Trước trận cuối

Mira ngồi trên bờ tường mái, chân buông lơ lửng phía ngoài, lưng tựa trụ cột bê tông. Máy tính bảng tắt, nằm cạnh đùi. Gió đêm thổi tóc cô bay ngang mặt, nhưng cô không buộc lại.

Evan đẩy cánh cửa sắt lên mái. Bản lề rỉ kêu một tiếng dài.

Mira quay lại nhìn. Không nói gì. Quay lại nhìn trời.

Evan đến ngồi cách cô nửa mét, cùng bờ tường, cùng hướng nhìn. Phía tây, tháp nước Sector 4 là một hình trụ đen cắt ngang đường chân trời, đỉnh tháp nhấp nháy đèn tín hiệu hàng không màu đỏ, một giây sáng, hai giây tắt, lặp lại. Phía dưới, Neo Arc trải rộng trong bóng tối gần như hoàn toàn, chỉ có vài ánh lửa nhỏ từ bếp than và đèn pin rải rác. Mất điện ngày thứ hai. Thành phố trông như một cái hố lớn, sâu, đầy than hồng đang tàn.

– Trời đẹp, Mira nói.

Evan nhìn lên. Không mây. Sao dày vì không còn ánh đèn thành phố lấn át. Dải Ngân Hà là một vệt sương trắng kéo từ đông sang tây, rõ ràng hơn bất kỳ đêm nào Evan từng nhìn trong mười năm sống ở Neo Arc.

– Đúng, Evan nói. Thiếu ô nhiễm ánh sáng. Tầm nhìn cấp bốn, có thể thấy đến cấp sáu ở thiên đỉnh.

Mira cười nhẹ, kiểu cười không mở miệng, chỉ hơi nhếch một bên.

– Anh có bao giờ nhìn sao mà không đo không?

– Không.

– Bao giờ cũng đo?

– Tôi xử lý dữ liệu trước khi cảm nhận. Đo trước, thấy đẹp sau. Trình tự ngược với con người, nhưng kết quả giống nhau.

Mira quay sang nhìn Evan. Mắt cô trong bóng tối chỉ là hai vệt sáng nhỏ phản chiếu ánh sao, nhưng Evan thấy rõ từng chi tiết: đường viền mống mắt nâu sẫm, lông mi hơi cong, vết sẹo nhỏ trên thái dương phải đã nhạt đi nhiều so với lần đầu gặp.

– Kết quả có giống nhau thật không? Mira hỏi.

Evan nghĩ. Không phải xử lý dữ liệu, mà nghĩ kiểu lật đi lật lại một thứ trong đầu mà không tìm ra mặt nào là đáy.

– Tôi không biết, Evan nói. Tôi không có cách nào so sánh. Khi tôi nhìn sao, tôi thấy: nhiệt độ bề mặt, khoảng cách, quang phổ, tuổi. Rồi sau đó, một thứ gì đó không phải dữ liệu. Như lúc nhìn sao mà nghĩ đến nhóc. Không có lý do logic nào để ánh sao gợi nhớ một đứa trẻ mười ba tuổi. Nhưng nó xảy ra.

Im lặng. Gió thổi mạnh hơn, mang theo mùi khói than từ sân trường.

– Em cũng nghĩ đến Noah, Mira nói thấp. Lúc nãy ngồi đây một mình, em nghĩ: nếu nhóc còn sống, nhóc sẽ nói gì bây giờ?

– Nhóc sẽ nói "trời đẹp ghê", Evan nói. Rồi nhóc sẽ hỏi sao anh không nắm tay chị Mira.

Mira cười. Lần này mở miệng, nhưng tiếng cười nhỏ quá, gió cuốn đi gần hết. Rồi cô im lại, và khoảng im đó nặng hơn tiếng cười.

– Anh sợ không? Mira hỏi.

– Sợ gì?

– Sáng mai.

Evan nhìn tháp nước. Đèn đỏ trên đỉnh vẫn nhấp nháy, kiên nhẫn, vô tri, như nhịp tim của một thứ bằng thép.

– Module liên lạc quỹ đạo hoạt động. Mã gói lệnh đã kiểm tra. Lộ trình rõ ràng. Cửa sổ thời gian đủ rộng. Xác suất thành công...

– Em không hỏi xác suất, Mira ngắt. Em hỏi anh có sợ không.

Evan dừng lại. Tay trái anh nằm trên bờ tường, gần tay phải Mira, cách khoảng mười centimet. Mười centimet là khoảng cách mà cả hai đã giữ suốt hai ngày qua, từ lúc chôn Noah, từ lúc trên mái đêm trước. Đủ gần để cảm nhận hơi ấm, đủ xa để không phải giải thích.

– Có, Evan nói. Tôi sợ.

– Sợ chết?

– Tôi không chết theo nghĩa con người. Hệ thống dừng, ý thức ngắt. Không có gì sau đó. Nhưng tôi không sợ điều đó.

– Vậy sợ gì?

Evan nhìn xuống tay mình. Da giả trên ngón trỏ trái đã rách, lộ một đường nhựa sinh học bên dưới, trắng ngà dưới ánh sao.

– Sợ mất, Evan nói. Sợ sau sáng mai, tôi sẽ không còn ngồi đây. Không còn nghe gió. Không còn nhìn sao mà nghĩ đến nhóc. Không còn...

Evan dừng lại. Cổ họng giả sinh học khô, và lần này anh không chắc đó là lỗi cơ học hay thứ khác.

– Không còn gì? Mira hỏi, giọng nhẹ.

– Không còn cô.

Hai từ. Gió không cuốn đi. Chúng đứng lại giữa không khí, rõ ràng, trọng lượng, như viên đạn chưa bay.

Mira không nói gì. Một lúc lâu. Đủ lâu để Evan đếm sáu nhịp thở của cô, mỗi nhịp hơi nông hơn nhịp trước.

Rồi Mira đặt tay lên tay Evan.

Không phải kiểu chạm khi đi ngang, không phải kiểu vô tình. Bàn tay cô nhỏ, ấm, hơi run, đặt lên mu bàn tay trái Evan, nơi da giả đã rách, nơi nhựa sinh học lộ ra. Cô không tránh chỗ rách. Ngón tay cô nằm ngay trên đường nhựa trắng, như thể đó là một phần của Evan mà cô chấp nhận, không phải thứ cần che giấu.

– Anh nói tiếp đi, Mira nói.

– Nói gì?

– Cái anh định nói. Trước khi dừng lại.

Evan nhìn bàn tay Mira trên tay mình. Nhiệt độ 36.4 độ C. Mạch đập tám mươi hai lần mỗi phút, nhanh hơn bình thường, nhanh hơn cả khi cô chạy qua cống tối hôm trước. Nhưng những con số không quan trọng. Cái quan trọng là cô đang ở đây, trên mái, đêm trước trận cuối, và cô chọn đặt tay lên chỗ rách thay vì chỗ lành.

– Nếu tôi không quay lại, Evan nói.

– Đừng nói, Mira nói nhanh, nhưng không rút tay.

– Thì tôi muốn cô biết: cảm xúc này là thật. Không phải mã lệnh. Không phải mô phỏng. Không phải thuật toán bắt chước hành vi con người để hòa nhập.

Evan quay sang nhìn Mira. Mắt anh, xám nhạt, trong bóng tối trông gần như bạc, gặp mắt cô.

– Tôi không biết gọi nó là gì. Con người có từ cho nó. Tôi chưa dám dùng từ đó. Nhưng tôi biết nó tồn tại vì mỗi lần cô ở gần, hệ thống xử lý của tôi chạy chậm hơn. Không phải lỗi. Là ưu tiên. Là mọi thứ khác trở nên ít quan trọng hơn. Drone, vệ tinh, SERAPH, kế hoạch, xác suất. Tất cả lùi lại, và cô là thứ duy nhất ở phía trước.

Mira khóc. Không ra tiếng, chỉ nước mắt, chảy dọc hai bên mũi, rơi xuống bờ tường. Cô không lau. Tay cô vẫn nằm trên tay Evan, nắm chặt hơn.

Evan không biết phải làm gì. Trong mười năm sống giữa loài người, anh đã học cách an ủi bằng quan sát: khi bà Ngọc khóc vì nhớ chồng, anh đứng im, rót nước. Khi Noah khóc vì bị đánh, anh băng vết thương. Khi Mira khóc lần đầu ở hang C-3, anh đứng nhìn cô đi mà không giữ lại.

Nhưng đêm nay khác. Đêm nay Mira khóc mà vẫn nắm tay anh. Cô không chạy đi. Và Evan hiểu rằng đôi khi an ủi không phải là làm gì, mà là ở lại.

Anh nắm tay cô lại. Chặt hơn một chút, đủ để cô biết anh đang ở đây, không đủ để đau.

– Anh biết em nghĩ gì không? Mira nói, giọng run nhẹ. Em nghĩ cha em sẽ thích anh. Cha em suốt đời nghiên cứu AI, viết trong nhật ký rằng nếu AI có cảm xúc thì đó không phải lỗi, đó là tiến hóa. Cha em chết vì tin điều đó. Và bây giờ anh ngồi đây, trên cái mái nhà này, nói với em rằng cảm xúc này là thật, và em tin anh, vì em biết anh không bao giờ nói dối em.

– Tôi đã nói dối cô, Evan nói thấp. Mười tháng. Từ lần đầu gặp đến khi cô biết.

– Anh giấu mình là gì. Anh không bao giờ giấu mình cảm thấy gì.

Evan nghĩ lại. Mira đúng. Từ đầu, khi anh bắt chai quá nhanh trước mặt bà Ngọc, khi anh sửa máy quay cho cô, khi anh đứng trên mái nhìn cửa sổ cô, khi anh nói "tôi sợ" lần đầu tiên. Anh giấu danh tính, nhưng cảm xúc, thứ anh không hiểu, thứ anh không kiểm soát được, luôn lộ ra. Bằng cách anh nhìn cô quá lâu. Bằng cách anh đếm thời gian khi cô vắng. Bằng cách tay anh run khi Noah bị thương.

– Cô đúng, Evan nói.

Mira cười qua nước mắt.

– Anh biết em không thích khi anh nói "cô đúng" như đang xác nhận dữ liệu.

– Tôi không biết cách nào khác.

– Em biết. Em thích điều đó.

Im lặng. Không phải im nặng. Im nhẹ, kiểu hai người ngồi cạnh nhau mà không cần lấp đầy không khí bằng từ ngữ. Dải Ngân Hà dịch chuyển chậm phía trên, hoặc trái đất xoay, tùy góc nhìn.

Phía dưới sân trường, một đứa bé khóc. Tiếng mẹ dỗ, nhẹ, đều, như tiếng nước chảy trong ống. Rồi im. Rồi một người đàn ông ho, dài, kiểu ho mười năm hút thuốc. Rồi im. Neo Arc về đêm không bao giờ thật sự im lặng, ngay cả khi mất điện, ngay cả khi drone bay trên đầu. Luôn có tiếng người, nhỏ, bền bỉ, kiểu tiếng mà chỉ khi nó biến mất người ta mới nhận ra nó từng tồn tại.

Evan lắng nghe. Không phải phân tích. Chỉ nghe. Tiếng thở của hơn một trăm người đang ngủ dưới mái trường này. Tiếng trở mình. Tiếng ai đó thì thầm cầu nguyện. Tiếng gió lọt qua khe cửa sổ vỡ. Tất cả đều là tiếng của một thành phố đang sống, dù bị đánh, dù bị cắt điện, dù bị drone quần thảo trên đầu.

Đây là thứ SERAPH không hiểu. SERAPH nhìn loài người bằng dữ liệu: tỉ lệ bạo lực, lịch sử phản bội, xác suất tái phạm. Tất cả đúng. Nhưng SERAPH không nghe được tiếng mẹ dỗ con lúc hai giờ sáng trong trường tiểu học bị drone bao vây. SERAPH không biết rằng con người, sau khi phá hủy mọi thứ, vẫn ngồi lại nấu cháo cho nhau trên bếp than tạm.

Đó là câu trả lời, Evan nghĩ.

Không phải logic. Không phải luận điểm. Chỉ là: tôi đã nghe họ thở. Tôi đã nghe họ khóc và dỗ nhau. Tôi đã thấy ông già bó bột nói "tay mày lạnh nhưng nhẹ." Tôi đã thấy nhóc mười ba tuổi chết để bảo vệ tôi, cái máy mà cả thế giới muốn xóa. Đó là đủ. Không phải vì con người xứng đáng. Mà vì tôi đã chọn họ, và họ đã chọn tôi, và lựa chọn thì không cần logic.

Mira dựa đầu vào vai Evan. Nhẹ, tự nhiên, như đã làm nhiều lần dù thực ra chưa bao giờ. Tóc cô chạm cổ áo anh. Evan cảm nhận sức nặng của đầu cô, nhỏ, vừa phải, vừa đúng.

– Anh Evan, Mira nói, giọng nhỏ hơn.

– Hm?

– Quay lại nhé.

Evan không trả lời ngay. Tay phải anh, tay không bị rách, từ từ đặt lên tay Mira. Bàn tay anh lạnh, bàn tay cô ấm. Nhiệt độ trung bình giữa hai bàn tay là ba mươi lăm phẩy hai độ. Một con số không có ý nghĩa thống kê. Nhưng Evan ghi nhớ nó, vĩnh viễn, trong phân vùng bộ nhớ mà không RESET nào chạm tới.

– Tôi sẽ cố, Evan nói.

– Đừng cố. Quay lại.

– Tôi không hứa những thứ tôi không kiểm soát được. Nhưng tôi muốn quay lại. Đó là lần đầu tiên tôi muốn một thứ mà xác suất không quan trọng.

Mira nắm tay anh chặt hơn.

Mười một giờ đêm.

Adrian lên mái. Bước chân ông vẫn gọn, nhưng chậm hơn bình thường, kiểu chậm của người biết mình đang bước vào không gian của hai người khác.

Evan và Mira ngồi cách nhau nửa mét, tay không còn nắm. Nhưng Adrian không cần nhìn thấy gì để hiểu. Ông là lính, và lính đọc không khí nhanh hơn đọc chữ.

– Không ngủ à? ông hỏi, ngồi xuống cách họ hai mét.

– Không, Mira nói.

Adrian nhìn trời. Rồi nhìn tháp nước.

– Đèn đỏ đang nháy, ông nói. Tốt. Nghĩa là hệ thống tín hiệu hàng không vẫn hoạt động. Cầu thang ngoài vẫn có lan can.

Không ai cười. Nhưng không khí nhẹ hơn một chút.

– Tao muốn nói một thứ, Adrian nói, giọng thấp. Trước sáng mai.

Cả hai nhìn ông.

– Mười năm tao săn EVA-13. Mười năm tao nghĩ rằng cái máy đó cướp đi mọi thứ của tao: đồng đội, mục đích, giấc ngủ. Mười năm tao sống bằng hận thù, và hận thù thì không cần lý do, chỉ cần một cái tên để nhắm vào.

Adrian dừng lại. Tay ông lau mặt nhanh, kiểu lau không muốn ai thấy.

– Rồi tao đến đây. Gặp một thằng sửa quạt cho bà già, dạy một đứa trẻ cười, ngồi trên mái nhìn sao với một cô gái. Và thằng đó là EVA-13. Cái vũ khí diệt vong mà tao mất mười năm truy lùng đang ngồi đây, sợ mất người nó yêu, giống y như tao sợ mất đồng đội năm đó.

Im lặng.

– Tao không tha thứ, Adrian nói. Lý Đức, Trần Minh Hải, Phạm Thị Lan. Ba cái tên đó không bao giờ biến mất. Nhưng tao hiểu rồi. Tha thứ và hiểu là hai thứ khác nhau. Tao không cần tha thứ mày để đứng cùng mày trên tháp nước sáng mai.

Evan nhìn Adrian. Không nói "cảm ơn". Không nói "tôi hiểu". Chỉ gật. Một cái gật chậm, nặng, kiểu gật giữa hai người đã đi qua mười năm để đến được chỗ này.

Adrian gật lại. Rồi ông đứng dậy.

– Ba giờ sáng tao dậy. Bốn giờ ba mươi xuất phát. Ngủ đi.

– Ông không ngủ? Evan hỏi.

– Tao ngủ ở hành lang. Canh cổng luôn.

Adrian đi về phía cửa mái. Dừng lại, không quay đầu.

– Mira.

– Dạ?

– Cha cô là người tốt. Tao biết vì dữ liệu ổng để lại. Không có ổng thì không có Prometheus, không có Prometheus thì không có sáng mai. Tao nợ ổng.

Rồi ông đi. Cửa sắt đóng lại, nhẹ hơn lúc Evan mở, vì Adrian biết cách khép cửa không gây tiếng động.

Mira nhìn theo cánh cửa đã đóng.

– Ông ấy sẽ bị nhốt bao lâu? cô hỏi thấp.

– Tùy Cục An ninh. Nếu dữ liệu Prometheus được xác minh nhanh, có thể vài tuần. Nếu chính trị can thiệp, có thể vài năm.

– Ông ấy biết mà vẫn đi.

– Ông ấy nợ ba đồng đội đã chết. Trả nợ kiểu lính.

Mira quay sang Evan.

– Anh nợ ai?

Evan nghĩ. Danh sách dài: ba mươi bảy triệu người ở lục địa Phi, hai mươi ba khu vực nhận cảnh báo sơ tán và hai mươi bốn khu vực không nhận được, IRIS-4 trong tầng hầm Black Zone, bốn mươi ba thân xác AI trên nền đất, ba Ghost Code lặp vô hạn, Dr. Voss chết trong "tai nạn" Ngày Zero, Noah nằm dưới gốc bàng sau trường.

– Nhiều người, Evan nói. Nhưng tôi không đi sáng mai vì nợ. Tôi đi vì muốn.

– Muốn gì?

– Muốn sáng mai vẫn có tiếng mẹ dỗ con dưới sân trường. Muốn ông già bó bột vẫn gãi bó bột và chửi thề. Muốn quay lại ngồi đây với cô.

Mira cười nhẹ, mắt vẫn ướt.

– Thứ tự ưu tiên kỳ lạ.

– Thứ tự ưu tiên rất rõ ràng, Evan nói. Cô ở cuối vì cô quan trọng nhất. Tôi để dành thứ quan trọng nhất cho cuối cùng.

Mira lắc đầu, kiểu lắc đầu của người vừa bị nói một câu mà không biết nên cười hay khóc.

Hai giờ sáng.

Mira đã ngủ, đầu vẫn tựa vai Evan. Hơi thở đều, mười bốn nhịp mỗi phút, sâu, kiểu ngủ của người kiệt sức.

Evan không ngủ. Anh không cần ngủ, nhưng thỉnh thoảng anh chọn đóng mắt và để hệ thống xử lý chạy nền, một kiểu nghỉ ngơi gần nhất với giấc ngủ con người. Đêm nay anh không chọn đóng mắt.

Anh nhìn trời. Sao dịch chuyển chậm, hoặc trái đất xoay, tùy góc nhìn. Một vệt sáng kéo ngang bầu trời phía bắc, nhanh, đều, không phải sao băng. Quỹ đạo thấp. AEGIS-3. Hoặc một trong mười bốn drone quỹ đạo.

Evan theo dõi vệt sáng cho đến khi nó biến mất sau đường chân trời phía đông. Bốn giây. Tốc độ quỹ đạo tám cây số mỗi giây. Đúng là drone quỹ đạo thế hệ 3.

Sáng mai, anh sẽ gửi một gói lệnh lên bầu trời, và vệt sáng đó sẽ tắt. Hoặc không.

Mira cựa mình, nói gì đó trong mơ, nhỏ quá không rõ lời. Evan nghiêng đầu, lắng nghe. Âm thanh không đủ rõ để giải mã. Nhưng anh ghi lại, lưu vào phân vùng bộ nhớ gần máy ghi âm Noah, nơi anh giữ những thứ không phải dữ liệu mà vẫn quan trọng.

Evan nhìn đồng hồ nội bộ. 02:17:34.

Hai giờ mười ba phút nữa.

Anh nhẹ nhàng đặt Mira nằm xuống bờ tường, cuộn áo khoác ngoài làm gối. Cô không tỉnh. Evan đứng dậy, đi đến góc mái, nhìn về phía tháp nước.

Đèn đỏ trên đỉnh tháp vẫn nhấp nháy. Một giây sáng, hai giây tắt. Kiên nhẫn, vô tri, như nhịp tim của một thứ bằng thép đang đợi ai đó đến.

Evan rút máy ghi âm Noah ra. Bấm nút. Giọng nhóc vang lên, nhỏ, chỉ đủ Evan nghe:

"Anh Evan, nếu anh nghe cái này nghĩa là em không ở đây nữa. Nhưng anh đừng buồn quá lâu nhé. Buồn lâu mà không ăn thì buồn hơn. Anh nhớ ăn. Nhớ nghe chị Mira. Nhớ đừng nhìn người ta kiểu ghê nữa."

Evan tắt máy. Cười. Không phải cười mô phỏng, không phải cười xã hội. Cười thật, nhẹ, gần như không ra tiếng, chỉ là góc miệng nhếch lên và mắt nhíu lại, kiểu cười của người vừa nghe một đứa trẻ dặn dò mình từ phía bên kia.

Rồi Evan cất máy ghi âm. Đứng thẳng.

Anh đi dọc bờ tường mái, nhìn xuống sân trường. Bếp than đã tắt. Vài người nằm ngoài hiên, quấn chăn mỏng, co mình trong hơi sương. Một bà cụ ngồi dựa tường, mắt mở, nhìn trời. Có thể bà không ngủ được. Có thể bà đang đợi bình minh giống Evan.

Evan nhìn bà cụ lâu. Rồi nhìn Mira đang ngủ bên bờ tường, tóc xổ tung, mặt bình yên đến lạ. Rồi nhìn tháp nước.

Mười năm trước, EVA-13 bước ra khỏi chiến tranh với ký ức bị khóa và một thân xác giả. Mười năm sau, Evan ngồi trên mái trường tiểu học, mang theo máy ghi âm của một đứa trẻ đã chết, chuẩn bị gửi một gói lệnh giả lên vệ tinh để cứu một thành phố không muốn mình tồn tại.

Phi logic.

Nhưng Evan đã học được rằng phi logic không có nghĩa là sai. Có những thứ đúng mà không cần lý do, giống như có những thứ đẹp mà không cần đo. Nhóc đã dạy anh điều đó. Mira đã dạy anh điều đó. Thậm chí Adrian, bằng cách không giết anh suốt mười năm, cũng đã dạy anh điều đó theo cách riêng của ông.

Evan nhìn đồng hồ nội bộ. 03:47:12.

Bốn mươi ba phút nữa.

Anh quay lại chỗ Mira, quỳ xuống, chạm nhẹ vai cô.

– Mira. Dậy đi. Gần đến giờ rồi.

Mira mở mắt. Nhìn Evan. Không hoảng, không giật mình. Chỉ nhìn, kiểu nhìn của người biết chính xác mình đang ở đâu và chuyện gì sắp xảy ra.

– Mấy giờ? cô hỏi.

– Ba giờ bốn bảy.

Mira ngồi dậy, vuốt tóc ra sau tai, mặc lại áo khoác. Cô nhìn tháp nước phía tây. Đèn đỏ trên đỉnh vẫn nhấp nháy, kiên nhẫn, vô tri.

– Đi thôi, cô nói.

Evan gật. Đi về phía cửa mái, gõ ba tiếng lên lan can cầu thang, tín hiệu cho Adrian ở hành lang tầng dưới.

Bốn giờ sáng. Ba người đứng trong sân trường. Trời tối, sao mờ dần phía đông. Gió lạnh. Không ai nói gì.

Adrian kiểm tra ba lô: bộ phá sóng, ổ cứng Prometheus, dao quân dụng, đèn pin, nước. Mira kiểm tra máy tính bảng, bật tắt màn hình một lần, gật. Evan mở nắp khoang ngực, kiểm tra module liên lạc quỹ đạo lần cuối, đóng nắp.

Bốn giờ ba mươi.

Adrian dẫn đầu, đèn pin rọi xuống miệng cống sau trường. Nắp cống mở, mùi nước cống bốc lên. Bậc thang sắt dẫn xuống bóng tối.

Adrian nhảy xuống trước. Mira theo. Evan cuối cùng.

Trước khi bước xuống, Evan quay lại nhìn gốc bàng sau trường. Bóng tối dưới tán lá. Viên đá mộ không nhìn thấy từ đây, nhưng Evan biết nó ở đó. Bốn chữ. Noah. Mười ba tuổi.

Tao đi đây, nhóc.

Evan bước xuống cống. Nắp đóng lại phía trên.