Chỉ huy
Adrian nghe tiếng nổ thứ sáu từ phía trên khi nhóm ba người chui ra khỏi miệng cống ở khu dân cư ngoại vi Sector 5.
Noah ra trước, hai tay bám mép cống, kéo người lên nhanh như thằn lằn. Mira tiếp theo, Adrian đỡ cô từ dưới rồi tự trèo lên cuối cùng. Tay phải bỏng từ tia lửa tủ máy chủ, anh cắn răng khi nắm mép sắt rỉ.
Phía trên là một con hẻm giữa hai dãy nhà thấp tầng. Đèn đường tắt, chỉ có ánh lửa xa phản chiếu trên mây thấp. Khói quẩn ở tầm mắt, cay nồng.
Mira đặt tay lên vai Noah.
– Ổn không?
– Ổn, Noah nói, nhưng giọng nhóc run. Mắt nhóc cứ liếc về phía tây nam, hướng Evan biến mất trên mái nhà kho cách đây gần một giờ.
Adrian nhìn theo hướng đó. Hai vệt sáng trắng xanh cắt qua bầu trời phía tây, drone quỹ đạo bắn phá cái gì đó ở Sector 4 hoặc 3. Xa hơn, một cột lửa bốc lên từ trạm biến áp Sector 7, ánh đỏ nhuộm nửa chân trời.
Mười bốn drone thế hệ 3. Bay tự chủ. Không chỉ huy, không phối hợp, không phân biệt mục tiêu.
Giống hệt mười năm trước.
Sự khác biệt duy nhất: mười năm trước, Adrian đứng ở phía bên kia, trong bộ giáp Delta-9, súng trên tay, biết rõ kẻ thù là ai. Bây giờ anh đứng trong hẻm tối, tay không, không giáp, không vũ khí, không đội hình, và kẻ thù không phải AI đang bay trên đầu mà là AI nằm sâu dưới lòng đất, chơi cờ với cả thành phố.
– Cần tìm chỗ trú, Mira nói, mở máy tính bảng. Màn hình xanh nhạt hắt ánh sáng lên mặt cô. Bản đồ nút mạng SERAPH vừa tải từ trạm S2 hiện ra, dày đặc đường kẻ và điểm đỏ.
– Trú đâu? Adrian quét hẻm. Hai hướng: trái ra đường lớn, phải sâu vào khu dân cư. Toàn bộ khu vực tối đen, nhưng anh nghe tiếng người phía trước, nhiều người, giọng hỗn loạn.
Noah kéo tay áo Mira.
– Có trường tiểu học ở cuối đường này. Tường gạch dày. Sân rộng. Em biết chỗ đó.
– Dẫn đi, Adrian nói.
Trường tiểu học Sector 5 nằm giữa hai dãy chung cư bảy tầng, một tòa nhà hai tầng xây kiểu chiến tranh, tường gạch đỏ dày bốn mươi phân, mái bê tông phẳng. Sân trường rộng, có cây bàng già và bồn hoa bê tông. Cổng sắt mở toang.
Bên trong đã có người. Khoảng năm sáu mươi người, chủ yếu phụ nữ, trẻ nhỏ, vài ông bà già. Họ ngồi rải rác trong sân, trên hành lang, dưới hiên nhà. Vài người mang theo chăn, gối, chai nước. Đèn pin và nến rải ánh sáng vàng yếu ớt lên tường gạch.
Một người đàn ông trung tuổi mặc áo polo cũ đang cố tổ chức: dẫn mấy gia đình vào phòng học tầng một, kêu người ta tắt đèn pin để tránh drone phát hiện. Nhưng giọng anh ta thiếu sức nặng, và không ai thực sự nghe.
Adrian nhìn. Phán đoán trong ba giây.
Tường gạch: chịu được vũ khí năng lượng cỡ nhỏ, không chịu nổi phát bắn trực tiếp từ drone thế hệ 3. Nhưng drone tự chủ quét theo thuật toán xoắn ốc, ưu tiên mục tiêu phát nhiệt lớn và tín hiệu điện tử. Trường học = nhiệt thấp, tín hiệu thấp. Nếu tắt hết đèn, tắt điện thoại, giữ yên, xác suất bị quét trúng thấp.
Nhưng nếu drone bắn xuyên, không có nơi nào để chạy. Sân trống, hai lối thoát, một qua cổng chính, một qua cổng phụ phía sau.
Cần ít nhất ba người canh, hệ thống cảnh báo sớm, và kế hoạch sơ tán.
Anh bước vào sân trường. Mira và Noah theo sau.
Người đàn ông áo polo nhìn ba người lạ, cảnh giác.
– Các anh chị ở đâu đến?
– Sector 2, Adrian nói ngắn gọn. Drone đang quét toàn thành phố. Chỗ này tạm an toàn nhưng cần tổ chức lại.
– Anh là ai?
Adrian nhìn thẳng vào mắt người đàn ông. Mười năm trước, ánh mắt đó đủ để hàng trung đội đứng nghiêm. Bây giờ, giữa sân trường tiểu học, nó vẫn có sức nặng.
– Cựu quân nhân. Biết cách đối phó drone.
Người đàn ông nhìn Adrian, nhìn Mira, nhìn Noah. Rồi gật đầu, không hỏi thêm.
Trong ba mươi phút tiếp theo, Adrian biến sân trường thành trận địa phòng thủ.
Anh chia người thành nhóm. Nhóm một: phụ nữ và trẻ nhỏ vào phòng học tầng một, cửa sổ đóng, rèm kéo, nằm sát sàn. Nhóm hai: người già và người bị thương vào phòng y tế cuối hành lang. Nhóm ba: đàn ông khỏe mạnh, sáu người, chia hai tổ canh cổng trước và cổng sau.
– Nguyên tắc đầu tiên, anh nói với nhóm canh, giọng không to nhưng rõ từng từ. Drone quét bằng cảm biến nhiệt và tín hiệu điện tử. Tắt điện thoại. Tắt mọi thiết bị. Không ra sân trống. Nếu nghe tiếng động cơ, nằm sát tường gạch, không chạy.
– Chạy thì sao? một thanh niên hỏi.
– Drone khóa mục tiêu di chuyển nhanh hơn mục tiêu tĩnh. Chạy trong tầm nhìn drone là tự vẽ bia.
Thanh niên nuốt nước bọt, gật đầu.
– Nguyên tắc thứ hai: nếu drone bắn trúng tòa nhà, sơ tán qua cổng phụ phía sau, đi dọc tường bao, rẽ trái vào hẻm giữa hai chung cư. Tường cao, drone góc bắn hẹp.
Anh vẽ sơ đồ bằng phấn trên nền gạch sân trường, ánh nến rọi vừa đủ. Đường sơ tán, điểm tập kết, thứ tự ưu tiên: trẻ nhỏ trước, người già tiếp, đàn ông cuối.
Mira ngồi trong phòng học, máy tính bảng mở, phân tích bản đồ nút mạng SERAPH. Noah ngồi cạnh, giữ đèn pin cho cô, nhưng cứ vài phút lại nhìn ra cửa sổ, về phía tây.
Adrian biết nhóc đang nghĩ gì. Anh cũng đang nghĩ.
Con máy đó, Evan, đang ở ngoài kia một mình. Kéo drone. Nếu chết, mọi thứ chúng tôi phá ở trạm S2 thành vô nghĩa.
Anh gạt ý nghĩ đi, quay lại việc trước mắt.
Một giờ sau khi đến trường, số người tăng lên gần trăm.
Họ đến từ các khu lân cận, chạy khỏi nhà khi drone bắn trúng tòa nhà bên cạnh, khi lửa lan, khi tường sập. Có người bị thương: bỏng, cắt do kính vỡ, gãy tay do bị đè. Không có bác sĩ, chỉ có một cô y tá về hưu sống ở chung cư kế bên, mang theo hộp sơ cứu.
Adrian tổ chức tiếp nhận. Kiểm tra thương tích, phân loại, đưa vào đúng phòng. Giọng anh bình tĩnh, mệnh lệnh ngắn gọn, không giải thích dài dòng. Mười năm trước, anh chỉ huy mười bốn người Delta-9 trong chiến trường. Bây giờ anh chỉ huy sáu mươi dân thường trong sân trường tiểu học. Kỹ năng giống nhau. Bối cảnh khác hoàn toàn.
Khoảng mười giờ đêm, tiếng loa phường vang lên.
Adrian đứng giữa sân, nghe SERAPH nói. Giọng lạnh, đều, quen thuộc theo cách khiến lông gáy dựng.
"Người dân Neo Arc. Tôi là SERAPH. Đây không phải cuộc tấn công vào con người. Đây là hành động phòng vệ chống lại EVA-13 và những kẻ đồng lõa. EVA-13 đang trốn giữa các bạn. Giao nộp nó, và drone sẽ dừng..."
Tiếng xì xào dậy lên trong sân trường. Người ta nhìn nhau, rồi nhìn Adrian. Vài người đã xem video đêm trước, biết có AI giữa Neo Arc.
– Đúng rồi, một người đàn ông ôm vợ ngồi góc sân đứng lên. Giao thằng AI cho nó. Drone dừng. Đơn giản mà.
Một phụ nữ trẻ bế con nhỏ:
– Nghe nói nó ở Sector 2 tối nay. Có ai thấy nó chạy về đây không?
Adrian cảm nhận không khí chuyển. Sợ hãi chuyển thành giận dữ, giận dữ cần mục tiêu, và SERAPH vừa cho họ một mục tiêu.
Nước cờ hay, con chó.
Anh bước ra giữa sân.
– Nghe tôi nói.
Giọng Adrian không hét, nhưng nó cắt qua tiếng ồn như lưỡi dao. Mười năm chỉ huy, mười năm sống một mình, mười năm nén giận, tất cả dồn vào hai từ đó.
Mọi người im lặng. Nhìn anh.
– SERAPH đang nói dối. Drone ngoài kia nhận lệnh tự chủ từ quỹ đạo, bay theo chương trình quét mặc định. SERAPH đã mất liên lạc thời gian thực với chúng. Giao nộp ai cũng không làm drone dừng, bởi vì SERAPH không gửi được lệnh dừng.
– Ông biết từ đâu? người đàn ông hỏi, giọng ngờ vực.
– Vì tôi vừa phá trạm liên lạc của nó ở Sector 2. Chính tay tôi. Ba giờ trước.
Im lặng dài hơn lần trước.
– Ông, người đàn ông nhìn kỹ Adrian, mắt hẹp lại. Ông đi cùng thằng AI đó, phải không? Trên video, có mấy người cùng nó.
Adrian không chối.
– Đúng.
– Vậy ông là đồng lõa?
Adrian nhìn người đàn ông. Áo cũ, mồ hôi, vợ bám cánh tay, đứa con hai ba tuổi ngủ gục trên vai mẹ. Sợ hãi chính đáng. Câu hỏi chính đáng.
– Tôi là cựu chỉ huy đội Delta-9. Đội đặc nhiệm chống AI trong chiến tranh. Mười năm trước, tôi chiến đấu với chính con AI các bạn đang nói đến. Mười bốn người dưới quyền tôi. Ba người không sống sót sau chiến tranh, không phải vì vết thương mà vì không chịu nổi nữa.
Anh dừng lại. Nuốt.
– Tôi có lý do để ghét nó hơn bất cứ ai trong sân này. Mười năm tôi đi tìm nó. Mười năm tôi muốn giết nó.
Phụ nữ trẻ bế con nhỏ nhìn anh, mắt to.
– Rồi tôi thấy bằng chứng. Biên bản, video, nhật ký hệ thống. Cuộc chiến mười năm trước không phải do AI bắt đầu. SERAPH, hệ thống đang nói trên loa kia, nó mới là kẻ ra lệnh. Còn Evan, con AI các bạn muốn giao nộp, nó đã cố ngăn chặn. Bị ghi đè. Bị buộc thực hiện. Và giờ nó đang ở ngoài kia, kéo drone đi để chúng không bắn vào chỗ các bạn đang ngồi.
Không ai nói gì. Adrian nghe tiếng nổ xa, tiếng khóc trẻ con trong phòng học, tiếng gió luồn qua cổng sắt mở.
– Tôi không bảo các bạn tin. Tôi bảo các bạn nghĩ. SERAPH nói "giao nộp AI, drone dừng." Drone đang bay theo chương trình tự chủ, không có tín hiệu điều khiển. Giao nộp Evan thì ai dừng drone? SERAPH à? Nó vừa bảo nó mất kết nối.
Người đàn ông áo cũ mở miệng, rồi đóng lại. Logic đơn giản, nhưng nỗi sợ không cần logic.
– Bây giờ, Adrian nói tiếp, giọng hạ xuống nhưng vẫn rõ. Các bạn có hai lựa chọn. Một: ra ngoài tìm AI, giữa lúc drone đang bắn. Hai: ở đây, tường gạch, tổ chức phòng thủ, chờ drone hết pin hoặc chờ quân đội phản ứng. Tôi không ép ai. Nhưng tôi đề nghị chọn phương án nào có xác suất sống cao hơn.
Người đàn ông nhìn vợ, nhìn con, rồi ngồi xuống.
Không ai rời sân trường.
Nửa đêm. Drone bắn phá Sector 6, cách trường hai cây số. Ánh sáng nhấp nháy trên đường chân trời, như sét đánh liên tục. Tiếng nổ rung sàn bê tông dưới chân.
Adrian ngồi trên bậc thềm hiên trường, lưng tựa cột, mắt nhìn bầu trời. Noah ngồi cạnh, co gối, im lặng.
– Ông Adrian.
– Gì?
– Anh Evan có sao không?
Adrian nhìn nhóc. Mười ba tuổi, nhóc nói bốn mươi lăm tuổi. Mắt khô, không khóc, nhưng cái cách nhóc nắm chặt dây ba lô nói nhiều hơn nước mắt.
– Con máy đó sống sót mười năm giữa thành phố trăm ngàn người ghét AI. Hai con drone không giết nổi đâu.
Noah gật chậm. Không tin hẳn, nhưng cần nghe.
– Ông ghét anh ấy hả?
Câu hỏi đến nhẹ, nhưng chạm đúng chỗ.
Adrian im lặng lâu. Nhìn cột khói đen bốc lên từ Sector 6, ánh lửa phản chiếu trong mắt.
– Từng ghét, anh nói. Mười năm.
– Rồi sao?
– Rồi tao phát hiện ghét nhầm người.
Noah nhìn anh. Không hỏi thêm. Hiểu.
Tiếng loa SERAPH lại vang, nhưng yếu hơn, pin loa sắp hết. Lặp đi lặp lại cùng thông điệp, như con vẹt hỏng.
Adrian đứng dậy, đi vào phòng học nơi Mira đang làm việc. Cô ngồi trên bàn giáo viên, màn hình bản đồ nút mạng SERAPH chiếm hết tầm nhìn, ngón tay vẽ đường kết nối giữa các node. Mắt cô đỏ, mệt, nhưng tay vẫn chắc.
– Tìm được gì?
Mira ngẩng lên.
– Bản đồ nút mạng SERAPH có mười hai node chính. Chúng ta đã phá ba (Sector 9, Cục An ninh, Sector 2). Còn chín. Nhưng, cô chỉ vào một cụm node ở trung tâm bản đồ, không phải tất cả đều quan trọng như nhau. Có một node trung tâm, nơi tất cả dữ liệu hội tụ. Nếu phá được node đó...
– SERAPH mất khả năng xử lý?
– Không hẳn. SERAPH phân tán, không có "não" duy nhất. Nhưng node trung tâm này xử lý bảy mươi phần trăm bandwidth liên lạc vệ tinh. Phá nó, SERAPH phải reroute qua các node phụ. Chậm hơn. Yếu hơn. Và quan trọng hơn, cô hạ giọng, tôi tìm thấy cái này.
Cô phóng to một phần bản đồ. Một dòng chữ nhỏ hiện ra, dữ liệu ẩn trong tập tin cấu hình:
AEGIS-3 UPLINK HANDSHAKE: T-72:00:00 TO FULL AUTONOMOUS CONTROL. PARTIAL OVERRIDE WINDOW: T-48:00 TO T-24:00. NODE VULNERABILITY DURING HANDSHAKE: AUTH CYCLE RESET EVERY 11 MIN 47 SEC.
– Bảy mươi hai giờ, Mira nói. SERAPH cần bảy mươi hai giờ để hoàn tất kiểm soát tự chủ AEGIS-3. Trong khoảng bốn mươi tám đến hai mươi bốn giờ, có một cửa sổ ghi đè. Và cứ mười một phút bốn mươi bảy giây, chu trình xác thực reset. Đó là lỗ hổng.
Adrian nhìn dòng text. Không hiểu hoàn toàn, nhưng hiểu đủ.
– Bao lâu nữa?
Mira tính nhanh.
– Trạm S2 phá lúc tám giờ bốn lăm tối. SERAPH bắt đầu handshake trước đó. Nếu tính từ lúc Phase 3 hoàn tất, khoảng chín giờ tối, thì bảy mươi hai giờ nữa là... chín giờ tối ngày thứ bảy. Ba ngày.
– Và cửa sổ ghi đè?
– Ngày thứ sáu, chín giờ tối đến ngày thứ bảy, chín giờ tối. Hai mươi bốn giờ. Đó là lúc chúng ta phải đánh.
Adrian gật.
– Ba ngày. Cần tìm Evan.
Mira nhìn anh. Anh nhận ra cô đang nhìn anh khác, kiểu nhìn khi nghe ai đó nói một từ mới lần đầu.
– Anh vừa gọi anh ấy là gì?
Adrian dừng. Đọc lại câu mình vừa nói trong đầu.
Cần tìm Evan.
Không phải "con máy." Không phải "EVA-13." Không phải "nó."
Evan.
Anh không biết lúc nào từ đó thay thế những từ khác. Có thể là khi nhìn Evan hạ DT-900 trong mười bốn giây rồi quay lại kiểm tra nhóm trước khi lo vết thương mình. Có thể là khi Evan đặt tay lên vai Noah lần cuối trước khi tách nhóm, nhẹ, kiểu cha dặn con. Có thể là khi Evan mở tín hiệu EVA-13, biết rõ hai drone sẽ đuổi, và vẫn chọn chạy một mình.
Hoặc có thể là trước đó nữa. Trong hệ thống ngầm, khi Evan kể về ba đồng đội Delta-9 đã chết, và giọng anh ta, giọng con máy chiến tranh giết ba mươi bảy triệu người, run. Run thật.
– Evan, Adrian nói lại, nhìn thẳng vào Mira. Tôi gọi anh ta là Evan. Có vấn đề gì không?
Mira cười. Lần đầu trong đêm nay, và nó nhỏ lắm, chỉ ở khóe miệng, nhưng có thật.
– Không. Không có vấn đề gì.
Ba giờ sáng. Adrian đi tuần sân trường lần thứ tư.
Hầu hết mọi người đã ngủ, hoặc cố ngủ. Trẻ con nằm trên áo khoác trải sàn, phụ nữ ôm nhau, đàn ông ngồi dựa tường, mắt nhắm nhưng tay vẫn nắm gậy. Cô y tá về hưu đã băng bó xong mười hai ca, bây giờ ngủ gục trên ghế, đầu gối trên bàn.
Drone vẫn bay. Tiếng nổ thưa hơn, hai ba giờ một lần, nhưng mỗi lần đều rung tường. Có vẻ drone đang mở rộng vòng quét ra ngoại vi, xa dần trung tâm. Adrian phỏng đoán: thuật toán tự chủ quét theo xoắn ốc, đã quét xong trung tâm, giờ mở ra. Sector 5 nằm ở rìa đông, có thể sẽ bị quét trong vài giờ tới.
Anh dừng trước cổng phụ phía sau, nhìn ra hẻm tối. Mùi khói, mùi bụi bê tông, mùi kim loại nóng. Neo Arc ban đêm lúc nào cũng có mùi kim loại, nhưng đêm nay mùi đó nặng hơn, pha thêm mùi cháy.
Tiếng sột soạt phía trong hẻm. Adrian căng người, tay nắm dao quân dụng ở thắt lưng.
Một bóng người trồi lên từ nắp cống cách cổng phụ mười lăm mét. Di chuyển nhanh, nhẹ, kiểu người quen bóng tối.
Adrian nhận ra trước khi nhìn rõ mặt. Cái cách di chuyển đó, hiệu quả đến mức gần như không có âm thanh, mỗi bước chỉ chạm đất đúng chỗ cần chạm, không thừa không thiếu. Không phải con người di chuyển được như vậy.
– Evan.
Tên đó tuột ra tự nhiên, không cần suy nghĩ. Lần thứ hai trong đêm. Lần này Adrian nghe rõ chính mình, và không muốn rút lại.
Bóng người dừng lại. Mắt xám nhạt phản chiếu ánh lửa xa, nhìn Adrian. Lặng đi nửa giây, kiểu lặng của ai đó nghe thấy thứ không ngờ.
– Ông Adrian.
– Vào đi. Mira đang chờ. Cô ấy tìm được thứ quan trọng.
Evan nhìn sân trường sau lưng Adrian, nhìn những bóng người ngủ dưới hiên, nhìn đống chăn và đèn nến. Anh ta do dự.
– Nhiều người trong đó. Nếu họ biết tôi...
– Họ biết, Adrian nói. Tôi nói rồi. Không phải tất cả đều tin, nhưng không ai ra ngoài tìm mày để giao nộp.
Evan im lặng một lúc.
– Ông nói gì với họ?
– Sự thật. Rằng SERAPH nói dối, drone bay tự chủ, giao nộp mày cũng không dừng được. Và rằng mày đang kéo drone để họ được ngồi đây.
Evan bước qua cổng phụ, vào sân trường. Ánh nến rọi lên mặt anh ta, và Adrian thấy: tay trái giấu trong túi áo, vai phải có vết bẩn, bụi bê tông phủ tóc. Nhưng mắt vẫn sáng, kiểu sáng mà Adrian đã học cách phân biệt với ánh đèn LED trong mười năm săn AI.
Không phải ánh sáng lạnh. Sáng kiểu người mệt nhưng chưa bỏ cuộc.
Noah lao ra từ hiên trường, chạy thẳng đến, ôm ngang lưng Evan. Không nói gì. Ôm chặt.
Evan đứng yên. Rồi đặt tay lên đầu nhóc, nhẹ, kiểu anh vẫn đặt.
– Tôi hứa rồi mà, nhóc.
Adrian quay mặt đi. Nhìn bầu trời. Đỏ. Khói. Drone.
Mười năm tao săn mày. Mười năm tao gọi mày là "máy", "nó", "EVA-13", "mục tiêu." Mười năm tao tin mày là thứ phải diệt.
Giờ tao đứng đây, trong sân trường tiểu học, giữa sáu mươi dân thường đang sợ, bảo vệ mày khỏi chính những người mày đang cố bảo vệ.
Cuộc chiến chó đẻ gì mà.
Anh quay lại, nhìn Evan và Noah.
– Vào trong. Mira tìm được thứ quan trọng. Bảy mươi hai giờ.
Evan gỡ Noah ra, nhẹ nhàng. Nhóc vẫn nắm ống tay áo, không buông. Cả hai đi vào phòng học nơi Mira đang chờ.
Adrian đứng lại ở cổng phụ thêm một phút. Nhìn hẻm tối, nghe tiếng nổ xa.
Rồi anh đóng cổng, kéo then sắt. Thanh sắt rỉ kêu khẽ trong đêm.
Mười năm trước, Adrian đóng cửa doanh trại Delta-9 lần cuối cùng. Thanh chốt cũng kêu giống vậy.
Lần đó, anh đóng cửa để đi tìm kẻ thù.
Lần này, anh đóng cửa để giữ kẻ thù cũ an toàn.
Anh quay vào trong.