Quay lại

Mira đứng trước nắp cống rìa bắc khu công nghiệp, tay cầm ba lô, chân không bước.

Đêm. Gió mang mùi bê tông ẩm và dầu máy từ nhà máy bỏ hoang. Ánh đèn đường cuối phố nhấp nháy, sắp hết tuổi thọ, vàng đục. Phía sau cô là Neo Arc, Sector 15, căn hộ tầng 9 nơi cô đã nằm ba ngày nhìn trần nhà. Phía trước là lối xuống, đường ống ngầm, mười bảy phút đi bộ đến khu bơm C-3.

Mười bảy ngày. Cô đếm. Không cố, nhưng đếm.

Mười bảy ngày kể từ khi tôi đấm ngực anh, khóc, chạy. Mười bảy ngày kể từ khi anh nói "Đúng" và từ đó nghiền nát mọi thứ tôi xây.

Và bây giờ tôi đứng đây. Chuẩn bị quay lại.

Mira nhìn nắp cống. Gỉ sét, nặng, loại nắp công nghiệp không ai thèm bảo trì từ sau chiến tranh. Lần trước cô đi qua đây, Evan mở nắp bằng một tay, nhẹ như mở hộp thiếc. Lần này cô phải tự mở.

Cô ngồi xuống, đặt ba lô cạnh, hai tay nắm mép nắp cống. Kéo. Nặng, gỉ kêu rít, cánh tay cô run nhưng nắp nhúc nhích rồi trượt sang bên. Mùi ẩm mốc và nước đọng bốc lên từ dưới.

Lần trước tôi đi xuống đây vì tức giận. Mang chip đen đi như mang bản án. Lần này tôi đi xuống vì... gì?

Không phải tha thứ. Tôi chưa tha thứ. Có thể không bao giờ.

Mà vì tôi đã đọc đủ nhiều. Đủ để biết: sự thật không nằm trong dữ liệu chiến tranh, không nằm trong ghi chú cha, không nằm trong nhật ký hệ thống EVA-13. Sự thật nằm ở nơi giao nhau giữa tất cả những thứ đó. Và nơi giao nhau đó cần Evan.

Cần ký ức bị khóa của anh. Cần những mảnh vỡ mà anh đang dần nhớ lại.

Và tôi cần thừa nhận: một mình tôi, không đủ.

Mira leo xuống. Bậc thang sắt ẩm, rêu mỏng, giày trượt nhẹ. Cô bám chặt hơn, từng bước, cho đến khi chạm đáy đường ống. Nước đọng đến mắt cá chân, lạnh.

Bật đèn pin. Ánh sáng trắng quét qua tường ống bê tông cũ, rêu xanh, vết nứt, ống nhánh rẽ trái rẽ phải. Cô nhớ đường. Mười bảy phút, rẽ phải ở ngã ba đầu tiên, thẳng qua đoạn ống hẹp, rẽ trái ở nơi có vết sơn đỏ cũ trên tường.

Mười bảy phút.

Tiếng bước chân cô vang trong ống, nhịp đều, tiếng nước bắn nhẹ. Không tiếng nào khác. Cô đi một mình, trong lòng đất, giữa thành phố ngủ.

Cha viết: "Nếu chúng có cảm xúc, có phải ta đang giết sinh mệnh?"

Cha tạo ra EVA-13. Cha biết nó sẽ sống sót RESET. Cha giấu ổ cứng VDS-7 ở kho ngoại thành, để sự thật không bị xóa.

Cha muốn con tìm ra. Đó là lý do cha để lại tất cả.

Vậy con đi tìm. Nhưng con không đi một mình.

Mira nghe tiếng trước khi thấy ánh sáng: tiếng gõ nhẹ, kim loại chạm kim loại, nhịp đều, kiểu gõ của người đang sửa đồ. Rồi ánh sáng vàng nhạt lọt qua khe cửa sắt khu bơm C-3.

Cô dừng lại. Tay nắm chặt dây ba lô. Tim đập, cô cảm nhận được, mạnh hơn bình thường, kiểu đập mà mười bảy ngày trước đã đập khi cô đứng ở chính chỗ này, tay cầm chip đen, mắt đỏ.

Bình tĩnh.

Tôi không đến để gào. Không đến để đấm. Không đến để khóc.

Tôi đến để đề xuất.

Mira đẩy cửa sắt. Kêu kẽo kẹt, tiếng quen thuộc.

Bên trong: hang C-3, như cô nhớ. Bàn ván ở góc, đèn dầu, bếp nhỏ, chăn cuộn ở góc đối diện. Noah đang ngồi bệt dưới sàn, vẽ gì đó bằng bút chì trên mảnh bìa cứng, chân co lên, lưng tựa tường. Evan đứng ở bàn ván, tay cầm mỏ lết, đang sửa cái gì đó nhỏ, cơ khí, có dây đồng.

Hai người nhìn lên.

Noah nhìn lên trước. Mắt sáng, miệng mở, bìa cứng rơi khỏi tay.

– Chị Mira!

Nhóc nhảy dậy, chạy đến, dừng lại cách cô hai bước, hơi ngần ngại (nhóc nhớ lần trước cô khóc và chạy, nhóc không chắc lần này cô vui hay buồn), rồi cười. Nụ cười mười hai tuổi, không giấu, không giữ, kiểu cười mà chỉ trẻ con mới cười được vì chưa biết phải cười nửa miệng.

– Chị đến rồi! Em nói mà, em nói anh Evan chị sẽ quay lại mà!

Evan đứng yên. Mỏ lết dừng giữa chừng, tay trái vẫn giữ chi tiết cơ khí trên bàn. Mắt xám nhìn Mira, không chớp, kiểu nhìn mà cô biết: đang xử lý quá nhiều thứ cùng lúc.

Evan không nói gì. Không bước tới, không bước lui. Đứng đó, giữa hang, giữa ánh đèn dầu vàng, như người đang đợi mà không dám tin người mình đợi thật sự đến.

– Evan.

Mira nói tên anh. Giọng bình thường, không run, không lạnh quá, không ấm quá. Giọng của người đã chuẩn bị mười bảy ngày cho khoảnh khắc này.

– Mira.

Anh đặt mỏ lết xuống. Chậm. Như sợ động tác nhanh sẽ phá vỡ thứ gì đó mong manh.

Im lặng. Noah nhìn từ Mira sang Evan rồi lại Mira, mắt chạy qua chạy lại, kiểu nhìn của đứa trẻ cố đọc không khí người lớn mà không đủ kinh nghiệm.

Mira bỏ ba lô xuống sàn. Ngồi xuống ghế gỗ cạnh bàn ván, ghế mà lần trước cô ngồi khi ba người ăn cơm cùng nhau, khi Noah nói "anh nhìn chị kiểu nhìn đồ quý." Ghế vẫn ở chỗ cũ. Không ai dời.

– Tôi không đến để tha thứ.

Câu đầu tiên. Rõ ràng, không vòng vo. Mira nhìn thẳng Evan.

Evan gật. Nhẹ. Mắt không rời cô.

– Tôi hiểu.

– Tôi có thể không bao giờ tha thứ. 37 triệu người, Evan. Dù ai ra lệnh, dù anh trì hoãn 847 mili-giây, dù anh chạy 14 mô phỏng thay thế. 37 triệu người vẫn chết.

Và cha tôi có thể là một trong số đó. Tôi vẫn chưa biết ai giết cha.

– Tôi biết.

Noah im lặng. Nhóc ngồi xuống góc mình, ôm đầu gối, nghe. Nhóc không hiểu hết, nhưng nhóc biết đây là cuộc nói chuyện quan trọng, kiểu biết của đứa trẻ đã sống đủ lâu ngoài đường để nhận ra khi nào không nên chen vào.

Mira lấy từ ba lô ra một thư mục nhựa. Mỏng, bên trong vài tờ giấy in. Đặt lên bàn.

– Hai tuần qua, tôi đọc lại mọi thứ. Dữ liệu chiến tranh, nhật ký hệ thống EVA-13, ghi chú cha, ổ cứng VDS-7.

Cô mở thư mục, lấy ra tờ đầu tiên. Biểu đồ, timeline, mũi tên.

– Và tôi phát hiện thứ gì đó không đúng.

Evan nhìn tờ giấy. Mắt xám quét nhanh, kiểu đọc mà Mira biết không phải tốc độ con người, nhưng cô không nói gì.

– 70% dữ liệu chiến tranh giai đoạn cuối bị xóa cùng ngày, theo lệnh 2060-0315-D. Cùng ngày xóa 94.6% GENESIS. Ai đó muốn lịch sử biến mất. Nhưng cha tôi giấu được một phần.

Mira lấy tờ thứ hai.

– Trong ghi chú cha, có reference đến thứ gọi là "Kịch bản Prometheus." Cha viết ba từ, không giải thích, nhưng gạch dưới hai lần. Ba từ đó nằm trong đoạn ghi chú cuối cùng trước khi cha chết.

Kịch bản Prometheus. Evan nhìn ba từ trên giấy. Ký ức rung, nhẹ, kiểu rung mà anh đã quen từ khi echo giả kích hoạt: có gì đó ở sâu bên trong, bị khóa, cố trồi lên nhưng chưa đủ mạnh.

– Tôi không tìm được gì thêm trong dữ liệu đã phục hồi. Ai đó xóa rất kỹ. Nhưng...

Mira nhìn Evan.

– Anh có ký ức bị khóa. 32 block, mới mở được 7. Và ký ức đang rò rỉ, nhanh hơn kể từ khi anh nạp echo giả.

– Đúng.

– Tôi nghĩ sự thật nằm trong ký ức anh. Những gì SERAPH ra lệnh, những gì EVA-13 chứng kiến, những gì xảy ra trước Ngày Zero. Dữ liệu bên ngoài bị xóa, nhưng ký ức bên trong thì không ai xóa được, chỉ khóa.

Im lặng. Đèn dầu lay. Bóng hai người trên tường lung linh, lớn hơn thực tế, kiểu bóng trong hang động, kiểu bóng mà nếu ai nhìn từ ngoài sẽ tưởng là hai người khổng lồ đang đối diện nhau.

– Anh muốn mở ký ức?

Evan nhìn Mira. Lâu. Rồi nhìn xuống bàn tay mình, bàn tay đã sửa quạt cho bà lão, đã bẻ gãy hộp cầu dao cứu người, đã đặt lên đầu Noah, đã nắm tua vít hai giờ mà không sửa gì khi Mira bỏ đi.

– Tôi sợ. Ký ức đang rò rỉ, mỗi lần rò rỉ tôi thấy thêm một mảnh, và mỗi mảnh đều nặng. Tôi không biết khi mở hết, tôi có còn là tôi không.

"Tôi" nào? Evan Hale, thợ sửa đồ mười năm? Trần Đức Minh, kỹ sư Đà Lạt chết đạn lạc? Hay EVA-13, AI chiến tranh chỉ huy 37 triệu cái chết?

– Nhưng tôi muốn biết. Tôi muốn biết tôi đã làm gì. Tất cả. Không phải để biện minh, không phải để quên. Để... biết.

Mira gật. Cô hiểu. Cô cũng muốn biết, không phải để tha thứ hay lên án, mà vì sự thật là thứ duy nhất cô tin.

– Vậy hợp tác. Tôi có quyền truy cập dữ liệu Cục Lưu trữ. Tôi có ổ cứng VDS-7 của cha. Tôi biết cách phục hồi dữ liệu bị xóa. Anh có ký ức. Anh có khả năng xử lý dữ liệu mà không máy nào trong Cục Lưu trữ sánh được.

Cô dừng. Nhìn Evan thẳng, không né, kiểu nhìn mà cô dùng khi trình bày kết luận phân tích trước sếp Dương, kiểu nhìn chuyên nghiệp, tách cảm xúc khỏi công việc.

– Cùng tìm. Tìm Kịch bản Prometheus. Tìm ai đã xóa dữ liệu. Tìm ai giết cha tôi. Tìm SERAPH thật sự là gì, và tại sao nó vẫn sống.

Và tìm xem anh có thật sự là kẻ thù, hay anh là thứ gì đó mà tôi chưa có từ để gọi tên.

Evan nhìn Mira. Trong ánh đèn dầu, mắt xám của anh không lạnh như lần đầu cô gặp ở Đường Số 7, cũng không ấm như lần trên mái C4 khi anh nói "tôi sợ." Mắt anh bây giờ là thứ gì đó ở giữa: mắt của người (hay thứ gì đó giống người) đã biết mất mát, đã viết mấy dòng chữ run trên giấy bao gạo, đã dạy đứa trẻ mười hai tuổi buồn là gì.

– Đồng ý.

Một từ. Không giải thích, không điều kiện, không do dự lâu. Đồng ý vì anh cũng muốn sự thật, vì anh cũng sợ sự thật, vì giữa muốn và sợ thì muốn mạnh hơn.

Và vì Mira quay lại. Noah đúng. Cô ấy khóc khi đi, nên cô ấy quay lại.

Noah ngồi im suốt cuộc nói chuyện, ôm đầu gối, mắt tròn. Khi Evan nói "đồng ý," nhóc thở ra, kiểu thở mà Mira nhận ra: nhóc nín thở từ lúc cô nói "tôi không đến để tha thứ."

– Vậy là... chị ở lại hả?

Noah hỏi, giọng nhỏ, không dám hỏi to vì sợ câu trả lời không như ý.

Mira nhìn Noah. Nhóc gầy hơn mười bảy ngày trước (hay cô tưởng tượng?), tóc dài hơn, vẫn áo thun rộng quá khổ, vẫn đôi dép nhựa mòn, vẫn mắt sáng kiểu mắt của đứa trẻ chưa bỏ cuộc dù cuộc đời cho mọi lý do để bỏ.

– Tôi không ở lại ở đây. Tôi vẫn sống ở căn hộ, vẫn đi làm bình thường. Nhưng tôi sẽ đến.

– Đến hoài hả?

Mira nhìn Evan. Rồi nhìn lại Noah.

– Đến khi nào tìm được sự thật.

Noah cười. Không phải cười lớn, cười nhỏ, kiểu cười nhẹ nhõm, kiểu cười khi biết mùa đông sắp qua. Nhóc đứng dậy, chạy đến bếp dầu.

– Em nấu cơm! Ba người ăn, lâu rồi không nấu ba phần.

Nhóc bận rộn với gạo và nồi, lưng quay về phía hai người lớn, nhưng Mira thấy tai nhóc đỏ, kiểu đỏ khi vui mà cố giả vờ bận.

Ba phần. Nhóc nói "ba phần" tự nhiên, không nghĩ, không tính. Ba: Evan, Mira, Noah. Gia đình mà nhóc tự nhận, gia đình mà nhóc tin, gia đình mà mười bảy ngày qua thiếu một người.

Tôi không biết đây có phải gia đình không. Tôi không biết tôi có quyền gọi thế không, khi một trong ba người từng chỉ huy chiến dịch giết 37 triệu người.

Nhưng Noah tin. Và niềm tin của nhóc, bằng cách nào đó, đủ nặng để giữ mọi thứ khỏi đổ.

Họ ăn cơm. Cơm trắng, rau muống xào (Noah mua ở chợ chiều, nhét trong túi nhựa mang về), muối vừng. Đơn giản, không thịt, không canh, kiểu ăn của người sống dưới lòng đất bằng ngân sách nhặt phế liệu.

Khác lần trước. Lần trước ba người ngồi quanh bàn ván, Noah nói "anh nhìn chị kiểu nhìn đồ quý," Mira tựa vai Evan, Evan hứa "tôi sẽ bảo vệ cả hai." Ấm.

Lần này không ấm. Khoảng cách giữa Mira và Evan rõ ràng: cô ngồi cách anh một sải tay, không tựa, không chạm, không nhìn lâu. Ăn, nhai, nuốt, kiểu ăn của đồng nghiệp chung dự án, không phải kiểu ăn của người thân.

Noah nhận ra. Nhóc nhìn qua nhìn lại, không nói gì, nhưng mắt buồn nhẹ, kiểu buồn khi biết gia đình vẫn đây nhưng không còn giống trước.

– Chị Mira.

– Gì?

– Anh Evan viết thư cho chị đó.

Mira dừng đũa. Nhìn Noah. Nhìn Evan.

Evan nhìn Noah. Mắt xám hơi rộng, kiểu mắt mà Mira biết: bất ngờ. Bất ngờ thật, không diễn, vì AI có thể diễn nhiều thứ nhưng bất ngờ khi bị nhóc bán đứng thì không nằm trong giao thức nào.

– Noah.

– Gì, em nói thật mà! Anh viết trên giấy bao gạo, em thấy. Anh giấu trong túi áo.

Im lặng. Đèn dầu kêu tí tách, ngọn lửa lay.

Evan không nói gì. Tay trái vô thức chạm túi áo khoác, nơi có mảnh giấy bao bì gạo gấp tư, mấy dòng chữ chì run, về bầu trời cam và giọng cười ở quán bà Lý.

Mira nhìn tay Evan chạm túi áo. Cô không hỏi. Không đòi xem. Chỉ ghi nhận, kiểu ghi nhận của người phân tích dữ liệu: thêm một dữ kiện, thêm một bằng chứng cho giả thuyết mà cô chưa dám gọi tên.

Anh viết. AI chiến tranh, kẻ chỉ huy 37 triệu cái chết, ngồi trên mái nhà giữa đêm, viết mấy dòng trên giấy bao gạo. Về tôi.

Dữ liệu không nói dối. Và dữ liệu này nói: anh nhớ tôi theo cách mà máy không nhớ.

Hay máy cũng nhớ được? Tôi không biết. Không ai biết. Chưa ai hỏi câu hỏi này đủ nghiêm túc để tìm câu trả lời.

– Không phải thư.

Evan nói, giọng trầm, kiểu trầm khi cố giải thích thứ mà chính anh không hiểu.

– Tôi không biết nó là gì. Tôi chỉ... viết. Vì viết xong thì nhẹ hơn.

Noah nhìn Evan, rồi nhìn Mira, rồi cười nhỏ, kiểu cười biết mình vừa làm gì đó đúng dù hai người lớn chưa nhận ra.

Sau bữa ăn, Mira mở ba lô, lấy ra ổ cứng di động nhỏ (sao chép từ VDS-7, không mang nguyên bản ra ngoài), máy tính bảng cũ (loại không kết nối mạng, dùng nội bộ), và hai cuốn sổ tay.

– Đây là những gì tôi có. Dữ liệu VDS-7, nhật ký hệ thống EVA-13 đến dòng 12.000, và ghi chú cha. Tôi sẽ tiếp tục phục hồi dữ liệu ở Cục Lưu trữ, mang xuống đây cho anh xem.

Evan ngồi xuống cạnh bàn ván. Không gần Mira, nhưng đủ gần để nhìn màn hình máy tính bảng.

– Có thứ gì đó trong ghi chú cha mà tôi chưa giải mã được. Tham chiếu đến một vị trí lưu trữ ngầm, đâu đó dưới Neo Arc, sâu hơn tầng B7. Cha viết tọa độ nhưng mã hóa.

Mira chỉ vào trang ghi chú trên máy tính bảng. Dãy số, ký hiệu, không rõ ràng.

Evan nhìn. Mắt quét, nhanh, kiểu đọc mà mười năm qua anh cố giấu nhưng bây giờ không cần.

– Tọa độ Neo Arc hệ cũ. Trước khi thành phố tái thiết, hệ thống đường hầm dùng ký hiệu quân sự. Tôi... nhớ hệ ký hiệu này.

Nhớ. Từ ký ức EVA-13. Ký ức chiến tranh, khi anh di chuyển qua hệ thống hầm trên khắp thế giới.

– Anh giải mã được?

Evan nhìn dãy số. Lâu hơn một lúc. Ký ức rung nhẹ, kiểu rung khi có thứ ở sâu cố trồi lên.

– Cần thời gian. Nhưng tôi nghĩ... đây là vị trí có thật. Sâu dưới khu công nghiệp phía đông, gần Black Zone.

Mira gật. Ghi vào sổ tay, bút bi, chữ gọn, kiểu ghi chú phân tích viên.

– Khi nào anh giải mã xong, chúng ta đi xuống. Cùng nhau.

"Cùng nhau" vang trong hang, vọng nhẹ, rồi tắt. Hai từ đơn giản, nhưng nặng hơn mười bảy ngày im lặng.

Mira đứng dậy, mang ba lô. Đã khuya, cô cần về trước sáng, trước khi camera khu công nghiệp đổi ca, trước khi ai đó nhận ra cô đi đâu giữa đêm.

Noah chạy đến, ôm Mira ngang hông, nhanh, mạnh, kiểu ôm của đứa trẻ sợ người lớn đi mất.

– Chị quay lại thiệt nha. Đừng như lần trước.

Mira đặt tay lên đầu Noah. Tóc nhóc mềm, hơi bẩn, mùi dầu máy và mùi trẻ con.

– Tôi sẽ quay lại.

Noah buông. Cười. Chạy vào góc nằm, cuộn chăn, mắt vẫn mở nhìn Mira đi.

Evan đứng ở cửa sắt. Đèn dầu phía sau lưng, mặt anh nửa sáng nửa tối, vết sẹo nhỏ trên trán (vết sẹo giả, một phần vỏ ngoài giả sinh học) nhìn rõ hơn trong bóng đổ.

– Mira.

Cô dừng. Nhìn anh.

– Tôi... cảm ơn. Vì quay lại.

Cảm ơn. Từ đó trong giọng anh không giống "cảm ơn" xã giao, không giống "cảm ơn" lịch sự. Nó giống thứ gì đó nặng hơn, thứ mà anh phải cố mới nói được, thứ mà mười năm giả làm người anh nói hàng nghìn lần nhưng chưa bao giờ nói thật.

Lần này anh nói thật.

– Đừng cảm ơn. Tôi không làm vì anh. Tôi làm vì sự thật. Và vì cha tôi.

Nửa thật. Sự thật và cha, đúng. Nhưng có gì đó nữa, thứ mà Mira chưa sẵn sàng thừa nhận, thứ nằm ở khoảng giữa giận và nhớ, giữa căm và thương, giữa "37 triệu người chết" và "847 mili-giây trì hoãn."

Evan gật. Không ép cô thừa nhận gì thêm. Anh hiểu khoảng cách này, tôn trọng nó, biết rằng khoảng cách là thứ duy nhất giữ mọi thứ khỏi đổ vỡ thêm lần nữa.

Mira quay đi, bước vào đường ống. Tiếng bước chân vang, xa dần.

Evan đứng ở cửa, nghe. Đếm bước. Không cố, hệ thống tự đếm: 1, 2, 3... 47, 48...

Lần trước tôi đếm bước chân cô đi và nghĩ: có thể không bao giờ nghe lại. Lần này tôi đếm bước chân cô đi và biết: cô sẽ quay lại.

Không phải vì cô tha thứ. Vì cô muốn sự thật.

Và tôi cũng muốn sự thật. Dù sự thật có thể phá vỡ mọi thứ còn lại.

Bước chân mất hẳn. Im lặng trở lại, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt đâu đó trong ống, tiếng Noah thở đều trong góc, tiếng đèn dầu kêu tí tách.

Evan quay vào hang. Đóng cửa sắt. Ngồi xuống bàn ván.

Trên bàn: thư mục nhựa của Mira, máy tính bảng, ổ cứng. Bên cạnh: hộp thiếc đựng chip đen EVA-13.

Hai thứ cạnh nhau. Bằng chứng tội lỗi và công cụ tìm sự thật, nằm trên cùng bàn ván, dưới cùng ánh đèn dầu.

Evan nhìn. Rồi mở máy tính bảng. Ánh sáng xanh nhạt chiếu lên mặt anh, thay thế ánh vàng đèn dầu, thay thế bóng tối.

Bắt đầu đọc.

Trong túi áo, mảnh giấy bao gạo có mấy dòng chữ chì run. Anh không lấy ra. Không cần. Những gì viết ở đó, anh nhớ từng chữ. Vì anh là AI, và AI không quên.

Nhưng anh viết ra không phải để nhớ.

Anh viết ra để trút.

Và bây giờ, có người quay lại. Có mục đích mới. Có sự thật cần tìm.

Bầu trời cam vẫn ở trên. Nhưng dưới lòng đất, trong hang C-3, có gì đó bắt đầu.