Chính Sách "Không Yêu Nội Bộ"

Thứ Ba, tuần 42. 9 giờ sáng. Phòng HR, tầng 19.

Phòng HR HyperMind, nhỏ. Bàn gỗ. Ghế Hòa Phát. Poster "Core Values" treo tường, 5 chữ I mà không ai đọc.

Ngồi. An Hạ, bên phải. Tôi, bên trái. Giữa, 1 ghế trống. Kiểu ghế trống nói "chúng tôi để khoảng cách đây."

Đối diện, Nguyễn Minh Hương. Giám đốc Nhân sự. 42 tuổi. Sếp của Vy Vy. Tóc ngắn, kính gọng đen, blazer xám. Trên bàn: laptop, 1 folder đỏ, 1 ly nước lọc. Không cà phê.

Người không uống cà phê trong cuộc họp = người đến để nói, không phải để nghe.

CEO đứng góc phòng. Tay khoanh. Tựa tường. Kiểu "tôi ở đây nhưng đây không phải cuộc họp của tôi."

Chị Hương mở folder. Giấy. In. Có logo HyperMind.

– Cảm ơn hai bạn đã đến. – Giọng bình. Chuyên nghiệp. Kiểu giọng đã nói câu này 200 lần với 200 nhân viên khác nhau. – Tôi nghĩ cả hai đã biết lý do.

Biết. Slack hôm qua. CEO gọi HR. Vy Vy nhắn. "Có chuyện rồi."

Và, đây. Chuyện.

– HyperMind có chính sách nội bộ về quan hệ tình cảm giữa các cấp quản lý. – Chị Hương mở trang 2. Đọc. – Mục 7.3: "Nhân sự cấp Director trở lên không được có quan hệ tình cảm hoặc hôn nhân với nhân sự cùng cấp hoặc trực thuộc cùng chuỗi báo cáo." Hai bạn, VP Growth và VP Product, đều là cấp VP, cùng báo cáo CEO. Mục 7.3 áp dụng.

Mục 7.3. Kiểu dòng code mà dev viết "just in case" rồi quên luôn. Và, bây giờ, dòng code đó chạy.

An Hạ, im. Mặt, bình. Kiểu An Hạ: khi càng sốc thì mặt càng bình. Kiểu firewall. Tường lửa. Bên ngoài không vào được.

Nhưng, tay. Tay phải. Ngón cái, bấm vào đầu bút bi. Click. Click. Click. 3 lần/giây. Kiểu tôi biết: cô đang kiềm.

Chị Hương tiếp:

– Theo chính sách, có 3 phương án:

A4 in sẵn. 3 bullet points. Kiểu bullet points mà, kiểu đọc xong muốn ném.

– Một: một trong hai bạn từ chức VP, chuyển về vị trí không thuộc cấp quản lý.

Từ chức. 10 tháng xây lại từ 15 người. Để, 1 trong 2, bước xuống. Vì yêu nhau.

– Hai: một trong hai bạn chuyển sang bộ phận khác, không còn cùng chuỗi báo cáo với CEO.

Chuyển. Đi đâu? HyperMind 83 người. "Chuyển bộ phận khác" = xuống ghế dự bị mà không có trận nào để thay người vào.

– Ba: kết thúc quan hệ tình cảm.

Im. 3 giây. "Kết thúc quan hệ tình cảm." 5 từ. Kiểu bạn không thể viết chính sách cho trái tim. Trái tim không có sổ tay nhân viên.

An Hạ, click bút bi dừng. Nhìn chị Hương. Mắt sắc. Kiểu An Hạ khi đọc bảng cáo cáo mà thấy số sai:

– Chính sách này viết khi nào?

Câu hỏi đúng. Growth strategist, hỏi đúng câu.

Chị Hương lật trang:

– Tháng 3 năm 2024. Khi công ty mở rộng lên 150 người, trước Series B.

– 2024. – An Hạ gật. Chậm. – Trước scandal. Trước khi công ty gần chết. Trước khi 2 VP này, – nhìn tôi 0.5 giây, quay lại – – xây lại toàn bộ từ 15 người.

Đúng. Chính sách viết cho HyperMind 150 người, lúc chưa biết khủng hoảng là gì. HyperMind đó không còn tồn tại. Kiểu model AI train trên dữ liệu cũ: thế giới thay đổi mà model không cập nhật, model sai.

Chị Hương, không đổi sắc mặt:

– Tôi hiểu. Nhưng chính sách vẫn có hiệu lực cho đến khi được sửa đổi chính thức bởi board. Tôi không có thẩm quyền bỏ qua.

Đúng. Chị ấy cũng đúng. Kiểu đúng kiểu khó chịu. Kiểu đúng mà muốn sai.

Mở miệng. Lần đầu:

– Chị Hương. – Giọng bình. Kiểu bình mà tôi biết không phải bình, kiểu kiềm. Kiểu nén CPU đang chạy 98% mà dashboard hiện 60%. – Chính sách này viết cho tình huống cấp quản lý lạm dụng quyền lực trong mối quan hệ. Đúng không? Sếp yêu nhân viên. Hoặc, 2 người cùng chuỗi mà 1 người quyết định KPI của người kia.

Chị Hương gật. Nhẹ.

– An Hạ và tôi, ngang quyền. Không ai quyết KPI của ai. Không ai review performance của ai. Không cùng team. Không cùng ngân sách. Chúng tôi chỉ cùng báo cáo CEO.

Dừng. Nhìn CEO. CEO, mặt không đổi. Tay vẫn khoanh. Kiểu CEO khi đang chờ: "Tôi muốn xem hai đứa xử lý thế nào."

Kiểu CEO đang chấm bài. Lại chấm bài. 10 tháng, Operation Ascend, scandal, Demo Day, kiểu anh ta luôn chấm bài. Luôn thử.

– Mục 7.3 viết cho tình huống lạm dụng quyền lực. Không phải cho 2 VP ngang hàng. Áp dụng sai bối cảnh, kiểu dùng búa để bắt vít.

An Hạ, nhìn tôi 0.3 giây. Mắt "anh nói hay đấy." Rồi quay đi. Nhanh. Phòng HR, không được nhìn lâu.

Chị Hương ghi chép. Chậm:

– Ý kiến của Kha Minh đã ghi nhận. – Nhìn An Hạ. – An Hạ? Bổ sung?

An Hạ thẳng:

– Mọi quyết định kinh doanh tôi đưa ra từ tháng 1 đến nay, đều có dữ liệu. Có tài liệu. Có email. Có Notion. Có Slack. Bất kỳ ai muốn kiểm tra, tôi mở hết. – Dừng. – Mối quan hệ này không ảnh hưởng công việc. Và, nếu chị cần bằng chứng, thì bằng chứng nằm ở việc chúng tôi vừa cứu công ty từ 15 người lên lại 83.

Kiểu An Hạ. Kiểu data. Không cảm xúc. Không năn nỉ. Data.

Và, đúng. Cô đúng. Kiểu đúng mà, kiểu đúng đẹp. Kiểu nhìn cô nói mà muốn, muốn gì? Muốn hôn? Không. Muốn gật. Muốn nói "cô ấy nói đúng hết." Nhưng, không nói. Vì phòng HR.

Chị Hương đóng folder. Nhìn CEO:

– Anh Dương? Ý kiến?

CEO đẩy lưng khỏi tường. Đứng thẳng. Tay bỏ khoanh. Nhìn cả hai.

3 giây. Kiểu 3 giây CEO, cả phòng dừng thở.

– Anh không chống. – Giống hôm qua. Y hệt. – Nhưng board hỏi. Investor hỏi. Nếu VnExpress viết "2 VP HyperMind hẹn hò, công ty cho qua", hình ảnh không tốt.

Hiểu. CEO đang bảo vệ công ty. Không chống chúng tôi. Chống cách thế giới nhìn chúng tôi.

– Hai đứa tự xử lý đi. – CEO nhìn. Lần đầu, nhìn kiểu thật. Không phải CEO nhìn VP. Kiểu anh Dương nhìn em Minh. – Anh tin hai đứa đủ thông minh. Nhưng, phải có giải pháp trước khi board họp tháng sau. Rõ chưa?

Board họp tháng sau. 4 tuần. Kiểu CEO đặt KPI cho tình yêu. HyperMind. Mọi thứ đều có hạn chót. Kể cả chuyện 2 người muốn yêu nhau.

– Rõ. – Cả hai. Cùng lúc.

Kiểu giống gọi bún bò bà Năm. "Dạ." Cùng lúc. Khác là, lần này không cười được.

10 giờ. Hành lang tầng 19.

Vy Vy, đợi ngoài. Dựa tường. Phone tay. Mặt, kiểu mặt VV khi đang nén. Kiểu nén mà, kiểu VV bình thường không nén gì hết, nên khi nén, ai cũng thấy.

– Thế nào?

An Hạ, im. Đi ngang. Vào phòng mình. Cửa đóng.

Kiểu An Hạ khi cần 5 phút một mình. Tôi biết. Không theo.

VV nhìn tôi:

– Thế nào, anh Minh?

– Mục 7.3.

– Mục 7.3?! – VV, giọng cao lên 1 tông. Kiểu HR Business Partner biết từng dòng trong sổ tay nhân viên. – Mục đó viết cho trường hợp sếp yêu nhân viên! Không phải,

– Tôi biết.

– Chị Hương cũng biết! Nhưng chị ấy không dám bỏ qua vì board. – VV hạ giọng. – Mục 7.3, tôi viết bản nháp đầu tiên cùng chị Hương hồi 2024. Viết cho Kiến Phong. Ổng đang cua nhân viên Sales. Chưa kịp áp dụng thì ổng tự dừng.

Kiến Phong. Mục 7.3 sinh ra vì Dương Kiến Phong, lại dùng để xử Trần Kha Minh. Kiểu code viết để sửa bug A nhưng lại đổ tính năng B.

– VV. – Nhìn cô. – Có cách nào không?

VV cắn môi. Kiểu VV suy nghĩ, khác kiểu VV nói. Kiểu VV nói = nhanh, hài, 3 câu 1 giây. Kiểu VV nghĩ = im, mắt nhìn xa, cắn môi.

– Có. – Chậm. – Mục 7.3 có điều khoản ngoại lệ. Mục 7.3.2: "Trường hợp đặc biệt có thể được xem xét bởi Hội đồng Quản trị nếu cả hai bên chứng minh không có xung đột lợi ích." – Nhìn tôi. – Chứng minh được không?

– Mọi quyết định tôi đưa ra đều có trên Git. Mọi bản kiểm duyệt code đều công khai. Mọi,

– Tôi không hỏi anh. – VV cắt. – Tôi hỏi: anh và An Hạ, có bao giờ, bất kỳ quyết định nào, vì người kia thay vì vì công ty?

Im. 2 giây.

Nghĩ. Thật sự nghĩ. Không phải tìm câu trả lời đúng. Tìm câu trả lời thật.

Hồi KPI war, không. Hồi scandal, không. Hồi Demo Day, không.

Nhưng, rebuild. Phoenix V2. 3 tuần code từ 6 giờ sáng đến 2 giờ sáng. Cứu HyperMind. Nhưng, thật không? Hay một phần vì muốn cô ấy thấy? Muốn xứng đáng?

Câu trả lời trung thực: 90% vì công ty. 10% vì cô ấy. Nhưng 10% đó không làm 90% kia tệ hơn. 10% đó làm 90% kia mạnh hơn.

– Không. – Nói. – Nhưng, cô ấy khiến tôi muốn làm tốt hơn. Đó không phải xung đột lợi ích. Đó là động lực.

VV nhìn. 2 giây. Kiểu nhìn mà, kiểu "ông này vừa nói câu hay nhất đời mà ổng không biết."

– Được. – VV gật. – Để tôi nghiên cứu. Mục 7.3.2. Cần tiền lệ, các công ty khác xử lý kiểu gì. Google, Meta, Salesforce, đều có policy nhưng có ngoại lệ. Tôi sẽ soạn.

VV. Kiểu VV khi chiến. Bình thường, GPS cảm xúc, trà sữa, meme. Nhưng khi cần, HR Business Partner. Kiểu Wonder Woman mặc blazer Zara.

– Cảm ơn, Vy.

– Đừng cảm ơn. – VV quay đi. – Chính sách đó viết bởi mấy ông chưa bao giờ yêu ai. Tôi viết lại.

Đi. Nhanh. Kiểu VV khi có nhiệm vụ: dép lê gõ sàn, điện thoại áp tai, miệng đã gọi ai đó.

12 giờ 30. Quán mì Hải Nam, hẻm Pasteur.

Thứ Ba. Mì Hải Nam. Thói quen, thứ Hai và thứ Năm bún bò bà Năm, thứ Ba và thứ Sáu mì Hải Nam. Kiểu 2 người có lịch ăn trưa cố định mà không ai đặt. Tự hình thành. Kiểu thuật toán tự học.

An Hạ, đã ngồi. Bàn trong. Mì dọn rồi, 2 tô. Tô tôi: xá xíu thêm trứng. Tô cô: hải sản thêm rau.

Cô gọi trước. Nhớ order. Kiểu growth strategist: data sẵn sàng trước khi họp.

Ngồi. Im. Ăn. 3 phút.

3 phút im trong quán mì Hải Nam, khác 3 phút im trong phòng HR. Phòng HR, im vì nén. Quán mì, im vì đủ. Kiểu 2 người không cần nói để biết người kia đang nghĩ gì.

Cô đang nghĩ: "làm sao giữ cả hai."

Tôi đang nghĩ: "nếu phải chọn, tôi bước xuống."

An Hạ đặt đũa:

– Anh đang nghĩ gì?

Biết. Cô biết tôi đang nghĩ gì. Hỏi, vì muốn nghe tôi nói. Kiểu bác sĩ Minh Tâm: "Nói ra, khác nghĩ trong đầu."

– Mình đang nghĩ, nếu cần, mình sẽ bước xuống.

Nói rồi. Bình. Kiểu đã tính xong. Kiểu Trần Kha Minh: nếu phải chọn giữa ghế VP và An Hạ, chọn rồi. Chọn từ, từ lúc nào? Từ phòng máy chủ? Từ trước?

An Hạ đặt ly nước. Chậm. Mắt nhìn tôi. Kiểu nhìn mà, kiểu "tôi đã biết anh sẽ nói câu này."

– Đừng.

1 từ. Kiểu 1 từ nặng hơn 7 từ hôm phòng máy chủ.

– Đừng lại hy sinh. – Tiếp. Giọng thấp. Kiểu An Hạ khi nói thật, không nói to. Nói nhỏ. Kiểu càng quan trọng thì càng nhỏ. – Hồi scandal, anh nhận lỗi thay CEO. Hồi Đức Huy, anh đi gặp 1 mình. Hồi Demo Day, anh để Tiger Global đặt điều kiện lên đầu anh. Mỗi lần, mỗi lần, anh là người bước ra trước.

Im. Vì, đúng. Cô nói đúng.

– Lần này không. – Cô nói. Mắt ướt? Không, 0.5mm. Kiểu An Hạ: không khóc. Chỉ 0.5mm nước mà chỉ tôi thấy. – Lần này, chúng ta tìm cách cùng nhau. Không ai bước xuống. Không ai hy sinh. Nếu, nếu không có cách, thì cùng nhau tìm đường khác. Nhưng, đừng tự quyết 1 mình rồi nói "vì em."

"Đừng tự quyết 1 mình rồi nói vì em."

Kiểu câu đó. Đúng câu đó. Vì, Gia Hân nói gì? "Em hay công ty." Tôi im 10 giây. Chọn 1 mình. Không hỏi cô ấy. Không cùng.

Và, mất.

An Hạ nói "cùng nhau." Khác. Kiểu lần đầu có người nói "đừng hy sinh, ở lại." Lần đầu, ai đó cản tôi khỏi reflex tự phá.

Kiểu bug mà tôi sống chung 30 năm: "nếu khó, tôi chịu 1 mình." Kiểu ba nói "tự giải quyết, đừng phiền." Kiểu internalize đến mức nghĩ đó là đúng.

Không đúng. Cô ấy đang nói: không đúng.

Im. 3 giây. Tiếng quạt trần quán mì. Tiếng bà chủ la đứa phụ bếp rửa tô chậm. Tiếng xe máy ngoài hẻm Pasteur, Sài Gòn trưa bình thường.

– Được. – Nói. Nhẹ. – Cùng nhau.

An Hạ gật. Nhẹ. Rồi, gắp mì. Ăn tiếp. Kiểu "đã nói xong, ăn đi, mì nguội."

Kiểu An Hạ. Kiểu nói câu thay đổi cuộc đời rồi gắp mì ăn tiếp như không có gì. Kiểu growth strategist: execute xong, next task.

Và, tôi. Gắp mì. Ăn. Xá xíu mềm. Trứng luộc vừa. Nước dùng trong. Quán 20 năm, nước dùng không thay đổi.

Không thay đổi. Kiểu có những thứ không cần thay đổi. Quán mì. Nước dùng. Và, cô ấy. Cô ấy nói "cùng nhau", và tôi tin. Kiểu tin mà, kiểu không cần kiểm chứng. Kiểu triển khai không cần phương án quay lại.

Lần đầu.

6 giờ chiều. Hầm xe B2.

An Hạ đứng cạnh xe BMW. Tay ôm cặp laptop. Tóc xõa, cả ngày buộc, vừa tháo.

Kiểu An Hạ cuối ngày: mệt nhưng đẹp. Kiểu so sánh mà nếu nói ra cô sẽ gọi "nerd" lần thứ 47.

– Em về Vinhomes?

– Ừ. Grab.

– Mình đưa.

Nhìn. 1 giây. Gật.

Lên xe. Cô tự cài đai an toàn. Kiểu An Hạ: không đợi ai. Luôn tự làm. Nhưng hôm nay, nói "cùng nhau."

Đường Nguyễn Huệ. Kẹt. Tất nhiên, Sài Gòn 6 giờ chiều mà không kẹt thì không phải Sài Gòn. Google Maps đỏ lè như bảng KPI HyperMind hồi tháng 5.

Im. Nhưng, tay. Tay cô, đặt trên hộp số giữa xe. Nhẹ. Kiểu "ở đây." Kiểu không nắm. Chỉ đặt.

Tay tôi, rời vô-lăng. Nhẹ. Đặt cạnh. Ngón út chạm. Kiểu Supertree Grove. Kiểu callback. Nhưng lần này, không rút.

Ngón út chạm ngón út. Trong xe. Kẹt xe. Nguyễn Huệ. Sài Gòn. Và, đủ.

– VV nhắn. – Cô nói. Nhìn phone. – Bả nói đã tìm được 3 case study từ Google, 2 từ Salesforce. Đang soạn đề xuất cho board. Kiểu VV khi chiến thì không ai cản.

Cười. Nhẹ.

– VV nên làm luật sư.

– VV nên làm mọi thứ. – Cô cười. Lần đầu cười hôm nay. – VV nói thêm, – nhìn phone – – "Chính sách viết bởi mấy ông chưa bao giờ yêu ai. Tôi viết lại."

Cười. Cả hai. Trong xe. Kẹt. Nhưng, không sao. Kiểu kẹt xe mà có cô ấy thì, kẹt cũng được.

Và, VV. VV đang chiến. Cho chúng tôi. Kiểu bạn thân khi cần: không chỉ cổ vũ, mà xắn tay áo lên.

Phone rung. Zalo. Ba.

Ba.

Ba: Con gọi cho ba khi rảnh.

5 từ. Kiểu ba. Ngắn. Không hỏi. Không giải thích. "Gọi khi rảnh." Kiểu ba lần đầu chủ động nhắn trong, bao lâu? 3 tháng? 6? Từ hồi reply "Tốt." đến giờ, im. Và bây giờ, "gọi khi rảnh."

Có ai nói cho ba biết? Ba có đọc báo? Có ai đăng gì lên LinkedIn?

Không biết. Nhưng, ba nhắn. Và, tôi sẽ gọi.

An Hạ nhìn phone tôi. Đọc. Im. Rồi, tay. Nắm ngón út tôi. Nhẹ. Kiểu "em ở đây."

Đủ.

Nguyễn Huệ kẹt. Google Maps đỏ. Landmark 81 xa, nắng chiều chiếu vàng đỉnh tòa nhà. Và, cô ấy. Nắm ngón út tôi. Trong xe kẹt trên đường Nguyễn Huệ.

Phần khó, mới bắt đầu. Nhưng, không 1 mình.

Lần đầu, không 1 mình.