IPO Thành Công

5 giờ 47 sáng, đồng hồ trên tường phòng khách The Marq nháy số đỏ, và tôi đã thức từ 4 giờ 30.

Không phải mất ngủ. Là không thể ngủ. Khác nhau. Mất ngủ là khi bạn muốn ngủ mà không được. Không thể ngủ là khi não bạn đã quyết định rằng hôm nay không phải ngày để ngủ – và não Trần Kha Minh hiếm khi sai.

Trên bàn cà phê: 1 ly espresso đã nguội, 1 điện thoại úp sấp, và 1 bộ vest Hugo Boss treo trên mắc – bộ vest mà tôi mặc hôm Demo Day, hôm Tiger Global đặt 5 triệu đô, hôm Long nói "complementary."

Vest. Lần thứ hai. An Hạ bảo "vest tạo cảm giác anh sắp họp 8 tiếng." Hôm nay tôi sẽ không họp 8 tiếng. Hôm nay tôi sẽ gõ chuông trên sàn giao dịch chứng khoán.

Điện thoại rung. Tin nhắn An Hạ.

AH: Anh dậy chưa?

KM: Dậy từ 4h30.

AH: Đoán đúng. Em dậy từ 4.

KM: Em thắng.

AH: Em luôn thắng. Hẹn anh 7h ở lobby. Đừng quên vest.

Đừng quên vest. Cô nhắc vì biết tôi sẽ quên – không phải vì tôi hay quên đồ, vì tôi hay mặc cái gì gần nhất rồi đi. Nhưng hôm nay không phải ngày để mặc áo sơ mi xắn tay. Hôm nay là ngày mà 12 tháng trước, tôi không dám nghĩ đến.

7 giờ 30. Xe đến Sàn Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh – HOSE, số 16 Võ Văn Kiệt, Quận 1.

Tòa nhà không to như tôi tưởng. Hoặc nó to, nhưng sáng nay mọi thứ đều trông nhỏ hơn – vì thứ đang diễn ra bên trong lớn hơn bất kỳ tòa nhà nào.

IPO. Initial Public Offering. Lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng. Ba chữ mà sinh viên tài chính học năm nhất. Nhưng khi ba chữ đó gắn tên công ty mình xây từ 12 người trong phòng 40 mét vuông – chúng nặng khác đi.

CEO đứng ở sảnh, mặc com-lê xám, cà vạt xanh đậm – VV chọn, chắc chắn. Ông trông khỏe hơn 2 tháng trước, nhưng tóc bạc thêm ở hai bên thái dương. 6 năm. 6 năm xây HyperMind in trên tóc ông.

An Hạ bước vào sau tôi – blazer đen, áo trắng, tóc búi thấp, giày cao gót đen. Không son đỏ – son hồng nhạt, kiểu "tôi không cần gây ấn tượng, tôi là ấn tượng."

Cô đẹp. Kiểu đẹp mà 12 tháng trước tôi sẽ không nhận ra vì đang bận đọc biểu đồ. Bây giờ tôi nhận ra – và mỗi lần nhận ra, tôi đều hơi ngạc nhiên. Như thể não tôi vẫn chưa cập nhật xong firmware: "Đối thủ" đã chuyển thành "người yêu" từ lâu, nhưng hệ thống vẫn thỉnh thoảng gửi thông báo cũ.

— Anh. Sẵn sàng chưa?

— Sẵn sàng.

— Nói dối.

— Hơi nói dối.

Cô cười. Rồi nắm tay tôi – nhanh, siết 1 giây, rồi buông. Ở nơi công cộng, trước camera, chúng tôi chỉ cho phép mình 1 giây.

1 giây. Đủ.

8 giờ 45. Phòng chờ VIP, HOSE.

3 người ngồi trên ghế sofa – CEO, tôi, An Hạ. VV đứng sau, cầm 3 ly nước. Gia Hân ở bàn đối diện, điện thoại kẹp vai, đang nói chuyện với ai đó bằng tiếng Anh – chắc là nhà đầu tư nước ngoài muốn xác nhận giờ mở sàn.

TV trên tường chiếu bảng giá – chưa có mã HMA. Trong 15 phút nữa, mã đó sẽ xuất hiện.

HMA. HyperMind AI. 3 chữ cái sẽ nhấp nháy trên bảng điện tử này mỗi ngày, từ 9 giờ sáng đến 2 giờ 30 chiều, thứ Hai đến thứ Sáu. 3 chữ cái mà 6 năm trước, CEO viết trên tấm bảng trắng trong phòng làm việc 40 mét vuông ở Quận 3: "HyperMind AI – trí tuệ nhân tạo cho doanh nghiệp Việt." Bây giờ 3 chữ đó sẽ nằm cạnh VIC, VNM, VCB – những mã lớn nhất sàn.

CEO nhìn đồng hồ.

— 13 phút.

An Hạ mở Slack trên điện thoại.

— Toàn công ty đang xem. VV setup màn hình lớn ở tầng 19.

127 người đang ngồi trước màn hình ở Bitexco, xem sàn giao dịch, chờ 3 chữ HMA xuất hiện. 127 người mà mỗi người đều có cổ phiếu ưu đãi nhân viên – ESOP. CEO chia đều từ đầu. "Nếu công ty thắng, tất cả phải thắng" – câu ông nói trong cuộc họp đầu tiên mà tôi dự, khi công ty còn 12 người.

VV gửi tin nhắn vào nhóm.

VV: CÁC BẠN ƠI!! 10 PHÚT NỮA!!!

VV. Caps lock. Kiểu phấn khích mà nếu đem ra ngoài đường, người ta sẽ nghĩ con bé vừa trúng Vietlott. Nhưng đây không phải Vietlott – đây là thứ còn hiếm hơn: một công ty công nghệ Việt Nam lên sàn.

Gia Hân cúp máy. Nhìn chúng tôi.

— Long gửi chúc mừng. Tiger Global đặt thêm 2 triệu đô ngay phiên đầu. Dragon Capital confirm. Vertex Ventures – thầy Tan gửi lời: "Tự hào."

Thầy Tan. "Tự hào." Hai từ mà tôi muốn nghe từ ba tôi nhiều hơn bất kỳ ai. Nhưng sáng nay, nghe từ thầy – cũng đủ ấm.

CEO đứng dậy.

— Đi thôi.

9 giờ. Sàn giao dịch HOSE.

Ánh sáng trắng. Camera. Micro. Hàng ghế phóng viên ở cuối sảnh – VnExpress, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, CafeF, Forbes Việt Nam. Khoảng 20 ống kính hướng về phía bục trung tâm, nơi có 1 quả chuông đồng lớn treo trên khung gỗ.

Chuông. Truyền thống HOSE – công ty niêm yết được gõ chuông mở phiên. Một tiếng chuông. Một khoảnh khắc. Sau đó, số phận công ty thuộc về thị trường.

MC của HOSE đọc.

— Công ty Cổ phần Trí tuệ Nhân tạo HyperMind. Mã chứng khoán: HMA. Giá tham chiếu: 50.000 đồng trên cổ phiếu. Vốn hóa ước tính: 37.500 tỷ đồng. Số lượng cổ phiếu niêm yết: 750 triệu cổ phiếu.

37.500 tỷ. Khoảng 1.5 tỷ đô. Unicorn – tên gọi cho công ty định giá trên 1 tỷ đô. HyperMind là unicorn đầu tiên lên sàn chứng khoán Việt Nam. Từ 12 người thành 37.500 tỷ. Từ phòng 40 mét vuông thành 3 tầng Bitexco. Từ "startup AI nhỏ ở Sài Gòn" thành "công ty AI niêm yết đầu tiên của Việt Nam."

— Xin mời đại diện công ty lên gõ chuông khai trương phiên giao dịch.

CEO bước lên bục. Rồi quay lại, nhìn tôi và An Hạ.

— Lên đây. Cả hai.

Cả hai. Không phải một mình. 6 năm xây, ông không chọn đứng một mình ở khoảnh khắc này. Ông chọn 2 người đã gánh công ty qua hack, qua bệnh viện, qua 18 tiếng chuyển hạ tầng, qua cơm tấm Bà Hoa lúc 6 giờ tối.

3 người đứng trước chuông.

CEO ở giữa. An Hạ bên phải. Tôi bên trái.

CEO đặt tay lên chuông. An Hạ đặt tay lên tay CEO. Tôi đặt tay lên tay An Hạ.

3 bàn tay. 3 thế hệ lãnh đạo. CEO – người xây nền. An Hạ – người giữ tăng trưởng. Tôi – người xây sản phẩm. 6 năm, 12 tháng khủng hoảng, 2 lần nhập viện, 1 lần suýt phá sản. Và bây giờ – 3 bàn tay trên 1 quả chuông.

Tay An Hạ ấm. Ngón cô nằm giữa ngón tôi và mu bàn tay CEO – cũng là vị trí cô trong công ty: ở giữa, giữ mọi thứ lại.

Gõ.

Tiếng chuông vang.

Trong. Ngân. Lan ra khắp sảnh giao dịch, qua loa, qua TV, đến 127 người đang đứng trước màn hình ở Bitexco.

Đèn chớp. 20 ống kính. Phóng viên chụp.

Và trên bảng điện tử, mã HMA nhấp nháy – xanh, vàng, xanh.

50.000 đồng. Giá mở cửa. Bây giờ thị trường quyết định.

9 giờ 15. Giá HMA: 55.000. Tăng 10%.

9 giờ 42. Giá HMA: 60.000. Tăng 20%.

10 giờ 03. Giá HMA: 63.500. Tăng 27%.

Tôi đứng ở góc phòng chờ VIP, mắt nhìn bảng giá, tay trong túi quần. Không phản ứng. Không nhảy. Không la. Đứng. Nhìn. Đếm.

Thói quen cũ. Khi không biết cảm xúc gì, đếm. 63.500 nhân 750 triệu cổ phiếu = 47.625 tỷ đồng. Khoảng 1.9 tỷ đô. Gần 2 tỷ. Tăng 400 triệu trong 63 phút.

Điện thoại rung không ngừng. Slack. Zalo. Email. Nhóm NUS Alumni. Nhóm startup Việt Nam. Và – 1 tin nhắn Zalo, tên người gửi "Ba."

Ba: Tốt.

1 từ. "Tốt." Từ thứ ba ba gửi tôi trong 2 năm. Từ đầu tiên – "Được" – khi tôi gọi điện từ bệnh viện. Từ thứ hai – "Tốt" – khi tôi nhắn Tiger Global invest 5 triệu đô. Từ thứ ba – "Tốt" – khi tôi gõ chuông trên sàn chứng khoán.

3 từ. 2 năm. Trung bình 1.5 từ mỗi năm. Nếu tính theo biểu đồ tăng trưởng, tốc độ tăng trưởng giao tiếp giữa ba và tôi là âm – vì "Tốt" bằng "Tốt," không tăng. Nhưng hôm nay "Tốt" nghe khác. Hoặc tôi muốn nó khác.

Ba. Con gõ chuông rồi. Trên sàn chứng khoán. Với bàn tay của cô gái mà ba chưa gặp. Con hy vọng ba thấy trên tivi.

11 giờ 30. Giá HMA: 65.000. Tăng 30%.

Sảnh tầng 19, Bitexco – An Hạ gọi video từ HOSE.

Trên màn hình, 127 khuôn mặt. Đứng, ngồi, chen, có đứa đứng trên ghế. Bảng giá lớn ở giữa – HMA nhấp nháy xanh. Ai đó mang champagne – chai Moët, chắc VV mua.

An Hạ nói.

— Mọi người ơi. HMA tăng 30%.

Tiếng la. Kiểu la mà tôi chưa bao giờ nghe trong môi trường chuyên nghiệp – và đây là lần đầu tiên tôi thấy điều đó hoàn toàn hợp lý.

VV hét qua màn hình.

— CHÚNG TA LÀM ĐƯỢC! CÁC BẠN ƠI! UNICORN ĐÃ LÊN SÀN!

VV. Caps lock bằng giọng. Kiểu hét mà nếu ở quán trà sữa Gong Cha, bảo vệ sẽ nhắc nhỏ tiếng. Nhưng đây là văn phòng công ty vừa lên sàn – nên bảo vệ cũng hét theo.

Minh Tú đứng góc, mắt đỏ, không hét. Chỉ gật.

Minh Tú. 23 tuổi. Đứa em gái không cùng huyết thống của tôi trong 12 tháng qua – debug cùng tôi 50 tiếng, giữ bí mật bệnh viện, chạy sản phẩm khi tôi nằm FV. Bây giờ cổ phiếu ưu đãi của nó có giá trị thực – và nó đứng ở góc phòng, mắt đỏ, không nói gì. Vì có những thứ lớn hơn lời nói.

Bảo Khánh giơ chai Moët.

— Ai mở? Em không biết mở!

Quỳnh giật chai, bật nắp – bọt phụt ra, dính tường, dính bàn, dính áo Trâm Anh. Trâm Anh la. Quỳnh cười. Lan Anh chụp ảnh. Chị Hương đứng ngoài vòng tròn, lau mắt bằng khăn tay.

12 tháng. Từ 83 người thành 127 người. Từ startup bị hack thành công ty niêm yết. Và mỗi người trong phòng này – mỗi người – đều có một phần trong con số 65.000 đồng nhấp nháy trên bảng.

2 giờ 30 chiều. Phiên giao dịch kết thúc.

Giá đóng cửa HMA: 67.500 đồng. Tăng 35%.

35%. Ngày đầu tiên. Thị trường đã bỏ phiếu – và phiếu thuận gấp đôi kỳ vọng. Goldman Sachs dự đoán 15-20% ngày đầu. 35% nghĩa là thị trường không chỉ tin – thị trường hào hứng.

Vốn hóa cuối ngày: 50.625 tỷ đồng. Hơn 2 tỷ đô. HyperMind – công ty AI đầu tiên của Việt Nam trên sàn chứng khoán – có giá trị hơn 2 tỷ đô.

Trên giấy, tôi giàu. Rất giàu. Con số cổ phiếu nhân giá đóng cửa = một con số mà nếu tôi đọc to, ba tôi sẽ im 10 giây – dài nhất kể từ cuộc gọi 2 năm trước.

Nhưng giàu trên giấy khác giàu trong thực tế. Trong thực tế, tôi vẫn ở The Marq, vẫn uống Highlands tầng trệt, vẫn ăn bún bò bà Năm không hành. Và thứ có giá trị nhất trong ngày hôm nay không phải con số trên bảng – mà là 3 bàn tay trên quả chuông.

6 giờ tối. Phòng làm việc tôi, tầng 20.

Sài Gòn ngoài cửa kính đã lên đèn – Nguyễn Huệ sáng vàng, Landmark 81 sáng xanh, sông Sài Gòn phản chiếu mọi thứ như một tấm gương dài. Bình thường giờ này tôi vẫn code. Hôm nay tôi không code. Hôm nay tôi ngồi trong phòng, một mình, và thở.

Thở. Kiểu thở mà bác sĩ Khôi dặn: hít vào 4 giây, giữ 7 giây, thở ra 8 giây. Tôi không làm đúng tỉ lệ – tôi hít vào, giữ, rồi thở ra khi nào phổi bảo. Nhưng ý tưởng vẫn giữ: chậm lại. Ngồi yên. Để não xử lý thay vì chạy tiếp.

Tiếng gõ cửa.

An Hạ.

Cô vẫn mặc blazer đen, nhưng đã tháo giày cao gót – đi tất trắng trên sàn gỗ. Tóc đã xổ ra, rơi ngang vai.

— Anh không ra ngoài mừng à?

— Anh đang mừng. Bằng cách ngồi đây.

— Ngồi một mình trong phòng tối là mừng?

— Phòng không tối. Có đèn Sài Gòn.

Cô đứng ở cửa, nhìn tôi. Ánh đèn đường lọt qua kính rọi lên mặt cô – một nửa sáng, một nửa trong bóng. Đẹp. Kiểu đẹp mà tôi đã ngừng cố gắng tả bằng ngôn ngữ kỹ thuật – vì không có thuật toán nào mô tả được cảm giác khi nhìn Lâm An Hạ đứng ở cửa phòng mình lúc 6 giờ tối, đi tất trắng, tóc xõa, sau ngày cả hai vừa gõ chuông lên sàn.

Cô bước vào. Ngồi lên mép bàn tôi – chỗ mà bình thường không ai ngồi, vì bàn tôi đầy giấy tờ. Nhưng hôm nay bàn sạch – VV dọn từ sáng, bảo "ngày IPO bàn phải gọn, phong thủy."

— Anh ơi.

— Gì?

— Mình làm được rồi.

"Mình làm được rồi." 4 từ. Nhẹ. Nhưng nặng hơn 37.500 tỷ. Vì 37.500 tỷ là thị trường quyết định – "mình làm được rồi" là An Hạ quyết định. Và quyết định của An Hạ luôn đáng tin hơn thị trường.

— Anh biết không, cô nói, tay xoay cây bút trên bàn. 12 tháng trước, em ngồi ở bàn góc tầng 19, nhìn anh qua kính phòng họp, và nghĩ: "Đối thủ."

— Anh nhớ. Mắt em quét bảng theo dõi 3 giây. Anh đếm.

— Anh đếm giây?

— Anh đếm mọi thứ. Nhưng bây giờ anh chỉ đếm một thứ.

— Gì?

— Số lần em cười.

Corny. Biết. Nhưng đúng. Và "đúng" quan trọng hơn "cool" – điều mà tôi mất 30 năm mới học được.

Cô nhìn tôi. Rồi cười.

Cười. Lần thứ... tôi ngừng đếm. Vì cười của An Hạ không phải để đếm. Để thở.

Cô nghiêng người. Hôn tôi.

Nhẹ. Ngắn. Như chuông vừa gõ sáng nay – một khoảnh khắc, nhưng vang rất lâu.

Phòng làm việc. Cửa mở. Không khóa. Bình thường, chúng tôi cẩn thận – cẩn thận kiểu 2 VP hẹn hò trong công ty, biết HR biết, biết cả công ty biết, nhưng vẫn giữ khoảng cách ở nơi làm việc. Nhưng hôm nay – hôm nay cửa mở. Và không ai quan tâm. Vì hôm nay, mọi thứ đều có thể.

An Hạ tựa trán vào trán tôi.

— Corny, cô nói.

— Đúng, tôi nói.

— Nhưng mà...

— Nhưng mà gì?

— Đúng thật.

Đúng thật. Hai từ mà Lâm An Hạ – người không bao giờ thừa nhận bất kỳ thứ gì sến – vừa nói với tôi. Trong phòng làm việc. Cửa mở. Sau ngày IPO.

Bên ngoài, Sài Gòn sáng rực. 10 triệu người, mỗi người một câu chuyện. Của chúng tôi chỉ là một trong số đó. Nhưng hôm nay – hôm nay câu chuyện này nằm trên bảng giao dịch, trên trang nhất các báo, và trong 127 ly champagne đã mở ở tầng 19.

HMA. +35%. Ngày đầu tiên.

Nhưng thứ tăng giá nhiều nhất hôm nay không có trên bảng.

Đang ngồi trên bàn tôi. Đi tất trắng. Cười.