Người Trẻ Nhất Ban Điều Hành
Phòng họp Athena, 9 giờ sáng thứ Ba, và tôi ngồi ở đầu bàn.
Đầu bàn. Chỗ của CEO. Chỗ mà 12 tháng trước, tôi ngồi ở cuối, cạnh cửa, sẵn sàng ra ngoài nếu ai hỏi câu tôi không trả lời được. Bây giờ tôi ngồi ở đầu – và câu hỏi duy nhất trong đầu là: tại sao ghế này cứng hơn ghế bình thường?
Không phải ẩn dụ. Ghế thật sự cứng hơn. VV bảo "ghế CEO phải có lưng thẳng, phong thủy" – kiểu lý do mà chỉ VP People mới nghĩ ra khi chọn nội thất.
7 thành viên hội đồng quản trị ngồi quanh bàn oval. 3 người ngoài – đại diện Tiger Global, Dragon Capital, Vertex Ventures. 4 người trong – CEO Phó Thành Dương, Gia Hân, và hai thành viên mới: tôi và Kha Minh.
CEO – không, từ hôm nay phải gọi là Chairman – đứng dậy.
— Chào mọi người. Đây là cuộc họp hội đồng quản trị đầu tiên sau niêm yết. Và cũng là cuộc họp cuối cùng mà tôi ngồi ở vị trí này với tư cách Tổng giám đốc điều hành.
Ông nói bình thản. Kiểu bình thản của người đã nghĩ 6 tháng trước khi quyết định. Phó Thành Dương không phải người bỏ cuộc – ông là người biết khi nào nên lùi để người khác tiến.
— Tôi chính thức chuyển sang vị trí Chủ tịch Hội đồng Quản trị. Tổng giám đốc điều hành mới – ông nhìn tôi – Lâm An Hạ. 27 tuổi. Nữ giám đốc điều hành trẻ nhất của một công ty niêm yết tại Việt Nam.
Im.
Im kiểu "mọi người đang xử lý thông tin" – không phải im vì bất ngờ. Board đã vote tuần trước, kết quả nhất trí. Nhưng nghe ông đọc thành lời, trong phòng này, với 7 cặp mắt nhìn tôi – khác.
Đại diện Tiger Global – ông James, tóc bạc, kính gọng vàng – gật.
— An Hạ đã chứng minh trong khủng hoảng. Solo CEO hai tuần, không mất một khách hàng. Board hoàn toàn ủng hộ.
Solo CEO hai tuần. Ông nói như đó là thành tích. Với tôi, đó là hai tuần mất ngủ, cơm tấm Bà Hoa mỗi tối, và khóc trong xe Grab về nhà lúc 11 giờ đêm. Nhưng trên giấy tờ, "không mất một khách hàng" nghe hay hơn "khóc 14 đêm liên tiếp."
Chairman tiếp.
— Giám đốc Công nghệ kiêm Giám đốc Sản phẩm: Trần Kha Minh. 30 tuổi.
Kha Minh ngồi bên phải tôi, tay đặt trên bàn, ngón gõ nhẹ 2 cái – kiểu gõ mà tôi biết nghĩa là anh đang sắp xếp lại cảm xúc trong đầu.
— CTO và CPO gộp lại? Đại diện Dragon Capital hỏi.
Chairman gật.
— Kha Minh không muốn manage con người. Anh ấy muốn xây sản phẩm. Chúng tôi thiết kế vai trò phù hợp người, không ép người vào vai trò.
Kha Minh nói – giọng đều, mắt nhìn thẳng.
— Tôi muốn xây. Không muốn quản lý. Cho tôi đội kỹ sư và một vấn đề cần giải – tôi sẽ giải. Họp hành chính, KPI nhân sự, đánh giá hiệu suất – An Hạ làm tốt hơn tôi gấp mười lần.
Anh nói "An Hạ làm tốt hơn tôi" không phải vì khiêm tốn. Vì đúng. Và Trần Kha Minh luôn nói đúng – dù đúng đó đôi khi nghe rất corny.
Đại diện Vertex – thầy Tan, qua màn hình từ Singapore – cười.
— I've known Kha Minh for eight years. If he says he wants to build, let him build. You don't put a Formula 1 engine in a delivery truck.
Thầy Tan so sánh Kha Minh với động cơ xe đua. Kha Minh nghe xong không biểu cảm, nhưng ngón tay dưới bàn vỗ nhẹ lên đùi 3 cái – nhiều hơn bình thường. Vui lắm mà giấu.
Board vote. Nhất trí.
7 phiếu thuận. 0 phiếu chống. Lâm An Hạ – CEO. Trần Kha Minh – CTO/CPO. Phó Thành Dương – Chairman.
Tôi nhìn xuống tay mình trên bàn. Tay hơi run – nhẹ thôi, kiểu run mà chỉ tôi biết. 12 tháng trước, đôi tay này gõ bàn phím ở góc bàn tầng 19. 6 tháng trước, đôi tay này ký giấy khủng hoảng lúc 3 giờ sáng. Bây giờ đôi tay này sẽ ký quyết định cho 127 người.
Không. 130 người. Tuần này tuyển thêm 3.
11 giờ. Phòng CEO – bây giờ là phòng tôi.
Chairman đã dọn đồ từ cuối tuần trước. Trên bàn còn duy nhất một vật: khung ảnh nhỏ – 12 người đầu tiên của HyperMind, chụp trong phòng 40 mét vuông ở Quận 3.
Ông để lại. Cố ý. Kiểu để lại mà không cần nói, vì Phó Thành Dương không nói những thứ ông muốn tôi hiểu – ông để tôi tự hiểu.
Tôi đặt laptop xuống bàn. Mở ngăn kéo – trống. Mở tủ – trống. Phòng rộng hơn phòng cũ gấp đôi, cửa kính từ sàn đến trần, nhìn ra toàn bộ Quận 1 và sông Sài Gòn phía xa.
Rộng quá. Trống quá. Kiểu phòng mà nếu mẹ thấy, bà sẽ hỏi "con ở đây một mình hả, có buồn không." Không buồn, mẹ. Nhưng hơi sợ.
VV gõ cửa.
— Chị Hạ, em có quà mừng.
Cô đặt lên bàn 1 ly trà sữa ô long, 1 bó hoa nhỏ bằng giấy gấp – kiểu hoa mà bọn intern làm – và 1 phong bì.
— Hoa intern gấp. Trà sữa em mua. Phong bì là quyết định bổ nhiệm chị ký cho em.
Tôi mở phong bì. Quyết định bổ nhiệm Tống Vy Vy – Phó Tổng Giám đốc Nhân sự. VP People.
— VV...
— Đọc xong rồi nói.
Tôi đọc. 1 trang A4. Tóm tắt thành tích: xây dựng phòng HR từ 2 người lên 8, giữ 94% nhân sự qua khủng hoảng, thiết kế chính sách ESOP, xử lý điều tra nội bộ Kiến Phong mà không để lộ ra ngoài, và – dòng cuối – "người duy nhất giấu laptop Kha Minh hai lần để ép nghỉ."
— Em xứng đáng từ lâu rồi.
VV đứng im 3 giây. Rồi mắt đỏ.
— Chị...
— Khóc được. Phòng này cách âm.
VV khóc. Không to, không drama – kiểu khóc của người đã giữ mọi thứ lại quá lâu. Tay cô bấu vào mép bàn, vai rung nhẹ.
VV. 26 tuổi. HR Business Partner từ ngày đầu. Người biết mọi bí mật của công ty nhưng không bao giờ kể. Người giấu laptop Kha Minh, người giữ bí mật tôi khóc, người mua trà sữa mỗi khi ai đó trong ban lãnh đạo có ngày tệ. 12 tháng, cô chưa bao giờ xin thăng chức. Vì Tống Vy Vy không xin – cô làm, và đợi người khác thấy.
Hôm nay tôi thấy. Muộn, nhưng thấy.
— Em ơi, tôi nói, giọng nhẹ hơn bình thường, bạn không phải keo dán. Bạn là nền móng. Keo dán có thể thay. Nền móng thì không.
VV lau mắt bằng khăn giấy – loại khăn cô luôn có trong túi, vì "HR phải chuẩn bị cho mọi tình huống, kể cả khóc."
— Chị nói kiểu này em khóc thêm.
— Khóc đi. Phó Tổng được quyền khóc trong phòng CEO.
Cô cười qua nước mắt. Kiểu cười mà tôi yêu nhất ở Tống Vy Vy – cười khi đang khóc, vì cô không bao giờ chọn chỉ một cảm xúc.
7 giờ tối. Cục Gạch Quán, Quận 1.
Nhà hàng này tôi đến lần đầu cách đây 9 tháng – bữa tối với Gia Hân và nhà đầu tư Vertex. Hồi đó tôi mặc váy đen mượn VV, ngồi cạnh Kha Minh, và cố gắng không nhìn anh quá lâu vì sợ Gia Hân nhận ra.
9 tháng. Cùng nhà hàng. Nhưng hôm nay tôi ngồi ở đầu bàn – không phải vì phong thủy, vì tôi là CEO.
Bàn dài, 8 người: tôi, Kha Minh, Chairman, VV, Gia Hân, Ngọc Trâm, Minh Tú, Bảo Khánh.
Chairman gọi rượu vang – Pháp, chai gì đó mà ông nói "để dành từ ngày mở công ty, chờ đúng dịp."
— 6 năm, ông nói, xoay ly. Tôi mở công ty này khi 32 tuổi. Bây giờ tôi 38. Tóc bạc thêm 40%. Nằm viện 1 lần. Mất ngủ 2.000 đêm.
Minh Tú nhỏ giọng.
— 2.000 đêm là 5 năm rưỡi anh ơi. Anh không ngủ 5 năm rưỡi?
— Nói phóng đại cho có kịch tính. Thật ra khoảng 1.500.
VV bật cười. Minh Tú cười. Bảo Khánh cười. Kiểu cười quanh bàn ăn tối mà chỉ công ty nhỏ mới có – khi mọi người đều biết nhau đủ sâu để hiểu câu đùa nào thật, câu nào giấu đau.
Chairman giơ ly.
— Hôm nay không phải tiệc. Hôm nay là bàn giao. Tôi trao cho An Hạ và Kha Minh thứ quý nhất tôi có – không phải công ty. Là 130 con người. Giữ họ. Bảo vệ họ. Và nếu cần, đặt họ trước bản thân mình.
Ông nhìn tôi khi nói câu cuối. Mắt ông – mắt của người đã đặt 130 người trước bản thân mình, đã gục trên sàn phòng họp vì không chịu nghỉ, đã giấu $1 triệu đô để bảo vệ bằng chứng chống SynAI. Ông không phải CEO hoàn hảo. Nhưng ông là CEO duy nhất tôi muốn học.
Tôi giơ ly.
— Tôi không hứa sẽ hoàn hảo. Nhưng tôi hứa sẽ không bỏ. Dù có hack, có khủng hoảng, có ngày tệ nhất – tôi sẽ ở đây. Vì mọi người đã ở đây khi tôi cần.
Kha Minh giơ ly – không nói gì. Nhưng mắt anh nhìn tôi, và trong ánh nến nhà hàng, tôi thấy anh gật nhẹ.
Gật. Một lần. Kiểu gật mà Trần Kha Minh dành cho những thứ anh tin hoàn toàn – không cần thêm lời, không cần phân tích, không cần dữ liệu. Chỉ tin.
Cụng ly. Tiếng thủy tinh trong veo, xuyên qua tiếng nhạc nhẹ của nhà hàng.
Gia Hân ngồi cạnh tôi, gọi cà phê đen sau bữa tối – kiểu cà phê mà Kha Minh cũng uống, và tôi từng thắc mắc có phải hai người giống nhau vì từng yêu nhau, hay vì họ vốn giống nhau nên mới yêu nhau.
Bây giờ tôi không thắc mắc nữa. Vì Gia Hân không phải bóng ma của mối quan hệ cũ – cô là đồng minh. Người giữ investor không rút vốn khi CEO nằm viện. Người bay từ Singapore về trong 6 tiếng khi nhận tin hack.
— An Hạ.
— Gì?
— Tôi nợ bạn một lời xin lỗi.
Tôi nhìn cô. Gia Hân – lúc nào cũng chỉn chu, lúc nào cũng kiểm soát, lúc nào cũng giấu cảm xúc sau lớp áo vest cắt may hoàn hảo. Nhưng tối nay, dưới ánh đèn vàng Cục Gạch Quán, cô trông mềm hơn.
— Xin lỗi vì gì?
— Vì hồi đầu, tôi đánh giá thấp bạn. Tôi nghĩ Kha Minh cần người giống tôi – logic, chiến lược, kiểm soát. Hóa ra anh ấy cần người ngược lại. Người dám khóc. Người dám hét. Người dám nói "tôi sợ" trước mặt 83 người.
Cô nói nhẹ. Không chua chát, không ganh tị – kiểu nhìn nhận của người đã chấp nhận từ lâu.
— Gia Hân, tôi không giỏi hơn bạn. Tôi chỉ... khác.
— Đúng. Và "khác" là thứ anh ấy cần. Tôi mất 2 năm mới hiểu điều đó.
Cô cụng ly cà phê vào ly trà tôi.
— Chúc mừng, CEO.
CEO. Từ miệng Bạch Gia Hân. Nặng hơn từ miệng bất kỳ ai.
10 giờ tối. Phòng CEO – phòng tôi.
Mọi người đã về. Kha Minh lái xe chở Chairman, VV đi Grab với Minh Tú, Bảo Khánh chạy xe máy. Tôi quay lại văn phòng – không phải vì còn việc, vì tôi muốn ngồi đây một mình.
Sài Gòn ngoài kính đêm – Nguyễn Huệ lấp lánh, Landmark 81 sáng xanh, sông Sài Gòn phản chiếu đèn thành một dải vàng uốn cong.
Tôi mở ngăn kéo bàn cũ – cái ngăn kéo nhỏ mà tôi mang theo từ bàn tầng 19. Bên trong: 3 cây bút, 1 cuốn sổ cũ, và 1 tờ giấy nhớ vàng.
Tờ giấy nhớ. Dán trên bàn từ ngày đầu tiên. Nhàu. Ố cà phê. Chữ viết tay mờ đi vì 12 tháng tay tôi chạm qua mỗi sáng.
"Không ai được phép quyết định giá trị của mình ngoài mình."
Tôi bóc lớp keo cũ, dán tờ giấy lên góc phải bàn mới – cùng vị trí như bàn cũ, cùng góc, cùng khoảng cách từ laptop.
Tờ giấy này không thuộc về bàn cũ. Không thuộc về bàn mới. Nó thuộc về tôi – đi đâu tôi đi, ở đâu tôi ở.
12 tháng trước, tôi viết câu này vì sợ. Sợ bị phản bội lần nữa. Sợ NexaVN lặp lại. Sợ ai đó sẽ quyết định tôi không đủ giỏi.
Bây giờ tôi không sợ nữa. Không phải vì tôi giỏi hơn – vì tôi đã chứng minh. Với 130 người. Với board. Với Goldman Sachs và Forbes. Với Kha Minh. Và quan trọng nhất – với chính mình.
Điện thoại rung.
KM: Em vẫn ở văn phòng.
Không phải câu hỏi. Câu khẳng định. Anh biết.
AH: Sao anh biết?
KM: Đèn phòng CEO sáng. Anh thấy từ dưới đường.
AH: Anh đang ở dưới đường?
KM: Đưa Chairman về xong. Đang đứng trước Bitexco. Nhìn lên.
Tôi đứng dậy, bước đến cửa kính. Nhìn xuống.
Dưới đó – xa, nhỏ, giữa vỉa hè Hàm Nghi, một người đàn ông đứng ngước lên. Tay trong túi quần. Áo sơ mi trắng. Không vest – vest Hugo Boss chỉ dành cho ngày đặc biệt, và hôm nay là ngày thường. Ngày thường đầu tiên mà Lâm An Hạ là CEO.
AH: Em thấy anh rồi.
KM: Xuống đi. Anh chở về.
AH: 5 phút.
KM: 5 phút kiểu em hay kiểu VV?
AH: Kiểu em. 5 phút thật.
Tôi tắt đèn phòng. Nhìn quanh lần cuối – bàn mới, ghế cứng, khung ảnh 12 người, và tờ giấy nhớ vàng ở góc phải.
Đúng rồi, Lâm An Hạ. Mày tự quyết định. Và mày đã chọn đúng.
Bây giờ xuống đi. Có người đang đợi dưới đường.