Những ngày nghèo khó
Bảy năm trước. Mùa đông.
Đình Thâm không nhớ rõ đêm thứ mấy liên tiếp anh thức.
Ba đêm. Bốn. Có lẽ năm — nhưng sau đêm thứ ba, ranh giới giữa thức và ngủ mờ đi. Anh ngồi trên sàn, lưng tựa thành giường, laptop trên đùi. Ghế nhựa gãy chân từ tuần trước, anh chưa mua cái mới vì mười lăm nghìn đồng mua ghế cũng là mười lăm nghìn đồng mua gạo. Sàn gạch bông lạnh — mùa đông Hà Nội, căn phòng bốn mươi mét vuông không có máy sưởi. Vòi nước nóng hỏng từ tháng thứ hai, chủ nhà hẹn sửa rồi quên.
Màn hình laptop — chiếc anh trả góp mười hai tháng, bốn triệu rưỡi, góc trái xước vì An Nhiên làm đổ cốc nước — chiếu ánh sáng xanh lên mặt anh. Anh đang code. Không phải dự án cá nhân, không phải ý tưởng lớn. Freelance. Một trang web bán hàng cho cửa hàng quần áo ở Cầu Giấy — hai triệu đồng, giao trong năm ngày, thanh toán khi nghiệm thu.
Hai triệu. Đủ trả tiền điện tháng này và mua gạo hai tuần.
Anh gõ. Tay lạnh — anh luôn tay lạnh, mùa đông càng tệ. Ngón tay cứng, gõ chậm hơn bình thường. Anh dừng, xoa hai bàn tay vào nhau, hà hơi, rồi gõ tiếp.
Phía sau anh, trên giường, An Nhiên ngủ.
Cô nằm nghiêng, co người, ôm gối. Tay trái dưới má. Tóc xổ trên gối — gối cũ, vỏ gối trắng đã ngả vàng. Chăn mỏng kéo lên cổ. Cô ngủ sâu — mệt. Hôm nay cô làm ba ca: sáng bán hàng online, chiều phục vụ quán cà phê, tối đi gia sư. Về đến nhà chín giờ rưỡi, tắm nhanh, ăn nửa gói mì — để nửa gói cho anh — rồi đổ lên giường.
Anh nhìn cô.
Không lâu. Vài giây. Đủ để thấy: cô gầy hơn tháng trước. Xương vai nhô qua áo ngủ. Mắt có quầng thâm — không nặng bằng anh, nhưng có. Hai mươi tuổi mà mặt ngủ trông già hơn tuổi — kiểu già của người lo nhiều.
Anh quay lại màn hình.
Cô không biết anh nhìn.
Cô cũng không biết nhiều thứ khác. Không biết project freelance tuần trước — cái trang web cho nhà thuốc — khách huỷ giữa chừng, không trả đồng nào. Không biết anh nợ tiền internet hai tháng rồi, thằng chủ quán net cho thiếu vì quen mặt. Không biết cái gói mì cô để lại cho anh tối nay — anh không ăn. Anh để dành cho cô ngày mai, vì anh đếm rồi: trong thùng còn bốn gói. Bốn gói chia hai người, hai bữa một ngày, là hai ngày nữa. Hôm sau anh phải có tiền.
Anh không nói những thứ đó.
Không phải vì giấu. Mà vì nói ra cũng không thay đổi gì. Cô đã làm ba việc. Anh đã code mỗi đêm. Hai người đã làm hết những gì hai người có thể làm — phần còn lại là toán học: thu nhập trừ chi phí, và con số âm không biết cách thay đổi bằng nỗ lực.
Anh gõ tiếp. Trang web. Bố cục sản phẩm. Giỏ hàng. Thanh toán. Những thứ nhỏ, đơn giản, lặp lại — anh có thể code trong mơ. Nhưng anh không được phép mơ, vì mơ thì sai code, sai code thì khách bắt sửa, sửa thì mất thêm ngày, thêm ngày thì mất tiền.
Hai giờ sáng.
Đèn phòng hỏng từ tuần trước. Chỉ còn laptop chiếu sáng. Bóng anh đổ lên tường — dài, gầy, cong. Quạt trần tắt vì điện yếu, anh để dành cho tủ lạnh — tủ lạnh mini cũ, bên trong có hai quả trứng và nửa bịch rau muống.
An Nhiên trở mình.
Anh dừng gõ. Nhìn.
Cô nói mớ. Không rõ từ — chỉ là âm thanh nhỏ, ú ớ, rồi im. Cô kéo chăn lên cao hơn. Co người chặt hơn. Lạnh.
Anh đứng dậy. Nhẹ. Mở tủ — tủ hẹp, gỗ ép, cửa kêu cọt kẹt. Lấy cái áo khoác cũ của mình — áo khoác duy nhất, mua từ năm nhất đại học — đắp lên chăn cho cô. Không đánh thức. Cô mệt quá rồi.
Anh quay lại sàn. Ngồi. Code.
Cô thức dậy lúc năm giờ sáng.
Anh biết vì ánh sáng trên tường thay đổi — cô bật đèn pin điện thoại để đi toilet. Ánh sáng trắng quét qua trần, qua tường, qua vết ẩm mốc góc trái hình bản đồ nước Ý.
Cô đi ra, thấy anh vẫn ngồi. Mắt anh đỏ. Tay anh trên bàn phím. Lưng anh tựa thành giường.
– Anh chưa ngủ à?
– Sắp xong rồi. — Anh nói. Không ngẩng lên.
Cô đứng đó. Ba giây. Rồi cô đi vào bếp — góc bếp nhỏ ở cuối phòng, bếp gas mini, ấm nước nhôm. Cô đun nước. Pha trà — trà túi lọc rẻ nhất, mua cả hộp hai mươi gói giá mười hai nghìn.
Cô đặt cốc trà cạnh laptop anh. Trên sàn. Không nói gì.
Anh nhìn cốc. Nhìn cô.
Cô đã quấn chăn ra ngoài, khoác thêm áo anh — cái áo anh đắp cho cô lúc nãy. Tay cô ôm cốc trà cho mình, đứng tựa tường, nhìn anh.
– Ngủ đi. — Anh nói.
– Anh nói đi.
– Anh không cần —
– Anh thức bốn đêm rồi. — Cô nói. Giọng hai mươi tuổi nhưng lúc này không mềm. Cứng. Kiểu cứng của người lo lắng mà không chịu tỏ ra lo. — Mắt anh đỏ hơn con thỏ.
– Con thỏ mắt hồng. Không đỏ.
– Anh đang cãi nhau với em bằng sinh học?
Anh nhìn cô. Cô nhìn anh. Ba giây. Rồi anh cười — mệt, nhẹ, nhưng thật. Khoé miệng nhích lên, lúm đồng tiền hiện ra — hai cái, hai bên, anh ghét chúng, cô thì thích.
– Xong cái này rồi ngủ. — Anh nói. — Thật.
Cô không tin. Anh biết cô không tin. Nhưng cô gật, vì cô biết ép anh cũng không được — anh cứng đầu hơn cô, chỉ là giấu giỏi hơn.
Cô ngồi xuống cạnh anh. Trên sàn. Lưng tựa thành giường, vai chạm vai anh. Ôm cốc trà. Không nói gì.
Anh gõ. Cô ngồi.
Tiếng gõ phím lách cách trong căn phòng im. Tiếng cốc trà kê lên sàn khi cô uống xong. Tiếng thở đều.
Năm giờ hai mươi, anh nhìn sang — cô ngủ lại. Đầu nghiêng, tựa lên vai anh. Tay ôm cốc trà trống rỗng.
Anh không nhúc nhích.
Anh gõ bằng một tay. Chậm hơn. Nhưng không dám cử động vai — cô đang gối lên đó.
Tối hôm sau.
An Nhiên về muộn hơn thường lệ — mười giờ mười lăm. Ca phục vụ quán kéo dài vì có đoàn khách lớn. Cô bước vào, đá giày vào góc — anh sẽ sửa lại ngay ngắn sau — ngồi xuống giường, cởi tất.
– Chân em hôi. — Cô nói, nhăn mũi.
– Anh biết.
– Anh không cần xác nhận.
Cô cười. Anh cười. Tiếng cười nhỏ — căn phòng bốn mươi mét vuông không cần tiếng cười lớn.
Anh đang ngồi trên sàn — vẫn chỗ cũ, vẫn laptop, nhưng tối nay không code. Tối nay anh đang đọc — đọc về click behavior, user analytics, những thứ anh bắt đầu nghĩ đến nhưng chưa nói với ai. Ý tưởng. Nhỏ. Mờ. Chưa có hình dạng.
Cô đi pha mì. Hai gói — gói cuối cùng.
– Hết mì rồi. — Cô nói từ bếp. Giọng bình thường, như đọc bản tin thời tiết.
– Mai anh đi mua.
– Bằng gì?
Im lặng. Anh không trả lời. Cô cũng không hỏi thêm — cô biết câu trả lời. Bằng tiền project trang web, nếu khách trả đúng hẹn. Nếu không trả, thì... rồi tính.
Cô bưng hai tô mì ra. Ngồi xuống sàn đối diện anh. Tô to hơn đặt trước mặt anh.
– Phần em ít hơn. — Anh nói.
– Em ăn rồi. Ở quán.
– Em nói dối.
– Sao biết?
– Vì quán đó không cho nhân viên ăn tối. Em kể rồi.
Cô nhìn anh. Cắn môi. Rồi cúi xuống ăn — không đổi tô.
Anh nhìn cô ăn. Cô gắp rau muống trước — luôn ăn rau trước, thịt để cuối, thói quen tiết kiệm. Hai mươi tuổi, ba công việc, tối nào cũng về muộn, tay khô vì rửa bát ở quán, móng tay cắt ngắn vì gõ bàn phím bán hàng online từ sáng. Và cô vẫn chia cho anh tô lớn hơn.
Anh gắp trứng từ tô mình — quả trứng duy nhất — bỏ sang tô cô.
– Anh —
– Anh không thích trứng.
– Bạo lực. — Cô nói.
– Dinh dưỡng.
Cô nhìn quả trứng. Rồi ăn. Không nói thêm.
Sau bữa tối, cô rửa bát. Anh lau sàn — thứ duy nhất anh làm giỏi hơn cô trong chuyện nhà. Cô bảo anh lau sàn sạch nhất Hà Nội, anh bảo vì anh ngồi trên sàn cả ngày nên phải sạch.
Mười một giờ đêm. Cô nằm trên giường, ôm gối, mắt díp nhưng cố gắng không ngủ. Anh biết — vì cô hay chống mắt bằng cách hỏi linh tinh.
– Anh ơi.
– Gì?
– Nếu có tiền, anh muốn ăn gì đầu tiên?
Anh nghĩ. Ba giây.
– Phở. Phở bò tái. Bát lớn. Thêm gầu.
– Rẻ vậy?
– Giấc mơ không cần đắt. — Anh nói. — Em thì sao?
– Lẩu. Lẩu hải sản. Bàn tròn. Bia lạnh.
– Em dị ứng tôm.
– Thì lẩu không có tôm. Lẩu gì cũng được. Em chỉ muốn ngồi bàn tròn, bia lạnh, không cần nhìn giá trước khi gọi.
Im lặng. Quạt trần cọt kẹt. Đèn huỳnh quang — bóng mới thay chiều nay, mua ở tiệm tạp hoá đầu hẻm, mười lăm nghìn — nhưng bóng rẻ nên chớp, sáng không đều.
Anh nhìn cô — mắt cô đã nhắm lại, nhưng miệng còn mấp máy, cố thức. Tay cô thò ra ngoài chăn, ngón tay quờ quạng tìm gì đó. Anh đưa tay ra. Cô nắm lấy — ngón cô ấm, ngón anh lạnh. Cô nắm chặt, như sợ anh rút tay.
Anh nhìn bàn tay cô trên tay mình. Nhỏ. Gầy. Móng tay ngắn, không sơn, da hơi khô.
– An Nhiên.
– Gì...
– Một ngày anh sẽ cho em cuộc sống tốt hơn.
Cô mở mắt. Nhìn anh. Mắt ngái, mờ, nhưng nhìn thẳng.
– Em không cần cuộc sống tốt hơn.
– Em —
– Em cần anh.
Cô nói xong, nhắm mắt. Nắm tay anh chặt hơn. Rồi ngủ — nhanh, sâu, kiểu người mệt đến mức cơ thể tắt ngay khi buông.
Anh ngồi đó. Tay trong tay cô. Nhìn cô ngủ.
Em cần anh.
Cô nói như nói mơ. Nhẹ. Đơn giản. Không cần ngữ cảnh, không cần giải thích. Chỉ ba chữ.
Nhưng ba chữ đó — anh giữ. Giữ trong lồng ngực, ở chỗ sâu nhất, chỗ không ai chạm được. Ba chữ đó là lý do anh thức thêm đêm nữa. Là lý do anh gõ code nhanh hơn, nhận thêm project, đọc thêm về user analytics lúc hai giờ sáng. Vì cô cần anh — và anh cần trở thành người xứng đáng với câu nói đó.
Anh rút tay nhẹ — cô không tỉnh. Quay lại laptop. Mở file mới. Không phải freelance. Một file riêng. Anh gõ: "Phân tích hành vi click — Ý tưởng."
Dòng đầu tiên.
Anh chưa biết dòng đầu tiên đó sẽ trở thành gì.
Bảy năm sau. Thứ Bảy. Penthouse.
Đình Thâm đứng ở cửa kính.
Phía dưới — thành phố. Xe cộ. Người. Nhỏ. Xa. Từ tầng ba mươi hai, mọi thứ trông như mô hình. Anh thích khoảng cách này — đủ xa để không phải nhìn rõ, đủ cao để không ai nhìn thấy mình.
Căn penthouse rộng. Tối giản. Sofa xám, bàn kính, kệ sách. Không ảnh. Không cây cối. Không gì thừa. Sạch — người dọn đến mỗi ngày. Lạnh — máy lạnh hai mươi hai độ, anh quen lạnh.
Trên bàn: cốc cà phê đen, nguội. Laptop mở — không phải chiếc cũ bốn triệu rưỡi, mà MacBook Pro, mua không cần trả góp. Màn hình hiện dashboard Nebula — doanh thu, tăng trưởng, pipeline.
Anh không nhìn dashboard.
Anh nhìn thành phố. Và anh nghĩ về mì gói.
Vị bò. Hai gói chia đôi. Tô nhựa. Đũa gỗ. Rau muống. Trứng — quả duy nhất, cô luôn bỏ vào tô anh, anh luôn gắp sang tô cô. Trận đấu không ai chịu thua.
"Em không cần cuộc sống tốt hơn."
Anh đã cho cô cuộc sống tốt hơn chưa?
Không. Anh cho Nebula cuộc sống tốt hơn. Cho năm trăm nhân viên cuộc sống tốt hơn. Cho nhà đầu tư cuộc sống tốt hơn. Còn cô — cô sống trong căn hộ ba mươi mét vuông, tầng bốn không thang máy, tủ lạnh gần trống, quạt trần không máy lạnh.
Và đêm qua anh tháo giày cho cô, rót nước, chốt cửa sổ — rồi đi.
Anh xoay đồng hồ trên cổ tay. Một vòng. Hai vòng.
Điện thoại trên bàn. Tin nhắn anh gửi đêm qua — bảy chữ — cô chưa reply.
Anh không đợi reply.
Anh chỉ đứng đó — trong penthouse rộng gấp bốn lần căn phòng cũ, sạch hơn, đẹp hơn, lạnh hơn — và nghĩ rằng anh sẵn sàng đổi tất cả để quay lại sàn gạch bông. Ngồi trên sàn. Tay lạnh. Laptop cũ. Mì gói vị bò. Và cô — gối đầu lên vai anh, ngủ, tay nắm tay anh.
Nhưng anh không có quyền đổi.
Vì cô đã chọn rời đi. Và anh đã chọn đứng dậy.
Anh quay lại bàn. Ngồi xuống. Mở dashboard. Đọc số liệu. Mắt quét qua từng dòng — chính xác, nhanh, kiểu CEO đọc báo cáo.
Nhưng tay trái — tay không cầm chuột — anh nắm lại. Nắm chặt. Rồi buông.
Rồi tiếp tục làm việc.
Bên ngoài, nắng lên. Thành phố tỉnh dậy. Mọi thứ bình thường.
Chỉ có bàn tay anh — vẫn lạnh.