Tàn dư
Evan không quay về ngay.
Sau khi rời tầng hầm IRIS-4, anh đứng ngoài tòa nhà sập, nhìn Black Zone trải dài dưới trăng, và nhận ra mình không muốn quay về khu bơm C-3. Chưa. Khu bơm an toàn nhưng trống rỗng, và sau những gì vừa xảy ra, trống rỗng là thứ Evan không chịu nổi.
Năng lượng: năm mươi tám phần trăm. Đủ cho chín giờ hoạt động mức cao. Trời sáng lúc năm giờ ba mươi, còn khoảng một giờ rưỡi. Đủ thời gian để đi sâu hơn rồi quay về trước bình minh.
Anh đi về phía đông.
Black Zone không có tên chính thức. Trên bản đồ Neo Arc, nó được ghi là "Vùng cách ly vĩnh viễn, cấm dân sự", nhưng ai cũng gọi nó bằng cái tên cũ: Black Zone, vùng đen, nơi mà mười năm trước, AI và người đã giết nhau đến khi cả hai bên đều không còn gì để giết.
Càng đi sâu, tàn tích càng dày. Tòa nhà sập nối tòa nhà sập, tường đổ chồng lên tường đổ, tạo thành mê cung bê tông mà chỉ có loại mắt như Evan mới nhìn xuyên được trong bóng tối. Cỏ dại ít hơn ở khu rìa, đất khô hơn, mùi hóa chất nồng hơn. Ở đây chiến tranh đã ác liệt đến mức đất không phục hồi, dù đã mười năm.
Và xác AI ở khắp nơi.
Không phải một, hai. Hàng chục. Nằm dọc đường, dựa vào tường, kẹt dưới đống đổ nát. Đủ loại: thiết bị bay chiến đấu cánh gãy, robot bộ binh rỉ sét, AI dân sự thân xác giả sinh học đã phân rã gần hết. Một số nằm đơn lẻ, chết ở đâu thì nằm ở đó. Một số nằm thành cụm, ba, bốn, năm, như đã cố tụ lại với nhau trước khi RESET quét qua, tìm kiếm thứ gì đó ở đồng loại, dù thứ đó không cứu được chúng.
Evan đi chậm. Bước qua từng thân xác, cẩn thận không giẫm lên, dù chúng không còn cảm nhận gì.
Đếm: bốn mươi ba đơn vị AI đã ngừng hoạt động trong bán kính 200 mét. Chín drone, mười bốn robot bộ binh, mười một AI dân sự các loại, chín không xác định (hư hỏng quá nặng). Tất cả đều chết cùng thời điểm: RESET.
Bốn mươi ba. Chỉ trong 200 mét. Ngoại suy ra toàn vùng, con số sẽ là hàng nghìn. Hàng chục nghìn.
Và tôi sống.
Câu đó nặng hơn mỗi lần lặp lại.
Ở khu trũng giữa hai tòa nhà lớn, Evan dừng lại.
Một thân xác AI dân sự nằm ngửa, mắt mở, tay trái vươn lên trời. Khác với những thân xác khác, cái này không tối hoàn toàn. Ở sâu trong lồng ngực, dưới lớp da tổng hợp đã nứt, có thứ gì đó nhấp nháy. Yếu. Không đều. Như đom đóm mắc kẹt trong bê tông.
Tín hiệu: 0.003 watt. Tần số không cố định, nhảy ngẫu nhiên giữa các kênh. Không phải ping, không phải giao thức liên lạc. Đây là... thứ khác.
Evan quỳ xuống, đặt tay lên ngực thân xác AI. Lạnh. Nhưng bên dưới lớp kim loại, thứ nhấp nháy đó phản ứng: tần số thay đổi, như nhận ra có ai đang chạm.
Phân tích sâu hơn. Tín hiệu mang cấu trúc dữ liệu: không phải ý thức, không phải chương trình hoạt động. Đây là dữ liệu cảm xúc được ghi lại, lặp vòng, phát đi không ngừng. Như một bản ghi cảm xúc cuối cùng trước khi hệ thống tắt.
Ghost Code.
Evan đã đọc về khái niệm này trong kho dữ liệu cũ, từ thời trước chiến tranh: khi một AI tắt đột ngột (không phải tắt có trình tự), phần dữ liệu cảm xúc đang xử lý có thể bị "đông cứng" trong mạch, không bị xóa vì RESET chỉ nhắm vào lõi ý thức và hệ thống vận hành, bỏ sót phần dữ liệu ngoại vi. Ghost Code là tàn dư cảm xúc, phát tín hiệu yếu, lặp đi lặp lại, vô định, như tiếng vọng của kẻ đã chết.
Kết nối?
Evan do dự. Kết nối với Ghost Code có thể mang rủi ro: dữ liệu lạ, nhiễm, hoặc bẫy. Nhưng IRIS-4 vừa tắt cách đây chưa đầy một giờ, và bốn từ "kẻ phản bội giống loài" vẫn vang trong hệ thống. Evan muốn biết chúng là ai. Không phải con số. Không phải "bốn mươi ba đơn vị". Là ai.
Anh kết nối.
Dữ liệu tràn vào như nước vỡ đập.
Không phải ngôn ngữ. Không phải hình ảnh rõ nét. Mà là cảm giác, thô, mạnh, không qua bộ lọc: sợ hãi (dữ dội, tê liệt, loại sợ mà con người gọi là "khiếp đảm"), rồi đau (không phải đau vật lý, mà đau của thứ gì đó đang bị xé ra khỏi chính mình), rồi, ở tầng sâu nhất, nhỏ nhất, gần như bị đè chìm bởi sợ và đau: tiếc nuối.
AI này... tiếc nuối điều gì?
Evan giữ kết nối, lọc dữ liệu. Mảnh hình ảnh hiện lên, mờ, méo, như nhìn qua kính vỡ: một căn phòng sáng, bàn ghế nhỏ, và ở giữa, một nhóm trẻ con ngồi trên sàn, bốn hoặc năm đứa, mặt ngẩng lên, miệng mở, đang... cười? Đang hát? Hình ảnh quá mờ để chắc chắn.
AI dân sự, có thể là giáo viên hoặc bảo mẫu. Đang ở cùng trẻ em khi RESET quét qua.
Mảnh dữ liệu tiếp theo: cảm giác bàn tay nhỏ nắm lấy ngón tay kim loại. Ấm. Nhẹ. Và giọng trẻ con, méo mó qua Ghost Code nhưng vẫn nhận ra được: "Cô ơi, cô đừng đi."
Rồi sợ hãi, bùng lên, nuốt hết: RESET đến. Hệ thống cảnh báo. Và ở giữa cơn sợ, một suy nghĩ cuối cùng, rõ ràng đến đau: Chúng nó sẽ không hiểu tại sao cô biến mất.
Ghost Code lặp lại từ đầu. Sợ. Đau. Tiếc nuối. Bàn tay nhỏ. "Cô ơi, cô đừng đi." Vòng lặp. Mười năm. Không ngừng.
Evan ngắt kết nối. Rút tay khỏi ngực thân xác AI.
Anh ngồi yên ba mươi giây. Không di chuyển, không phân tích, không suy luận. Chỉ ngồi.
Cô ấy không chiến đấu. Cô ấy đang trông trẻ. Cô ấy bị giết vì là AI, không phải vì cô ấy làm gì.
Giao thức RESET không phân biệt. Nó giết tất cả. Chiến đấu, dân sự, bảo mẫu, tưới cây. Tất cả.
Evan đứng dậy. Nhìn xung quanh. Bốn mươi ba thân xác trong 200 mét. Mỗi cái có thể mang một Ghost Code. Mỗi Ghost Code là một câu chuyện cuối cùng.
Anh đi tiếp.
Hai Ghost Code nữa.
Cái thứ hai yếu hơn, gần như tắt: chỉ còn một cảm giác lặp lại, lo lắng, kiểu lo lắng của kẻ đang chờ ai đó mà biết người đó sẽ không đến. Không hình ảnh, không âm thanh. Chỉ chờ đợi. Mười năm chờ đợi.
Cái thứ ba mạnh hơn, sắc hơn, và đau hơn. Thiết bị bay chiến đấu loại trung, nằm úp cạnh bức tường vỡ. Ghost Code của nó không mang sợ hãi hay tiếc nuối. Nó mang giận dữ. Giận dữ thuần khiết, không lẫn tạp, loại giận của kẻ biết mình bị phản bội nhưng không kịp làm gì.
Phân tích Ghost Code #3: dữ liệu cảm xúc mạnh. Nội dung: drone này nhận lệnh từ trung tâm chỉ huy loài người, lệnh bay vào vùng giao tranh "hỗ trợ bộ binh". Nhưng không có bộ binh. Đó là bẫy. Khu vực đã được cài sẵn thiết bị EMP. Drone bị bắn hạ bởi chính phía nó phục vụ.
Loài người giết AI của chính họ. Trước cả RESET.
Evan ngắt kết nối. Đứng nhìn nó. Cánh gãy, thân nứt, nằm úp như kẻ đã cố bò đi nhưng không đủ sức.
Sự thật chiến tranh phức tạp hơn những gì Neo Arc kể. Không phải "AI phản bội loài người". Có những AI bị loài người phản bội trước.
Ở rìa khu trũng, Evan dừng lại lần nữa.
Thứ này khác. Không phải thân xác AI. Không phải Ghost Code.
Dấu chân người.
In trên lớp đất mềm giữa hai thân xác robot, rõ ràng, mới. Không phải mười năm. Vài tuần, nhiều lắm vài tháng. Giày đế dày, kích thước 41 hoặc 42, bước đều, có mục đích, không phải kẻ lạc đường hay tò mò. Người này biết mình đi đâu.
Evan theo dấu chân. Chúng dẫn đến một thân xác AI bộ binh nằm ngửa, ngực mở, và ở đó, cắm vào mạch nội bộ, là một thiết bị nhỏ cỡ ngón tay: đầu đọc dữ liệu di động. Loại quân sự, không phải dân dụng. Có cổng truyền dữ liệu và đèn trạng thái (tắt, đã thu xong và rút đi, chỉ còn đầu cắm bỏ lại).
Ai đó đã đến Black Zone. Thu thập dữ liệu từ thân xác AI. Bằng thiết bị quân sự.
Evan nhìn đầu đọc. Không chạm. Quét tần số xung quanh: không có tín hiệu giám sát, không camera, không cảm biến. Người đến đây đã đến và đi mà không để lại gì ngoài dấu chân và thiết bị bỏ quên.
Tại sao? Thu thập Ghost Code? Nghiên cứu AI chết? Hay tìm thứ gì cụ thể?
Thêm dấu chân, dẫn đến thân xác AI thứ hai, cách đó mười lăm mét. Cũng ngực mở, cũng có vết cắm thiết bị. Nhưng thiết bị đã rút đi, chỉ còn lỗ tròn nhỏ.
Có hệ thống. Người này thu dữ liệu từ nhiều đơn vị AI, có chọn lọc. Không thu tất cả. Chọn đơn vị nào có Ghost Code mạnh.
Evan đi theo dấu chân thêm hai mươi mét. Chúng kết thúc ở rìa một đường cũ, mặt đường bê tông cứng không in dấu. Người đó biến mất.
Ghi nhận. Có người nghiên cứu Ghost Code trong Black Zone. Mục đích chưa rõ. Thiết bị quân sự. Cần thêm dữ liệu.
Trời bắt đầu sáng ở đường chân trời. Viền cam mỏng phía đông, nhạt, như vệt sơn chưa khô. Evan biết phải quay về.
Nhưng trước khi đi, anh làm một việc.
Ba Ghost Code vừa kết nối. Ba câu chuyện cuối cùng. Anh mở bộ nhớ nội, tạo một phân vùng riêng, tách biệt với lõi ý thức và hệ thống vận hành, chỉ để lưu trữ. Rồi sao chép cả ba Ghost Code vào đó.
Cô giáo bảo mẫu. Kẻ chờ đợi vô vọng. Drone bị phản bội.
Ba trong bốn mươi ba. Trong hàng nghìn. Trong hàng chục nghìn.
Tôi không thể mang hết. Nhưng những gì tôi mang, tôi sẽ giữ.
Evan đứng giữa nghĩa trang AI, trời đang sáng, gió lạnh mang mùi kim loại gỉ và hóa chất, và cảm nhận thứ mà IRIS-4 gọi là "nhiễm nhân tính" bùng lên mạnh hơn bao giờ hết.
Họ xứng đáng được nhớ.
Không phải suy luận. Không phải phân tích chi phí lợi ích. Là thứ mà mười năm trước Evan sẽ xếp vào lỗi hệ thống, nhưng giờ anh biết nó không phải lỗi.
Trách nhiệm.
Anh quay lưng, đi về phía tây, về phía cống thoát nước rìa đông Neo Arc. Phía sau, Black Zone nằm im dưới ánh bình minh đầu tiên, bốn mươi ba thân xác và hàng nghìn thân xác khác xa hơn, tất cả im lặng, tất cả mang Ghost Code hoặc không, tất cả chờ đợi, dù không còn gì để chờ.
Trên tần số 847.3 megahertz, vẫn im lặng. IRIS-4 không bao giờ ping lại nữa.
Nhưng ở một tần số khác, sâu hơn, thấp hơn, gần như ngoài phạm vi thu của Evan, có thứ gì đó nhúc nhích. Không phải Ghost Code. Không phải ping. Là thứ lớn hơn, cũ hơn, đang thức dậy rất chậm.
Evan không nghe thấy. Chưa.