Mẹ An Nhiên

Thứ Năm. Tuần mười ba. 8 giờ tối.

Mẹ gọi lúc cô đang rửa bát.

Phòng 402, bồn rửa nhỏ, nước chảy, đĩa cơm chiều. Điện thoại rung trên bàn, màn hình sáng, "Mẹ", ảnh đại diện là bông hoa cúc vàng Lâm Dư chụp giúp mẹ hồi Tết.

An Nhiên tắt nước. Lau tay vào khăn. Nhấc máy.

– Mẹ.

– Nhiên à. Giọng mẹ. Nhỏ. Ấm. Hơi khàn, mẹ hay khàn về chiều vì buổi sáng nói nhiều ở chợ. Con ăn cơm chưa?

– Ăn rồi mẹ. Mẹ ăn chưa?

– Ăn rồi. Dì Bảy kho cá.

Im lặng. Ngắn. An Nhiên biết, biết vì hai mươi bảy năm nghe giọng mẹ, im lặng ngắn sau "dì Bảy kho cá" nghĩa là mẹ muốn nói thêm nhưng đang tìm cách.

– Mẹ. Cô nói. Có chuyện gì không?

Im. Một giây. Hai.

– Mẹ khám lại hôm qua. Mẹ nói. Giọng nhẹ. Quá nhẹ, kiểu nhẹ của người đang giảm nhẹ. Bác sĩ bảo khối u cũ... có dấu hiệu lại. Không lớn. Nhỏ thôi. Nhưng phải theo dõi, uống thuốc, mỗi tháng tái khám.

Cô đứng cạnh bồn rửa. Tay, tay ướt, khăn trong tay, nước nhỏ giọt xuống sàn.

– Mẹ. Sao không nói sớm?

– Mới biết hôm qua. Mẹ nói. Mà cũng không sao đâu con, bác sĩ nói nhỏ, theo dõi thôi. Mẹ gọi vì, vì mẹ muốn nghe giọng con. Lâu rồi con không về.

Cô nhắm mắt. Ngực, thắt. Không phải kiểu thắt vì Đình Thâm. Kiểu thắt khác. Cũ hơn. Sâu hơn. Kiểu thắt của đứa con gái biết mẹ đau mà giấu, biết mẹ sợ mà cười, biết mẹ gọi "muốn nghe giọng con" vì không muốn nói "mẹ sợ".

– Con về cuối tuần. Cô nói. Không hỏi. Nói.

– Ôi, không cần đâu con. Đường xa. Con bận.

– Con về, mẹ.

Im lặng. Rồi, giọng mẹ, nhẹ hơn, run nhẹ ở đuôi:

– Ừ. Con về.

Thứ Bảy. Tuần mười bốn. 7 giờ sáng.

Bến xe Mỹ Đình. Xe khách đi Hải Dương. Ghế 12A.

An Nhiên ngồi cạnh cửa sổ. Ba lô nhỏ, túi ni lông trái cây, cam, táo, sữa Ensure cho mẹ. Mua sáng nay ở siêu thị gần nhà, sáu giờ rưỡi.

Xe chạy. Đường cao tốc. Đồng lúa hai bên, xanh, tháng sáu, mạ non. Trời nắng nhẹ, mây trắng, gió từ cửa sổ hé.

Cô nhắm mắt. Nghĩ, không nghĩ về Đình Thâm, lần đầu trong mười ba tuần. Nghĩ về mẹ.

Mẹ, Tống Thị Hạnh, năm mươi chín tuổi, bán rau ở chợ Thanh Bình từ năm ba mươi lăm, nuôi con một mình từ năm An Nhiên mười. Bố mất vì tai nạn giao thông. Mẹ không tái giá. "Mẹ có con là đủ."

Bảy năm trước, khối u tử cung. Tám mươi triệu. Mẹ giấu, đau bụng mấy tháng, ngất ở chợ, dì Bảy gọi. An Nhiên chạy về, xe buýt bốn tiếng vì tắc đường, khóc cả đường, lần cuối cô khóc trước khi đêm tháng ba.

Mẹ mổ. Tiền, tiền từ đâu? An Nhiên gom được hai mươi ba triệu. Vay bạn bè mười lăm. Còn thiếu. Rồi, rồi bệnh viện nói có người gửi ẩn danh. Năm mươi triệu. Không tên. Không địa chỉ. Chỉ ghi: "Cho bệnh nhân Tống Thị Hạnh. Phòng 305."

Mẹ hỏi ai gửi. Bệnh viện không biết. An Nhiên không biết, lúc đó không biết. Mẹ cũng không biết. Nhận, vì không có lựa chọn.

Bây giờ, bây giờ An Nhiên ngồi trên xe, đồng lúa chạy ngoài kính, và cô nghĩ: năm mươi triệu. Ai? Bảy năm trước, ai có năm mươi triệu để gửi ẩn danh cho mẹ cô?

Cô không có câu trả lời. Chưa bao giờ có. Cô nhận, cảm ơn, rồi quên, vì lúc đó cô đang quá bận: bận giấu Đình Thâm, bận luyện câu chia tay, bận chạy trốn. Không có chỗ để nghĩ về năm mươi triệu ẩn danh.

Nhưng bây giờ, bây giờ cô có chỗ. Và câu hỏi, lần đầu tiên trong bảy năm, nổi lên: ai?

Xe qua cầu. Sông. Nắng. Gió.

Cô mở mắt. Nhìn ra cửa sổ. Không trả lời câu hỏi. Chưa.

9 giờ 15 phút.

Nhà mẹ. Con hẻm nhỏ sau chợ Thanh Bình. Ngôi nhà cấp bốn, tường vôi trắng ngả vàng, mái ngói cũ, cổng sắt sơn xanh đã tróc. Trước sân: chậu cúc vàng, cây nhãn lồng trĩu quả, ghế nhựa mẹ hay ngồi uống trà chiều.

Cô đẩy cổng. Không khoá, mẹ không khoá cổng ban ngày, "ở quê ai khoá".

– Mẹ ơi.

– Nhiên!, Giọng từ bếp. Tiếng dép lẹp kẹp. Rồi mẹ ra, tạp dề hoa, tóc búi, khuôn mặt —

Cô đứng ở sân. Nhìn mẹ.

Mẹ già hơn. Già hơn Tết. Già hơn ba tháng trước khi cô về lần cuối. Da xạm hơn, mắt trũng hơn, gò má nhô, tóc bạc nhiều hơn, bạc cả hai bên thái dương, không nhuộm, vì mẹ nói "tốn tiền". Nhưng mắt, mắt mẹ sáng. Sáng kiểu người thấy con gái về, sáng kiểu mẹ.

– Con. Mẹ cười. Nếp nhăn quanh mắt, quanh miệng. Cười rộng. Sao gầy thế?

Câu đầu tiên. Bao giờ cũng vậy. "Sao gầy thế" hoặc "ăn gì chưa" hoặc "đường xa mệt không". Không bao giờ nói về mình trước. Luôn hỏi con.

Cô bước tới. Ôm mẹ. Nhẹ, mẹ nhỏ hơn cô nhớ. Gầy hơn. Xương vai nhô qua lớp áo mỏng. Mùi, mùi bếp, mùi dầu gió, mùi quen, mùi nhà.

– Con mang cam với sữa cho mẹ.

– Ôi, lại tốn tiền. Mẹ uống sữa đậu nành cũng được.

Cô không tranh. Dẫn mẹ vào nhà. Bỏ trái cây tủ lạnh, tủ cũ, chạy kêu, mẹ mua từ lúc cô còn cấp ba. Pha trà. Ngồi.

Nhà nhỏ. Phòng khách kiêm phòng ăn, bàn gỗ tròn, ghế nhựa, tivi cũ, tủ kính đựng bát đĩa và ảnh. Ảnh, ảnh An Nhiên tốt nghiệp đại học, ảnh bố mẹ ngày cưới (đen trắng, bố cười, mẹ mặc áo dài trắng), ảnh cô hồi bé ngồi trên vai bố.

Không ảnh nào có Đình Thâm. Cô chưa bao giờ đưa anh về nhà gặp mẹ.

Trưa. Cơm. Mẹ nấu, cá kho tộ, canh chua, rau muống xào tỏi. Nhiều hơn cần, mẹ nấu nhiều khi con về, dù chỉ hai người ăn.

Hai mẹ con ăn. Bàn tròn. Gió từ cửa sổ. Tiếng ve. Hè.

– Mẹ uống thuốc đều không?

– Đều. Dì Bảy nhắc.

– Tháng sau tái khám ngày mấy?

– Mười hai. Mẹ gắp rau cho cô. Con không cần lo. Mẹ ổn.

Cô nhìn mẹ. Nhìn, nhìn tay mẹ gắp rau, tay nhỏ, gân xanh, da nám, móng cắt gọn. Tay đã bán rau hai mươi bốn năm. Tay đã nuôi cô mười bảy năm một mình. Tay, tay giống tay cô. Cùng hình dáng, cùng ngón dài, cùng gân xanh.

– Mẹ. Cô nói. Đặt đũa.

– Gì con?

– Con đổi công ty rồi.

Mẹ nhìn lên. Ngạc nhiên nhẹ.

– Đổi? Công ty cũ không tốt à?

– Bị cắt giảm. Cô nói. Ngắn. Không kể chi tiết, mẹ không cần biết bị layoff. Con vào công ty mới được ba tháng rồi.

– Ồ. Mẹ gật. Cười nhẹ. Ba tháng mà con không kể mẹ.

– Con bận. Xin lỗi mẹ.

– Công ty mới tốt không?

– Tốt.

– Làm gì?

– Vận hành. Chiến lược. Giống chỗ cũ nhưng lớn hơn.

Mẹ gật. Gắp cá cho cô. Rồi, nhẹ, kiểu mẹ hỏi mọi thứ, kiểu hỏi bình thường:

– Tên công ty gì?

– Nebula Tech.

Im lặng.

Một giây. Đũa mẹ, dừng. Giữa chừng. Miếng cá trên đầu đũa, chưa bỏ vào bát cô.

Mẹ nhìn cô.

An Nhiên thấy, thấy rõ, chậm, từng nhịp, mắt mẹ thay đổi. Từ bình thường, từ "hỏi cho biết", sang thứ gì đó khác. Không phải sợ. Không phải giận. Là, nhận ra. Kiểu mắt người nghe một cái tên và não mất nửa giây để kết nối nó với ký ức.

– Nebula. Mẹ lặp lại. Nhỏ.

– Dạ.

Im lặng.

Mẹ đặt đũa xuống. Chậm. Miếng cá vẫn trên đầu đũa, rồi rơi, nhẹ, vào bát cô. Mẹ không nhặt lại.

– Con. Mẹ nói. Giọng, giọng khác. Trầm hơn. Run nhẹ ở cuối. Nebula Tech... là công ty của cậu Đình Thâm phải không?

Cô đứng yên. Tim, đập. Mạnh.

– Mẹ biết anh ấy?

Mẹ nhìn cô. Mắt, mắt mẹ, năm mươi chín tuổi, nếp nhăn, mỏi, nhưng sắc. Sắc kiểu mẹ. Kiểu người đã sống đủ lâu để biết khi nào con gái giấu.

– Con nghĩ mẹ không biết à?, Mẹ nói. Nhẹ. Con nghĩ mẹ bán rau ở chợ thì không biết đọc báo?

Im lặng.

– Mẹ đọc trên mạng. Mẹ nói. Dì Bảy cho mẹ cái điện thoại cũ, mẹ biết đọc tin. Nebula. Công ty công nghệ. Người ta viết về cậu ấy, "founder trẻ", "tỷ phú công nghệ", gì gì đó. Mẹ thấy ảnh. Mẹ dừng. Mẹ nhận ra. Cậu ấy khác lắm. Nhưng mắt, mắt không khác.

Cô ngồi. Không thở. Nghe.

– Lục Đình Thâm. Mẹ nói tên anh. Đầy đủ. Chậm. Như cân từng chữ. Cậu trai con từng yêu hồi đại học. Cậu trai mà con, — mẹ dừng, — con không bao giờ kể mẹ, nhưng dì Bảy nói. Nói con có người yêu ở Hà Nội. Nghèo. Nhưng tốt.

Im lặng. Tiếng ve. Gió. Mùi cá kho.

– Cậu ấy... là CEO công ty đó?

Cô gật. Chậm.

Mẹ nhìn cô. Lâu. Rồi, mắt mẹ ướt. Không khóc. Ướt. Kiểu ướt của người vừa hiểu thứ gì đó mà không muốn hiểu.

– Con. Mẹ nói. Con đang làm việc cho người yêu cũ?

Cô không đáp. Vì câu trả lời không chỉ là "đang làm việc cho". Câu trả lời là mười ba tuần. Là "cô Tống" và "Lục tổng". Là cốc trà ô long. Là phở hai giờ sáng. Là "cô ấy không chọn tôi". Là nước mắt trong taxi.

Nhưng cô không nói những thứ đó. Chưa.

– Dạ. Cô nói. Con làm ở Nebula. Anh ấy là CEO.

Mẹ nhìn xuống bàn. Bát cơm. Đũa. Cá kho.

Rồi mẹ nhìn lên. Mắt, mắt khác. Không ướt nữa. Thay bằng thứ gì đó cô chưa từng thấy ở mẹ: biết. Biết thứ gì đó mà cô không biết mẹ biết.

– Nhiên. Mẹ nói. Chậm. Cân. Mẹ muốn kể con một chuyện.

Cô nhìn mẹ.

– Chuyện gì mẹ?

Mẹ hít thở. Sâu. Rồi thở ra, chậm, run nhẹ.

– Chuyện về tiền phẫu thuật của mẹ. Bảy năm trước.

Gió dừng. Ve dừng. Hoặc cô không nghe nữa.

Cô ngồi đối diện mẹ. Bàn tròn. Cơm nguội. Cá kho nguội.

Và cô biết, biết bằng thứ gì đó sâu hơn suy luận, sâu hơn logic, cô biết mẹ sắp nói gì.

Nhưng cô vẫn không sẵn sàng.