Deal Bị Phá
– Xin lỗi chị An Hạ, bên em phải cancel cuộc gặp hôm nay.
8 giờ 45 sáng thứ Năm. Tuần 8. Điện thoại trên tay, tai nghe có dây, loại tôi dùng cho cuộc gọi quan trọng. Giọng bên kia: Trung Hiếu, CEO VayNhanh, fintech startup đang lên, 500 nghìn users, gọi vốn Series A xong. Deal partnership trị giá 500 nghìn đô.
Deal tôi negotiate 3 tuần. 6 cuộc gặp. 2 bữa trưa tại WeWork Lim Tower. 1 lần demo sản phẩm. Sắp ký.
Sắp ký. Hai từ nguy hiểm nhất trong business.
– Cancel? – Tôi giữ giọng bình. – Lý do gì anh Hiếu?
Im lặng 3 giây. Kiểu im lặng của người đang chọn từ.
– Bên em nghe nói HyperMind đang có internal issues. Leadership không ổn định. Em nghĩ... nên đợi tình hình rõ hơn.
Internal issues. Leadership không ổn định.
Tim tôi lạnh. Không phải đau, lạnh. Kiểu lạnh khi bạn biết ai đó vừa đâm dao vào lưng mà bạn chưa thấy máu.
– Anh Hiếu, HyperMind đang chuẩn bị Series C. Leadership rất ổn định. Ai nói với anh—
– Chị thông cảm nha. Bên em cần thời gian evaluate lại. Mình nói chuyện sau.
Cúp máy.
"Mình nói chuyện sau." Trong business, câu này nghĩa là "mình không nói chuyện nữa."
Tôi đặt điện thoại xuống. Nhìn màn hình laptop, slide partnership proposal, 28 trang, mỗi trang tôi viết đến 2 giờ sáng. Tab email, draft hợp đồng, đã review lần 3 với legal.
3 tuần. 6 cuộc gặp. 500 nghìn đô. Mất. Trong 2 phút điện thoại.
Tay tôi run nhẹ. Tôi nắm lại, đặt xuống đùi.
Bình tĩnh. Dữ liệu trước. Tức giận sau.
9 giờ. Tôi mở laptop, bắt đầu điều tra.
"Internal issues." "Leadership không ổn định." Câu này không phải Trung Hiếu tự nghĩ ra, anh ta là dân fintech, nói chuyện bằng số, không bằng tin đồn. Ai đó feed thông tin cho anh ta.
Tôi mở LinkedIn. Trang cá nhân Trung Hiếu. Connection chung: 47 người. Tôi scroll.
Kiến Phong. Connection chung với Trung Hiếu. Cả hai trong group "Saigon Startup Leaders" trên LinkedIn.
Mở Zalo. Gọi Hương, account manager team Sales, người từng handle VayNhanh hồi năm ngoái, trước khi deal được chuyển sang Growth.
– Hương ơi, Trung Hiếu VayNhanh có quen ai bên Sales không?
– Dạ có chị. Anh Phong, anh ấy từng gặp Hiếu ở sự kiện TechFest tháng 11 năm ngoái. Hai anh chơi chung group founders.
Group founders. Kiến Phong không phải founder, anh ta là Sales Director. Nhưng anh ta tự xưng "co-builder" trên LinkedIn. Và group founders thì ai cũng tự xưng gì đó.
– Cảm ơn Hương.
Tôi tắt Zalo. Mở Slack. Không nhắn ai. Ngồi nhìn màn hình.
Kiến Phong quen Trung Hiếu. Kiến Phong biết tôi đang close deal VayNhanh, vì bảng KPI vừa leak, mọi người thấy growth metrics tăng. Kiến Phong "vô tình" nói về Operation Ascend, cuộc chiến nội bộ, như tín hiệu rằng HyperMind đang bất ổn.
Không phải nói dối. Nói sự thật, nhưng đóng khung sai. Kiểu nói "nhà hàng đang sửa bếp" thay vì "nhà hàng đang nâng cấp bếp". Cùng sự thật, khác perception.
Giỏi. Kiến Phong giỏi.
Nhưng tôi tức.
11 giờ. Phòng Sales, tầng 18.
Tôi xuống tầng 18. Đi qua bàn HR, Vy Vy ngẩng lên, thấy mặt tôi, mắt cô mở to. Vy Vy biết mặt tức giận của tôi. Không ai khác nhận ra, vì mặt tức giận của tôi trông giống mặt bình thường, chỉ lạnh hơn 3 độ C.
Kiến Phong ngồi bàn góc, đang gọi điện, chân gác lên ghế, kiểu ngồi "tôi sở hữu nơi này". Thấy tôi, anh ta gác máy, nhoẻn miệng.
– Ô, An Hạ. Xuống Sales có chuyện gì?
– Anh nói gì với Trung Hiếu VayNhanh?
Kiến Phong nghiêng đầu. Cái nghiêng đầu quen thuộc, vừa ngây thơ vừa tính toán.
– Trung Hiếu? À, gặp ảnh ở sự kiện tuần trước. Nói chuyện vui thôi. Sao?
– Anh có nói về Operation Ascend không?
– Operation Ascend? – Anh ta cười nhẹ, kiểu cười "tôi không hiểu bạn nói gì". – Mình đều ở trong cuộc chiến mà, nói chuyện bình thường thôi. Ai hỏi thì trả lời.
– Anh nói HyperMind đang có "internal issues"?
– Tôi nói sự thật. Công ty đang chiến tranh nội bộ. 3 team đánh nhau. Slack vừa nổ 600 tin nhắn. Đó là sự thật chứ đâu phải tin đồn.
Anh ta đúng. Kỹ thuật. Anh ta nói sự thật, nhưng chọn sự thật nào để nói, và nói với ai, là nghệ thuật phá hoại.
Tay tôi nắm chặt. Đặt dưới bàn, không cho anh ta thấy.
– Deal VayNhanh là của team Growth. 500 nghìn đô. Anh vừa phá deal 500 nghìn đô của đồng nghiệp.
Kiến Phong đứng lên. Cao hơn tôi một đầu. Anh ta bước gần hơn, không đe dọa, nhưng chiếm không gian. Kiểu Sales Director.
– An Hạ, anh nói thật nha. – "Anh nói thật nha" — câu mở đầu kinh điển trước khi nói dối. – Anh không phá deal của ai. Anh nói chuyện với bạn. Nếu bạn anh nghe xong mà cancel, thì deal đó yếu. Đừng đổ lỗi.
Đổ lỗi. Anh ta vừa biến tôi, nạn nhân, thành người đổ lỗi.
– Được rồi. – Tôi nói, giọng thấp. – Tôi sẽ report lên CEO.
– Cứ thoải mái. – Kiến Phong cười. – Nhưng anh nói trước nha: không bằng chứng, không case. CEO cũng phải công bằng mà.
Anh ta đúng. Không bằng chứng. Không email. Không tin nhắn. Chỉ có cuộc gọi Trung Hiếu nói "nghe nói" — không kể ai nói. Và Kiến Phong sẽ chối, vì anh ta chuyên chối.
Tôi quay đi. Không nói thêm. Bước ra khỏi phòng Sales. Đi ngang bàn team Sales, 25 người, không ai nhìn lên, nhưng tôi biết họ nghe. Văn phòng open plan, cái quái gì cũng nghe.
Mấy đứa Sales nhìn tôi đi qua giống nhìn ai đi qua phòng cấp cứu, tò mò nhưng không dám hỏi.
Vy Vy đuổi theo ở hành lang. Tay cô cầm ly trà sữa Gong Cha, chắc mua từ sáng, đá tan hết.
– Mày ổn không?
– Không. Nhưng mày đừng hỏi. Để tao xử lý.
– Kiến Phong phá deal mày?
– Mày nghe hả?
– Tao ngồi bàn cách phòng Sales 3 mét. Cả tầng 18 nghe. – Vy Vy nhíu mày. – Thằng đó hứa Linh thăng chức chưa đủ, giờ phá deal mày nữa. Tao report HR—
– Đừng. Chưa có bằng chứng. Report giờ là tự bắn vào chân.
Vy Vy nhìn tôi. Mắt cô, bình thường hay cười, bây giờ nghiêm.
– Mày cẩn thận nha. Kiến Phong chơi bẩn kiểu khó thấy. Kiểu anh ta hại mày mà mày cảm ơn anh ta mới ghê.
Vy Vy đúng. Kiến Phong không phải villain hét vào mặt. Anh ta là villain cười vào mặt rồi đạp dưới bàn.
2 giờ chiều. Phòng CEO, tầng 20.
CEO ngồi sau bàn, cửa kính sau lưng nhìn ra Sài Gòn. Tôi ngồi đối diện. Kể lại: deal VayNhanh, cuộc gọi Trung Hiếu, connection Kiến Phong, câu "internal issues".
CEO nghe. Mặt không biểu cảm, kiểu mặt "tôi đang xử lý 5 chuyện cùng lúc trong đầu nhưng bạn chỉ thấy mặt poker".
– An Hạ, anh nghe rồi. – CEO nói. – Nhưng nếu không chứng minh được Kiến Phong cố tình phá deal, anh không can thiệp. Operation Ascend là cạnh tranh, và trong cạnh tranh, ranh giới giữa "chơi thông minh" và "chơi bẩn" rất mỏng.
Ranh giới mỏng. Nhưng Kiến Phong đứng bên kia ranh giới đó, và CEO biết. CEO biết mà không làm gì.
– Anh Dương, deal này 500 nghìn đô. KPI của tôi mất ít nhất 10 điểm.
– Anh biết. Nhưng nếu anh trừ KPI Kiến Phong mà không có bằng chứng, cả công ty sẽ mất niềm tin vào hệ thống. Hệ thống phải công bằng, kể cả khi nó bất lợi cho em.
"Bất lợi cho em." CEO dùng chữ "em". Không phải kiểu anh ta xưng bình thường với tôi, kiểu nhẹ hơn, mềm hơn. Kiểu biết tôi đang tức mà không thể giúp.
– Em tìm bằng chứng. – Tôi đứng dậy. – Rồi em sẽ quay lại.
– An Hạ. – CEO gọi khi tôi ở cửa. – Đừng để tức giận làm em mất tập trung. VayNhanh chỉ là một deal. Em có nhiều deal khác.
Đúng. Nhưng không phải deal. Là principle. Là không cho phép ai phá thứ tôi xây.
7 giờ tối. Pantry tầng 19.
Văn phòng vắng. Hầu hết đã về, thứ Năm tối, ai cũng mệt sau 4 ngày Slack war. Đèn pantry chỉ sáng một nửa, chế độ tiết kiệm điện sau 6 giờ.
Tôi ngồi ghế góc, hai tay ôm ly cà phê đen đá, ly thứ 5 hôm nay, nhiều hơn bình thường 2 ly. Mắt nhìn ra cửa kính, không focus. Mệt. Kiểu mệt không phải thiếu ngủ, mệt vì bất lực.
500 nghìn đô. 3 tuần negotiate. Mất vì một cuộc trò chuyện "vô tình".
NexaVN. Quang cũng "vô tình". Forward email "nhầm". Gọi vốn "thử". Mọi thứ đều vô tình, cho đến khi tôi mất hết.
Kiến Phong không phải Quang. Nhưng kiểu chơi giống. Kiểu chơi mà nạn nhân không có bằng chứng, chỉ có cảm giác. Và cảm giác thì không đem ra cuộc họp trình CEO được.
Tiếng bước chân. Tôi ngẩng lên.
Kha Minh. Áo sơ mi xắn tay, laptop dưới nách, AirPods trên tai. Anh ta dừng ở cửa pantry, thấy tôi, tháo AirPods.
– Tối rồi mà chưa về?
– Chưa muốn.
Anh ta nhìn tôi. 3 giây. Kiểu nhìn đọc dữ liệu, nhưng dữ liệu ở đây là mặt tôi.
– Kiến Phong? – Anh ta hỏi.
Tôi gật. Không nói.
Kha Minh bước vào, rót ly nước, ngồi xuống ghế đối diện. Không gần, không xa. Khoảng cách đồng nghiệp, nhưng giọng không phải đồng nghiệp.
– Deal nào?
– VayNhanh. Fintech. 500 nghìn đô. Sắp ký. Client cancel vì nghe "HyperMind internal issues".
– Source?
– Kiến Phong quen CEO VayNhanh. Cùng group founders LinkedIn.
Kha Minh gật. Chậm. Mắt anh ta hẹp lại, kiểu hẹp khi anh ta đang xử lý thông tin.
– Tôi cũng từng bị.
Tôi ngẩng lên.
– 6 tháng trước. – Anh ta nói, giọng thấp. – Deal AI automation với một công ty logistics. 300 nghìn đô. Sắp ký. Client đổi ý vì nghe "HyperMind chưa sẵn sàng cho enterprise". Source: Kiến Phong nói với CFO của họ ở sân golf.
Sân golf. Kiến Phong và sân golf. Anh ta chơi golf không phải vì thích, vì đó là nơi deal diễn ra ngoài phòng họp.
– Anh report CEO?
– Có. Không bằng chứng. Kết quả: CEO nói y hệt với cô. "Không chứng minh được thì không can thiệp."
Y hệt. CEO nói y hệt.
– Nhưng, Kha Minh dừng lại, nhìn tôi. – Tôi có data.
– Data gì?
– Tôi track pattern. 4 deal bị mất trong 8 tháng qua, 3 deal growth, 1 deal product. Cả 4 client đều cancel vì lý do tương tự: "nghe nói HyperMind bất ổn". Cả 4 client đều có connection chung với Kiến Phong.
Anh ta theo dõi. 8 tháng. 4 deal. Quy luật.
– Correlation chưa phải causation. – Tôi nói, tự nghe giống anh ta.
– Đúng. Nhưng correlation đủ mạnh để CEO phải nhìn. Nếu thêm deal VayNhanh của cô, 5 deal, cùng pattern.
Tôi nhìn anh ta. Pantry tối, đèn mờ, chỉ có ánh sáng từ máy bán nước tự động, xanh lè, kiểu ánh sáng horror nhưng đang chiếu lên mặt hai người bàn chuyện chiến thuật.
Anh ta đang đưa tôi dữ liệu. Như lần gửi spec kỹ thuật trước pitch SaigonBank. Như lần gửi công thức trả lời câu thứ 3 trên tờ giấy.
Lần thứ 4 Trần Kha Minh giúp đối thủ.
– Tại sao anh cho tôi data? – Tôi hỏi. – Kiến Phong phá deal tôi thì KPI tôi giảm. Anh hưởng lợi.
Kha Minh nhìn tôi. Lâu. 5 giây.
– Vì tôi không muốn thắng kiểu đó.
Câu đó. Đơn giản. Không hoa mỹ. Không triết lý. Chỉ là: "Tôi không muốn thắng kiểu đó."
Và tôi tin. Không phải vì logic. Vì mắt anh ta, lúc nói câu đó, mắt không sắc, không lạnh, không đọc dữ liệu. Mắt thật.
– Tôi sẽ gửi cô file data qua Slack. – Anh ta đứng dậy. – Cô tổng hợp thêm VayNhanh, rồi mình đưa CEO cùng.
– Cùng?
– Cùng. Hai team leader report. Weight hơn một người.
Anh ta đề nghị cùng báo cáo CEO. Công khai. Hai đối thủ cùng tố người thứ ba.
Liên minh.
Tôi nhìn anh ta. Anh ta cầm ly nước, đứng nửa trong nửa ngoài pantry, ánh sáng hành lang chiếu từ sau, silhouette cao, vai rộng, mặt nửa sáng nửa tối.
Lần đầu tiên trong cuộc chiến này, tôi có đồng minh.
Và đồng minh đó là đối thủ chính của tôi.
Irony? Có lẽ. Nhưng kiểu irony mà tôi cần.
– Ok. – Tôi nói. – Cùng.
Kha Minh gật. Quay đi. Bước ra.
Rồi dừng. Quay lại.
– An Hạ.
– Gì?
– VayNhanh sẽ quay lại. Cô thừa giỏi để close lần hai.
Anh ta vừa nói tôi giỏi. Không phải "thú vị". Không phải "interesting". "Giỏi." Trực tiếp.
– Tôi biết. – Tôi nói. – Nhưng cảm ơn.
"Cảm ơn." Lần thứ hai tôi nói cảm ơn anh ta trong tuần. Lần đầu qua Slack, emoji cà phê. Lần này trực tiếp, pantry tối.
Nhưng lần này khác. Lần này tôi nhìn vào mắt anh ta khi nói.
Anh ta đi rồi. Pantry im lại. Máy bán nước kêu vo vo.
Tôi uống hết cà phê. Đặt ly xuống. Mở laptop.
Liên minh với Trần Kha Minh. Chống Kiến Phong. Đưa dữ liệu cho CEO.
Cuộc chiến KPI vừa thay đổi luật chơi, không phải 3 team đánh nhau, mà 2 team đánh 1.
Và tôi, Lâm An Hạ, người từng thề không tin ai ngoài dữ liệu, đang chọn tin một người.
Anh ta đáng tin không? Dữ liệu nói: 4 lần giúp tôi, 0 lần hại. Quy luật rõ.
Nhưng NexaVN cũng có quy luật đẹp, cho đến khi nó không đẹp nữa.
Khác nhau. Quang tính toán vì lợi ích. Kha Minh tính toán vì... vì tôi không biết vì gì. Và cái không biết đó, đáng sợ hơn bất kỳ hợp đồng nào.