Mẹ bệnh
Giai Vy đến lúc mười một giờ mười phút.
Cô đứng trước cửa 402, tay xách túi ni lông phở bò, vai khoác ba lô, tóc búi cao, mặt không son phấn. Gõ cửa hai lần. Đợi ba giây. Gõ lần ba — mạnh hơn.
– Mở cửa. Tao biết mày ở trong.
An Nhiên mở cửa. Mắt hơi sưng, tóc chưa chải, áo thun cũ, quần ngắn. Trông như vừa ngồi yên một chỗ từ sáng đến giờ.
Vy nhìn cô. Nhìn kỹ. Hai giây.
Rồi không nói gì, đi thẳng vào. Đặt túi phở lên bàn. Mở ra: hai hộp phở bò tái, một bịch giá, một bịch rau, hai ly trà đá. Vy biết cô thích phở nào — tiệm đầu hẻm Thái Hà, bò tái nhiều hành, nước dùng trong.
– Ăn đi. — Vy ngồi xuống ghế, mở hộp phở mình. — Ăn xong rồi kể.
An Nhiên ngồi xuống đối diện. Mở hộp. Hơi nước bốc lên, mùi nước dùng xương quen thuộc. Cô gắp một đũa phở, chưa ăn.
– Vy.
– Ăn trước.
– Anh ấy đưa em về đêm qua.
Vy dừng đũa. Nhìn An Nhiên. Mắt Vy không ngạc nhiên — Dư đã nhắn tin cho Vy đêm qua nói An Nhiên say, và Vy đủ thông minh để đoán ai đưa cô về.
– Tao biết. — Vy nói. — Câu hỏi là: đưa về rồi sao?
An Nhiên nhìn xuống tô phở.
– Anh ấy tháo giày cho em. Rót nước. Phủ chăn. Chốt cửa sổ. Rồi đi.
Im lặng. Vy không nói gì. Không mắng, không đùa, không phân tích. Chỉ ngồi.
– Anh ấy để chìa khoá trước cửa. — An Nhiên nói, giọng nhẹ. — Và gửi tin nhắn. Bảy chữ. "Uống nước. Ăn trước khi uống thuốc."
Vy đặt đũa xuống.
– Mày khóc chưa? — Vy hỏi. Nhẹ. Không phải giọng mắng — giọng hỏi thật.
An Nhiên gật. Nhỏ.
– Sáng nay. Lần đầu sau bảy năm.
Vy nhìn cô. Rồi Vy cúi xuống, ăn tiếp. Nhai chậm. Nuốt. Rồi nói, giọng đều:
– Mày biết tại sao tao ghét mày bảy năm nay không?
An Nhiên nhìn lên.
– Không phải vì mày chia tay nó. — Vy nói. — Mà vì mày chia tay rồi không kể tao tại sao. Mày nói "em không thể đặt cược cả đời vào một người không có tương lai" — câu đó mày luyện trước gương, đúng không? — rồi mày không giải thích gì thêm. Bảy năm. Tao hỏi, mày bảo "chuyện cũ rồi". Nhưng mày không khóc bảy năm — kiểu đó không phải chuyện cũ. Kiểu đó là chuyện mày chôn sống.
An Nhiên cắn môi.
– Vy. — Cô nói, thấp. — Có nhiều thứ em chưa kể.
– Tao biết. — Vy nói. — Nên tao mang phở đến. Ăn xong kể. Kể hết. Từ đầu.
An Nhiên nhìn tô phở. Nước dùng trong, mỡ vàng nổi lên bề mặt, hành lá xanh. Bảy năm trước, cô ăn mì gói vị bò. Bảy năm sau, cô ăn phở mà cổ họng vẫn nghẹn.
Cô ăn. Chậm. Rồi cô bắt đầu kể.
Bảy năm trước. Tháng hai.
Điện thoại reo lúc ba giờ chiều.
An Nhiên đang ngồi quán Sóng Nhỏ, soạn giáo án cho buổi gia sư tối. Đình Thâm ngồi bàn bên — anh vẫn code, vẫn tai nghe, vẫn gõ không ngừng. Hai tháng rồi kể từ lần đầu gặp, giờ họ ngồi cạnh nhau mỗi chiều mà không cần hẹn.
Số lạ. Đầu số tỉnh.
Cô nhấc máy.
– An Nhiên hả? — Giọng dì Bảy. Giọng run, kiểu người cố bình tĩnh nhưng không được. — Con... mẹ con nhập viện rồi.
Cô dừng gõ.
– Mẹ sao?
– Đau bụng mấy tháng nay, mẹ giấu. Hôm qua ngất ở chợ. Đưa đi bệnh viện, bác sĩ nói... — Dì Bảy nuốt nước bọt. — Nói có khối u. Ở tử cung. Phải mổ.
Im lặng.
Tiếng quạt trần quay. Tiếng phím lách cách từ bàn bên. Tiếng bà chủ quán rót cà phê. Tất cả vẫn tiếp tục — chỉ có An Nhiên dừng.
– Lớn không? — Cô hỏi. Giọng bình tĩnh — kiểu bình tĩnh của người chưa kịp sợ.
– Bác sĩ nói khoảng bốn phân. Chưa biết lành hay ác. Phải mổ mới sinh thiết được. Mà phải mổ sớm — trong tháng.
– Bao nhiêu tiền?
Im lặng.
– Dì ơi. Bao nhiêu tiền?
– Bệnh viện tỉnh bảo... tám mươi đến một trăm triệu. Bao gồm mổ, hồi sức, xét nghiệm. Bảo hiểm chi trả một phần nhưng mẹ con... — Dì Bảy dừng. — Bảo hiểm hết hạn rồi. Mẹ con không đóng tiếp vì tiết kiệm tiền.
An Nhiên nhắm mắt.
Một trăm triệu.
Cô kiếm được bao nhiêu một tháng? Gia sư: hai triệu. Bán hàng online: một triệu rưỡi nếu tháng tốt. Phục vụ quán: một triệu hai. Tổng: bốn triệu bảy — sau khi trừ tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền điện nước, còn lại không đáng kể.
Đình Thâm kiếm được bao nhiêu? Freelance: hai đến ba triệu một tháng, nếu có project. Nếu không có — không. Sau khi trừ tiền phòng, tiền ăn, tiền trả góp laptop — anh có tháng âm.
Hai người cộng lại: âm.
Một trăm triệu. Con số đó nằm ở một vũ trụ khác.
– Con biết rồi. — Cô nói. Giọng đều. — Dì nói mẹ yên tâm. Con lo được.
– An Nhiên, mẹ con —
– Con lo được. — Cô lặp lại. Rồi cúp máy.
Cô ngồi yên.
Một phút. Hai. Ba.
Điện thoại úp trên bàn. Giáo án mở dở trên laptop — chương bốn, bài tập kinh tế vi mô cho em học sinh lớp mười một. Cốc cà phê đen nguội.
Bên cạnh, Đình Thâm tháo tai nghe.
– Em ổn không?
Cô nhìn anh. Anh nhìn cô — mắt tối, sâu, nhìn thẳng. Anh nhận ra gì đó. Anh luôn nhận ra — anh đọc người giỏi hơn anh đọc code. Không phải nhìn thấy nước mắt, mà nhìn thấy cách cô dừng cắn môi, cách cô đặt tay phẳng trên bàn thay vì cuộn ngón — kiểu người cố gắng giữ yên một thứ đang rung bên trong.
– Ổn. — Cô nói. Cười nhẹ. — Dì gọi hỏi thăm.
Anh nhìn cô. Ba giây. Anh không tin — cô biết anh không tin. Nhưng anh không hỏi thêm. Anh tôn trọng cô đủ để không ép — và cô lợi dụng điều đó.
– Tối nay em đi gia sư muộn hơn một chút. — Cô nói, đóng laptop. — Anh về trước nhé.
– Anh đợi.
– Không cần. Về trước đi. Anh chưa ngủ mấy đêm rồi.
Cô đứng dậy. Đeo ba lô. Đi ra cửa quán.
Ở cửa, cô dừng — nửa giây, quay lại. Anh vẫn ngồi, nhìn cô. Mắt đó. Mắt lo. Mắt biết có gì sai nhưng không hỏi.
Cô cười. Nhẹ. Rồi đi.
Cô không đi gia sư.
Cô đi bộ. Ra đường lớn. Qua ngã tư. Qua chợ đêm chưa dọn xong. Qua quán bún riêu cạnh quán Sóng Nhỏ. Đi không biết bao lâu, chân bước tự động, đầu quay.
Một trăm triệu.
Cô dừng lại ở vỉa hè. Ngồi xuống bậc thềm một cửa hàng đã đóng cửa. Nhìn xe chạy.
Mẹ cô — năm mươi hai tuổi. Bán rau ở chợ quê từ năm ba mươi lăm, sau khi bố mất. Nuôi An Nhiên một mình. Đưa cô lên Hà Nội học đại học bằng tiền bán rau, tiền làm thuê. Chưa bao giờ xin cô đồng nào — ngược lại, cô gửi tiền về mỗi tháng, ba trăm nghìn, năm trăm nghìn, không nhiều nhưng đều.
Mẹ đau bụng mấy tháng rồi mà giấu. Vì biết nói ra con gái sẽ lo. Vì bảo hiểm hết hạn mà không dám đóng tiếp — tiết kiệm một triệu hai một năm, mà một triệu hai đó bây giờ tốn gấp trăm lần.
Cô nhắm mắt.
Nếu kể Đình Thâm, anh sẽ làm gì?
Anh sẽ nhận thêm project. Anh sẽ thức thêm đêm. Anh đã thức bốn đêm liên tiếp rồi — thêm nữa thì sao? Anh sẽ vay tiền. Vay ai? Anh không có ai. Bố mẹ anh — cô biết mối quan hệ không tốt. Trình Dã — sinh viên, không có tiền. Không ai có tiền. Cả hai đều đứng dưới đáy mà nhìn lên một con số không với tới.
Và anh sẽ tự đổ hết lên vai mình. Cô biết anh — anh sẽ nói "để anh lo", sẽ không ngủ, sẽ code đến khi mắt nhìn không rõ, sẽ gầy thêm, sẽ ốm, sẽ cố gánh cái không gánh nổi. Và rồi cả hai sẽ sụp.
Cô không thể để anh sụp.
Không phải vì cô không tin anh. Mà vì cô tin — tin rằng anh sẽ liều mạng, và cô không muốn thấy anh liều mạng vì mẹ cô.
Mình tự lo.
Cô mở điện thoại. Lên mạng. Tìm: "vay tiền không thế chấp", "hỗ trợ tài chính sinh viên", "quỹ từ thiện hỗ trợ phẫu thuật". Kết quả: tín dụng đen lãi suất ba mươi phần trăm. Quỹ từ thiện: xét duyệt mất ba tháng. Vay ngân hàng: cần tài sản thế chấp hoặc hợp đồng lao động chính thức — cô không có cả hai.
Cô cuộn xuống. Tìm tiếp. Mắt quét qua từng dòng — nhanh, tập trung, kiểu cô xử lý vấn đề. Không khóc. Không run. Chỉ tìm.
Rồi cô nhớ.
Nhẫn bạc.
Mẹ cho cô khi lên Hà Nội — nhẫn bạc mỏng, không đáng bao nhiêu, nhưng mẹ đeo từ ngày bố cưới mẹ. Mẹ nói: "Giữ lấy. Khi nào khó khăn thì bán." Cô bán tháng trước — trả tiền điện. Nói dối Đình Thâm: "Quên ở lớp."
Nhẫn bạc cũng chỉ được ba trăm nghìn.
Cô cười — tiếng cười nhỏ, khô, ngồi một mình trên vỉa hè. Cười vì mọi thứ cô có đều quá nhỏ so với cái cô cần. Cười vì mẹ cô giấu bệnh để tiết kiệm tiền, và cô giấu mẹ bệnh để bảo vệ người yêu. Một gia đình toàn người giấu.
Cô về nhà lúc chín giờ.
Đình Thâm đang ngồi trên sàn. Laptop mở. Nhưng không gõ — đang đợi cô.
– Em đi lâu. — Anh nói. Không phải trách. Chỉ nói.
– Học sinh hỏi nhiều. — Cô nói. Bỏ ba lô. Ngồi xuống giường. — Anh ăn chưa?
– Chờ em.
– Anh không cần chờ.
– Anh biết.
Cô nhìn anh. Anh nhìn cô. Căn phòng nhỏ, đèn huỳnh quang chớp, quạt trần cọt kẹt. Anh ngồi đó — gầy, mệt, tay lạnh, mắt đỏ vì thức — nhìn cô bằng ánh mắt lo lắng mà cô biết anh sẽ không nói ra.
Cô muốn kể.
Muốn nói: "Mẹ em bệnh. Khối u. Cần mổ. Một trăm triệu. Em không biết làm sao."
Nhưng cô nhìn anh — nhìn cái áo thun bạc màu mặc ba ngày chưa giặt vì tiết kiệm nước, nhìn xương quai xanh nhô, nhìn laptop xước góc trái, nhìn sàn gạch lạnh anh ngồi mỗi đêm — và cô không nói.
Vì nói ra, anh sẽ gánh.
Vì gánh, anh sẽ gãy.
– Ăn gì không? — Cô hỏi. Cười nhẹ. — Còn hai gói mì.
– Em nấu đi. — Anh nói. — Anh bỏ thêm trứng cho em.
– Anh không thích trứng mà.
– Ừ. Anh không thích.
Cô đi vào bếp. Đun nước. Bóc mì. Bỏ rau muống. Bỏ trứng — một quả, luôn một quả, sẽ lại gắp qua gắp lại.
Nước sôi. Hơi nước bốc lên, mờ mắt cô.
Cô đứng trước bếp, lưng quay về phía anh, và cắn môi — cắn chặt, đến khi có vị sắt. Không phải vì suy nghĩ. Vì nén.
Cô nén được.
Bảy năm nay, cô vẫn nén được.
Thứ Bảy. Phòng 402.
An Nhiên dừng kể.
Tô phở trước mặt cô đã nguội. Nước dùng đục dần, mỡ đông lại thành váng mỏng. Cô ăn được vài đũa.
Giai Vy ngồi đối diện. Tô phở của Vy cũng còn nửa — Vy không ăn tiếp từ lúc An Nhiên bắt đầu kể.
Im lặng.
Vy nhìn cô. Mắt Vy — bình thường hay cười, hay châm, hay mắng — lúc này im. Không có từ nào phù hợp, và Vy đủ thông minh để biết im lặng đôi khi nặng hơn nói.
– Tao không biết chuyện mẹ mày bệnh nặng vậy. — Vy nói, thấp. — Mày giấu tao luôn?
– Mày biết mẹ tao bệnh. Mày không biết nặng thế nào.
– Vì mày không kể.
– Vì kể ra cũng không ai giúp được.
Vy nhìn cô. Ba giây. Rồi Vy đứng dậy, đi vào bếp — bếp nhỏ góc phòng, bếp từ đơn. Vy mở tủ, tìm cốc, rót nước lọc. Đặt trước mặt An Nhiên.
– Uống đi. — Vy nói. — Rồi kể tiếp.
An Nhiên nhìn cốc nước.
Cốc nước.
Đêm qua, Đình Thâm cũng rót cốc nước, đặt đầu giường. Bảy năm trước, trong căn phòng cũ, cô cũng rót cốc trà, đặt cạnh laptop anh.
Cốc nước — thứ đơn giản nhất mà người ta cho nhau khi không biết cho gì.
Cô uống. Rồi cô kể tiếp.