Cơn Tức Của An Hạ
3 giờ 17 sáng. Mắt mở. Trần nhà.
Trần nhà căn hộ Vinhomes Golden River tầng 22, trắng, phẳng, vô hồn. Giống mặt sếp khi đọc báo cáo tuần. Tôi đã nhìn nó đủ lâu để thuộc từng vệt xi măng, từng góc đèn LED âm trần.
Tôi với tay lấy điện thoại, bật màn hình. Ánh sáng xanh chói vào mặt. Mở Slack, vào #operation-ascend, kéo xuống bảng KPI.
Kha Minh: 142. An Hạ: 98. Kiến Phong: 115.
Vẫn vậy. Tất nhiên là vẫn vậy. Bảng KPI không tự thay đổi lúc 3 giờ sáng. Nhưng tôi vẫn kiểm tra.
Đóng Slack. Mở lại. Tải lại. 142. 98. 115.
Lâm An Hạ. 27 tuổi. Mất ngủ đêm thứ 3 liên tiếp vì tải lại bảng KPI như kiểm tra tin nhắn người yêu cũ. Thảm hại.
Tôi lăn qua, nhìn ra cửa sổ. Vinhomes Golden River tầng 22, view sông Sài Gòn. Đèn cầu Thủ Thiêm nhấp nháy. Xa xa, tòa Landmark 81 đứng như cây đèn cầy khổng lồ.
Bên bàn đầu giường, ly cà phê đen đã nguội từ 11 giờ tối. Bên cạnh là cuốn sổ Muji bìa nâu, trang cuối ghi dòng chữ viết tay: "Ngày nào đó, tao sẽ không cần chứng minh gì với ai." Viết từ ngày đầu vào HyperMind, một năm rưỡi trước.
Một năm rưỡi mà vẫn mất ngủ 3 đêm liên tiếp vì con số. Hồi ở NexaVN, tôi mất ngủ vì người. Bây giờ mất ngủ vì hệ thống. Có khá hơn không? Chắc không.
Không ngủ được.
Ngồi dậy. Mở laptop trên bàn. Google Sheets. Bảng theo dõi chiến dịch. Mở Notion. Battle plan. Đọc lại. Sửa. Xóa. Viết lại.
Căn phòng im lặng. Trên tường, tấm bảng trắng nhỏ ghi đầy gạch đầu dòng, chiến lược Q1, danh sách khách hàng tiềm năng, số điện thoại CMO SaigonBank. Căn hộ 65 mét vuông mà 30 mét vuông là văn phòng di động.
+8. Tôi được +8 cho deal 2 triệu đô. Anh ta được +15. Chênh 7 điểm. 7 điểm là khoảng cách giữa tôi và vị trí thứ 2.
7 điểm. Bằng đúng số điểm tôi xứng đáng được thêm.
Anh ta gửi email xin chia công. CEO bác. Vậy là hết? Email đó có giá trị gì? Nó giống như nói "tôi muốn công bằng" rồi đứng nhìn khi công bằng bị từ chối. Ý tốt mà không có kết quả thì khác gì marketing không có chuyển đổi?
Đóng laptop. Nằm lại. Nhắm mắt. Mở mắt. Cầm điện thoại.
142. 98. 115.
Ngừng đi. Ngừng. Đi.
Tôi đặt điện thoại úp xuống đệm. Nhắm mắt. Đếm đến 10. Mở mắt. Lại cầm điện thoại.
Đồ nghiện.
Thứ Tư. 6 giờ tối. Vy Vy kéo tôi ra khỏi văn phòng.
Không phải hỏi. Không phải đề nghị. Cô đứng trước bàn tôi, cầm túi xách của tôi, nói: "Đi. Bây giờ. Không cãi."
Vy Vy khi nghiêm túc là đáng sợ hơn sếp.
– Tao còn phải—
– Không.
– Nhưng—
– Không.
Từ vựng hạn chế nhưng hiệu quả.
Pasteur Street Brewing, đường Pasteur, Q.1. Quán bia thủ công mà Gen Z Sài Gòn hay đến sau giờ làm, nội thất gỗ, đèn vàng, menu toàn IPA với stout, nhạc lo-fi đủ to để che tiếng nói nhưng đủ nhỏ để tâm sự. Tôi và Vy Vy ngồi bàn góc, cạnh cửa kính nhìn ra vỉa hè. Ngoài kia, xe máy chạy qua liên tục, đèn pha quét ngang mặt kiếng.
Vy Vy gọi Jasmine IPA. Tôi gọi Passion Fruit Wheat Ale. Ly đầu tiên, im lặng. Vy Vy lướt điện thoại. Tôi nhìn ra đường. Một ông xe ôm công nghệ dừng trước cửa quán, nhìn vào, lắc đầu, chạy đi. Chắc thấy giá bia.
Ly bia này bằng 3 cuốc Grab. Tôi uống 3 cuốc Grab để quên con số 98.
Ly thứ hai, Vy Vy bắt đầu kể chuyện công ty, bạn HR mới tên Trang crush anh kỹ sư tầng 20, nhưng anh kỹ sư lại crush chị designer tầng 19.
– Rồi chị designer thì sao? – Tôi hỏi.
– Chị designer crush CEO.
– Ai mà không crush CEO. Ổng đẹp trai, giàu, nói hay.
– Ổng cũng có vợ.
– Tình yêu nào cũng có rào cản, Vy.
Vy Vy cười, gõ ngón tay xuống bàn.
– Mày vừa đùa. Tốt rồi. Hai ngày qua mày trông như robot.
Cô nhận ra. Tất nhiên cô nhận ra. Vy Vy là loại bạn thân mà khi mày cười gượng, cô không nói "cười tự nhiên đi" — cô đợi đến khi mày cười thật.
Tôi cười. Nhẹ thôi.
Ly thứ ba, Vy Vy im lặng nhìn tôi. Đợi.
Cô ấy biết. Vy Vy luôn biết khi nào tôi sắp nói thật. Cô không hỏi, cô đợi. Vì hỏi thì tôi sẽ nói "ok". Đợi thì tôi sẽ nói thật.
– Mày biết không. – Tôi nói, nhìn ly bia. Bọt đã tan hết. – Tao ghét cảm giác giỏi mà vẫn thua.
Vy Vy gật. Không nói.
– Tao xây business case. Tao mang quan hệ CMO vào. Tao pitch trước board ngân hàng. Và hệ thống cho tao +8. Support role. – Tôi uống một ngụm. – Giống NexaVN. Tao xây, người khác ghi điểm.
Vy Vy đặt ly xuống, nghiêng đầu.
– Mày đang so sánh Kha Minh với Quang?
– Không. Kha Minh khác Quang. Kha Minh fair. Kha Minh gửi email xin chia credit cho tao. – Tôi đặt ly xuống hơi mạnh. – Và đó mới là vấn đề. Nếu anh ta tệ, tao ghét anh ta, xong. Nhưng anh ta không tệ. Anh ta công bằng. Mà hệ thống thì không.
– Vậy mày tức hệ thống hay tức Kha Minh?
– Tao tức vì tao phải phụ thuộc vào hệ thống do người khác tạo ra. – Tôi nhìn Vy Vy. – Tao ghét phụ thuộc. Vào bất cứ ai. Bất cứ thứ gì.
– Kể cả người đang cố giúp mày?
Câu hỏi đó treo giữa bàn. Tôi không trả lời. Uống bia.
Anh ta giúp. Liên tục. Gửi email chia công, chia spec kỹ thuật, ghi công tao trong buổi pitch. Nhưng tôi không biết phải làm gì với sự giúp đỡ đó. Nhận thì thấy mình yếu. Từ chối thì thấy mình vô ơn. NexaVN dạy tôi rằng mọi sự giúp đỡ đều có giá, chỉ là chưa đến lúc thu.
– Tao biết mày đang nghĩ gì. – Vy Vy nói, giọng nhẹ hơn. – Mày đang nghĩ NexaVN. Mày đang nghĩ Quang cũng từng "fair" trước khi cướp pitch deck.
Tôi nhìn cô. Không nói. Nhưng mắt tôi đã trả lời.
Vy Vy nắm tay tôi, siết nhẹ.
– Tao hiểu. Nhưng Hạ, mày đang để NexaVN kiểm soát mày. Mày sợ bị out-played lần nữa, nên mày không ngủ, mày refresh dashboard lúc 3 giờ sáng, mày tự tra tấn mình bằng con số.
Cô đúng. Cô luôn đúng về những thứ tôi không muốn nghe.
– Kha Minh không phải Quang. – Vy Vy nói tiếp. – Mà kể cả nếu anh ta là Quang, mày đã sống sót lần một. Mày sẽ sống sót lần hai.
– Tao biết. – Tôi nói nhỏ. – Nhưng biết không có nghĩa là dừng được.
– Thì đừng dừng. – Vy Vy uống bia, mắt lấp lánh. – Cứ tức đi. Cứ không ngủ đi. Nhưng tức xong thì làm gì? Đó mới là câu hỏi.
Tức xong thì làm gì.
Câu đó hay. Tao nên ghi vào Notion.
8 giờ tối. Ly thứ 4. Bia bắt đầu ngấm.
– Ơ, An Hạ! Vy Vy!
Giọng Kiến Phong. Tôi ngẩng lên. Anh ta đứng trước bàn, tay cầm ly Saigon Special, cười rộng. Vest đã cởi, áo sơ mi xắn tay, phong cách "tan ca nhưng vẫn muốn trông chuyên nghiệp".
Kiến Phong. Ở đây. Tình cờ. Tình cờ như mưa Sài Gòn tháng 6, ai cũng biết sẽ đến, nhưng không biết lúc nào.
– Anh cũng đến đây à? – Vy Vy hỏi, mặt tươi nhưng mắt cảnh giác.
– Ừ, gặp mấy bạn đối tác. – Anh ta kéo ghế ngồi xuống không hỏi. – Hai em uống gì đây? IPA hả? Để anh gọi thêm.
Không ai mời anh ngồi. Nhưng Kiến Phong là kiểu người không cần lời mời. Anh ta tự tạo không gian cho mình ở bất cứ đâu. Giống quảng cáo Shopee bật lên giữa video, không ai muốn, nhưng không tắt được.
Anh ta gọi thêm một vòng. Nói chuyện nhẹ nhàng, deal mới, thị trường, đối tác. Cười đúng chỗ. Hỏi thăm đúng lúc.
Kiến Phong giỏi cái này. Không phải giỏi deal, giỏi khiến người ta thoải mái. Giỏi khiến người ta quên rằng anh ta đang thu thập thông tin.
Rồi anh ta nghiêng người về phía tôi, hạ giọng:
– Em này, anh nói thật nha. Deal SaigonBank, em pitch hay lắm. Board ngân hàng khen nhiều lắm.
– Cảm ơn anh.
– Nhưng em biết tại sao Kha Minh luôn thắng không?
Tôi nhìn anh ta. Không trả lời. Đợi.
Đây rồi. Phần "vô tình" nhắc đến điều tôi đang nghĩ. Kiến Phong không bao giờ nói chuyện mà không có mục đích. Mỗi câu là một nước cờ.
– Kha Minh thân với CEO lắm. Từ ngày đầu. Anh ta luôn có inside track. Biết trước information, biết trước quyết định. Em nghĩ Operation Ascend là fair? – Anh ta uống bia, mắt nhìn ra đường, giọng nhẹ bẫng như đang nói thời tiết. – CEO tạo ra cuộc chơi, và Kha Minh luôn biết luật trước mọi người.
Đường đi nước bước riêng. Biết trước. Đúng là Kha Minh biết trước về Operation Ascend, Vy Vy đã nói từ ngày đầu. Và anh ta có quan hệ đặc biệt với CEO, ai cũng thấy.
– Anh lấy ví dụ nha. – Kiến Phong kéo ghế gần hơn. – Deal SaigonBank. Em nghĩ tại sao CEO giao cho em và Kha Minh pitch chung? Tại sao không cho em pitch riêng? Em có relationship CMO, em có business case, em đủ sức tự thắng deal đó.
Câu này... đúng. Tôi đã tự hỏi điều này.
– Nhưng CEO gộp hai người. Kết quả? Kha Minh +15, em +8. – Anh ta cười, kiểu cười "tội nghiệp" mà tôi ghét nhất. – Em pitch hay, nhưng người ta nhớ demo. Và demo là của ai?
Nhưng Kiến Phong nói điều này bây giờ, lúc tôi đang tức, lúc tôi đang uống bia, lúc tôi đang yếu, đó không phải tâm sự. Đó là gieo hạt.
Tôi biết. Tôi biết anh ta đang thao túng. Nhưng thao túng giỏi nhất là khi nạn nhân biết mình bị thao túng mà vẫn không tránh được. Vì nó đúng.
– Anh nói vậy là ý gì? – Tôi hỏi, giọng đều.
– Không có ý gì. – Anh ta ngả người ra sau, hai tay giơ lên kiểu đầu hàng. – Chỉ là anh thấy em giỏi. Em xứng đáng hơn #3. Nhưng khi luật chơi không fair, thì giỏi cũng vô nghĩa. – Anh ta uống bia, cười nhẹ. – Thôi, anh nói nhiều quá. Hai em uống vui nha.
Anh ta đứng lên, vỗ nhẹ vai tôi, cái vỗ vai "anh hiểu em" mà tôi không xin, rồi bước đi. Để lại câu nói treo giữa bàn như khói thuốc.
"Luật chơi không công bằng." Gieo vào đúng lúc tôi đang tức. Và cái đáng sợ nhất: tôi không biết anh ta nói vì muốn giúp tôi, hay vì muốn tôi và Kha Minh đánh nhau để anh ta ngồi nhìn. Có thể cả hai.
Vy Vy nhìn tôi. Mắt cô nói rõ: đừng tin anh ta.
– Tao biết. – Tôi nói. – Nhưng anh ta không sai hoàn toàn.
– Anh ta sai ở chỗ nói đúng lúc mày yếu. Đó không phải thật lòng, đó là chiến thuật.
– Chiến thuật cũng có thể dùng sự thật, Vy. – Tôi nhìn xuống ly bia. – Kha Minh có inside track. Đó là fact. CEO gộp pitch. Đó là fact. Tao +8. Đó cũng là fact.
– Fact mà không có context thì là manipulation.
Vy Vy đúng. Tất nhiên Vy Vy đúng. Nhưng lời Kiến Phong đã vào đầu tôi rồi. Giống virus, biết là độc, nhưng đã nhiễm.
11 giờ đêm. Về nhà. Vinhomes tầng 22.
Tắm. Thay đồ. Ngồi vào bàn. Mở Notion.
Bàn làm việc cạnh cửa sổ. Một lon Highland cà phê sữa mở nắp từ chiều, uống dở. Cạnh đó là con mèo bông nhỏ mẹ gửi từ Cần Thơ tuần trước, mẹ nói "để bầu bạn cho con".
Tao không thể đánh trực diện với Kha Minh. Anh ta có product, có CEO support, có technical depth. Nếu chơi cùng sân, tao thua.
Vậy đừng chơi cùng sân.
Vy Vy hỏi: tức xong thì làm gì? Đây. Tao làm cái này.
Tôi gõ:
Asymmetric Strategy, Q2
1. Tạo new category mà chỉ Growth đánh được: AI-powered growth consulting cho SME. Không phải enterprise (sân của Kha Minh), mà là doanh nghiệp vừa và nhỏ, thị trường 10x lớn hơn nhưng chưa ai đánh
2. Build personal brand ngoài HyperMind, speaking, content, thought leadership. KPI không chỉ đo bằng deal, mà bằng ảnh hưởng
3. Tạo data moat: build customer database riêng qua pilot SaigonBank, chứng minh growth = revenue trực tiếp
Không đấu trực diện. Không phụ thuộc hệ thống. Tạo sân chơi mới. Đây là cách tao trả lời câu hỏi của Vy Vy: tức xong thì làm gì.
NexaVN dạy tao đau. Nhưng cũng dạy tao: khi bị cướp sân, thì xây sân mới.
Gõ xong. Đọc lại. 45 phút. 3 trang Notion. Chi tiết đến từng tuần.
Mở Slack. Lướt. Channel #product-updates. Kha Minh vừa push commit 23 phút trước:
Trần Kha Minh — 10:37 PM
Merged: Vietnamese dialect recognition v2.3, accuracy improvement for Central Vietnamese
Status: Building the future, one line at a time.
11 giờ đêm. Anh ta vẫn code. Vẫn xây. Vẫn push.
Tôi ngồi đây viết chiến lược để thắng anh ta. Anh ta ngồi đó viết code để thắng tôi. Hai người, hai màn hình, hai tòa nhà, cùng thành phố, cùng thức khuya.
Sài Gòn có 10 triệu người. Nhưng lúc 11 giờ đêm, thành phố thu nhỏ lại chỉ còn hai.
Tôi đóng laptop. Mạnh tay hơn cần thiết. Nắp kêu "cạch" trong phòng im.
"Building the future, one line at a time."
Được rồi, Trần Kha Minh. Tao cũng xây. Nhưng theo cách của tao.
Tôi tắt đèn. Nằm xuống. Cầm con mèo bông mẹ gửi, đặt cạnh gối.
Ngày mai. Bắt đầu ngày mai.
Nhắm mắt. Lần này, ngủ được.