Ứng Dụng Nhắc Mở Ứng Dụng Khác

Sáng hôm sau, tôi đọc lại Notes: "Ứng dụng nhắc mở ứng dụng khác."

Đọc lần thứ nhất: hay. Đọc lần thứ hai: vẫn hay. Đọc lần thứ ba: thiên tài.

Đọc lần thứ ba: thiên tài. Đây là quy luật. Ý tưởng nào đọc 3 lần mà vẫn thấy hay thì là ý tưởng hay. Tôi tự đặt quy luật đó. Tôi tự chấm. Tôi tự chơi trò chơi mà tôi tự viết luật. Và tôi luôn thắng.

AppReminder. App nhắc bạn mở app khác. Ví dụ: bạn quên mở app tập gym, AppReminder nhắc. Bạn quên mở app đọc sách, AppReminder nhắc. Bạn quên mở app học tiếng Anh mà bạn tải 3 tháng trước nhưng chưa mở lần nào, AppReminder nhắc.

Ý tưởng này meta đến mức gần như triết học. App nhắc mở app. Nếu bạn cần app nhắc mở app, thì bạn cũng cần app nhắc mở app nhắc mở app. Vòng lặp vô tận. Startup vô tận. Đẹp theo kiểu absurd.

Lần này tôi không có Tuấn. Tuấn không nghe máy. Không có Đức, vì 5 triệu trả Đức đợt trước là tiền cuối. Tài khoản ngân hàng: 800.000 đồng. Tiền giao hàng tuần này chưa chuyển. Tiền thuê nhà quá hạn 5 ngày, bà chủ nhắn Zalo 2 lần, tôi chưa trả lời.

Không có ai. Tôi tự làm. CEO kiêm CTO kiêm designer kiêm QA kiêm content writer kiêm beta tester kiêm active user duy nhất. One-man army, theo nghĩa đen: một người, không phải đội quân.

Mở laptop. Google: "no-code app builder free". Tìm được Glide, Adalo, Thunkable. Chọn Thunkable vì giao diện đẹp nhất. Tôi chọn công cụ bằng giao diện, không bằng tính năng. Giống chọn nhà hàng bằng ảnh menu, không bằng chất lượng đồ ăn.

3 giờ chiều: bắt đầu kéo thả. Drag and drop. Kéo nút từ bên trái sang giữa màn hình. Thả. Kéo text box. Thả. Kéo danh sách. Thả. Lập trình bằng kéo thả giống nấu ăn bằng lò vi sóng: nhanh, dễ, kết quả tàm tạm. Giao diện AppReminder: 1 màn hình chính, danh sách app bạn muốn được nhắc, nút "Thêm app", cài giờ nhắc. Đơn giản. Thô. Nhưng chạy được.

4 giờ chiều: gặp bug. Notification không gửi. Google 30 phút. Tìm được: cần đăng ký Firebase, cần API key, cần config file. Mất 1 giờ. Notification vẫn không gửi. Google thêm 20 phút. À, cần bật permission. Bật. Notification gửi được. Nhưng gửi 3 lần cùng lúc.

4 giờ 50 chiều. Tôi đang debug notification cho app nhắc mở app khác. Câu này, nếu viết ra, nghe như truyện cười. Nhưng tôi không cười. Tôi nghiêm túc. CEO luôn nghiêm túc về sản phẩm, kể cả khi sản phẩm là truyện cười.

5 giờ chiều: sửa được notification (gửi 1 lần thay vì 3). Xong giao diện. Tự làm logo. Mở Canva, chọn template icon app, đổi màu thành xanh lá, thêm chữ "AR" (AppReminder) bằng font Montserrat. Logo trông như đại học nào đó, không trông như app. Nhưng chưa ai nhìn logo đủ lâu để nhận ra.

6 giờ chiều: test lần cuối trên điện thoại. Thêm 3 app vào danh sách: Duolingo, Nike Run Club, Calm. Cài nhắc mỗi 2 giờ. Đợi 2 giờ. Notification: "Bạn quên mở Duolingo! 📱" Tôi nhìn notification. Tôi quên mở Duolingo thật. Tôi tải Duolingo 6 tháng trước, học 1 ngày, bỏ. App tôi vừa tạo đang nhắc tôi về app tôi đã bỏ. Hai lớp quên chồng lên nhau.

7 giờ tối: viết description cho App Store. "AppReminder, Không bao giờ quên mở ứng dụng yêu thích nữa! 📱 Bạn có bao nhiêu app tải về mà chưa bao giờ mở? AppReminder nhắc bạn mở chúng. Bởi vì mọi app đều xứng đáng được mở ít nhất một lần."

"Mọi app đều xứng đáng được mở ít nhất một lần." Tôi viết câu đó và thấy xúc động. Xúc động thật. Vì tôi biết cảm giác bị tải về và bị quên. WaterMind bị quên. SleepMind bị quên. BreatheMind bị quên. Tôi đang viết description cho app, nhưng thực ra đang viết cho chính mình.

8 giờ tối. Gọi Tuấn.

Chuông đổ. 10 lần. 15 lần. Voicemail.

Tuấn không nghe máy. Lần đầu tiên. 14 startup, 5 năm, Tuấn luôn nghe. Nghe lúc 6 giờ sáng, nghe lúc 11 giờ đêm, nghe khi đang họp, nghe khi đang ăn. Và bây giờ: voicemail. Tiếng Tuấn thu sẵn: "Xin để lại lời nhắn." Giọng lịch sự, giọng dùng cho người lạ. Tôi đã trở thành người lạ trong voicemail của Tuấn.

Nhắn tin: "Tuấn, anh có ý tưởng mới. Gọi lại anh nhé."

Tuấn seen. Không trả lời.

Gọi Hạnh.

– Hạnh.

– Tao bận.

– Tao chỉ muốn nói...

– Bận thật. Đang kiểm kê cuối tháng. Tối nói.

Cúp máy.

"Bận thật." Hạnh nói "thật" vì Hạnh biết tôi nghĩ Hạnh tránh. Và có thể Hạnh tránh thật, nhưng cũng bận thật. Cả hai có thể đúng cùng lúc.

Gọi Bảo. Bảo ít nhất sẽ nghe. Bảo luôn nghe. Bảo là người cuối cùng còn "dạ anh".

Chuông đổ 4 lần.

– Dạ anh.

"Dạ anh." Bảo vẫn nghe máy. Bảo vẫn lịch sự. Nhưng giọng khác. Giọng lúc trước là hâm mộ. Giọng bây giờ là... lễ phép. Hai thứ khác nhau. Hâm mộ là chọn. Lễ phép là bắt buộc.

– Bảo, mày dạo này sao?

– Dạ... em đang phỏng vấn chỗ khác.

Im lặng.

– Phỏng vấn chỗ nào?

– Dạ, công ty phần mềm. Thật ạ. Có sản phẩm thật, có khách hàng thật.

"Thật." Bảo dùng từ "thật" 2 lần. Sản phẩm thật. Khách hàng thật. Như ngầm nói: cái trước là giả. PetMind AI là giả. Khôi là giả. Bảo không nói thẳng vì Bảo lịch sự. Nhưng "thật" nằm ở đó, như gạch chân.

– Tốt. Chúc mày.

– Dạ, cảm ơn anh. Anh... anh có ổn không?

– Ổn. Anh đang làm app mới.

Im lặng 3 giây.

– Dạ. Chúc anh may mắn.

Cúp máy.

Bảo chúc tôi may mắn. Giống người ta chúc ai đó đi phỏng vấn. Lịch sự. Xa. Bảo từng ngồi ghi chép mỗi lời tôi nói bằng sổ tay bìa da. Bây giờ Bảo chúc tôi may mắn rồi cúp máy.

Tôi ngồi một mình trong căn hộ. 9 giờ tối. Không có Tuấn. Không có Hạnh. Không có Bảo. Căn hộ 20 mét vuông, tầng 3, ban công nhỏ nhìn ra hẻm. Bàn làm việc bừa bộn: laptop, 3 chai nước rỗng (WaterMind không nhắc tôi uống nhưng tôi vẫn uống), sổ tay Bảo để quên hôm PetMind AI chết (tôi chưa trả), cốc cà phê cũ có vệt nâu.

Điện thoại nằm trên bàn, màn hình tối. Laptop mở, AppReminder đang đợi submit.

Submit lên App Store. 9 giờ 15 tối. Điền thông tin: tên app, mô tả, screenshot (tôi chụp màn hình simulator), category: Productivity. Bấm Submit.

Đợi. Apple review thường mất 24-48 giờ. Tôi nằm xuống giường. Nhìn trần nhà. Vết ẩm. Quạt trần quay.

Tôi vừa submit app một mình. Tự code, tự design, tự viết mô tả, tự submit. Không ai giúp. Không ai biết. Lần đầu tiên trong 16 startup, tôi hoàn toàn một mình. Và điều kỳ lạ: không cảm thấy tự do. Cảm thấy lạnh.

Sáng hôm sau. Email từ Apple.

"Your app submission has been rejected."

Lý do: "Guideline 4.2, Minimum Functionality. Your app does not provide a significant user experience and is not a complete app. We encourage you to review your app concept and incorporate meaningful functionality."

"App không cung cấp tính năng đáng kể." Apple vừa review startup của tôi chính xác hơn bất kỳ investor nào. Investor nhìn pitch deck, thấy "TAM 500 tỷ đô", gật gù. Apple nhìn app, thấy không có gì, reject. Nếu investor review app thay vì review pitch deck, tôi đã phá sản từ startup thứ 2.

Tôi đọc email 3 lần. "Minimum functionality." "Not a complete app." "Meaningful functionality."

Lần đầu đọc, tôi giận. Apple không hiểu vision. Apple không hiểu tiềm năng. Apple là gatekeeper, và gatekeeper luôn bảo thủ.

Lần thứ hai đọc, tôi buồn. Vì Apple đúng. App nhắc mở app khác không phải app. Là notification lặp lại. Là đồng hồ báo thức nhưng thay vì giờ ngủ thì báo giờ mở Duolingo.

Lần thứ ba đọc, tôi nghĩ: appeal.

Appeal. Kháng cáo. Startup bị reject thì kháng cáo. CEO không chấp nhận "không". CEO biến "không" thành "chưa". Tôi viết email appeal 800 từ, giải thích tầm nhìn AppReminder, trích dẫn research về app fatigue, dùng từ "paradigm shift" 3 lần. Apple trả lời sau 12 giờ: "After further review, your app still does not meet the minimum functionality guidelines." Lịch sự. Dứt khoát. Không cãi được.

Meaningful. Có nghĩa. App của tôi không có nghĩa. Apple nói bằng tiếng Anh lịch sự rằng sản phẩm tôi tạo ra vô nghĩa. Và Apple đúng. App nhắc mở app khác là vô nghĩa. Nhưng tôi biết điều đó từ trước khi submit. Tôi biết và vẫn làm. Vì làm cho tôi cảm giác đang tiến về phía trước. Dù "phía trước" là bức tường.

Ngồi trong căn hộ tối. Rèm kéo. Quạt trần quay. Mở điện thoại. 4 app icon trên màn hình: WaterMind (giọt nước), SleepMind (mặt trăng), BreatheMind (lá cây), AppReminder (chữ AR xanh lá). 4 app. 1 tháng. 4 cái chết khác nhau: không ai dùng, không ai dùng, bug, bị reject.

4 app chết trong 1 tháng. Tốc độ phá sản: 1 tuần/app. Nếu tốc độ này duy trì, tôi sẽ phá sản 52 lần trong 1 năm. Kỷ lục không ai muốn giữ.

Mở LinkedIn. Ngón tay gõ tự động, như thở:

"Fail fast, learn faster. Đã test 4 ideas trong 1 tháng. Không phải thất bại, là validated learning. Đó là tốc độ của founder thật. 🔥 #failfast #startup #entrepreneurship"

"Validated learning." Thuật ngữ Eric Ries. Có nghĩa: thất bại có mục đích. Nhưng mục đích của tôi không phải học. Mục đích là không dừng. "Validated learning" là cách gọi đẹp cho "tôi không biết mình đang làm gì nhưng tôi vẫn làm."

2.000 like trong 6 giờ. Nhiều hơn mọi bài trước. Đường cong LinkedIn đảo ngược: bài về sản phẩm thì like giảm, bài về thất bại thì like tăng. LinkedIn thưởng cho người kể chuyện buồn, không thưởng cho người làm sản phẩm tốt. Và tôi kể chuyện buồn giỏi hơn làm sản phẩm.

47 comment. "Respect anh Khôi!" "Fail fast là mindset đúng!" "Anh là inspiration cho founders trẻ!" "Em cũng đang build startup, anh cho em xin advice!"

"Cho em xin advice." Ai đó đang xin lời khuyên từ tôi. Từ người vừa bị Apple reject vì app không có tính năng đáng kể. Từ người có 4 app chết trong 1 tháng. Từ người duy nhất dùng sản phẩm mình tạo ra. Nhưng trên LinkedIn, tôi là "founder thật", "inspiration", "mindset đúng". LinkedIn không cần bạn thành công. LinkedIn cần bạn kể chuyện thành công. Hoặc kể chuyện thất bại bằng giọng thành công.

47 comment. 0 người dùng. LinkedIn cho tôi 2.000 like và 0 khách hàng. LinkedIn cho tôi cảm giác đang thắng trong khi đang thua. Và tôi chọn cảm giác.

Tối. Không giao hàng. Nằm nhà. Nằm trên giường, nhìn trần nhà, 4 app icon trên màn hình điện thoại, 4 notification im lặng.

WaterMind: "Đã đến giờ uống nước! 💧" — không ai nhận. SleepMind: "Đã đến giờ ngủ! 😴" — không ai nhận. BreatheMind: "Đã đến giờ hít thở! 🌬️" — không ai nhận. AppReminder: không tồn tại trên Store.

4 app đang nhắc nhở một thế giới trống rỗng. Notification gửi vào hư không. Như tôi gọi Tuấn mà Tuấn không nghe. Như tôi gọi Hạnh mà Hạnh bận. Như tôi gọi Bảo mà Bảo đang phỏng vấn chỗ khác. Notification không có người nhận. CEO không có người nghe.

4 app. 1 tháng. 0 khách hàng. 11 triệu chi phí (3+3+5). Tổng active user: tôi và mẹ. LinkedIn: "founder thật". Ngoài đời: shipper giao phở ban đêm. Khoảng cách giữa LinkedIn và thực tế ngày càng rộng. Và tôi là người duy nhất không thấy.

Hoặc tôi thấy. Nhưng nhìn đi chỗ khác. Nhìn đi chỗ khác là kỹ năng CEO tốt nhất của tôi. Tốt hơn pitch, tốt hơn networking, tốt hơn "lần này khác". Nhìn đi chỗ khác cho phép tôi sống tiếp. Cho phép tôi mở Notes. Cho phép tôi gõ ý tưởng mới lúc 2 giờ sáng. Cho phép tôi tin rằng startup thứ 17, thứ 18, thứ 100, sẽ khác.

Mở Notes. Không gõ gì. Đóng Notes. Mở lại. Đóng.

Mở danh bạ. Lướt. Tuấn. Hạnh. Bảo. Lâm. Mẹ. 5 cái tên. 5 người biết tôi mở startup. 3 người không nghe máy. 1 người nói "tao bận". 1 người sẽ hỏi "cái app nào nữa con".

5 cái tên. 38 tuổi. 16 startup. Và 5 cái tên. Người bình thường 38 tuổi có bao nhiêu người? Nhiều hơn 5. Nhưng người bình thường không mở 16 startup. Mỗi startup tôi mở, tôi mất vài người. Mất vì họ mệt. Mất vì họ đi. Mất vì họ ở nhưng không còn muốn nghe.

Lần đầu tiên trong 1 tháng, tôi không có ý tưởng mới. Không phải vì hết ý. Mà vì mệt. Mệt loại khác. Không phải mệt cơ thể, mà mệt cái phần não liên tục bịa ra lý do để tiếp tục. Cỗ máy bịa lý do cần nghỉ. Cỗ máy cũng mệt.

Nhắm mắt. Quạt trần quay. Tiếng xe ngoài đường. Sài Gòn ban đêm, nóng, ẩm, mùi bụi và khói xe lọt qua cửa sổ mở hé. Ngủ. Không mơ.