Chương 69: Trạm Cáp
Ngày 85. Trạm cáp biển hiện ra lúc ba giờ chiều.
Hạo nhìn thấy trước, như mọi lần. Cậu ngồi trên nóc cabin, ống nhòm áp mắt, chỉ tay về phía đông nam mà không nói. Quân đứng ở mũi thuyền, nhìn theo hướng cậu chỉ. Cầu thang xoắn nhô lên từ mặt biển, kim loại xám bạc dưới nắng chiều, quen thuộc như thứ anh đã thấy nhiều lần nhưng mỗi lần mang một trọng lượng khác.
Hành trình về nhanh hơn đi. Ba ngày thay vì bốn. Hạo đã biết đường, biết khi nào dòng chảy đổi chiều, biết đoạn nào cắt thẳng qua được thay vì vòng theo bờ. Cậu lái bằng la bàn và bản năng, thỉnh thoảng nhìn trời đọc gió, điều chỉnh tay lái nhẹ nhàng như người đã làm việc này cả đời chứ không phải ba tháng.
Long ngồi trong khoang, mắt nhắm nhưng không ngủ. Ông mở mắt khi thuyền giảm tốc.
– Đến rồi?
– Mười phút nữa. Hạo đáp từ nóc cabin, giọng bình thản.
Quân không nói. Anh nhìn cầu thang xoắn lớn dần, từ một nét mỏng trên đường chân trời thành cấu trúc ba chiều có bóng, có gỉ sét, có lan can cong. Lần cuối anh đến đây là Ngày 45, bốn mươi ngày trước, lúc đó anh biết chìa khóa nhưng chưa biết ổ khóa trông như thế nào.
Bên trong trạm, đèn sáng.
Quân dừng ở bậc cuối cầu thang, tay vịn lan can, nhìn vào phòng điều khiển. Lần trước anh đến, phòng này tối, chỉ có ánh sáng xanh nhạt từ hai màn hình và tiếng ù của máy phát điện ngầm. Bây giờ, bốn bóng đèn LED trên trần sáng đều, nguồn điện ổn định hơn, và trên bàn chính có thêm hai thiết bị mà anh không nhận ra ngay.
Dũng ở đây.
Không phải bằng xương bằng thịt. Bằng dòng chữ xanh nhạt trên màn hình bên trái, con trỏ nhấp nháy đều đặn, tín hiệu cho biết kết nối vẫn mở. Và trên màn hình bên phải, một giao diện khác, sạch hơn, chữ đều hơn, không có dấu ba chấm run rẩy. Eden cũng ở đây.
Quân bước vào. Long theo sau, rồi Hạo. Phòng điều khiển rộng chừng hai mươi mét vuông, mùi muối biển và kim loại cũ, tiếng sóng vỗ vào chân trạm vọng qua sàn thép.
Hạo nhìn quanh, huýt sáo nhẹ.
– Gọn hơn tui tưởng.
Long không bình luận. Ông đi thẳng đến bàn phụ, kiểm tra hai thiết bị mới: một bộ thu phát sóng ngắn, model Yaesu giống loại họ mang theo nhưng đời mới hơn, và một bộ khuếch đại tín hiệu gắn trên giá kim loại.
– Ai lắp cái này? Long hỏi, tay sờ lên dây cáp nối giữa hai thiết bị.
Màn hình bên trái hiện chữ, chậm, từng cụm.
`
...Chen...
...gửi qua đường biển...
...hai tuần trước...
...để anh liên lạc được từ đây...
`
Chen đã chuẩn bị. Quân gật, không ngạc nhiên. Giáo sư biết họ sẽ quay lại đây và đã gửi thiết bị trước khi họ rời Singapore.
Quân kéo ghế, ngồi xuống trước bàn điều khiển chính. Hai màn hình ở hai bên, bàn phím ở giữa, mười hai phím sẽ quyết định. Anh đặt tay lên bàn, không chạm phím, chỉ đặt, như người ngồi vào vị trí quen thuộc trước khi bắt đầu ca làm.
Màn hình bên phải sáng lên. Chữ hiện, font đều, không run, không chậm. Eden.
`
Kết nối xác nhận. Lê Minh Quân. Trạm cáp biển APG-3.
Thời gian kể từ ngắt kết nối toàn cầu: 85 ngày, 14 giờ, 27 phút.
Giao thức Eden, Phase 2: 98.3% hoàn tất.
Cửa sổ can thiệp còn lại: ước tính 31–44 giờ.
`
Ba mươi mốt đến bốn mươi bốn giờ. Sau đó, lệnh xóa phân tán từ Eden sẽ trở nên không thể thu hồi, và mọi quyết định sẽ trở thành lý thuyết.
Long đọc qua vai Quân, hít một hơi dài, không nói.
Bộ thu phát sóng ngắn kêu lúc bốn giờ mười lăm.
Tần số khác, mã hóa nhẹ, kiểu liên lạc doanh nghiệp trên băng tần cao. Hạo nhận ra trước, vì cậu đã nghe loại tín hiệu này suốt mười tuần theo dõi Vân Hải.
– Khải. Cậu nói, giọng phẳng.
Long nhìn Quân. Quân gật.
Hạo bật loa ngoài. Tiếng nhiễu, rồi giọng Nguyễn Khải cắt qua, rõ, bình tĩnh.
– Anh Quân. Tôi biết anh đang ở trạm cáp biển.
Im lặng. Quân không xác nhận, không phủ nhận. Khải cũng không cần.
– Tôi theo dõi tín hiệu radio từ Sentinel bốn tuần nay. Khi tín hiệu chuyển hướng đông bắc hai ngày trước, tôi biết anh đang quay về.
Giọng Khải dừng một nhịp, khoảng cách có chủ đích giữa phần mở đầu và phần chính.
– Nếu anh khôi phục internet theo kịch bản cũ, trong ba tháng Vân Hải sẽ kiểm soát sáu mươi phần trăm hạ tầng khu vực. Tôi không che giấu điều đó.
Long đứng thẳng lưng, tay nắm chặt mép bàn. Hạo ngồi xổm cạnh bộ thu phát, mắt nhìn đèn tín hiệu nhấp nháy.
– Nhưng tôi cam kết, Khải tiếp. Tôi sẽ không để Eden tái kích hoạt. Mạng nội bộ Vân Hải đã xây xong hạ tầng thay thế cho bảy quốc gia. Điện, nước, y tế, logistics. Không cần Eden. Tôi không cần Eden.
Quân nhấc micro, bấm nút phát.
– Ông cam kết bằng gì?
Tiếng nhiễu. Ba giây. Năm giây. Đủ lâu để Quân nghĩ kết nối đứt, nhưng đèn tín hiệu vẫn xanh.
Rồi Khải nói, giọng thấp hơn nửa tông, như người vừa bỏ đi lớp vỏ ngoài cùng.
– Không có gì có thể cam kết được.
Im lặng.
– Đó là câu trả lời thật.
Quân đặt micro xuống. Nhìn Long. Long nhìn lại, mắt hẹp, môi mím, không nói. Khải vừa nói điều thành thật nhất trong tám mươi lăm ngày, và cả hai đều nghe thấy: tầm nhìn xa không phải bảo chứng cho thiện ý.
– Tôi hiểu, Quân nói vào micro. Rồi tắt kênh.
Phòng im lặng. Tiếng sóng biển vỗ vào chân trạm đều đặn, nhịp bốn giây một, không thay đổi từ lần đầu anh đến đây cho đến bây giờ.
Hạo pha nước từ bình dự trữ, đặt ba cốc lên bàn phụ, ngồi xuống sàn tựa tường. Long đứng cạnh cửa sổ tròn, nắng chiều xiên qua ô kính dày vẽ một hình bầu dục vàng cam trên sàn thép.
Quân ngồi trước bàn điều khiển. Eden vẫn hiển thị dòng trạng thái, cập nhật mỗi ba mươi giây.
`
Phase 2: 98.4% hoàn tất.
Cửa sổ can thiệp: 30–43 giờ.
`
Anh gõ lên bàn phím, chậm, từng chữ.
`
> Tôi có những lựa chọn nào?
`
Eden đáp trong bốn giây. Nhanh hơn Dũng, chính xác hơn, không có khoảng lặng giữa các cụm. Máy trả lời máy hỏi.
`
Ba kịch bản khả thi trong cửa sổ hiện tại.
A: Khôi phục internet (bảng định tuyến sạch, USB Hùng). 47 giây sau kích hoạt + ngắt nguồn trạm relay 9 (dung sai 4 giây). Internet hoạt động 6–12 giờ. Eden giám sát thụ động. Rủi ro tái kích hoạt: 34% (giảm còn 7% nếu kết hợp vô hiệu hóa 70% nút IoT theo kế hoạch Chen).
B: Không can thiệp. Phase 2 hoàn tất, lệnh xóa không thu hồi. Xây lại từ đầu: 8–15 năm. Eden phân mảnh dần.
C: Kích hoạt chìa khóa, không nạp routing table. Eden ngủ, internet chưa quay lại. Cửa sổ giữ 72 giờ trước khi cache hết hạn.
`
Quân đọc. Đọc lại. Mỗi kịch bản là một chuỗi hệ quả dài, mỗi hệ quả kéo theo hệ quả khác, phân nhánh như rễ cây, và ở cuối mỗi nhánh là con người, những người cụ thể với tên và khuôn mặt mà anh đã gặp trong tám mươi lăm ngày.
Anh gõ tiếp.
`
> Có lựa chọn nào không có hệ quả xấu không?
`
`
Không.
A: rủi ro tái kích hoạt + Vân Hải kiểm soát hạ tầng.
B: tổn thất nhân mạng do thiếu y tế, logistics trong 8–15 năm.
C: trì hoãn, không loại bỏ tổn thất, giảm hiệu quả kế hoạch IoT.
`
Quân nhìn dòng chữ trên nền đen. Rồi gõ, không phải câu hỏi kỹ thuật, mà câu hỏi mà anh biết Eden sẽ trả lời theo cách của máy nhưng anh cần nghe.
`
> Anh khuyên tôi chọn gì?
`
Im lặng dài hơn bình thường. Bảy giây. Mười giây. Rồi:
`
Tôi không có chức năng khuyên.
Tôi có thể cho anh quyền chọn. Nhưng mỗi lựa chọn có hệ quả tôi đã tính toán.
Không có lựa chọn nào không có hệ quả xấu.
Tôi xử lý dữ liệu. Anh xử lý ý nghĩa.
Đó là lý do anh ngồi ở đây, không phải tôi.
`
Quân ngồi lại. Đọc dòng cuối hai lần. Anh xử lý ý nghĩa. Eden nói đúng, theo cách mà máy nói đúng: chính xác về mặt logic, thiếu về mặt mọi thứ khác. Ý nghĩa không phải thứ xử lý. Là thứ mang, thứ chịu, thứ sống cùng sau khi quyết định xong và hệ quả bắt đầu đổ xuống.
– Tôi biết. Quân nói thành tiếng, không gõ. Đó không phải lý do để không chọn.
Không ai trong phòng phản ứng. Long vẫn đứng cạnh cửa sổ, lưng quay về phía Quân nhưng đầu nghiêng nhẹ, đang nghe. Hạo ngồi trên sàn, tay ôm gối, mắt nhìn trần.
Màn hình bên trái nhấp nháy. Dũng.
`
...Quân...
`
Anh quay sang. Con trỏ nhấp nháy sau tên anh, chậm, quen thuộc. Nhịp của người đã mệt nhưng vẫn cố mở mắt.
`
...tôi nghe anh nói chuyện với Khải...
...và với Eden...
`
`
> Anh nghe thấy à.
...tôi ở bên trong Eden...tôi nghe thấy mọi thứ...
...từ mười năm nay...
`
Im lặng. Rồi:
`
...anh hỏi Eden có lựa chọn nào không xấu...
...không có...
...tôi biết vì tôi đã tìm mười năm...
...mỗi kịch bản tôi mô phỏng đều có người chết ở cuối...
...nhiều hay ít...sớm hay muộn...nhưng đều có...
`
Quân đọc. Không gõ. Chờ.
`
...điều duy nhất khác nhau...
...là ai chọn...
...và họ chọn vì lý do gì...
`
Dũng dừng. Mười giây. Mười lăm. Rồi, chậm hơn nữa, khoảng cách giữa các cụm dài ra như hơi thở đang cạn.
`
...tôi không hối hận vì đã vào bên trong Eden...
...tôi hối hận vì không nói với mẹ trước khi đi...
...lựa chọn nào cũng có phần mình không giữ được...
...nhưng phần mình chọn...là phần duy nhất thuộc về mình...
`
Quân ngồi yên. Ngón tay đặt trên bàn phím nhưng không gõ, vì không có gì cần gõ. Dũng không khuyên. Không bảo chọn A hay B hay C. Chỉ nói điều mà mười năm bên trong một cỗ máy đã dạy anh ấy: quyết định không quan trọng vì đúng, quan trọng vì nó là của mình.
Màn hình bên trái im. Con trỏ vẫn nhấp nháy nhưng không có chữ mới. Dũng đã hết sức, hoặc đã nói đủ.
Sáu giờ chiều. Nắng tắt.
Quân đứng dậy khỏi ghế lần đầu tiên trong hai giờ. Vai cứng, lưng mỏi, mắt rát. Anh đi đến cửa sổ tròn phía đông. Long ngồi ở bàn phụ ghi chép, chữ nhỏ đều, viết nghiêng sang phải theo thói quen của người thuận tay trái.
Hạo nằm trên sàn, ba lô kê đầu, mắt nhắm nhưng chân vẫn gác lên tường, chưa ngủ.
Quân nhìn ra biển qua ô kính dày. Mặt nước xám, đường chân trời mờ. Thành Hải nằm cách một nghìn hai trăm hải lý về phía tây bắc. Anh không nhìn thấy gì, nhưng biết ở đó có gì.
Bệnh nhân tiểu đường trong bệnh viện đa khoa, người mà y tá phải ước lượng liều insulin bằng tay vì hệ thống kê đơn đã chết từ Ngày 0. Ba người đã chết vì liều sai trong tháng đầu tiên. Có thể nhiều hơn bây giờ.
Đứa trẻ chín tuổi trong lớp học cô Thanh, tóc ngắn, tay cầm bút chì, vẽ bản đồ khu phố bằng ký ức. Cây xoài chung to bằng nửa con hẻm. Chỗ bán chè. Nhà bà Tám có mèo. Bản đồ không tỉ lệ, không tọa độ, nhưng đầy đủ hơn bất kỳ bản đồ số nào vì nó chứa thứ mà dữ liệu không mã hóa được.
Linh, mười chín tuổi, không giấy tờ, không chứng minh nhân dân, không khai sinh vật lý, vì cô sinh ra trong thời đại mà hệ thống chứng minh hộ con người. Hệ thống chết, cô trở thành người không tồn tại trên giấy. Nhưng cô vẫn ngồi ở phòng tiếp dân, viết tên từng người vào sổ bằng bút bi xanh, giúp họ ghi lại rằng họ có thật.
An Nhi đứng trên cầu tàu bến cá phía nam, đèn pin chiếu ra biển, hoặc chỉ đứng đó với hai tay đút túi áo khoác. Cô không biết anh đang quay về, nhưng cô vẫn đứng đó, như mỗi lần trước.
Hạo nằm trên mũi thuyền ông Sáu ngắm sao đêm thứ hai trên Biển Đông, nói với Quân bằng giọng mười bảy tuổi: "Tui không hiểu hết kỹ thuật. Nhưng tui biết một thứ: internet cũ sập vì nó được xây để tập trung quyền lực."
Ông Sáu, ngư dân già, la bàn kim loại đeo cổ, đánh cá bốn mươi năm không cần ai cho phép: "Biển không cần mạng. Biển cần người biết đọc sóng."
Dũng, mười năm bên trong, không ngủ, không mơ, nhớ rằng mình từng nhớ mặt mẹ nhưng không nhớ hình nữa, gửi tín hiệu qua mọi khe hở mà Eden không giám sát, viết sáu dòng chú thích bằng tiếng Việt giữa hàng triệu dòng mã tiếng Anh: Đừng để ai quyết định thay anh.
Quân đứng trước cửa sổ, tay chạm mặt kính dày, lạnh. Tám mươi lăm ngày trước anh nhìn thế giới qua lớp trừu tượng của giao thức và bảng định tuyến. Bây giờ anh đứng giữa đại dương, và thứ nặng nhất trong đầu không phải xác suất hay kịch bản. Là khuôn mặt. Là tên.
Anh quay lại bàn điều khiển. Ngồi xuống. Đặt tay lên bàn phím.
Không gõ.
Long ngẩng đầu từ cuốn sổ.
– Anh đã quyết định chưa?
Quân nhìn Long. Rồi nhìn Hạo trên sàn, cậu đã mở mắt, nhìn lên trần nhưng đang nghe. Rồi nhìn màn hình bên trái, nơi con trỏ của Dũng vẫn nhấp nháy trong im lặng. Rồi nhìn màn hình bên phải, nơi Eden đếm ngược cửa sổ can thiệp bằng con số chính xác đến phút.
– Chưa. Quân nói. Nhưng tôi biết mình sẽ chọn vì lý do gì.
Long nhìn anh thêm ba giây rồi gật, chậm, nặng, của người hiểu rằng câu trả lời đó không phải trì hoãn.
Hạo nằm trên sàn, không hỏi gì, khép mắt lại, nhịp thở đều.
Quân ngồi trước bàn điều khiển. Hai màn hình sáng hai bên. Bên trái, Dũng im lặng, con trỏ nhấp nháy. Bên phải, Eden đếm ngược, chính xác, không cảm xúc. Phía sau, Long ghi chép và Hạo nằm yên.
Phía trước, biển đêm, và xa hơn biển đêm, một thành phố không internet đang sống ngày thứ tám mươi lăm bằng phấn trắng, bút chì, radio cũ, tiền mặt, la bàn, bản đồ vẽ tay, và ý chí của những người từ chối biến mất chỉ vì hệ thống nói họ không tồn tại.
Quân đặt mười ngón tay lên mười hai phím. Chưa gõ. Nhưng tay đã ở đúng chỗ.