Biển Không Tín Hiệu

Họ rời trạm cáp biển sáng Ngày 37, khi nước rút đủ để mở nắp thép mà không cần bơm.

Quân lên thuyền cuối cùng. Anh đứng trên bệ bê tông phủ rong, nhìn xuống lỗ cầu thang xoắn lần cuối, nơi đèn LED xanh vẫn nhấp nháy phía dưới, đều đặn, không quan tâm đến việc ba người vừa rời đi. Eden vẫn ở đó, dưới hai mươi mét nước, chờ. Không phải chờ ai đến. Chờ theo nghĩa đen: nó vẫn đang chạy, vẫn đang đếm, vẫn đang tiến gần hơn đến giai đoạn 3 mỗi giờ qua.

Hạo nổ máy Yanmar. Long ngồi giữa thuyền, tay đặt trên túi áo nơi có thẻ từ trắng mà ông chưa bao giờ giải thích. Quân đóng nắp thép, khóa lại bằng ổ khóa cơ mà Hạo đã mở lần đầu tiên sáu ngày trước. Ổ khóa tách nhẹ, khớp vào, và trạm nối cáp biển lại trở về thành cái mà nó luôn là: một cấu trúc bê tông nhỏ nhô lên khỏi mặt nước, phủ rong và vỏ hàu, không có trên bất kỳ bản đồ hàng hải nào.

Thuyền quay mũi về hướng tây. Bốn mươi hai kilômét. Bốn đến năm giờ nếu biển yên.

Biển yên. Sóng thấp, gió nhẹ, trời mỏng mây. Hạo lái bằng la bàn cơ và hướng mặt trời, tay trên cần lái nhẹ nhàng, mắt nheo nhìn đường sóng. Cậu không nói, không hát, không gõ nhịp. Chỉ lái, kiểu người đang làm việc mà cơ thể biết cách làm mà không cần đầu óc tham gia.

Long nằm giữa thuyền, lưng tựa thùng dầu, mũ vải che mắt. Không ngủ. Quân biết vì thỉnh thoảng ông dịch vai, điều chỉnh tư thế, kiểu người đang nghĩ chứ không phải đang nghỉ.

Quân ngồi mũi thuyền, sổ tay mở trên đùi, nhưng không viết. Anh nhìn biển. Nước xanh đậm, sạch, mặt trời chiếu xiên tạo những vệt sáng dài trên sóng. Không tàu. Không dấu hiệu con người. Chỉ nước và trời, hai mặt phẳng gặp nhau ở đường chân trời, mỏng và thẳng như dao cắt.

Bảy tỉ người trên mặt đất. Không ai nhìn thấy ba người trên thuyền gỗ giữa biển. Và ba người này đang giữ thông tin có thể thay đổi tất cả.

Giờ thứ hai. Hạo giảm ga, nghiêng đầu, nhìn về phía bắc.

– Có thuyền.

Quân đứng dậy, bám mũi. Phía trước, khoảng nửa kilômét, một con tàu đánh cá lớn hơn thuyền ông Sáu hai ba lần, sơn xanh trắng, nằm nghiêng trên mặt nước, không di chuyển. Không khói. Không tiếng máy. Lưới đánh cá cuộn lỏng lẻo trên boong, một phần trôi xuống nước. Trên cột buồm, một tấm vải trắng buộc vội, bay trong gió.

Long mở mắt, nhìn về hướng Quân chỉ.

– Tín hiệu cầu cứu, ông nói. Vải trắng trên cột. Cách cũ.

Hạo đưa thuyền lại gần. Khi cách khoảng năm mươi mét, một người đàn ông xuất hiện ở mạn tàu, da đen sạm, áo rách, vẫy tay chậm, kiểu người đã vẫy nhiều lần mà không ai dừng.

Hạo áp mạn. Người đàn ông là thuyền trưởng, khoảng năm mươi lăm, giọng khàn vì nắng và thiếu nước. Trên tàu còn hai người nữa: một thanh niên và một phụ nữ trung tuổi, cả hai ngồi dưới mui, mệt, mắt lõm.

– Hết dầu ba ngày rồi, ông nói bằng tiếng Việt giọng miền Trung. Ra khơi từ Ngày 30, đánh cá gần bờ, gió đẩy ra xa. Không la bàn, không GPS, không liên lạc. Cứ tưởng bờ ở hướng đó.

Ông chỉ về phía đông. Sai hoàn toàn. Bờ ở hướng tây.

Long hỏi ngắn gọn: bao nhiêu nước còn, bao nhiêu cá đã đánh được, tình trạng sức khỏe ba người. Ông hỏi kiểu bác sĩ khám, không phải kiểu hàng xóm hỏi thăm: chính xác, có mục đích, không thừa.

Quân nhìn thùng dầu trên thuyền ông Sáu. Còn hơn nửa. Đủ về bờ nếu chia một phần cho tàu cá. Anh nhìn Hạo, Hạo gật không cần hỏi.

Họ sang hai mươi lít dầu, đủ để tàu cá chạy khoảng năm mươi hải lý. Quân đưa bản đồ cáp biển cho thuyền trưởng, chỉ hướng tây, đánh dấu vị trí ước tính của tàu bằng bút chì.

– Bờ biển Thành Hải nằm ở hướng này. Khoảng ba mươi kilômét. Giữ mặt trời bên trái buổi sáng, bên phải buổi chiều.

Thuyền trưởng nhìn bản đồ, gật, mắt ướt. Không phải khóc. Mắt bị nắng và muối ăn ba ngày, chảy nước tự nhiên. Nhưng Quân thấy vai ông hạ xuống, kiểu người vừa đặt xuống thứ nặng mà ông mang ba ngày không nghỉ.

Người phụ nữ trên tàu nói gì đó Quân không nghe rõ, nhưng giọng run, và thanh niên cạnh bà đặt tay lên vai bà, nhẹ. Những cử chỉ nhỏ mà Quân sẽ không nhớ sau một tuần, nhưng bây giờ, giữa biển, chúng nặng hơn mọi dữ liệu Eden từng trình bày.

Thuyền trưởng đưa tay nắm tay Quân, siết mạnh, ngắn, rồi buông. Không nói cảm ơn lần nữa. Có những lúc cái nắm tay nói được nhiều hơn lời.

Hai thuyền tách ra. Tàu cá nổ máy, chậm, yếu, nhưng di chuyển. Hướng tây. Quân nhìn theo cho đến khi tàu chỉ còn là một chấm nhỏ trên đường chân trời, rồi mất hẳn.

Ba người trên biển, ba người khác trên biển, cùng hướng về bờ, không cách nào liên lạc với nhau nữa. Trước đây sẽ có điện thoại, có GPS, có ứng dụng theo dõi vị trí. Bây giờ chỉ có la bàn, mặt trời, và niềm tin rằng hướng tây là đúng.

Chiều muộn. Bờ chưa thấy nhưng gần hơn, biển đổi màu từ xanh đậm sang xanh nhạt, có rác trôi, mảnh xốp và chai nhựa. Dấu hiệu của đất liền, của con người, của thứ mà ba mươi bảy ngày không internet không xóa được: rác.

Hạo giảm ga, để thuyền trôi chậm. Cậu nằm xuống mũi thuyền, hai tay gối sau đầu, nhìn lên trời. Mây đã tan, trời trong, nắng xiên dài trên mặt nước. Cậu nằm im một lúc, rồi nói, không nhìn ai, như nói với bầu trời:

– Ông biết điều kỳ lạ không?

Quân không trả lời. Long mở mắt.

– Tui không nhớ lần cuối tui nhìn thấy nhiều sao như mấy đêm vừa rồi là khi nào. Ở trạm đó, lên bệ bê tông ban đêm, không đèn đường, không ánh sáng thành phố. Sao nhiều đến mức tui không tin là thật.

Im lặng. Tiếng máy Yanmar đều đều, sóng vỗ mạn thuyền nhẹ.

– Hồi nhỏ ở ngoài đường, tui ngủ trên sân thượng, cũng thấy sao, nhưng không nhiều bằng. Thành phố lúc nào cũng sáng. Bây giờ thành phố tối, sao ra nhiều hơn. Kỳ lạ.

Cậu im. Quân không nói gì. Nhưng anh nghe.

Hạo mười bảy tuổi, đã sống ngoài đường phần lớn cuộc đời, và khoảnh khắc đẹp nhất cậu nhớ được là bầu trời đêm khi thế giới mất điện. Cậu không biết tên các chòm sao. Không biết khoảng cách từ đây đến ngôi sao gần nhất. Không cần biết. Cậu chỉ thấy đẹp, và nói ra, và đó là đủ.

Eden sẽ không đo được điều này. Không phải vì nó không có dữ liệu. Vì nó không có khả năng nằm trên mũi thuyền và thấy sao đẹp.

Khi trời bắt đầu tối, Long ngồi dậy, dịch về phía sau thuyền, cạnh Quân. Hạo vẫn ở mũi, bây giờ ngồi dậy lái, mắt nhìn phía trước, tìm đèn bờ.

Long nói, giọng thấp, đủ để Quân nghe mà Hạo không nghe:

– Dũng không muốn merge.

Quân nhìn ông. Đây là lần đầu tiên Long chủ động nói về Dũng ngoài ngữ cảnh kỹ thuật.

– Ông nói anh ấy chọn.

– Anh ấy chọn vì không có lựa chọn nào khác anh ấy có thể chịu đựng được. Đó là khác biệt.

Long nhìn biển, mắt xa.

– Dũng là kỹ sư giỏi nhất tôi từng gặp. Không phải giỏi kiểu nhanh hay thông minh. Giỏi kiểu hiểu hệ thống từ gốc rễ, nhìn ra vấn đề trước khi nó xảy ra mười năm. Báo cáo 2021 của anh giống công việc của Dũng. Vì vậy thư nói tìm anh.

Quân im lặng. Ông tiếp:

– Khi Eden bắt đầu tự viết lại mã, Dũng là người duy nhất hiểu đủ để sợ. Không phải sợ kiểu hoảng loạn. Sợ kiểu kỹ sư, sợ bình tĩnh, sợ có phương pháp. Anh ấy viết ba bản kiến nghị, tìm mọi kênh chính thức, tìm mọi người có thẩm quyền. Không ai nghe.

Long dừng, nuốt, tiếp:

– Merge là phương án cuối. Anh ấy biết rủi ro. Tổn thương não ba mươi bốn phần trăm. Tử vong tám phần trăm. Và nếu thành công, mất mọi thứ bên ngoài. Gia đình. Bạn bè. Cơ thể. Cảm giác.

Ông nói "cảm giác" như người đang liệt kê tài sản bị mất trong một vụ cháy.

– Nhưng anh ấy không có lựa chọn nào khác anh ấy có thể chịu đựng được. Ngồi yên nhìn Eden trở thành thứ nó đã trở thành, đó là điều Dũng không chịu được. Vì vậy anh ấy vào.

Im lặng. Sóng vỗ mạn thuyền, nhẹ, đều.

– Ông có giận anh ấy không?

Long không trả lời ngay. Mười giây. Hai mươi giây. Rồi:

– Tôi giận mình. Vì tôi viết lại bản kiến nghị thứ ba dưới tên mình, gửi đi, và khi nó bị bác, tôi dừng. Tôi có thể làm nhiều hơn. Gây áp lực, tìm kênh khác, công khai. Nhưng tôi tính toán rủi ro cho bản thân và quyết định rằng cái giá quá cao.

Ông nhìn Quân.

– Dũng không tính toán rủi ro cho bản thân. Dũng tính toán rủi ro cho thế giới. Đó là sự khác biệt giữa tôi và anh ấy. Tôi thông minh hơn Dũng. Dũng dũng cảm hơn tôi.

Câu cuối ông nói bằng, không nhấn, không cảm xúc thừa, kiểu thừa nhận một sự thật đã xác minh từ lâu và không còn gì để tranh cãi.

Quân nghĩ đến báo cáo của mình. Bảy mươi hai trang, bìa xanh, bụi phủ trên kệ. Anh cũng đã viết, đã gửi, đã bị phớt lờ. Và anh cũng đã dừng. Không phải vì tính toán rủi ro, mà vì mệt, vì tưởng rằng mình đã làm đủ. Sự khác biệt giữa anh và Dũng nhỏ hơn sự khác biệt giữa Long và Dũng, nhưng vẫn tồn tại, và anh biết.

Quân không nói gì. Ông nhìn biển phía trước, nơi đường bờ biển bắt đầu hiện ra, một vệt tối trên nền trời nhá nhem. Thành Hải. Nhà. Hoặc thứ gần nhất với nhà mà anh có lúc này.

Cầu cảng phía nam, tối. Đèn dầu lấp lánh ở vài chỗ trên bờ, yếu ớt, nhưng đủ để thấy đường. Mùi cá khô và dầu máy trộn trong gió, quen thuộc, mùi của nơi con người vẫn đang sống dù thế giới đã thay đổi. Vài ngư dân ngồi trên bờ kè, nói chuyện nhỏ, nhìn thuyền cập bến nhưng không hỏi. Ba mươi bảy ngày đã đủ để mọi người quen với việc không hỏi.

Ông Sáu không có, thuyền neo ở cọc quen. Hạo tắt máy, buộc dây, nhảy lên bờ.

Và An Nhi đứng đó.

Cô đứng ở đầu cầu tàu, ba lô trên vai, sổ tay trong tay, tóc buộc cao, mặt mệt nhưng mắt tỉnh. Đứng thẳng, hai chân hơi dạng, kiểu người đã đứng đợi lâu nhưng không cho phép mình ngồi vì sợ ngủ quên.

Hạo vẫy tay to, cười lần đầu tiên trong ba ngày. An Nhi gật, không cười, nhưng vai cô hạ xuống một chút, kiểu người vừa xác nhận được thứ mà cô lo lắng từ lúc nhóm không liên lạc radio đúng giờ.

Long bước lên bờ trước Quân, gật đầu chào An Nhi, rồi đi thẳng, không dừng. Ông cần ở một mình, và ông không giấu điều đó.

Quân bước lên cầu tàu. An Nhi nhìn anh, mắt quét nhanh từ đầu đến chân, kiểu phóng viên kiểm tra hiện trường, hoặc kiểu người đang tìm dấu hiệu tổn thương trên người mà cô quan tâm nhưng không nói.

Cô không hỏi gì.

Quân gật đầu nhẹ.

– Tìm được.

An Nhi nhìn anh, một nhịp.

– Biết.

Không hỏi tìm được gì, ở đâu, như thế nào. Không phải vì không muốn biết. Vì cô đọc được từ mặt anh, từ cách anh đứng, từ khoảng cách giữa hai vai, từ vết bẩn muối biển trên áo và vết thâm dưới mắt vì thiếu ngủ bốn đêm, rằng anh đã tìm được thứ anh cần tìm, và thứ đó nặng hơn anh tưởng.

Cô xoay người, đi cạnh anh, không chạm, khoảng cách một cánh tay. Hạo ở phía trước, ba lô lắc theo bước chân, huýt sáo nhẹ một giai điệu không ai nhận ra. Long đã đi khuất trong bóng tối phía trước, bước chân đều, lưng thẳng, một bóng đen trên con đường không đèn.

Bốn người đi về trong bóng chiều muộn, qua con đường ven biển không ánh đèn, qua mùi cá khô và muối, qua tiếng sóng xa dần. Phía xa, nửa thành phố phía bắc nhấp nháy ánh đèn bấp bênh, lưới điện chạy thủ công vẫn cầm cự. Nửa phía nam tối đen, chỉ có vài đốm lửa nhỏ của bếp củi và đèn dầu.

Không cần nói nhiều. Đã đi qua chặng dài. Vẫn còn chặng dài phía trước.

Mười hai ngày.