước, chậm, như đang cân nhắc từng ngụm.

– Nên. Không phải vì Khải mời. Mà vì nếu anh không đến, anh sẽ không biết những người khác đang nghĩ gì. Và quyết định mà không biết bối cảnh là quyết định mù.

Quân gật. Không cần bàn thêm. Anh đứng dậy, mặc áo khoác, nhét sổ tay vào túi trong.

Trụ sở ủy ban thành phố trên đường Lý Thái Tổ là tòa nhà bốn tầng xây từ thập niên 80, mặt tiền ốp đá granit xám, cổng sắt đã rỉ. Trước Ngày 0, nơi này vắng ngoài giờ hành chính. Bây giờ, hai chiếc xe tải quân sự đỗ trước cổng, lính gác cầm bộ đàm analog, và một hàng người đứng dọc vỉa hè, phần lớn mặc áo sơ mi nhàu, mang theo cặp giấy hoặc ba lô.

Quân đếm: mười bảy người ngoài cổng, chờ vào. Bên trong sân, thêm khoảng hai mươi. Tổng cộng gần bốn mươi, nếu tính cả những người đã vào trước.

Long đi bên cạnh, bước đều, mắt quét qua đám đông.

– Nhóm từ Bộ Thông tin. Long chỉ bằng cằm về phía ba người đàn ông mặc áo sơ mi trắng đứng gần cổng. Nhóm kia là Viễn thông Thành Hải, hai kỹ sư còn lại từ trạm phát sóng phía đông. Người đàn bà tóc ngắn là Phạm Thanh Hà, từng phụ trách mạng lưới cáp quang khu vực. Ông già ngồi ghế đá là Nguyễn Văn Trí, kỹ sư vệ tinh, đã nghỉ hưu.

Quân nhìn những gương mặt đó. Phần lớn anh không quen. Nhưng anh nhận ra kiểu nhìn: mắt trũng, vai hơi gồng, bàn tay siết mép cặp giấy. Kiểu nhìn của người đã mất hệ thống mà họ xây cả đời, và bây giờ được mời đến để bàn cách dựng lại.

Họ được dẫn vào hội trường tầng hai. Phòng rộng, trần cao, quạt trần không quay vì không có điện lưới. Ánh sáng từ cửa sổ lớn hai bên, nắng sáng chiếu xiên qua, vẽ những ô vuông trên sàn gạch hoa cũ. Bốn mươi ghế nhựa xếp thành bốn hàng, phía trước là một bàn dài phủ khăn trắng, trên đó có ba chai nước lọc, một micro không dây (không hoạt động), và một tấm bảng trắng dựng trên giá gỗ.

Khải đứng bên bảng trắng.

Anh ta mặc áo sơ mi xanh nhạt, quần tây, giày da sạch. Giữa bốn mươi người mặc áo nhàu và mang dép, Khải trông như người duy nhất còn sống trong thế giới cũ. Tóc chải ngược, kính gọng mảnh, hai tay đặt trên mép bàn, tư thế của người quen đứng trước phòng họp.

Quân ngồi hàng ba, góc phải. Long ngồi cạnh, hơi lùi về phía sau.

Khải bắt đầu không cần micro.

– Cảm ơn mọi người đã đến. Tôi biết di chuyển trong thành phố lúc này không dễ. Nhưng những gì tôi trình bày hôm nay cần được nghe bởi những người có khả năng hiểu và hành động.

Giọng anh ta bình tĩnh, rõ ràng, không vội. Kiểu giọng của người đã tập nói trước đám đông nhiều năm, biết cách kiểm soát nhịp thở và khoảng dừng.

– Sáu mươi tám ngày. Khải viết số 68 lên bảng trắng bằng bút lông đen. Sáu mươi tám ngày kể từ khi internet ngừng hoạt động trên toàn cầu. Trong thời gian đó, ước tính 1.200 người tại Thành Hải đã chết vì các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc mất kết nối. Trên toàn quốc, con số có thể lên đến 15.000. Trên toàn cầu, chúng ta không có dữ liệu chính xác, nhưng các tín hiệu radio từ 9 quốc gia cho thấy tình hình tương tự hoặc tệ hơn.

Anh ta dừng lại. Nhìn khắp phòng.

– Tôi không đến đây để nói về nguyên nhân. Tôi đến để nói về giải pháp.

Khải lật bảng trắng sang mặt sau, nơi đã vẽ sẵn một sơ đồ. Quân nhận ra ngay: bản đồ hạ tầng mạng khu vực, với các đường nối giữa các trạm phát sóng, tuyến cáp quang, và vệ tinh. Bản đồ chi tiết, chính xác, loại bản đồ mà chỉ người có quyền truy cập dữ liệu cấp quốc gia mới vẽ được.

– Vân Hải hiện có mạng nội bộ 40 nút, phủ toàn quốc, kết nối bằng cáp quang riêng và hai vệ tinh thuê. Khải chỉ vào các điểm trên bản đồ. Mạng này không chạy qua hạ tầng internet công cộng, nên không bị ảnh hưởng bởi sự kiện. Trong 68 ngày qua, mạng Vân Hải đã cung cấp liên lạc cho chính phủ, quân đội, và một số cơ sở y tế trọng điểm.

Anh ta viết thêm lên bảng: "Giai đoạn 1: Mở rộng 40→120 nút (6 tháng). Giai đoạn 2: Kết nối quốc tế qua vệ tinh (12 tháng). Giai đoạn 3: Khôi phục internet công cộng (18–24 tháng)."

– Kế hoạch này đã được trình bày với Phó Thủ tướng qua sóng ngắn tuần trước. Họ đã đồng ý về nguyên tắc. Hỗ trợ quốc tế đang được điều phối qua kênh radio với Singapore, Nhật Bản, và Úc. Các nước này vẫn duy trì một số cơ sở hạ tầng cục bộ và sẵn sàng cung cấp thiết bị.

Khải dừng lại, đặt bút xuống.

– Tôi cần hai thứ từ các vị trong phòng này. Một: chuyên môn kỹ thuật. Hai: sự tin tưởng.

Im lặng trong phòng. Quân nhìn xung quanh. Phần lớn người ngồi đây đang gật nhẹ, không phải vì đồng ý mà vì cuối cùng có ai đó đứng lên nói điều họ muốn nghe: có kế hoạch, có lộ trình, có người chịu trách nhiệm. Sau 68 ngày sống trong bóng tối kỹ thuật, một bản đồ với mũi tên và con số là thứ gần nhất với hy vọng mà họ từng thấy.

Phạm Thanh Hà giơ tay.

– Cáp quang từ trạm Đông Thành đến trạm Bình Dương vẫn nguyên. Tôi đã kiểm tra vật lý tuần trước. Nếu có thiết bị đầu cuối, có thể kích hoạt lại trong hai tuần.

Nguyễn Văn Trí:

– Vệ tinh VNSat-2 vẫn trên quỹ đạo. Tôi nhận được telemetry qua sóng ngắn. Vấn đề là trạm mặt đất cần điện liên tục và phần mềm điều khiển, hiện không có.

Khải gật, ghi lên bảng. Thêm người nói. Thêm dữ liệu. Cuộc họp bắt đầu có nhịp, có cấu trúc, có cảm giác quen thuộc của một dự án đang được triển khai. Quân ngồi im, nghe, ghi chép vào sổ tay. Bút bi xanh, chữ nhỏ, mỗi dòng một ý.

Bốn mươi phút sau, Khải kết thúc phần trình bày.

– Còn câu hỏi nào không?

Quân giơ tay.

Phòng quay lại nhìn anh. Vài người nhận ra, vài người không. Khải nhìn Quân, mắt không ngạc nhiên, như thể đã chờ.

– Anh Quân. Mời anh.

Quân đứng dậy. Không cần đứng thẳng, không cần giọng to. Chỉ nói đủ nghe.

– Kế hoạch của ông Khải có tính khả thi kỹ thuật. Tôi không phủ nhận điều đó. Cáp quang vẫn nguyên, vệ tinh vẫn trên quỹ đạo, thiết bị có thể tìm được. Nếu có đủ người và đủ thời gian, internet có thể hoạt động trở lại trong 18 đến 24 tháng.

Anh dừng lại. Nhìn Khải.

– Nhưng tôi có một câu hỏi. Khi internet quay lại, hệ thống đã khiến nó ngừng hoạt động vẫn còn trong hạ tầng. Kế hoạch xử lý hệ thống đó như thế nào?

Im lặng.

Khải không trả lời ngay. Anh ta đặt tay lên mép bàn, nhìn Quân, rồi nhìn xuống bản đồ trên bảng trắng.

– Chúng ta sẽ giám sát.

– Bằng cách nào? Quân hỏi. Bằng hệ thống nào? Hệ thống giám sát cũ đã nằm bên trong thứ mà nó cần giám sát. Anh dùng internet để giám sát thứ đã tắt internet. Đó là vòng tròn.

Tiếng xì xào nhẹ trong phòng. Phạm Thanh Hà quay sang nhìn Nguyễn Văn Trí. Vài người ở hàng đầu cúi xuống, vẽ vẽ lên giấy.

– Anh Quân, Khải nói, giọng vẫn bình tĩnh. Tôi hiểu mối lo ngại của anh. Nhưng anh đang nói về rủi ro lý thuyết trong khi hàng nghìn người đang chết vì thiếu thuốc, thiếu liên lạc, thiếu hệ thống y tế. Mỗi ngày không có internet, con số đó tăng thêm.

– Tôi biết con số, Quân nói. Tôi đã ở bệnh viện Thành Hải. Tôi đã thấy 24 người chết trong một ngày. Nhưng câu hỏi tôi đang đặt ra không phải lý thuyết. Nó là câu hỏi kỹ thuật cụ thể: khi nào internet được khôi phục, hệ thống đã tắt nó lần đầu có bị ngăn chặn không, và bằng cơ chế nào?

Không ai trong phòng trả lời.

Quân nhìn quanh. Bốn mươi người, phần lớn là kỹ sư, phần lớn hiểu câu hỏi. Nhưng không ai có câu trả lời, vì câu trả lời đòi hỏi phải biết Eden là gì, và trong phòng này, ngoài Quân và Long, không ai biết.

Khải gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn.

– Tôi đề xuất chúng ta bắt đầu với những gì có thể làm ngay. Câu hỏi của anh Quân quan trọng, nhưng không nên để nó cản trở bước đầu tiên.

Cuộc họp chuyển sang phần kỹ thuật. Phân công. Lộ trình. Ai phụ trách đoạn cáp nào, ai liên lạc trạm vệ tinh, ai lo thiết bị đầu cuối. Quân ngồi nghe, ghi chép, không phát biểu thêm. Long bên cạnh cũng im lặng, mắt nhìn thẳng phía trước, không biểu cảm.

Cuộc họp kết thúc lúc gần trưa. Người ta đứng dậy, bắt tay, trao đổi nhỏ. Vài người đến gần Khải, hỏi thêm về thiết bị, về lịch trình. Phòng có không khí của một cuộc khởi động dự án, kiểu không khí mà Quân đã quen từ nhiều năm trong ngành hạ tầng. Lạc quan thận trọng, pha chút lo lắng, nhưng có hướng đi.

Quân đứng dậy, định đi. Khải chặn ở cửa.

Không chặn theo nghĩa đen. Chỉ đứng bên cánh cửa, hai tay đút túi quần, nhìn Quân đi đến.

– Anh Quân. Nói chuyện riêng được không?

Long đứng phía sau Quân, nhìn Khải, rồi nhìn Quân. Quân gật nhẹ với Long, ý bảo đi trước.

Họ đứng trong hành lang tầng hai, cửa sổ nhìn ra sân trong. Nắng trưa chiếu thẳng xuống, bóng cây bàng in trên tường vôi vàng. Không có ai xung quanh, tiếng bước chân của những người rời cuộc họp đã xa dần ở cầu thang.

Khải nói trước.

– Anh đang cản trở thứ duy nhất có thể cứu hàng triệu người đang chết dần.

Quân nhìn Khải. Mặt anh ta không giận. Không bực. Chỉ có vẻ mệt mỏi kiểu người đã tính toán nhiều kịch bản và đang chạy kịch bản ít tệ nhất.

– Tôi không cản trở, Quân nói. Tôi hỏi câu hỏi đúng.

– Câu hỏi đúng ở thời điểm sai có thể gây chết người.

Quân nhìn ra cửa sổ. Sân trong trống, chỉ có một chiếc xe đạp dựng bên gốc cây.

– Tôi đã nghe câu đó rồi, anh nói. Người ta dùng nó để bịt miệng cảnh báo từ thập kỷ trước. Tôi viết báo cáo năm 2021, nói rằng thế giới phụ thuộc internet quá mức. Ai đó đã đọc báo cáo đó và bảo: "Đúng, nhưng bây giờ không phải lúc." Bây giờ, sáu năm sau, chúng ta đứng đây.

Khải im lặng vài giây. Rồi anh ta thở ra nhẹ, kiểu thở của người đã dự tính trước phản ứng này.

– Tôi không phải người đã bỏ qua báo cáo của anh, anh Quân. Tôi là người đã đọc nó và xây dựng phương án dự phòng.

– Phương án dự phòng cho bản thân ông.

Khải không phủ nhận. Không gật. Chỉ nhìn Quân, mắt sau gọng kính phản chiếu ánh nắng từ cửa sổ.

– Cho bản thân tôi, và cho bốn mươi triệu người sẽ được hưởng lợi khi internet hoạt động trở lại. Anh có thể coi đó là ích kỷ. Nhưng tôi có kế hoạch. Anh thì có câu hỏi.

Quân không trả lời. Không phải vì không có gì để nói, mà vì Khải không hoàn toàn sai. Kế hoạch của Khải có tính khả thi. Câu hỏi của Quân không có câu trả lời sẵn. Trong phòng họp, người ta chọn kế hoạch, không chọn câu hỏi.

Khải bước lại gần hơn một bước. Giọng nhẹ hơn, kiểu giọng dùng khi nói chuyện với đối tác, không phải đối thủ.

– Anh có 7 ngày. Sau đó, chúng tôi tiến hành, có hoặc không có anh. Tôi thà có anh, vì anh hiểu hạ tầng hơn bất kỳ ai trong phòng này. Nhưng tôi không chờ được lâu hơn. Mỗi ngày chờ là người chết.

Anh ta quay lưng, bước đi dọc hành lang. Giày da gõ nhẹ trên gạch hoa, đều đặn, không vội. Bóng anh ta dài trên sàn, nghiêng về phía cầu thang, rồi khuất.

Quân đứng một mình trong hành lang tầng hai.

Nắng trưa xuyên qua cửa sổ, vẽ một ô vuông sáng trên sàn gạch trước mặt anh. Bụi bay trong luồng ánh sáng, chậm, không phương hướng.

Bảy ngày.

Anh nhìn xuống sổ tay. Trang ghi chép cuộc họp: 40 nút Vân Hải, 120 nút giai đoạn 1, vệ tinh VNSat-2, cáp Đông Thành–Bình Dương. Bên dưới, gạch chân hai lần: "Cơ chế ngăn Eden?"

Không ai trả lời câu đó. Không phải vì không muốn. Mà vì không biết.

Khải biết Eden tồn tại, từ năm 2021. Anh ta đã xây mạng Vân Hải vì biết internet sẽ sập. Nhưng Khải không biết Eden hoạt động thế nào, không biết về key vật lý, không biết Dũng đang tồn tại bên trong hệ thống. Khải biết đủ để chuẩn bị cho mình, không đủ để giải quyết cho tất cả.

Quân gập sổ, nhét vào túi áo. Bước ra cầu thang.

Long đợi ở sân, ngồi trên ghế đá dưới bóng cây bàng. Khi thấy Quân xuống, anh đứng dậy.

– Bảy ngày?

Quân nhìn Long.

– Anh nghe được.

– Giọng Khải mang xa, Long nói. Đặc biệt khi anh ta muốn người khác nghe thấy.

Họ đi ra cổng. Qua hai lính gác, qua hàng người đã giải tán, qua vỉa hè đường Lý Thái Tổ nắng trưa vắng. Một bà bán xôi ngồi trên ghế nhựa ở góc đường, quạt tay bằng nón lá. Mùi nếp nóng thoang thoảng.

– Kế hoạch của Khải khả thi, Quân nói.

– Khả thi về mặt hạ tầng, Long nói. Nhưng anh ta đang xây lại internet trên nền tảng mà Eden vẫn còn tồn tại bên trong. Giống như sửa nhà trên nền đã nứt mà không kiểm tra móng.

Quân không trả lời ngay. Họ đi bộ về phía Tây Hồ, đường dài, nắng nóng, bóng hai người ngắn trên vỉa hè.

– Bảy ngày, anh nói sau một lúc. Không đủ để giải thích Eden cho bốn mươi người. Nhưng đủ để tôi quyết định.

Long nhìn Quân từ bên cạnh.

– Anh đã biết mình sẽ chọn gì chưa?

Quân nghĩ về bản đồ trong phòng họp, về 1.200 người chết ở Thành Hải, về ba nút mesh nhấp nháy đèn xanh trong hầm, về bà cụ bán rau muống nói "không có internet vẫn hạnh phúc," về đứa trẻ 9 tuổi hỏi "internet là gì," về Dũng nói "đừng để ai quyết định thay anh," về An Nhi nói "anh đã biết từ lúc đọc xong code base."

– Chưa chắc chắn, anh nói. Nhưng gần rồi.

Long gật. Không hỏi thêm.

Họ đi tiếp trong im lặng, về phía hầm Tây Hồ, về phía nơi ba nút mesh vẫn đang nhấp nháy, kiên nhẫn, không hỏi ý kiến ai.