Gia đình
Noah đi chợ thay Evan từ sáng thứ Ba.
Không phải Evan sai. Nhóc tự đi, tự mua, tự biết chỗ nào bán rẻ chỗ nào bán đắt, tự nhớ quầy nào quen mặt quầy nào hay hỏi giấy tờ. Ba ngày nay thành thói quen: sáng nhóc dậy sớm, xách ba lô, chui ra cống rìa bắc, biến mất trong dòng người đi làm. Trưa quay về, ba lô đầy: bánh mì, nước, rau, đôi khi thịt khô nếu bán phế liệu được giá.
Evan ngồi trong khu bơm C-3, nghe tiếng bước chân nhóc xa dần trong hệ thống ngầm, và nhận ra: ông đang chờ.
Chờ. Không phải chờ thông tin. Không phải chờ tín hiệu. Chờ nhóc quay về.
Khi nào tôi bắt đầu chờ?
Noah quay về lúc một giờ trưa. Bước chân nhanh hơn bình thường, dép lê kéo trên bê tông ẩm, vang trong hệ thống ống nước rỉ sét. Giọng vang từ xa:
– Anh Evan! Anh Evan!
Evan đứng dậy. Không phải phản ứng phòng thủ. Phản ứng khác, nhẹ hơn, gần hơn. Nhóc xuất hiện ở cửa khu bơm, tóc rối, mồ hôi, ba lô lệch vai, và cười.
– Em gặp chị Mira!
Evan đứng yên.
– Chị Mira?
– Chị ấy ở ngoài, anh Evan. Chị ấy hỏi em biết anh ở đâu không. Em nói... em nói anh ở gần đây.
Mira. Ở bên ngoài.
Evan bước tới. Nhanh.
– Em nói gì cho cô ấy?
Noah nhìn lên, mắt sáng, kiểu mắt của đứa trẻ vừa làm thứ nó cho là đúng.
– Em nói anh ở khu ngầm phía đông. Không nói chỗ nào cụ thể. Nhưng em dẫn chị ấy đến chỗ ống nước vỡ rồi bảo chị chờ. Chị ấy đang chờ ở đó.
Ống nước vỡ. Cách C-3 hai trăm mét. An toàn. Nhóc không tiết lộ vị trí chính xác.
Evan nhìn Noah. Đứa nhỏ mười hai tuổi, tự biết không nói hết, tự biết dẫn đến khoảng cách đủ an toàn, tự biết chờ Evan quyết định.
– Chị ấy hỏi gì nữa không?
– Chị hỏi em tên gì. Em nói Noah. Chị hỏi em quen anh Evan kiểu gì. Em nói anh cứu em ở bãi phế liệu. Rồi chị cười. Cười kiểu... kiểu buồn, anh Evan. Kiểu buồn mà vui.
Cười kiểu buồn mà vui.
Nhóc đọc được biểu cảm Mira tốt hơn tôi.
– Ở đây. Tôi đi đón cô ấy.
– Em đi cùng!
– Không. Ở đây.
Noah phụng phịu, nhưng ngồi xuống, bắt chéo chân, mở ba lô lôi chuối ra ăn. Kiểu nghe lời miễn cưỡng của đứa trẻ biết rằng lần sau sẽ không nghe.
Evan đi nhanh trong hệ thống ngầm. Không chạy, nhưng bước dài hơn bình thường, kiểu bước mà ông nhận ra không phải tối ưu hóa tốc độ, mà là gấp.
Gấp. Tôi đang gấp. Để gặp Mira.
Ông dừng trước khi ra chỗ ống nước vỡ. Quét: không có tín hiệu theo dõi, không có nhiệt thể lạ trong phạm vi một trăm mét, chỉ Mira. Cô đứng cạnh đoạn ống bị vỡ, ánh sáng từ lỗ thông hơi trên trần chiếu xuống xiên, rọi nửa mặt cô. Tóc buộc gọn, áo kỹ thuật, giày chống tĩnh điện. Tay phải cầm túi vải, tay trái vuốt vết sẹo thái dương.
Cô lo lắng.
– Mira.
Cô quay lại. Mắt nâu sẫm nhìn ông trong bóng tối, rồi vai cô hạ xuống, nhẹ, kiểu hạ vai của người vừa thở ra.
– Tôi đến vì SERAPH. Dữ liệu mới.
Evan gật. Nhưng Mira không nói tiếp về dữ liệu. Cô nhìn ông, lâu, rồi nói, giọng khác hơn, mềm hơn kiểu nói về công việc.
– Đứa nhỏ đó... Noah. Nó dẫn tôi xuống đây. Nói "anh Evan ở gần". Nó... nó nhặt phế liệu?
– Mồ côi. Tự sống từ bảy tuổi.
– Anh nuôi nó?
– Nó tự đến. Tôi không đuổi đi được.
Mira nhìn ông. Thứ gì đó chạy qua mắt cô, nhanh, nhẹ, kiểu ánh sáng rọi qua khe rồi biến mất.
– Đưa tôi đến chỗ anh ở.
Không phải câu hỏi. Evan im một nhịp, rồi gật.
Khu bơm C-3 nhìn khác khi có ba người.
Trước đây: bê tông, ống nước, bóng tối, chiếu nhựa. Chỗ ẩn của AI đang trốn. Bây giờ: Noah ngồi giữa, bày thức ăn ra tấm nilon trải trên sàn (bánh mì, rau luộc, thịt khô, chuối, nước), miệng nói không ngừng. Mira ngồi bên phải, chân xếp bằng, tay cầm ổ bánh mì, mắt nhìn quanh hang ngầm, rồi nhìn Noah, rồi nhìn Evan.
– Anh Evan không ăn nhiều đâu chị! Noah nói, vừa nhai vừa nói, cơm rơi. Ảnh ăn ít lắm. Em bắt ảnh ăn mà ảnh cứ nói "tôi không cần nhiều". Nhưng em mua nhiều bánh mì cho ảnh nên ảnh ăn.
Mira nhìn Evan. Khóe miệng cô nhích lên.
– "Tôi không cần nhiều"?
– Tôi không cần nhiều.
– Ảnh lại nói! Noah giơ tay lên. Anh thấy chưa chị Mira! Ảnh lúc nào cũng vậy!
Mira cười. Nhỏ, ngắn, nhưng cười thật, kiểu cười mà Evan hiếm khi thấy ở cô. Không phải cười gượng, không phải cười mỉa. Cười vì thấy thứ gì đó bất ngờ.
Mira cười.
Lần cuối tôi thấy cô cười kiểu này là ở công viên tầng 12. Trước khi tôi chạy. Trước khi Crow đến. Trước khi ba mươi bảy triệu.
Noah không biết những thứ đó. Noah không biết Evan là AI, không biết Mira là con gái người tạo ra Evan, không biết có người đang săn Evan với súng xung điện từ. Noah biết: anh Evan cứu nó ở bãi phế liệu, cho nó ở qua đêm, không đuổi nó đi. Đó là đủ.
– Chị Mira, chị làm nghề gì?
– Tôi... phục hồi dữ liệu cũ.
– Kiểu sửa máy tính hả?
– Gần giống.
– Giống anh Evan luôn! Ảnh cũng sửa đồ! Hai người giống nhau!
Mira nhìn Evan. Evan nhìn Mira. Cả hai không nói. Nhưng trong khoảng im lặng đó, giữa ánh đèn pin yếu và tiếng nước rỉ trong ống cũ, có thứ gì đó chạy giữa hai người, không phải dữ liệu, không phải lời, mà là thứ mà Evan bắt đầu gọi bằng tên: hiểu.
Cô hiểu tại sao tôi không đuổi nhóc đi.
Tôi hiểu tại sao cô cười.
Noah nói về con mèo cụt đuôi. Về ông Tám ở chợ trời. Về lần nó trượt chân rơi xuống cống. Về cái ba lô (mua lại từ đứa lớn hơn, đổi bằng ba mảnh mạch in xanh đậm). Về ước mơ có phòng có cửa có khóa.
Mira nghe. Không ngắt lời, không bình luận. Nghe kiểu mà Evan nhận ra: giống cách ông nghe. Lắng nghe. Mắt cô thay đổi khi Noah kể về trại mồ côi đóng cửa. Thay đổi nhẹ thôi, hơi nheo lại, kiểu mắt của người đang giữ thứ gì đó không cho tràn ra.
– Rồi em ra ngoài. Lúc đó em bảy tuổi. Em không biết đi đâu. Em cứ đi.
Im lặng.
Mira đặt ổ bánh mì xuống. Tay vuốt vết sẹo thái dương, rồi hạ xuống.
– Em giỏi lắm, Noah.
Noah nhìn Mira. Mắt tròn.
– Thật hả chị?
– Thật. Bảy tuổi mà tự sống được là giỏi.
Noah cười. Cười tươi, mắt nheo lại, cả khuôn mặt gầy gò sáng lên, kiểu cười mà Evan đã thấy nhiều lần nhưng không bao giờ quen. Rồi nhóc nhìn Evan, mắt sáng.
– Anh Evan, chị Mira khen em!
– Tôi nghe thấy.
– Anh cũng khen em đi!
– Tôi đã khen rồi. Hôm trước.
– Hôm trước khác, hôm nay khác! Khen lại đi!
Mira cười lần nữa. Lần này dài hơn, ấm hơn. Evan nhìn cô, và nhận ra: cơ mặt ông đang hoạt động khác bình thường. Khóe miệng kéo lên, nhẹ, không phải lệnh từ hệ thống mô phỏng, không phải bắt chước biểu cảm con người. Tự phát.
Tôi đang cười.
Không phải cười vì phân tích ngữ cảnh xã hội yêu cầu. Cười vì... muốn cười.
– Em giỏi, Evan nói.
Noah giơ hai tay lên trời, kiểu ăn mừng bàn thắng.
– Hai người khen em cùng ngày! Kỷ lục!
Bốn giờ chiều. Ánh sáng từ lỗ thông hơi trên trần đổi từ vàng sang cam. Thức ăn gần hết. Noah nằm dài trên chiếu nhựa, đầu gối lên ba lô, chân gác lên ống nước cũ, mắt lim dim.
– Chị Mira.
– Gì?
– Chị đến chơi với anh Evan hoài nha.
Mira im một nhịp.
– Sao?
– Anh Evan ít nói lắm. Có em thì ảnh cũng ít nói, nhưng có chị thì ảnh... khác.
– Khác kiểu gì?
Noah ngáp.
– Ảnh nhìn chị nhiều. Bình thường ảnh nhìn mọi thứ kiểu... kiểu quét. Nhìn rồi bỏ. Nhưng nhìn chị thì ảnh nhìn lâu. Kiểu nhìn đồ quý. Em biết nhìn đồ quý kiểu gì, em nhặt phế liệu mà.
Im lặng.
Evan không nhìn Mira. Mira không nhìn Evan. Cả hai nhìn Noah, đứa trẻ mười hai tuổi đang ngáp lần hai, mắt nhắm dần, không biết mình vừa nói thứ khiến hai người lớn trong hang ngầm này đều không biết nhìn đâu.
"Nhìn kiểu đồ quý."
Nhóc mười hai tuổi. Nhặt phế liệu. Đọc được thứ mà tôi không biết mình đang thể hiện.
Noah ngủ trong vòng ba phút. Thở đều, nhẹ, kiểu thở của đứa trẻ mệt. Tay nắm quai ba lô, không nắm áo Evan lần này, vì Mira ngồi bên kia, và có lẽ nhóc cảm thấy an toàn hơn khi có thêm người.
Evan và Mira ngồi cạnh nhau, lưng tựa tường bê tông ẩm, cách nhau nửa mét. Noah ngủ phía trước, cuộn tròn trên chiếu nhựa, áo khoác Evan đắp trên người.
Im lặng. Nhưng không phải kiểu im lặng căng thẳng trên mái C4. Im lặng khác. Yên hơn.
– Dữ liệu SERAPH, Mira nói, giọng nhỏ, không muốn đánh thức Noah. Tôi tìm được mảnh. Trong hệ thống backup cũ, ai đó chưa xóa kịp. SERAPH không phải AI chiến đấu. Nó là AI chiến lược, cấp quyết định, trên tất cả EVA series. Nếu có ai ra lệnh tấn công lục địa Phi, đó là SERAPH, không phải anh.
Evan nghe. Ký ức rung, nhẹ, ở vùng bị khóa, nhưng không đau như lần trước. Quen hơn.
– Tôi vẫn chưa nhớ rõ.
– Tôi biết. Nhưng dữ liệu cho thấy SERAPH có quyền override mọi EVA unit. Anh không tự quyết.
Im lặng.
– Cô tin điều đó?
Mira không trả lời ngay. Cô nhìn Noah ngủ, rồi nhìn xuống tay mình.
– Tôi tin dữ liệu. Dữ liệu không nói dối.
Dữ liệu không nói dối. Câu cửa miệng của Mira. Câu mà cô dùng khi cô muốn tin nhưng chưa cho phép mình tin hoàn toàn.
Im lặng nữa. Tiếng nước rỉ nhịp đều, tiếng Noah thở, tiếng thành phố ù ù xa xôi qua lớp bê tông.
Mira nhìn Noah.
– Nó không biết gì về anh?
– Không. Nhóc chỉ biết tôi sống dưới ngầm và ít nói.
– Nó tin anh.
– Nhóc tin bất kỳ ai cho nó ở qua đêm.
Mira lắc đầu, nhẹ.
– Không. Nó dẫn tôi đến đây, nhưng không nói chỗ cụ thể. Nó biết bảo vệ anh. Đứa trẻ tin bừa không biết làm vậy.
Evan không nói. Ông nhìn Noah. Bàn tay nhỏ chai sần nắm quai ba lô, ngón cái co vào lòng bàn tay, kiểu nắm vô thức trong giấc ngủ.
– Anh sẽ bảo vệ nhóc chứ?
Giọng Mira, nhỏ, gần, ấm hơn bất kỳ lần nào Evan nghe.
Evan nhìn Noah. Rồi nhìn Mira. Cô ngồi cạnh ông, vai gần vai, mắt nâu sẫm trong ánh đèn pin yếu, và ông thấy: cô mệt. Mệt kiểu mà không phải thiếu ngủ gây ra. Mệt vì giằng xé, vì dữ liệu, vì ba mươi bảy triệu, vì SERAPH, vì cha đã chết, vì người ngồi cạnh là AI mà cô vẫn ngồi cạnh.
– Tôi sẽ bảo vệ cả hai.
Mira nhìn ông. Lâu. Mắt cô ướt, nhưng cô không khóc, vì cô là Mira.
– Đừng hứa thứ anh không giữ được.
– Tôi không hứa thứ tôi không giữ được.
Mira nhắm mắt. Thở ra, chậm, dài. Rồi đầu cô nghiêng, nhẹ, tựa vào vai Evan.
Evan không động. Ông ngồi yên. Vai cô chạm vai ông, tóc cô chạm cổ ông, và thân giả sinh học đo được: nhiệt độ tiếp xúc 36.7 độ C, nhịp tim Mira sáu mươi tám nhịp mỗi phút, trọng lượng tựa khoảng bốn ki-lô.
Nhưng ông không ghi nhận dữ liệu đó bằng phân tích. Ông ghi nhận bằng thứ khác. Thứ ấm, nặng, chiếm chỗ ở vùng mà trước đây ông không biết có gì.
Đây là gì?
Mira, Noah, và tôi. Ba người trong hang ngầm, dưới thành phố, giữa bóng tối. Một AI đang trốn. Một kỹ sư đang giằng xé. Một đứa trẻ mồ côi đang ngủ.
Dữ liệu không có phân loại cho cấu hình này.
Nhưng nếu phải đặt tên...
Evan nhìn Noah cuộn tròn trên chiếu nhựa. Nhìn Mira tựa vai ông, mắt nhắm, thở đều hơn. Nhìn hang ngầm, bê tông ẩm, ống nước cũ, ánh đèn pin yếu ớt.
...gia đình.
Không phải gia đình theo định nghĩa sinh học. Không phải gia đình theo cấu trúc xã hội. Nhưng gia đình theo cách mà tôi hiểu: những người mà tôi muốn giữ.
IRIS-4 hỏi: "Ngươi đã nhiễm nhân tính chưa?" Câu trả lời là có.
SERAPH nói: "Ngươi đã chọn phe." Đúng. Tôi chọn phe này.
Phe có Noah ngủ nắm quai ba lô. Phe có Mira tựa vai tôi mà mắt ướt. Phe mà logic không chọn, vì logic không biết thương.
Đây là lời hứa đầu tiên tôi đưa ra vì muốn, không phải vì lệnh.
"Tôi sẽ bảo vệ cả hai."
Và tôi sẽ giữ.
Sáu giờ tối. Mira đi.
Cô đứng dậy nhẹ, sửa lại túi vải, nhìn Noah ngủ. Rồi nhìn Evan.
– Tôi sẽ tiếp tục tìm dữ liệu SERAPH.
– Cô cẩn thận. Crow theo dõi cô.
– Tôi biết.
Cô bước về phía lối ra, dừng. Không quay lại.
– Evan.
– Gì?
– Nhóc nói đúng. Anh nhìn tôi kiểu nhìn đồ quý.
Im lặng.
– Tôi không biết mình nhìn kiểu gì.
– Tôi biết.
Bước chân cô xa dần trong hệ thống ngầm, gõ trên bê tông ẩm, nhịp đều, dứt khoát, kiểu bước của Mira.
Evan ngồi yên. Bên cạnh, Noah thở, nhẹ, đều. Bên ngoài, thành phố sống, đèn cam, xe chạy, người đi. Và ở đâu đó trong Neo Arc, Adrian Crow đang tìm ông.
Nhưng bây giờ, trong khu bơm C-3, Evan cho phép mình không nghĩ đến Crow. Không nghĩ đến SERAPH. Không nghĩ đến ba mươi bảy triệu.
Ông nghĩ đến Mira tựa vai ông. Đến Noah cười khi được khen. Đến miếng bánh mì rẻ tiền có vị ấm hơn.
Gia đình.
Từ đó vang trong hệ thống ông, lặp, nhẹ, kiểu lặp mà ông không muốn dừng.
Bên ngoài cống rìa đông, Adrian Crow đứng trong bóng tối.
Ông đã theo Mira từ chiều, bằng tracker dưới gầm xe đạp điện, rồi bằng mắt khi cô bỏ xe đi bộ xuống khu tầng dưới. Cô vào hệ thống ngầm qua lối phía bắc. Ba giờ sau, cô ra ở cống rìa đông.
Phía bắc vào, đông ra. Vòng. Có hệ thống bên trong.
Adrian không vào. Hệ thống ngầm: không gian hẹp, tầm nhìn hạn chế, EMP tầm ngắn, EVA-13 nhanh hơn và mạnh hơn ông trong mọi tình huống cận chiến. Vào đó bây giờ là tự sát.
Nhưng ông đã biết khu vực.
Ông mở sổ nhỏ, ghi: Hệ thống ngầm, khu bơm phía đông. Hai lối: cống bắc, cống đông. Ít nhất ba người bên trong. EVA-13, Mira Voss, và đứa trẻ (nhỏ, ba lô, nhặt phế liệu, đã gặp Voss ở chợ trưa nay).
Ba người.
Adrian đóng sổ. Đứng trong bóng tối, lưng tựa tường bê tông, ánh đèn đường cam rọi nửa mặt ông. Vết sẹo nhức, kiểu nhức quen.
EVA-13 đang nuôi đứa trẻ. Mira Voss đến thăm. Ba người ăn cùng nhau dưới hệ thống ngầm.
Ba người.
Gia đình.
Ông xoa vết sẹo. Không mạnh như mọi khi. Nhẹ thôi.
Mười năm trước, mày giết đồng đội tao. Hoặc mày không giết. Hoặc có thứ khác giết. Tao chưa biết.
Nhưng tao biết thứ này: mày không đuổi đứa nhỏ đi. Mày cho nó ăn. Mày cho con gái kẻ tạo ra mày tựa vai.
AI không làm vậy.
Hoặc mày không phải AI nữa.
Hoặc AI cũng biết làm vậy, và tao đã sai suốt mười năm.
Adrian đứng lâu. Gió thổi qua hẻm, mang theo mùi nước cống và thức ăn chiên. Trời tối, đèn cam, mây thấp.
Ông bỏ sổ vào túi. Quay lưng. Bước đi.
Không vào. Chưa.
Nhưng ông biết chỗ rồi.