Người quen lạ
Ba ngày sau vụ thiết bị bay, Evan đang hàn lại mạch điện cho chiếc radio của ông Tám thì nghe tiếng gõ cửa.
Hai nhịp. Dừng. Một nhịp.
Không phải ông Tám, ông gõ liên tục, không kiên nhẫn. Không phải bà Hai, bà gọi tên trước khi gõ. Không phải khách quen nào anh biết.
Evan đặt mỏ hàn xuống. Tắt đèn bàn. Đứng dậy, bước nhẹ đến cửa. Qua khe hở nhỏ giữa bản lề, ánh sáng hành lang hắt vào, bóng người đứng bên ngoài. Nữ. Tóc ngắn ngang vai. Kẹp cặp tài liệu dưới nách.
Mira Voss.
Evan không mở cửa ngay. Đứng yên ba giây, xử lý.
Cô ấy tìm được phòng tôi. Bằng cách nào? Xác suất: hỏi người bán hàng khu vực (64%), theo dõi tôi (22%), dùng hệ thống (14%). Nếu dùng hệ thống thì đã có đội đặc nhiệm theo cô, không phải cô một mình. Vậy nhiều khả năng là hỏi người.
Bà Ngọc.
Tiếng gõ lại. Lần này kèm giọng:
– Evan? Tôi biết anh ở trong. Bà bán hàng nói anh hay về giờ này.
Xác nhận: bà Ngọc. Ghi nhớ: giảm tần suất mua đồ ở quầy bà.
Evan mở cửa. Vừa đủ rộng để nhìn ra, chưa đủ để mời vào.
Mira đứng trong hành lang, áo sơ mi xám nhạt bỏ ngoài quần, tóc buộc gọn, mắt sáng dưới ánh đèn hành lang vàng đục. Không trang điểm. Dưới mắt có quầng thâm nhẹ, thức khuya, hoặc suy nghĩ nhiều, hoặc cả hai.
– Xin chào.
Cô cười. Không phải nụ cười rộng, kiểu nhếch nhẹ một bên, vừa thân thiện vừa có phần thách thức. Kiểu cười của người biết mình đang làm phiền nhưng không có ý định rời đi.
– Cô tìm tôi bằng cách nào?
– Hỏi quanh. Khu này không lớn. "Thanh niên tên Evan, sửa đồ giỏi, ít nói", mọi người biết anh.
– Tôi không cho cô địa chỉ.
– Đúng. Nhưng tôi muốn cảm ơn đàng hoàng. Hôm đó anh biến mất quá nhanh.
Evan nhìn cô. Phân tích: nhịp tim cô bình thường (nghe qua rung động nhẹ ở cổ, 74 nhịp/phút), không có dấu hiệu căng thẳng cơ bản. Cô không đến trong trạng thái sợ hay nghi ngờ nặng. Nhưng mắt cô, mắt cô đang quét phòng sau lưng anh qua khe cửa. Thói quen quan sát, không phải tò mò thông thường.
Nguy hiểm. Nhưng đuổi cô đi sẽ tăng nghi ngờ hơn là tiếp.
Evan mở rộng cửa.
– Vào đi.
Phòng nhỏ. Bàn sắt, dụng cụ sửa chữa, linh kiện xếp ngăn nắp. Nệm cuộn gọn góc phòng. Không ảnh, không đồ trang trí, không dấu vết cá nhân nào ngoài một chiếc áo khoác treo sau cửa.
Mira đảo mắt một vòng, nhanh nhưng kỹ. Evan biết cô đang ghi nhận, sự trống trải, sự vô tính cách, sự "tạm bợ" của căn phòng dù anh đã sống ở đây bốn năm.
– Anh sống đơn giản nhỉ.
– Tôi không cần nhiều.
– Rõ ràng.
Cô ngồi xuống chiếc ghế sắt duy nhất, ghế Evan dùng khi làm việc. Anh không có ghế thứ hai. Cô không hỏi, cứ ngồi. Tự nhiên. Evan đứng tựa bàn, cách cô hai mét.
– Cô muốn uống gì không? Tôi có nước.
– Nước được.
Evan rót nước vào cốc inox, cốc duy nhất. Đưa cho cô. Rồi nhận ra: không còn cốc cho mình. Cô nhận ra cùng lúc.
– Anh chỉ có một cốc?
– Tôi không hay có khách.
Mira cầm cốc, nhấp một ngụm. Mắt vẫn quan sát anh, nhẹ nhàng nhưng không lơ đãng.
– Anh sửa đồ gì?
– Đủ thứ. Quạt, radio, máy lọc nước, đồng hồ. Gì cũng được, miễn là hỏng.
– Học ở đâu?
– Tự học.
– Tự học mà sửa được đồng hồ cơ? Ít người trẻ biết.
– Tôi đọc nhiều.
Câu hỏi và đáp. Ngắn, gọn, không thừa. Mira biết anh đang cho vừa đủ thông tin, không nhiều hơn cần thiết, không ít đến mức thô lỗ. Một sự cân bằng rất có tính toán.
Cô đặt cốc xuống bàn. Nghiêng đầu.
– Anh lúc nào cũng nói ít thế này à?
– Tôi không có gì thú vị để nói.
– Anh cứu mạng tôi. Tôi thấy khá thú vị.
Evan không đáp ngay. Anh nhìn cô, và lần đầu tiên, thay vì chỉ phân tích, anh... quan sát. Cách cô ngồi: thoải mái nhưng thẳng lưng, chân hơi chéo, tay đặt trên đùi. Cách cô nói: rõ ràng, không vòng vo, nhưng có nhịp, biết khi nào nên dừng để đợi phản ứng. Cách cô nhìn: không lẩn tránh, không gây hấn, chỉ đơn giản là... nhìn thẳng.
Cô ấy thoải mái với im lặng. Ít người thoải mái với im lặng.
– Cô nói cô làm ở Cục Lưu trữ.
Mira gật.
– Phục hồi dữ liệu. Chủ yếu thiết bị chiến tranh hỏng.
– Thích công việc đó?
Cô im một lúc. Lâu hơn bình thường, hai giây. Evan ghi nhận: câu hỏi này chạm vào thứ gì đó.
– Không biết nữa. Ban đầu vì... cá nhân. Cha tôi mất trong chiến tranh. Tôi muốn hiểu chuyện gì đã xảy ra.
Cô nói "cha tôi mất trong chiến tranh" bằng giọng bằng phẳng. Không run, không nghẹn. Nhưng tay cô, ngón tay trỏ bên phải gõ nhẹ lên đùi. Nhịp nhanh hơn nhịp tim cô. Dấu hiệu cảm xúc bị nén.
– Tôi xin lỗi.
– Nhiều người mất cha trong chiến tranh.
– Không vì thế mà nó bớt đau.
Mira nhìn anh. Lần này khác, không phải mắt quan sát. Mắt bất ngờ. Như thể câu anh vừa nói không nằm trong kịch bản cô dự đoán cho cuộc trò chuyện này.
– Anh... nói đúng.
Im lặng. Không khó chịu. Kiểu im lặng của hai người không cần lấp đầy khoảng trống bằng tiếng ồn.
Rồi Mira thở ra nhẹ, cười, lần này rộng hơn, tự nhiên hơn:
– Anh biết không, tôi tưởng anh sẽ khó chịu khi tôi tìm đến. Phần lớn đàn ông khi muốn biến mất thì sẽ giận nếu bị tìm thấy.
– Tôi không giận.
– Vậy anh thấy sao?
Cảnh giác. Bối rối. Và... thứ gì đó chưa phân loại.
– Bất ngờ.
Mira gật, như thể "bất ngờ" là câu trả lời cô mong đợi.
– Đói không? Tôi chưa ăn trưa. Có quán cơm đầu hẻm trông được lắm.
Evan biết quán đó. Quán bà Lý, không có camera trong nhà, chỉ có ngoài cổng quay hướng ngược lại. Anh đã ăn ở đó bốn lần trong mười năm, ít nhất có thể, vì ăn ở nơi công cộng nghĩa là phải giả vờ thưởng thức, phải nhai đúng tốc độ, phải có biểu cảm khi nếm.
Nhưng—
– Được.
Một chữ. Không logic. Không tối ưu. Nhưng nó ra khỏi miệng anh trước khi phần phân tích kịp can thiệp.
Quán cơm bà Lý nằm trong con hẻm nhỏ sâu hun hút, mái tôn thấp, bốn cái bàn nhựa xếp sát nhau. Mùi cơm nóng, nước mắm, rau muống xào tỏi. Quạt trần quay chậm, lắc lư đáng lo nhưng chẳng ai lo.
Hai người ngồi đối diện. Mira gọi cơm sườn, Evan gọi cơm trứng, đơn giản nhất, ít cần biểu cảm nhất khi ăn.
Mira ăn nhanh, gọn, không kiểu cách. Cô cầm đũa bằng tay trái, thuận tay trái, Evan ghi nhận. Vừa ăn vừa nói, tự nhiên:
– Anh ở Neo Arc lâu chưa?
– Khá lâu.
– Gia đình ở đây?
– Không có gia đình.
– Hoàn toàn?
– Hoàn toàn.
Cô dừng đũa một nhịp. Không thương hại, Evan ghét thương hại, dù anh không chắc "ghét" có phải từ đúng, mà là... ghi nhận. Như thể cô đang xếp từng mảnh thông tin về anh vào một bức tranh lớn hơn.
– Tôi cũng không còn nhiều. Mẹ ở viện dưỡng lão, không nhận ra ai nữa. Cha thì... anh biết rồi.
Evan gật. Anh đang ăn cơm, nhai mười sáu lần mỗi miếng, nuốt, uống nước. Hệ tiêu hóa mô phỏng tiếp nhận, phân giải. Bình thường. Nhưng có thứ gì đó không bình thường: anh đang NGHE. Không phải nghe để phân tích rủi ro, không phải nghe để tìm manh mối cô có phát hiện gì không. Nghe vì... muốn biết.
Muốn biết về cô.
Dữ liệu mới: Mira Voss. 26 tuổi. Thuận tay trái. Ăn nhanh. Nói thẳng. Cha mất, mẹ bệnh. Sống một mình. Làm việc với dữ liệu chiến tranh.
Mục đích ghi dữ liệu: đánh giá rủi ro.
Nhưng đó không phải lý do thật. Và Evan biết.
Mira đặt đũa xuống, uống ngụm nước.
– Anh biết không, ở Cục Lưu trữ tôi thấy đủ thứ. Thiết bị hỏng, dữ liệu bị xóa, lịch sử bị chỉnh sửa. Đôi khi tôi tự hỏi mình biết bao nhiêu phần trăm sự thật về cuộc chiến đó.
Evan đặt cốc nước xuống. Nhẹ. Kiểm soát.
– Ý cô là gì?
– Ý tôi là... lịch sử chính thống nói AI tấn công trước. Nhân loại tự vệ. RESET. Chiến thắng. Nhưng tôi phục hồi dữ liệu mỗi ngày, và có rất nhiều thứ bị xóa có chủ đích. Ai xóa? Tại sao?
Cô đang đào. Cô đang đào đúng hướng.
Evan giữ mặt bình thường. Nhưng bên trong, hệ thống đánh dấu: mức cảnh báo tăng từ "trung bình" lên "cao".
– Có lẽ là vì an ninh. Nhiều dữ liệu quân sự nhạy cảm.
– Có lẽ.
Cô không tin. Evan biết cô không tin vì cô nói "có lẽ" bằng giọng phẳng, giọng mà người ta dùng khi đang giữ ý kiến thật cho riêng mình.
– Nhưng anh đúng. Có lẽ tôi suy nghĩ quá nhiều.
Cô cười. Nhẹ, thoáng. Rồi đổi đề tài, hỏi anh về công việc sửa đồ, về khách hàng kỳ quặc, về chiếc đồng hồ "kêu lạ" mà anh vừa sửa. Evan trả lời, ngắn, đúng lượng. Nhưng ở một thời điểm nào đó trong cuộc trò chuyện, anh nhận ra: giọng anh thay đổi. Không phải giọng "đủ để hòa nhập". Là giọng khác. Nhẹ hơn. Gần hơn.
Cô cười khi anh kể về ông khách mang đồng hồ đến mà không nói hỏng gì.
Tiếng cười cô. Ngắn, trong, hơi khàn ở cuối, như thể cô không cười thường xuyên và cổ họng chưa quen.
Evan ghi nhận.
Không phải ghi nhận kiểu "dữ liệu về đối tượng rủi ro". Kiểu khác. Kiểu mà anh chưa có mã phân loại cho nó.
Họ rời quán cơm. Mira đi về hướng bến xe buýt, Evan đi ngược lại. Dừng ở ngã ba hẻm.
– Cảm ơn bữa trưa.
– Anh trả tiền mà.
– Cảm ơn vì... cho tôi ngồi ăn cùng.
Evan gật. Không biết nói gì thêm. Lần đầu trong mười năm, khoảng im lặng giữa anh và một người khác không phải vì anh muốn kết thúc cuộc trò chuyện sớm.
Mira quay lưng, bước đi. Rồi dừng. Quay lại:
– Evan.
– Gì?
– Lần sau... nếu anh rảnh... tôi có cái máy quay phim cũ của cha. Hỏng. Không ai sửa được. Anh... nhận không?
Từ chối. Giữ khoảng cách. An toàn.
– Mang đến đi.
Cô gật. Không cười lần này, nhưng mắt cô sáng hơn một chút. Rồi cô đi thật.
Evan đứng lại. Nhìn theo cho đến khi bóng cô khuất sau góc hẻm. Anh đếm: sáu giây nhìn theo. Dài hơn mức cần thiết để xác nhận đối tượng đã rời đi an toàn.
Cô ấy sẽ quay lại. Với máy quay phim của cha. Cô ấy đang cho tôi cái gì đó thuộc về cha cô. Tại sao?
Đánh giá rủi ro: cô làm ở Cục Lưu trữ. Cô đang đào dữ liệu chiến tranh. Cô đang đặt câu hỏi. Nên giữ khoảng cách.
Nhưng chân anh không bước về phía "khoảng cách". Chân anh bước về phòng, nhẹ, và ở đâu đó trong hệ thống phức tạp của EVA-13, nơi mà thuật toán gặp thứ gì đó không phải thuật toán, có một mảnh dữ liệu mới được lưu.
Không phải dữ liệu phân tích rủi ro.
Là tiếng cười. Ngắn, trong, hơi khàn ở cuối.
Và hệ thống... không xóa nó.