AI Empire
Thứ Hai đầu tiên của tháng 2, tôi bước ra khỏi thang máy tầng 19 và suýt đâm vào một cái bàn chưa lắp xong.
Bàn. Giữa hành lang. Lúc 8 giờ sáng. Kiểu sắp xếp mà nếu tôi là nhân viên mới, tôi sẽ nghĩ công ty đang dọn đi. Nhưng không – công ty đang dọn đến. Thêm.
— Chị Hạ! Bàn tầng 21 chưa đủ, tụi em mượn tạm hành lang.
Trâm Anh đứng sau cái bàn, tay cầm cuộn dây điện, đầu đội mũ bảo hộ – không biết lấy đâu ra, chắc của đội thi công.
— Em, tầng 21 còn 8 chỗ trống mà.
— 8 chỗ, 11 người mới. Toán lớp 1 chị ơi.
Toán lớp 1. 8 ghế, 11 người, thiếu 3. Nhưng đó là toán của hôm qua. Toán hôm nay: 120 người, 3 tầng, và mỗi tuần thêm 3-5 nhân viên mới. Kiểu bài toán mà nếu ra đề thi ở Ngoại Thương, giáo viên sẽ ghi "không giải được bằng Excel, cần thêm 1 tầng."
Tôi bước qua cái bàn, qua 2 thùng carton, qua 1 đứa thực tập đang lắp màn hình.
HyperMind bây giờ chiếm 3 tầng Bitexco – 19, 20, 21. Tầng 21 mới thuê từ tuần trước, sơn chưa khô hết, mùi gỗ mới trộn với mùi cà phê máy – ai đó đã kịp mang máy Delonghi lên trước khi mang bàn.
Ưu tiên đúng. Máy cà phê trước, bàn sau. Đây mới là văn hóa công ty.
8 giờ 30. Phòng tôi – tầng 20, cạnh phòng Kha Minh, đối diện phòng CEO.
Trên bàn: laptop, 2 màn hình, 1 ly cà phê đen đá – mua ở Highland tầng trệt, uống từ 7 giờ 45, đá tan hết rồi nhưng tôi vẫn nốc vì không đổ đi được. Trên tường: bảng trắng ghi lịch tuần, 4 dòng chữ đỏ – "GS roadshow 17/2", "Forbes VN interview 19/2", "Board Q1 review 24/2", "Singtel + Gojek 27/2."
4 dòng đỏ. 4 tuần. 4 thứ mà 11 tháng trước tôi không dám mơ. Goldman Sachs. Forbes. Hội đồng quản trị. Và 3 đối tác khu vực mà Kha Minh gieo hạt từ Singapore hồi tuần 13.
Slack nhấp nháy.
KM: Em ơi. Tầng 21 có ai kéo dây điện ngang hành lang không?
AH: Có. Và có cái bàn chưa lắp xong chặn thang máy.
KM: Tốt. Anh suýt ngã.
AH: Anh có sao không?
KM: Không. Nhưng ly cà phê thì có. RIP ly Highlands.
Trần Kha Minh. 30 tuổi. Đồng phó tổng giám đốc. Vừa suýt ngã vì dây điện. Kiểu CEO công ty tỷ đô trong phim – nhưng phiên bản Việt Nam, đi làm vẫn mua Highlands tầng trệt và suýt ngã trong văn phòng chính mình.
9 giờ. Phòng họp Athena.
Họp ban lãnh đạo tuần – CEO, tôi, Kha Minh, Ngọc Trâm, VV. 5 người, 5 ly cà phê, 1 bảng số liệu trên màn chiếu.
CEO mở đầu.
— Cập nhật. Tuần này chúng ta có 3 khách hàng mới: Viettel Solutions, MoMo, và VNPT.
3 khách mới. 1 tuần. Hồi tháng 1, chúng tôi phải chạy 3 tháng mới ký được SaigonBank. Bây giờ 3 khách 1 tuần. Không phải vì tôi giỏi hơn – vì scandal và hack đã biến HyperMind thành câu chuyện ai cũng biết. "Startup bị hack mà không chết" – hoá ra đó là chiến dịch truyền thông hiệu quả nhất, và chúng tôi không tốn một đồng chạy quảng cáo.
Kha Minh tiếp.
— Phoenix V2 đã triển khai cho 7 khách hàng. Hiệu suất ổn định: latency dưới 0.5 giây, nhận diện phương ngữ 94% – tăng 8% so với V1. Phòng nghiên cứu đã ký hợp tác với Đại học Bách Khoa và NUS Singapore. Paper về AI đạo đức – 500 trích dẫn trên Google Scholar tính đến hôm qua.
500 trích dẫn. Kha Minh nói con số đó bằng giọng đọc dự báo thời tiết. Nhưng tôi thấy tay anh dưới bàn vỗ nhẹ lên đùi 2 cái – kiểu vỗ mà chỉ tôi biết nghĩa là anh đang vui. 11 tháng quan sát, tôi đọc được Kha Minh chính xác hơn bất kỳ bảng theo dõi nào.
Tôi trình bày phần tăng trưởng.
— Doanh thu tháng 1 đạt 1.2 triệu đô – tăng 340% so với cùng kỳ năm ngoái. Pipeline tháng 2: 8 hợp đồng đang đàm phán, tổng giá trị ước tính 2.1 triệu. Đối tác khu vực: Singtel Singapore, Gojek Indonesia, và Grab – cả 3 đã xác nhận họp tuần cuối tháng 2. Toshiba Nhật Bản gia hạn và mở rộng phạm vi. Samsung SDS Hàn Quốc đang ở vòng đánh giá kỹ thuật.
CEO gật.
— Goldman Sachs?
— Underwriter đã ký. Roadshow bắt đầu 17/2 – Singapore, Hong Kong, New York. 3 tuần, 40 cuộc họp nhà đầu tư. An Hạ và tôi sẽ đi cùng, Kha Minh chạy demo kỹ thuật từ xa.
Roadshow. 3 thành phố. 40 cuộc họp. Kiểu lịch trình mà nếu mẹ ở Cần Thơ biết, bà sẽ gọi hỏi "con có ăn đủ bữa không" – và câu trả lời trung thực là "con sẽ cố."
VV giơ tay.
— Nhân sự. 127 người tính đến sáng nay. Tuyển thêm 8 tuần này – 3 kỹ sư, 2 growth, 2 hành chính, 1 trợ lý CEO.
— Trợ lý CEO?
— Anh Dương. Anh cần trợ lý. Anh không thể tiếp tục tự pha cà phê và tự trả lời 200 thư mỗi ngày.
VV. Tuyển trợ lý cho CEO bằng cách nói trước toàn ban lãnh đạo để CEO không từ chối được. Chiến thuật đàm phán mà tôi phải học.
CEO nhìn VV 3 giây. Rồi gật.
— Được. Nhưng người đó phải chịu được tôi.
— Em sẽ ghi trong mô tả tuyển dụng: "Chịu áp lực cao. Rất cao."
Kha Minh cười. Tôi cười. Ngọc Trâm cười. CEO không cười – nhưng mắt ông có nếp nhăn ở đuôi, kiểu cười bên trong mà mặt ngoài giữ nguyên.
5 người. 5 ly cà phê. 1 phòng họp mà 4 tháng trước, Kha Minh ngã trên sàn này. Bây giờ chúng tôi ngồi cùng bàn, nói về roadshow và Goldman Sachs. Thời gian ở HyperMind không tính bằng tháng – tính bằng khủng hoảng. Và khoảng cách giữa "suýt phá sản" và "chuẩn bị lên sàn" là đúng 6 tuần.
11 giờ. Phòng tôi.
Điện thoại rung. Số lạ, đầu 028.
— Alo?
— Chào chị An Hạ. Em là Minh Phương, phóng viên Forbes Việt Nam. Em gọi xác nhận lịch phỏng vấn và chụp hình ngày 19/2.
Forbes. Phỏng vấn. Chụp hình. Kiểu câu mà nếu tôi nghe 11 tháng trước, tôi sẽ nghĩ người ta gọi nhầm số.
— Vâng, lịch đó vẫn giữ ạ.
— Chị sẽ lên trang bìa số tháng 3 – chuyên đề "Nữ lãnh đạo công nghệ Việt Nam." Tiêu đề dự kiến: "Nữ Growth Leader Đưa Startup Việt Vượt Khủng Hoảng." Chị có góp ý gì về tiêu đề không?
Trang bìa. Forbes. Tháng 3. Mặt tôi sẽ ở trên kệ báo toàn quốc. Mẹ sẽ mua 20 cuốn, gửi cho hàng xóm, rồi gọi hỏi "sao mặt con trên bìa nghiêm quá, cười lên đi con."
— Tiêu đề tốt rồi ạ. Nhưng nếu được, em thêm tên công ty – "HyperMind" – vào đâu đó. Vì đây không phải câu chuyện của một người.
Im 2 giây.
— Dạ, em ghi nhận. Cảm ơn chị.
Cúp máy. Tôi đặt điện thoại xuống bàn, nhìn ra cửa kính.
Forbes. Trang bìa. Lâm An Hạ.
Con gái thợ điện Cần Thơ.
Ba ơi. Con lên Forbes rồi.
Mắt cay. Nhưng không khóc – vì 8 giờ 30 có họp tiếp với Mediva, và Lâm An Hạ không khóc trước cuộc họp. Lâm An Hạ khóc sau 11 giờ đêm, trong phòng riêng, khi không ai nhìn.
Trừ Kha Minh. Anh luôn biết.
1 giờ trưa. Pantry tầng 19.
Bún bò bà Năm.
Quán bún bò hẻm Tôn Thất Đạm. Chỗ của chúng tôi từ tuần 2 – khi tôi và Kha Minh còn là đối thủ, ngồi cùng bàn vì không còn chỗ khác, và phát hiện ra cả hai đều thích thêm chanh. 11 tháng. Cùng quán. Cùng người. Nhưng bây giờ anh gọi ship về văn phòng – vì 127 người đều biết hai VP đang yêu nhau, và đi ăn ngoài giữa trưa sẽ thành ảnh trên nhóm Zalo "HyperMind Gossip" trong 3 phút.
Kha Minh ngồi đối diện, ăn bún, đọc thư trên điện thoại.
— Thầy Tan nhắn.
— Nội dung?
— Chúc mừng paper 500 trích dẫn. Và hỏi khi nào roadshow đến Singapore, ông muốn mời cơm tối.
Thầy Tan. Mentor NUS. Lead partner Vertex Ventures. Người thầy thành nhà đầu tư – kiểu quan hệ mà ở Việt Nam gọi là "ân sư," ở Silicon Valley gọi là "conflict of interest," và ở HyperMind gọi là "may mắn."
— Nói ông qua Singapore ngày 19. Tôi đi cùng.
— Em nữa?
— Em đi roadshow mà. Goldman Sachs sắp xếp lịch Singapore 3 ngày – ngày 1 họp quỹ, ngày 2 demo, ngày 3 ăn tối thầy Tan.
Kha Minh nhìn tôi.
— Lần cuối mình ở Singapore cùng nhau là hồi tháng 4.
Tháng 4. Hội nghị AI. Chuyến bay trễ. Đêm ở Marina Bay khi cả hai đều biết nhưng chưa ai nói. 10 tháng trước. Kiểu "hồi đó" mà mỗi lần nhắc lại, bụng tôi vẫn nóng.
— Lần này khác. Lần này mình đi bán công ty.
— Mình không bán công ty. Mình bán cổ phiếu.
— Anh sửa ngữ pháp lúc ăn bún.
Anh cười. Kiểu cười một bên miệng – kiểu mà 11 tháng trước tôi nghĩ là kiêu, bây giờ biết là cách anh giấu vui.
Kha Minh ăn bún bò vẫn không lấy hành. 11 tháng, tôi vẫn không hiểu sao người lớn lại dị ứng hành. Nhưng tôi đã ngừng hỏi – vì có những thứ trong mối quan hệ mà bạn chấp nhận mà không cần hiểu. Hành là một trong số đó.
3 giờ chiều. Họp toàn công ty quý.
127 người. Tầng 19 không đủ chỗ – một nửa xem qua màn hình từ tầng 20 và 21. CEO đứng giữa, tôi bên trái, Kha Minh bên phải.
CEO nói.
— Quý 4 vừa rồi, chúng ta suýt chết. Server sập. Hacker tấn công. Tôi nằm viện. Kha Minh nằm viện. Nếu đây là phim, nhà sản xuất sẽ cắt ở đoạn đó vì "quá nhiều drama."
127 người cười. Kiểu cười của người đã sống qua và biết mình đã sống qua.
— Nhưng chúng ta không phải phim. Và không ai cắt. Vì mỗi người trong phòng này – và trên màn hình kia – đã giữ cho công ty chạy khi 3 người lãnh đạo gục. Bảo Khánh chạy truyền thông lúc 3 giờ sáng. Minh Tú debug suốt 50 tiếng. Trâm Anh gọi khách hàng mỗi ngày để họ không rời đi. VV giấu máy tính Kha Minh trong tủ.
VV từ hàng 3 hét lên.
— Giấu 2 cái! Cái thứ hai dưới gối!
127 người cười. Cười to hơn. Kiểu cười mà chỉ công ty từng suýt chết mới có – cười vì biết chuyện vui không phải lúc nào cũng có.
CEO nhìn quanh.
— Quý 1 năm nay: doanh thu tăng 340%. Khách hàng mới: VinGroup, FPT, MoMo, Viettel Solutions, VNPT. Đối tác khu vực: Singtel, Gojek, Grab. Đối tác quốc tế: Toshiba, Samsung SDS, Infosys. Phòng nghiên cứu AI chính thức hoạt động. Paper 500 trích dẫn. Và – ông dừng – Goldman Sachs đã ký làm đơn vị bảo lãnh phát hành.
Im.
— Chúng ta sẽ lên sàn. HOSE. Quý 2 năm nay.
Im. 3 giây. Rồi tiếng vỗ tay. Không phải kiểu vỗ tay lịch sự cuối bài thuyết trình – kiểu vỗ tay của 127 người vừa nghe tin mình đang xây không phải một startup nữa, mà là một công ty niêm yết. Kiểu vỗ tay mà nếu ghi âm lại, nghe giống mưa rào tháng 6 ở Sài Gòn – ào xuống, bất ngờ, và ướt hết.
Kha Minh đứng cạnh tôi. Tay anh chạm lưng tay tôi – nhẹ, nhanh, ở chỗ không ai thấy.
Nhưng tôi thấy. Và đó là đủ.
6 giờ tối. Phòng tôi.
Sài Gòn ngoài kính chuyển từ nắng sang vàng sang cam. Tầng 20 nhìn ra phía nam – Quận 7, cầu Phú Mỹ, sông Sài Gòn uốn cong. Góc nhìn mà Kha Minh yêu nhất – và bây giờ tôi cũng yêu, vì tôi đã quen nhìn Sài Gòn qua mắt anh.
Tôi đứng giữa phòng, nhìn quanh.
11 tháng trước, tôi ngồi ở góc bàn tầng 19, cạnh cửa sổ, sát hành lang. Bàn nhỏ, ghế xoay cũ, 1 màn hình. Bây giờ: phòng riêng, 2 màn hình, ghế Herman Miller mà VV gọi là "ghế đắt hơn tiền thuê trọ tháng đầu."
Nhưng thứ quan trọng nhất trên bàn không phải ghế, không phải màn hình.
Tôi nhìn xuống góc phải bàn. Tờ giấy nhớ vàng – nhàu, ố cà phê, chữ viết tay đã mờ. Dán ở đây từ tuần 1, tháng 1, ngày đầu tiên.
"Không ai được phép quyết định giá trị của mình ngoài mình."
Tờ giấy này đi theo tôi qua mọi thứ. Qua KPI war, qua scandal, qua hack, qua bệnh viện, qua 11 tháng dài nhất đời. Tôi dán nó lên bàn ngày đầu tiên khi còn sợ bị phản bội lần nữa. Bây giờ tôi không sợ nữa – nhưng tờ giấy vẫn ở đây. Vì nó không chỉ là câu nói. Nó là bằng chứng.
Bằng chứng rằng có những thứ không thay đổi, dù mọi thứ xung quanh thay đổi hết.
Điện thoại rung.
KM: Em về chưa?
AH: Chút.
KM: "Chút" kiểu em hay kiểu tao?
Anh trích dẫn VV. Kiểu trích dẫn mà chỉ người đã ở HyperMind đủ lâu mới hiểu – vì "chút" trong công ty này có ít nhất 4 nghĩa: chút kiểu VV (30 phút), chút kiểu CEO (2 tiếng), chút kiểu Kha Minh (4 tiếng), và chút kiểu An Hạ (1 tiếng nhưng thường thành 2).
AH: Kiểu em. 30 phút.
KM: 31 phút là anh lên kéo ghế em về.
AH: Nghe quen. Mày ăn cắp thoại VV.
KM: Mình học từ người giỏi nhất.
Kha Minh xưng "mình" trong tin nhắn riêng. Từ hồi The Workshop, hồi tuần 72, khi anh lần đầu bỏ "tôi" và chọn một từ gần hơn. "Mình" – không phải "anh," chưa phải gì khác. Nhưng là đủ.
Tôi tắt máy tính. Đứng dậy.
Lần cuối nhìn qua kính – Sài Gòn đêm sáng rực, đèn neon Nguyễn Huệ nhấp nháy, Landmark 81 đứng phía đông bắc như cây bút vẽ lên trời.
11 tháng trước, tôi là đứa nhân viên mới, sợ bị phản bội lần nữa, ngồi ở góc bàn nhỏ nhất tầng 19. Bây giờ tôi đứng trong phòng VP tầng 20, chuẩn bị roadshow với Goldman Sachs, sắp lên bìa Forbes, và yêu một người đàn ông mà tôi từng muốn hạ gục.
127 người. 3 tầng. Doanh thu triệu đô. IPO sắp diễn ra.
Và trên bàn tôi, tờ giấy nhớ vàng vẫn ở đó. Ố cà phê. Nhàu. Hoàn hảo.
Không tệ, Lâm An Hạ. Không tệ.