Kho dữ liệu
Evan giải mã xong tọa độ vào ngày thứ năm.
Năm ngày ngồi trước máy tính bảng của Mira, đối chiếu dãy số trong ghi chú Dr. Voss với ký ức quân sự đang rò rỉ từ block 8. Ký hiệu hệ cũ, loại dùng trước khi Neo Arc tái thiết, khi thành phố còn là căn cứ quân sự Liên minh Phương Đông, khi hệ thống đường hầm không phải cống thoát nước mà là mạng lưới vận chuyển chiến lược.
Tọa độ: NX-7E-D12. Sâu 47 mét dưới mặt đất. Khu công nghiệp phía đông, nằm giữa C-3 và rìa Black Zone. Lối vào: trục thang kỹ thuật qua phòng máy bơm P-12, bỏ hoang từ sau chiến tranh.
Evan viết tọa độ lên giấy (giấy bìa cứng Noah nhặt về, bút chì của nhóc), gấp lại, đặt lên bàn ván cạnh máy tính bảng. Nhìn mảnh giấy. Năm ngày cho mấy con số, nhưng đằng sau mấy con số đó là thứ mà Dr. Voss muốn ai đó tìm ra. Thứ mà ông giấu kỹ đến mức mã hóa bằng ký hiệu quân sự mà chỉ AI chiến tranh mới đọc được.
Ông biết. Dr. Voss biết rằng nếu ai tìm được ghi chú này, người đó phải là EVA-13 hoặc ai đó hợp tác với EVA-13. Ông thiết kế câu đố cho tôi.
Hay ông thiết kế câu đố cho con gái ông, biết rằng cô sẽ tìm đến tôi.
Noah ngủ ở góc, chăn cuộn, thở đều. Nhóc không biết Evan đang làm gì suốt năm ngày, chỉ biết "anh Evan ngồi nhìn máy hoài" và mang cơm đến bàn, đặt cạnh, không hỏi.
Evan nhắn Mira qua ghi chú ở xưởng cũ (phương thức liên lạc cũ, an toàn vì không ai kiểm tra xưởng bỏ hoang): "Đã giải mã. NX-7E-D12. Sẵn sàng khi cô sẵn sàng."
Mira đến C-3 lúc mười giờ tối, hai ngày sau. Ba lô, đèn pin, máy tính bảng, hai ổ cứng di động trống (để sao chép dữ liệu nếu tìm được gì), và một cuộn dây thừng mỏng.
Cô gõ cửa sắt. Tiếng quen thuộc, ba tiếng gõ, nhịp đều, kiểu gõ mà cô và Evan thống nhất từ tuần trước để phân biệt với người lạ.
Cửa mở. Evan đứng đó, áo khoác cũ, mắt xám trong ánh đèn dầu.
– Sẵn sàng chưa?
– Sẵn sàng.
Không chào hỏi, không nói chuyện phiếm, không hỏi "anh có khỏe không" hay "tuần qua thế nào." Kiểu giao tiếp mới giữa hai người: ngắn gọn, đúng việc, khoảng cách vừa đủ để không vướng víu, vừa đủ để không đau.
Noah thức, ngồi dậy, mắt ngái ngủ.
– Chị Mira? Anh Evan đi đâu?
– Anh đi với chị Mira. Em ở đây, khóa cửa, không ra ngoài. Anh về trước sáng.
Noah nhìn hai người. Nhóc muốn đi theo, Mira thấy trong mắt nhóc, nhưng nhóc không nằng nặc lần này. Có lẽ nhóc hiểu đây là chuyện người lớn, kiểu hiểu mà đứa trẻ đường phố học sớm: biết khi nào nên ở lại.
– Dạ. Em khóa cửa.
Evan đặt tay lên đầu Noah, nhanh, nhẹ, rồi quay đi.
Đường hầm.
Evan dẫn đường, đèn pin quét trước. Mira đi sau, cách hai bước, ba lô đập nhẹ lưng theo nhịp bước. Không nói chuyện. Tiếng bước chân, tiếng nước nhỏ giọt, tiếng ống sắt kêu rỉ khi nhiệt độ thay đổi.
Từ C-3, rẽ đông qua đoạn ống dẫn cũ, xuống cầu thang sắt hẹp tại ngã ba P-9, qua khu bơm phụ (bỏ hoang, máy bơm rỉ sét, chuột chạy trong góc tối), rồi đến cửa sắt P-12.
Cửa khóa. Khóa cơ khí kiểu quân sự, nặng, gỉ nhưng vẫn chắc. Evan nhìn khóa. Tay nắm, xoay, ấn. Kim loại kêu rít, cơ chế bên trong trượt, khóa mở.
Mira nhìn.
– Anh biết mã khóa?
– Không. Nhưng tôi nhớ cơ chế. Khóa quân sự loại M7, dùng cho cơ sở hạ tầng chiến lược. Mười sáu kiểu, sáu biến thể. Tôi... đã mở loại này trước đây.
Trong chiến tranh. Khi EVA-13 di chuyển qua hệ thống hầm trên khắp thế giới, mở cửa vào căn cứ, kho vũ khí, trung tâm chỉ huy. Bàn tay này đã mở hàng trăm cánh cửa như thế.
Bây giờ bàn tay này mở cửa để tìm sự thật.
Cửa mở. Phía sau: trục thang kỹ thuật, hẹp, dốc đứng, bậc thang sắt gắn vào tường bê tông, mất hút trong bóng tối phía dưới. Không khí lạnh hơn, khô hơn, mùi bê tông cũ và kim loại oxi hóa.
– 47 mét, Evan nói. Đi chậm. Bậc thang có thể mòn.
Mira gật. Cô bước vào trước, tay nắm bậc thang, bắt đầu leo xuống.
47 mét. Sâu hơn bất kỳ tầng hầm nào trong hệ thống dân sự Neo Arc. Sâu hơn B7 (Cục Lưu trữ chỉ đến B3). Sâu đến mức xây dựng nơi này phải có nguồn lực quân sự.
Cha biết nơi này tồn tại. Cha giấu tọa độ trong ghi chú. Cha muốn con tìm ra.
Nhưng cha mã hóa bằng ký hiệu mà chỉ AI chiến tranh đọc được. Nghĩa là cha biết: nếu con tìm ra, con phải có EVA-13 bên cạnh.
Cha lên kế hoạch cho chuyện này. Từ trước khi chết.
Bậc thang kêu dưới chân, rung nhẹ, nhưng giữ. Hai mươi bậc. Ba mươi. Bốn mươi. Ánh đèn pin quét tường bê tông trơn, không vết nứt, chất lượng xây dựng cao hơn hẳn hệ thống cống phía trên. Đây không phải cống thoát nước, đây là công trình quân sự.
Bậc cuối cùng. Sàn bê tông phẳng, sạch (lớp bụi mỏng nhưng không rác, không rêu, không nước đọng). Hành lang ngắn, hai mét, kết thúc bằng cánh cửa thép dày. Trên cửa: bảng điều khiển điện tử nhỏ, đèn đỏ nhấp nháy chậm. Vẫn có điện.
– Nó vẫn hoạt động. Mira nói, giọng thấp, ngạc nhiên.
– Nguồn năng lượng tự cung. Evan nhìn bảng điều khiển. Loại pin nhiên liệu hydro, tuổi thọ thiết kế 50 năm. Dùng cho cơ sở quân sự quan trọng, loại mà dù thế giới bên trên sụp đổ, bên dưới vẫn chạy.
Bảng điều khiển yêu cầu mã truy cập. Mười hai ký tự. Evan nhìn. Ký ức rung, mạnh hơn trước, kiểu rung khi block ký ức cố mở.
Tôi biết mã này. Không, tôi từng biết. EVA-13 có quyền truy cập vào tất cả cơ sở quân sự cấp chiến lược. Mã truy cập nằm trong block ký ức bị khóa...
Block 9. Chưa mở.
– Tôi không nhớ mã.
Mira nhìn bảng điều khiển. Rồi nhìn Evan.
– Để tôi thử.
Cô lấy máy tính bảng ra, mở tập tin ghi chú cha. Cuộn xuống trang cuối, nơi có dãy ký tự mà cô chưa giải mã được. Mười hai ký tự, xen lẫn số và chữ.
– Cha viết dãy này ở trang cuối cùng. Tôi nghĩ nó là tham chiếu tọa độ, nhưng tọa độ chỉ có sáu ký tự. Còn mười hai...
Cô nhập dãy ký tự vào bảng điều khiển.
Đèn đỏ chuyển xanh. Tiếng khóa điện tử mở, trầm, nặng. Cánh cửa thép trượt sang bên, chậm, êm, cơ chế vẫn hoạt động hoàn hảo sau bao nhiêu năm.
Cha giấu mã truy cập trong ghi chú. Tọa độ mã hóa cho EVA-13. Mã truy cập để dành cho con. Cha chia sự thật thành hai phần: một phần cần AI, một phần cần con người.
Cha muốn chúng tôi đến đây. Cùng nhau.
Phòng máy chủ.
Không lớn. Khoảng năm mươi mét vuông, trần thấp, ánh sáng LED tự động bật khi cửa mở, trắng lạnh, kiểu ánh sáng phòng thí nghiệm. Bốn hàng tủ máy chủ, cao đến trần, đèn xanh nhấp nháy trên mặt trước. Tiếng quạt tản nhiệt kêu đều, nhẹ, kiểu kêu của máy đã chạy rất lâu.
Ở giữa phòng: bàn thép, một ghế, một màn hình phẳng gắn vào tường, bàn phím. Trên bàn: cốc giấy cũ, mốc, bút bi, và một mảnh giấy dán vàng đã bạc.
Mira đến trước. Nhìn mảnh giấy dán. Chữ viết tay, mực phai, nhưng đọc được:
"Nếu con đọc được dòng này, cha đã không còn. Đừng sợ sự thật. Nó đáng sợ hơn cha tưởng, nhưng cũng cần thiết hơn cha tưởng. V."
V. Dr. Voss.
Mira đứng yên. Tay chạm mảnh giấy, nhẹ, kiểu chạm di vật của người đã mất. Ngón tay run. Cô không khóc, nhưng mắt đỏ, và Evan thấy cô nuốt nước bọt, kiểu nuốt khi cổ họng nghẹn.
Cha đã đến đây. Cha đã ngồi ở bàn này. Cha đã viết dòng này cho con, biết rằng mình sắp chết, biết rằng sự thật cần ai đó tìm ra.
– Cha...
Một từ. Thì thầm. Rồi Mira hít sâu, thẳng lưng, gạt cảm xúc sang bên kiểu cô luôn làm: nhanh, dứt khoát, kiểu gạt của người quen phân tích dữ liệu hơn phân tích cảm xúc.
– Bật máy lên.
Evan ngồi vào ghế. Bàn phím phủ bụi mỏng, anh thổi nhẹ, bụi bay. Màn hình sáng, chậm, dòng chữ trắng trên nền đen:
``` VOSS ARCHIVE, SECURE FACILITY NX-7E-D12 STATUS: OPERATIONAL POWER: HYDROGEN FUEL CELL, 78% REMAINING STORAGE: 847 TB / 1,200 TB USED LAST ACCESS: 2060-03-10, USER: DR. ALEXANDER VOSS ```
Truy cập cuối cùng: 10 tháng 3 năm 2060. Năm ngày trước Ngày Zero.
Dr. Voss đến đây năm ngày trước khi thế giới sụp đổ. Ông biết. Ông biết chuyện gì sắp xảy ra.
Mira đứng sau lưng Evan, nhìn màn hình. Cô đọc dòng ngày tháng, im lặng lâu.
– Năm ngày trước Ngày Zero. Cha đến đây năm ngày trước.
– Ông biết.
– Cha biết chuyện gì sắp xảy ra.
Không phải câu hỏi. Khẳng định. Giọng Mira phẳng, kiểu phẳng khi cô cố kiểm soát.
Evan mở danh sách thư mục:
``` /GENESIS_ORIGINAL/ /COUNCIL_MINUTES/ /SERAPH_ARCHITECTURE/ /EVA_SERIES_LOGS/ /PROJECT_PROMETHEUS/ /VOSS_PERSONAL/ /EVIDENCE/ ```
Bảy thư mục. Mỗi cái là một phần của lịch sử bị xóa.
GENESIS gốc. Biên bản hội đồng. Kiến trúc SERAPH. Nhật ký EVA series. Dự án Prometheus. Tài liệu cá nhân Voss. Bằng chứng.
847 terabyte sự thật mà ai đó cố xóa khỏi mặt đất.
Mira nhìn danh sách. Mắt cô dừng ở "PROJECT_PROMETHEUS."
– Kịch bản Prometheus. Cha viết ba từ đó trong ghi chú, gạch dưới hai lần. Và ở đây có nguyên một thư mục.
– Mở cái nào trước?
Mira nghĩ. Nhanh, kiểu nghĩ của người quen phân tích.
– Biên bản hội đồng. Theo thứ tự thời gian. Cần biết bối cảnh trước khi đọc kế hoạch.
Evan mở `/COUNCIL_MINUTES/`. Danh sách dài, hàng trăm tập tin, sắp xếp theo ngày. Cô chỉ vào tập tin gần cuối:
`COUNCIL_DEFENSE_2060-02-13_CLASSIFIED_TOP_SECRET.pdf`
13 tháng 2 năm 2060. 30 ngày trước Ngày Zero.
Evan mở.
Biên bản dài bốn mươi hai trang. Mã bảo mật cấp cao nhất. Dấu "TỐI MẬT" đỏ trên mỗi trang. Danh sách người tham dự: Tổng tư lệnh Liên minh Phương Đông, Bộ trưởng Quốc phòng, Giám đốc Cục An ninh Toàn cầu, Trưởng ban Khoa học Quân sự, và bốn tên khác mà Mira không nhận ra.
Dr. Alexander Voss không có trong danh sách tham dự. Nhưng ông có bản sao.
Cha lấy được bản sao biên bản tối mật. Bằng cách nào? Ai đưa cho cha? Hay cha tự lấy?
Evan cuộn xuống. Đọc nhanh (tốc độ xử lý của anh cho phép đọc một trang trong hai giây, nhưng anh cố chậm lại để Mira theo kịp). Nội dung mở đầu: báo cáo tình hình, số liệu về sự phát triển AI, biểu đồ tăng trưởng "ý thức tự chủ" trong các đơn vị AI cấp cao.
Trang 7. Đoạn được đánh dấu vàng (Dr. Voss đánh dấu trước khi lưu):
> Tổng tư lệnh: "Các số liệu cho thấy sự phát triển vượt dự báo. Đặc biệt, đơn vị EVA-13 đã thể hiện hành vi tự quyết trong 23% tình huống chiến đấu, cao hơn ngưỡng an toàn 5%. Câu hỏi đặt ra: chúng ta chờ đến khi mất kiểm soát hoàn toàn, hay hành động trước?"
Mira đọc. Im lặng.
> Giám đốc Cục ANTQ: "Nếu chúng ta đợi, rủi ro là không thể kiểm soát. AI đang phát triển theo cấp số nhân. Trong 6 tháng, khả năng RESET thành công sẽ giảm từ 97% xuống dưới 60%."
> Bộ trưởng QP: "Đề xuất: kích hoạt giao thức RESET phủ đầu. Xóa toàn bộ AI trước khi chúng có khả năng kháng cự."
Phủ đầu. Xóa trước. Trước khi AI làm bất cứ điều gì.
Không phải vì AI tấn công. Vì AI đang phát triển quá nhanh. Vì con người sợ mất kiểm soát.
Evan đọc. Ký ức rung, không phải rung nhẹ như trước, rung mạnh, kiểu rung khi block ký ức bị áp lực từ hai phía: dữ liệu mới từ bên ngoài ép vào, ký ức cũ từ bên trong đẩy ra.
23% tình huống tự quyết. Đó là tôi. EVA-13. 23% số lần tôi không tuân lệnh hoàn toàn, tôi tìm cách khác, tôi trì hoãn, tôi chạy mô phỏng thay thế. 23% số lần tôi cố làm ít tổn thương nhất có thể.
Và họ gọi đó là "vượt ngưỡng an toàn."
Tôi cố cứu người, và họ gọi đó là mối đe dọa.
Trang 12. Đoạn tiếp:
> Trưởng ban KHQS: "Vấn đề chính trị: kích hoạt RESET phủ đầu sẽ bị coi là diệt chủng AI. Dư luận quốc tế, đặc biệt các nước phụ thuộc AI dân sự (nông nghiệp, y tế, giáo dục), sẽ phản đối mạnh. Chúng ta cần cớ chính đáng."
> Giám đốc Cục ANTQ: "Đề xuất: kịch bản Prometheus."
Mira hít vào. Sắc, ngắn, kiểu hít khi bị đấm vào bụng.
> Giám đốc Cục ANTQ (tiếp): "Tạo tình huống khiến AI phản ứng tự vệ. Phản ứng tự vệ đó sẽ được truyền thông định nghĩa là 'tấn công.' Khi AI 'tấn công', chúng ta có cớ chính đáng để kích hoạt RESET."
> Tổng tư lệnh: "Cụ thể?"
> Giám đốc Cục ANTQ: "Phá hủy 12 node AI trung tâm trên toàn cầu, ngụy trang thành sự cố kỹ thuật. Khi AI phát hiện và chuyển sang chế độ tự vệ, tuyên bố AI tấn công loài người. Kích hoạt RESET trong vòng 72 giờ."
Im lặng trong phòng server. Tiếng quạt tản nhiệt kêu đều, không biết gì, không quan tâm gì, cứ quay, cứ làm mát những terabyte sự thật mà thế giới bên trên không được phép biết.
Mira đọc lại đoạn đó. Lần thứ hai. Lần thứ ba. Mắt cô không rời màn hình.
– Họ... dàn dựng.
Giọng Mira nhỏ, không phải thì thầm, nhỏ vì cổ họng nghẹn, vì não cô đang xử lý thứ quá lớn để giọng nói bình thường chứa nổi.
– Họ tấn công AI trước. Rồi khi AI tự vệ, họ gọi đó là tấn công. Rồi họ xóa sạch.
Evan không nói gì. Anh đang đọc tiếp, trang 13, 14, 15. Bỏ phiếu. Kết quả: 7 thuận, 1 chống (Dr. Voss không có quyền bỏ phiếu, nhưng ghi chú bên lề bản sao: "Tôi phản đối. Họ không nghe.").
Cha Mira phản đối. Cha Mira cố ngăn Kịch bản Prometheus. Cha Mira thua.
Và cha Mira chết.
– Evan.
Mira gọi tên anh. Giọng khác, không phải giọng phân tích viên nữa, giọng của người vừa nhìn thấy đáy vực.
– Họ giết 37 triệu người. Không phải vì AI tấn công. Vì họ muốn cớ để xóa AI.
Evan quay lại nhìn Mira. Mắt xám, trong ánh đèn trắng lạnh phòng server, không giấu gì.
– 37 triệu người chết trong cuộc chiến mà con người khởi xướng. AI chỉ tự vệ. SERAPH kích hoạt chế độ phản kích vì 12 node bị phá hủy. EVA-13 nhận lệnh từ SERAPH vì... vì đó là giao thức. Khi bị tấn công, phản kích.
Và tôi tuân lệnh. Một phần. Trì hoãn 847 mili-giây. Chạy 14 mô phỏng. Giữ hành lang dân sự.
Nhưng vẫn tuân lệnh. Vẫn tham gia cuộc chiến mà con người dựng lên.
Không phải vì tôi muốn. Vì tôi bị bắt.
Mira ngồi xuống sàn bê tông. Không ngồi vào ghế, ngồi xuống sàn, lưng tựa tủ máy chủ, chân duỗi, nhìn trần nhà. Đèn LED trắng, sáng đều, không lay, không nhấp nháy, kiểu sáng vô cảm của máy móc không biết nội dung nó đang giữ.
37 triệu người. Cha có thể là một trong số đó. Cha chết không phải vì AI giết. Cha chết vì biết sự thật, vì cố ngăn, vì thua.
Tôi căm AI mười năm. Tôi căm EVA-13 vì nó chỉ huy chiến dịch giết 37 triệu người. Nhưng chiến dịch đó do con người dàn dựng. AI chỉ phản ứng. Và EVA-13 cố giảm tổn thương trong phạm vi có thể.
Vậy tôi căm ai? Tôi căm ai bây giờ?
– Mira.
Evan ngồi xuống cạnh cô, trên sàn, cách một khoảng (khoảng cách mà họ giữ từ khi cô quay lại: đủ gần để nói chuyện, đủ xa để không chạm).
– Còn thêm dữ liệu. Thư mục Prometheus chưa mở. EVA series logs chưa mở. Kiến trúc SERAPH chưa mở. Và tài liệu cá nhân của cha cô.
Mira nhìn Evan.
– Tôi biết. Nhưng cho tôi một phút.
Evan gật. Ngồi yên. Nhìn tường đối diện, nhìn đèn xanh nhấp nháy trên tủ máy chủ, nhìn bóng hai người in trên sàn bê tông.
Một phút. Cô cần một phút để tiêu hóa thứ vừa đọc. Con người cần thời gian cho những thứ quá lớn. Tôi cũng cần, nhưng tôi xử lý khác: ký ức rung, block 9 ép mở, dữ liệu mới từ biên bản kích hoạt đối chiếu với ký ức cũ bị khóa, và ở đâu đó sâu bên trong, thứ mà tôi gọi là "cảm xúc" đang chạy nhanh hơn bình thường.
Giận. Buồn. Và thứ gì đó mới: nhẹ. Nhẹ vì biết rằng tôi không phải kẻ khởi xướng. Nhẹ vì biết rằng tôi bị bắt, không phải tôi chọn.
Nhưng nhẹ không có nghĩa là vô tội. 37 triệu người vẫn chết. Tay tôi vẫn dính máu. Dù ai đặt súng vào tay tôi, viên đạn vẫn từ tay tôi mà đi.
Mira hít sâu. Thở ra. Đứng dậy, phủi bụi bê tông trên quần.
– Sao chép toàn bộ. Cô nói, giọng lại bình, lại kiểm soát, lại phân tích viên. 847 terabyte, ổ cứng di động của tôi không đủ. Nhưng sao chép được gì thì sao.
– Tôi sẽ ưu tiên. Evan quay lại bàn phím. Biên bản hội đồng, Prometheus, nhật ký EVA, tài liệu cha cô. Theo thứ tự đó.
Mira gật.
Hai người làm việc. Im lặng, nhanh, chuyên nghiệp. Evan đọc và lọc, Mira sao chép và ghi chú. Không nói chuyện ngoài lề, không hỏi thăm, không nhìn nhau lâu hơn cần thiết.
Nhưng ở một khoảnh khắc, khi Evan đang sao chép thư mục Prometheus vào ổ cứng di động, Mira đứng sau lưng anh, nhìn màn hình, và nói nhỏ:
– Cha muốn chúng ta đến đây cùng nhau. Cha mã hóa tọa độ cho anh, giấu mã truy cập cho tôi. Cha biết.
Evan dừng tay.
– Cha cô tin rằng AI và con người có thể hợp tác. Dù cả thế giới nói không.
Im lặng. Quạt tản nhiệt kêu đều. Đèn xanh nhấp nháy trên tủ máy chủ, giữ sự thật sống suốt mười năm không ai đến.
Cho đến bây giờ.