Nội Bộ Đổ Lỗi

Thứ Năm, tuần 23. 9 giờ sáng. Tầng 19.

Bình thường thứ Năm tôi đến sớm 15 phút, mở Google Sheets, chạy số. Bình thường tầng 19 có tiếng cười, tiếng "ê pha cho tao ly nữa," tiếng Vy Vy kể drama Slack.

Hôm nay, tầng 19 như phòng đợi bệnh viện.

Mọi người ngồi đúng bàn. Không ai đi lại. Slack im. Pantry trống, bình thường pantry lúc 9 giờ kẹt 5-6 người chờ máy pha, hôm nay có đúng 1 ly cà phê nguội trên quầy, không biết của ai.

Im lặng. Kiểu im lặng của văn phòng khi có ai đó bị sa thải, ai cũng biết nhưng giả vờ không biết, sợ mở miệng thì bão cuốn tới mình.

Team Growth, team tôi, ngồi cụm bàn góc. 4 người. Hải designer. Trâm content. Liên analytics. Bảo paid media. Mắt họ nhìn tôi khi tôi bước vào, kiểu "chị ơi, chuyện gì đang xảy ra?"

Chuyện gì đang xảy ra? Tôi muốn biết. Tôi, Senior Growth Strategist, 275 điểm KPI, người build organic strategy từ 0, cũng đang hỏi câu đó. Và câu trả lời mà tôi có là: "Đang cố." Hai chữ tôi cho Kha Minh. Hai chữ tôi cho chính mình.

– Chị An Hạ. – Liên, analytics, 24 tuổi, mới ra trường 2 năm. Giọng nhỏ. – Em vừa nhận email từ CMO Singtel Singapore. Họ hỏi "có nên pause pilot không." Em trả lời gì?

– "Chúng tôi đang xử lý. Sẽ có thông tin chính thức trong 48 giờ." – Tôi ngồi xuống. Mở laptop. – Và CC tôi mọi email từ partners. Tất cả.

48 giờ. Câu tôi copy-paste 15 lần hôm thứ Hai. Hôm nay thứ Năm, 48 giờ đã hết. Và tôi vẫn đang nói "48 giờ." Kiểu hẹn giao hàng Shopee: "đơn hàng đang được xử lý" — nhưng shipper thì mất tích.

· · ·

10 giờ. Slack bùng nổ.

Không phải bùng nổ vui. Bùng nổ, kiểu nội chiến.

#general:

> Minh Tú (Data Scientist, Team Product): "Xin lỗi nhưng ai đó cần nói thẳng. Pipeline bị inject data, đó là vấn đề DATA ENGINEERING, không phải Product. Team Product chúng tôi build model trên data ĐƯỢC CUNG CẤP. Chúng tôi không source data."

> Hùng (Data Engineering): "Bạn nói như team mình kiểm soát mọi thứ. Nhưng ai yêu cầu thêm training data Q3? Ai define requirements? PRODUCT. Chúng tôi chỉ thực thi."

> Bảo (Growth, team tôi): "Nói luôn, Growth team KHÔNG liên quan. Strategy của chúng tôi là organic, tất cả data marketing là first-party. Xin đừng kéo chúng tôi vào."

Kéo chúng tôi vào. "Chúng tôi." Đại từ, khi khủng hoảng, không ai nói "mình." Ai cũng nói "chúng tôi" và "họ." Phe mình. Phe kia. Kiểu Netflix phim tội phạm, ai cũng chỉ tay, không ai nhận.

Thêm 5 phút. Thêm 20 message. Product đổ Data. Data đổ Product. Sales im re, kiểu im của người đứng ngoài xem nhà cháy mà biết mình châm lửa.

Kiến Phong. Sales. Team anh ta không nói GÌ. 25 nhân viên Sales, 0 message trên #general. Kiểu "ồ chúng tôi không liên quan, chúng tôi chỉ bán hàng." Nhưng, Kiến Phong có admin access. Kiến Phong truy cập tầng data warehouse tháng 10.

Và hôm nay, hôm nay anh ta im. Kiểu im khác: không phải im vì sợ. Im vì đợi.

Slack DM. Cá nhân. Từ, Kiến Phong.

"An Hạ. Anh biết em đang stressed. Muốn nói chuyện không? Anh tin em vô tội. 100%."

Kiến Phong. "Anh tin em vô tội." Câu mà, nếu 3 tuần trước tôi nhận, tôi sẽ nghĩ "thôi mặc kệ ông, ông nào cũng nói vậy." Nhưng hôm nay, hôm nay câu này đáng nghi.

Tại sao anh ta supportive? Tại sao, người từng phá deal tôi, người cười khẩy ở meeting, người gọi NovaTech 3 cuộc, đột nhiên "tin em"?

Phân tích. Kiểu Lâm An Hạ.

Kịch bản A: Anh ta genuine. Scandals khiến mọi người xích lại. Có thể.

Kịch bản B: Anh ta đang cover. Nếu anh ta liên quan, approaching tôi = tạo ấn tượng "vô tội," tạo alibi xã hội. "Tôi còn nhắn hỏi thăm An Hạ mà, sao lại nghi tôi?"

Kịch bản C: Anh ta đang chiêu dụ. Công ty loạn = cơ hội. Nếu tôi, Growth Strategist giỏi nhất, theo phe anh ta, anh ta có thêm đồng minh.

B hoặc C. 80% B hoặc C.

Gõ: "Cảm ơn anh. Em ổn."

Không nói thêm. Đóng DM.

· · ·

11 giờ 30. Phòng họp Apollo. Meeting Growth team.

4 người team tôi. Mặt lo. Liên cắn bút. Bảo rung chân. Hải vẽ nguệch ngoạc trên giấy, cách anh ta xử lý lo lắng: vẽ. Trâm, bình tĩnh nhất, nhưng mắt đỏ. Có lẽ khóc đêm qua.

– Chị. – Bảo nói trước. – Team Product đang bóng gió là "Growth team push quá mạnh, cần shortcut." Em thấy trên Slack, mấy đứa Product DM nhau, leak screenshot hội thoại nói "Growth team yêu cầu data enrichment Q3." Chị biết chuyện đó không?

Data enrichment Q3. "Yêu cầu." — tôi có yêu cầu đâu? Tháng 7, tôi gửi 1 email cho Data Engineering: "Cần thêm conversational data cho chatbot prototype, 500MB đủ." 500MB. Không phải 12GB. Email tôi, 500MB. Ai đó đã scale lên 12GB mà không qua tôi.

– Tôi biết. – Nhìn team. 4 cặp mắt. – Nghe rõ: team mình KHÔNG liên quan. Strategy của mình là organic, first-party data. Campaign viral, user-generated content. Influencer, legit contracts. Tôi có hết chứng cứ, có hết email. Nếu ai hỏi, chỉ họ đến tôi.

Hải gật. Liên gật. Bảo, vẫn rung chân.

– Nhưng chị. – Trâm, giọng nhỏ. – Nếu... nếu công ty chết. Mình có bị liên lụy không? CV mình — "HyperMind AI, công ty bị kiện đạo data" — không ai thuê đâu chị.

CV. Trâm 25 tuổi. Vào công ty 8 tháng. Đây là job thứ 2, job 1 cũng sập, startup đó chết vì hết vốn. 2 lần, 2 công ty, mà cô ấy có lỗi gì đâu. Chỉ xui.

Kiểu xui mà tôi hiểu. NexaVN. "Senior Growth Lead tại NexaVN, startup bị co-founder phản bội." 1 năm sau đó, recruiter nào gọi cũng hỏi: "Chị có liên quan không?" Không. Nhưng phải mất 6 tháng chứng minh.

– Trâm. – Tôi nhìn thẳng. – Công ty chưa chết. Và nếu có chuyện gì, tôi sẽ viết reference cho từng người. Cá nhân. Từng. Người.

Trâm cười nhẹ. Kiểu cười cảm ơn mà mắt vẫn lo.

Tôi nói "công ty chưa chết." Và tôi tin, chưa chết. Nhưng, tôi cũng đã mở Notes, tạo file mới. "Danh sách việc cần làm nếu..." Chưa viết tiếp. Chưa.

· · ·

2 giờ chiều. Pantry tầng 19. Vy Vy.

Cô ấy ngồi góc bàn tròn. Ly trà sữa, đầy, chưa uống, đá tan. Mắt đỏ. Mũi đỏ. Khăn giấy vò trên bàn, 3 cái.

Vy Vy. Vy Vy khóc. Vy Vy, người nói "trời ơi đất hỡi" khi ai chia tay, người ship KhaMinhxAnHạ cuồng nhiệt, người mà bước vào phòng là không khí giảm 30 độ cang thẳng, đang khóc.

Trong 5 tháng tôi ở HyperMind, tôi chưa thấy Vy Vy khóc. Một lần.

– Vy.

Cô ấy ngẩng lên. Mắt, ôi. Mắt kiểu "tao không ổn nhưng tao sẽ nói ổn."

– Mày. – Giọng khàn. – Mày có rảnh không?

Tôi ngồi. Kéo ghế sát.

– Có.

– HR. – Cô ấy hít mũi. – HR bị yêu cầu investigate nhân viên. Internal investigation. CEO giao, tìm xem ai trong công ty liên quan đến việc rò rỉ dữ liệu.

– Okay...

– Tao phải mở hồ sơ từng người. – Vy Vy nhìn xuống ly trà sữa, xoay xoay. – 200 người. Tao biết tên con mèo của Liên Data, tao biết Hùng Engineering vừa có em bé tuần trước, tao biết—

Cô ấy ngừng. Nuốt. Mắt đỏ hơn.

– Tao biết tao phải nghi ngờ họ. Và tao ghét. Tao GHÉT. Đây không phải HR. Đây là, trinh sát. Tao không đi học nhân sự để làm trinh sát.

Vy Vy. Vy Vy, người nói "HR tốt không phải HR nghe lời, mà là HR bảo vệ người." Cô ấy bị bắt phải phản bội nguyên tắc của chính mình.

Kiểu bị bắt. Kiểu "công ty yêu cầu." Kiểu, tôi biết cảm giác đó. NexaVN: "board quyết định." Kha Minh: "CEO yêu cầu." Vy Vy: "CEO giao."

"Công ty yêu cầu" — câu thần chú biến người tốt thành công cụ.

– Vy. – Tôi nắm tay cô ấy. – Mày không phải trinh sát. Mày là HR. Và HR, nếu mày tin ai đó vô tội, mày bảo vệ họ. Không phải bắt họ.

– Tao biết. Nhưng—

– Nhưng gì?

– Nhưng nếu tao KHÔNG làm, CEO sẽ giao người khác. Và người khác, không biết tên con mèo Liên. Không biết Hùng vừa có em bé. Người khác sẽ cold. Tao làm, ít nhất tao fair.

Fair. Vy Vy chọn làm vì fair. Không phải vì nghe lời, vì sợ người khác tàn nhẫn hơn.

OK. Respect. Nhưng—

– Vy. Nếu mày tìm được gì, nói tao trước được không?

Cô ấy nhìn tôi. 3 giây.

– Mày nghĩ ai?

Kiến Phong. Tôi nghĩ Kiến Phong. Nhưng, chưa có bằng chứng. Và Vy Vy là HR, cô ấy cần objectivity, không cần prejudice.

– Tao chưa biết. Nhưng tao đang tìm. Giống Kha Minh, đang tìm.

– Kha Minh à? – Vy Vy lau mắt bằng mu bàn tay. Kiểu lau vội, kiểu "khóc xong rồi, quay lại làm người lớn." – Anh ấy có nói gì mày không?

"Tin tôi." "Đang tìm." "Cô trước." — 3 câu. Trong 5 ngày. Ít hơn bình thường anh ta nhắn trong 1 buổi chiều.

– Ít. Anh ấy đang xử lý ở trên.

– Mày tin anh ấy không?

Câu hỏi. Câu mà tôi tự hỏi mỗi ngày kể từ thứ Bảy. Câu mà "đang cố" là đáp án duy nhất tôi có.

– Đang cố.

Vy Vy nhìn tôi. Không nói. Gật. Rồi, kiểu rất Vy Vy, cô ấy bật cười:

– Trời ơi. Tao ship hai đứa mày gần chết, bây giờ hai đứa đang breakdown cùng nhau mà riêng rẽ. Drama hơn mấy phim Hàn trên Netflix mà tao xem.

Vy Vy. Khóc xong vẫn biết đùa. Kiểu người mà, nếu công ty này sống sót, sẽ là người giữ linh hồn nơi này. Không phải CEO. Không phải KPI. Vy Vy.

– Cảm ơn mày. – Tôi đứng dậy. – Và Vy, đừng tự ép. Nếu quá nặng, bỏ ra. Công ty không quan trọng hơn tinh thần mày.

Cô ấy gật. Cầm ly trà sữa, uống ngụm đầu tiên. Đá tan hết rồi, chắc loãng.

Trà sữa loãng. Kiểu metaphor mà Bảo paid media sẽ dùng cho Instagram caption: "Đợi đủ lâu thì trà sữa cũng thành nước lã." Nhưng đây không phải caption. Đây là thứ Năm tuần 23, và mọi thứ đang loãng ra, niềm tin, sự gắn bó, KPI, partnership.

· · ·

6 giờ chiều. Bàn tôi. Tầng 19.

Đa số đã về. Tầng 19 vắng, đèn giảm tự động, chỉ sáng vùng bàn tôi và bàn Liên (cô ấy ở lại chạy số cho Singtel). Ngoài cửa kính, trời Sài Gòn nhá nhem, Bitexco bắt đầu sáng đèn.

Mở bảng KPI. Con số nằm đó. 275, tôi. 279, Kha Minh. 189, Kiến Phong. Như tuần trước. Như tuần kia. Nhưng, bây giờ nhìn con số, tôi cảm thấy gì?

Không gì.

275 điểm. 5 tháng chiến đấu. Growth organic tăng gấp đôi. 53 business card. Singtel. Gojek. Grab. SaigonBank 800K. Tất cả, để đạt con số trên bảng LED ở lobby.

Và bây giờ, SaigonBank pause. Gojek hủy. Singtel hỏi. Con số 275, có nghĩa gì khi công ty đang mất?

Operation Ascend. "Người thắng lên CPO." CPO của công ty nào? Công ty đang bị kiện? Công ty sắp mất Series C? CPO, ghế đẹp trên tàu Titanic.

5 tháng. Tôi đặt tất cả vào cuộc chiến này. Mất ngủ. Mất sức khỏe, ngất ở meeting, vitamin B12 thiếu. Mất ranh giới, yêu đối thủ, kiểu nào đó. Và cái tôi được, bảng KPI sáng xanh trên TV lobby. Con số.

Data nói gì? Data nói: cuộc chiến KPI đã blind tất cả khỏi vấn đề thật sự. 200 người đua nhau, trong khi ai đó đục nền móng bên dưới.

Đóng bảng KPI. Mở Notes.

File mới. Tên: "Nếu phải đi."

Gõ:

"Kính gửi Anh Phó Thành Dương,

Sau thời gian cân nhắc, tôi xin phép được nghỉ việc tại HyperMind AI, hiệu lực từ..."

Dừng. Nhìn cursor nhấp nháy.

Resignation letter. Thứ mà tôi chưa bao giờ viết, kể cả khi NexaVN sụp. Lần đó, tôi bị đuổi. Không được quyền viết. Quang quyết. Board quyết.

Lần này, lần này tôi viết trước. Vì nếu HyperMind chết, tôi sẽ không để lần này giống lần trước. Không bị đuổi. Không bị ai quyết thay. Tôi tự đi. Trước khi bão cuốn.

Self-preservation. Kiểu Lâm An Hạ: luôn có exit plan. Luôn có tay lái. Không bao giờ để ai khác cầm.

Gõ thêm 3 dòng. Lưu. Đóng.

Không gửi. Chưa. Đây chỉ là, bảo hiểm. Kiểu mua bảo hiểm nhà: hy vọng không bao giờ dùng, nhưng có thì yên tâm hơn.

Và nếu, nếu mọi chuyện tệ đến mức phải chạy, tôi sẽ chạy.

Lần này tôi sẽ không để ai kéo tôi xuống.

Kể cả Kha Minh.

Đặc biệt Kha Minh.

Vì anh ta, anh ta đang giấu. Anh ta chọn im. Và tôi, tôi biết pattern này. NexaVN pattern. "Công ty yêu cầu." "Tin anh." "Đang xử lý." Kiểu lời hứa mà, nếu sai, sẽ để lại vết sẹo.

Tôi không muốn sẹo thêm. Tim tôi, tim mới mở 8 ngày, không đủ bandwidth cho cả yêu và bị phản bội cùng lúc.

Tắt laptop. Xếp đồ. Ra thang máy.

Lobby tầng 1, bảng KPI LED vẫn sáng. Con số nhảy. Kha Minh 279. An Hạ 275. Kiến Phong 189.

Vô nghĩa. Tất cả vô nghĩa.

Bước ra. Grab đợi sẵn. Về Vinhomes.

Trên xe, không nhạc. Không Slack. Nhìn Sài Gòn chạy qua kính: mấy anh Grab xanh chờ đèn đỏ, quán ốc vỉa hè bắt đầu đông, đôi trẻ chụp ảnh trước Nhà thờ Đức Bà. Cuộc sống bình thường. Kiểu bình thường mà 3 tuần trước tôi cũng có.

3 tuần trước: KPI, suýt-hôn, "sợ không thử hơn."

Hôm nay: scandal, blame, exit plan.

Đời, đúng là không có phần đẹp nào kéo dài.