Khôi Không Đăng LinkedIn Nữa
1 tháng không đăng LinkedIn. 55.000 follower giảm xuống 54.800.
200 người bỏ theo dõi. Tôi phát hiện con số đó khi mở app vì tò mò, lúc ngồi chờ chị bưu điện cân hàng. 54.800. Lần trước tôi nhìn: 55.000. 200 người thấy tôi không đăng, bỏ đi. Như khán giả bỏ về khi diễn viên không lên sân khấu.
200 người. Hóa ra, khi bạn không diễn, khán giả đi. Và đó là đúng. Vì họ đến xem show, không đến vì tôi. Họ follow "CEO Khôi" vì bài viết hay, vì quote đẹp, vì câu chuyện thất bại kể sao mà oai. Khi show dừng, lý do follow biến mất. 200 người biến mất. Tháng sau sẽ thêm 200. Rồi 200 nữa. Cho đến khi chỉ còn ai? Lâm (vì quen). Bảo (vì tò mò). Mẹ (vì con). 3 người. Và 3 người đó đã có số điện thoại tôi rồi, không cần LinkedIn.
Lướt profile cũ. Bio: "CEO | Founder | Speaker | Startup Mentor | 12x Entrepreneur." Ảnh bìa: sự kiện Dreamplex, tôi đứng micro, 200 người phía dưới, slide "Fail Fast, Learn Faster" phía sau.
Đọc lại mấy bài đăng gần nhất:
"Sometimes the best lesson is knowing when to pause." — 1.800 likes. Đăng ngay trước khi mở WaterMind (app nhắc uống nước, chết sau 7 ngày).
"Revenue is vanity. Impact is reality." — 2.400 likes. Đăng khi PetMind AI doanh thu $340.
"Fail fast, learn faster." — 4.200 likes. Đăng sau khi GreenChain chết (blockchain quản lý cây cảnh).
Mỗi bài đăng là 1 lớp mặt nạ. "Pause" mà không biết pause. "Revenue is vanity" mà chưa bao giờ có revenue. "Fail fast" mà fail 20 lần chưa learn được gì. Nhiều mặt nạ quá, tôi quên mặt thật. Và mặt thật bây giờ: thằng Khôi 38 tuổi bán đèn lồng tre, ngồi sàn bê tông xưởng chú Ba, tay dính băng keo, mồ hôi, vở ô li ghi sổ. Mặt thật không lên ảnh đẹp. Nhưng thật.
Bấm sửa profile. Xóa: "CEO | Founder | Speaker | Startup Mentor | 12x Entrepreneur."
Để trống.
Tôi chưa biết mình là gì. Nhưng tôi biết mình KHÔNG phải những thứ đó. Không phải CEO (chưa có công ty đăng ký). Không phải Founder (chưa có gì gọi là startup). Không phải Speaker (không ai mời nói chuyện nữa). Không phải Mentor (người ta cần mentor thành công, không phải mentor phá sản 20 lần). Bio trống. Trống là trung thực nhất. Vì tôi đang tìm. Đang làm. Chưa biết gọi tên.
Không xóa tài khoản. Không đăng bài từ biệt. Không viết "Goodbye LinkedIn, I'm going offline for my mental health." Không drama. Chỉ: tắt thông báo. Đóng app. Xong.
Không cần drama. Không cần "goodbye post" 3.000 chữ kể hành trình giác ngộ. Vì "goodbye post" cũng là diễn. Diễn kiểu khác: diễn người bỏ cuộc thanh thản. Tôi không bỏ cuộc thanh thản. Tôi bỏ LinkedIn vì không cần. Đơn giản. Và đơn giản thì không cần giải thích.
Quay lại xưởng. 12 đơn hôm nay. Ngồi sàn, bọc bong bóng, hộp carton, viết thiệp tay. Phát ngồi cạnh, dán nhãn "Mây Tre Miền Tây" lên từng hộp.
– Anh, anh có mạng xã hội gì không? Em muốn tag anh lên Facebook shop.
– Không có.
– Trời, anh không xài Facebook à?
– Có, nhưng không đăng. Lâu rồi.
Phát nhìn tôi kiểu "ông này lạ." 28 tuổi, Phát sống trên Facebook. Đăng mỗi ngày. Đăng tin mỗi giờ. Với Phát, không đăng mạng xã hội nghĩa là không tồn tại.
Với Phát, không đăng = không tồn tại. Với tôi, 16 năm, cũng vậy. Không đăng LinkedIn = chết. Không đi sự kiện = biến mất. Không xuất hiện = thất bại. Tôi sống trong vòng xoáy đó 16 năm: đăng → like → tồn tại. Không đăng → không like → không tồn tại. Nhưng "tồn tại trên LinkedIn" và "tồn tại thật" là 2 thứ khác nhau. 54.800 follower biết "CEO Khôi" tồn tại. 79 khách hàng biết "đèn lồng tre Mây Tre Miền Tây" tồn tại. Tôi chọn tồn tại kiểu thứ 2.
Chiều. Đóng gói xong 12 đơn. Xếp vào thùng. Mai ra bưu điện.
Ngồi uống trà với chú Ba trước hiên xưởng. Nắng xế. Gió nhẹ. Mùi tre tươi.
– Chú Ba.
– Ừ.
– Chú có bao giờ muốn nổi tiếng không?
Chú Ba cười. Cười kiểu ông thợ tre 55 tuổi nghe thằng thành phố hỏi chuyện nổi tiếng.
– Nổi tiếng chi? Mấy bà hàng xóm biết tao đan tre giỏi là được rồi.
– Nhưng nếu lên báo, nếu có nhiều người biết, chú nghĩ sao?
– Tao nghĩ... tao vẫn đan tre. Nổi tiếng mà tay không đan được thì nổi tiếng làm gì.
"Nổi tiếng mà tay không đan được thì nổi tiếng làm gì." Chú Ba nói giản dị như đan 1 mối tre. Nhưng câu đó là bài học mà tôi mất 3.2 tỷ mới hiểu. 16 năm tôi nổi tiếng. 55.000 follower. Lên báo. Lên podcast. Nhưng tay không làm được gì. Không có sản phẩm. Không có khách hàng. Không có lãi. Nổi tiếng mà tay không làm được. Chú Ba không nổi tiếng. Nhưng tay chú đan được đèn lồng tre bán 250.000. Và 250.000 × 79 = 19.75 triệu/tháng. Tay chú đáng giá hơn 55.000 follower.
Chú Ba uống trà. Nhìn xưởng.
– Khôi, mày hỏi nổi tiếng chi vậy?
– Con từng nổi tiếng, chú. 55.000 người theo dõi trên mạng.
– Rồi sao?
– Rồi phá sản 20 lần.
Chú Ba gật. Không ngạc nhiên. Như đã biết.
– Tao biết mà. Phát kể. Mày làm mấy cái gì đó trên mạng, rồi hỏng, rồi bán đèn lồng cho tao.
– Chú không ghét con hả?
– Ghét gì? Mày bán được hàng cho tao. Trước mày, tao bán 50.000 ở chợ. Bây giờ 250.000 trên mạng. Mày giỏi cái đó. Tao giỏi cái đan. Khớp.
"Khớp." Chú Ba dùng từ đơn giản nhất để mô tả thứ mà startup gọi là "co-founder synergy." Chú đan giỏi, tôi bán giỏi. Chú không cần tôi biết đan. Tôi không cần chú biết bán. Mỗi người làm cái mình giỏi. Khớp. 16 năm, tôi tìm co-founder giỏi code (Tuấn), giỏi tiền (Hạnh), giỏi nhiệt tình (Bảo). Nhưng không ai giỏi sản phẩm. Vì sản phẩm không có. Chú Ba giỏi sản phẩm. Tôi giỏi bán. Khớp. Lần đầu.
Tối. Nhà mẹ. Nằm giường cũ. Điện thoại trên bàn. LinkedIn đã tắt thông báo. Facebook im. Zalo chỉ có tin nhắn khách hàng.
55.000 follower. Tôi mất 16 năm xây. Mỗi bài đăng là 1 viên gạch. Mỗi sự kiện là 1 tầng. Mỗi lần lên báo là 1 lớp sơn. 16 năm xây một tòa nhà bằng hình ảnh. Đẹp. Sáng. Có người vào xem. Nhưng không ai ở. Vì tòa nhà rỗng. Không có sản phẩm bên trong. Không có khách hàng bên trong. Chỉ có tôi, đứng trên đỉnh, vẫy tay, nói "welcome to my startup." Và mọi người vỗ tay rồi về. Rồi tòa nhà sụp. 20 lần.
Bây giờ tôi có 1 cái xưởng tre. Không đẹp. Không sáng. Mái tôn, sàn bê tông, quạt trần kêu. Nhưng có người ở: chú Ba, Phát, bà Năm, chú Sáu, anh Tư, chú Bảy. Có hàng bên trong: đèn lồng, giỏ mây, đĩa tre, bình hoa. Có khách bên ngoài: 95 người tháng này. Xưởng xấu hơn tòa nhà LinkedIn. Nhưng xưởng có người. Tòa nhà rỗng.
Và 1 tháng không đăng LinkedIn, tôi nhận ra: tôi không phải của nó. Nó là của "CEO Khôi," nhân vật tôi tạo ra, sống trong đó, và suýt chết trong đó. "CEO Khôi" 55.000 follower. "Thằng Khôi" 95 khách hàng. Tôi chọn thằng Khôi.