Có Lợi Nhuận Đầu Tiên

Vở ô li tháng 2. Tôi gạch chân 2 lần: "Lãi ròng: 15 triệu."

Không phải 16 triệu như tính nhanh hôm trước. Trừ thêm: tiền mua bọc bong bóng mới (200.000), thay dây thép uốn khung (150.000), phí Shopee tăng vì nhiều đơn hơn (350.000), tiền xăng xe ba gác chú Sáu chở hàng ra bưu điện (100.000). Tổng chi phát sinh: 800.000. Lãi thật: 15 triệu.

15 triệu. Ít hơn lương Tuấn ở FPT (45 triệu). Ít hơn 1 tháng tiền thuê coworking Thủ Đức cho PetMind AI (25 triệu). Ít hơn 1/10 khoản đầu tư Lâm rót lần cuối (500 triệu). Nhưng 15 triệu này tôi kiếm. Từ sản phẩm thật. Cho khách hàng thật. Không ai có thể lấy lại. Không ai gọi đây là "vốn." Đây là lãi. Và "lãi" sau 16 năm lỗ 3.2 tỷ, là từ đẹp nhất tiếng Việt.

Tháng 3 dự kiến: doanh thu 40-45 triệu (thêm 2 đơn bulk từ quán cà phê bạn Thanh Trúc). Lãi dự kiến: 20 triệu. Tăng trưởng: chậm, ổn. Không hockey stick. Không exponential. Chỉ: tháng này nhiều hơn tháng trước một chút. Như mẹ thêm dầu ăn vì hàng xóm hỏi dầu ăn.

Tôi lấy 5 triệu từ lãi. Bỏ vào phong bì. Đi bộ qua nhà mẹ.

Mẹ đang ngồi trước cửa tiệm tạp hóa, chẻ dừa cho khách. 4 giờ chiều, nắng xế, quạt giấy kẹp nách.

– Mẹ.

– Ừ. Gì đó con?

Tôi đưa phong bì.

– Con trả mẹ.

Mẹ nhìn phong bì. Nhìn tôi.

– Trả gì?

– Tiền mẹ cho con mỗi lần về. Tiền mẹ giắt túi. Tiền mẹ nấu cơm. Tính ra chắc nhiều hơn 5 triệu, nhưng con trả trước.

Mẹ cầm phong bì. Mở. Đếm. 5 tờ 1 triệu. Mẹ gấp lại, nhét vào túi áo bà ba, rồi lại rút ra, nhìn, rồi lại nhét vào.

– Tiền cho con thì con giữ.

– Không mẹ. Con tự kiếm được rồi.

Mẹ nhìn tôi. Lâu. Không nói gì. Đôi mắt mẹ hơi ướt, nhưng mẹ không khóc. Mẹ 63 tuổi, bán tạp hóa 30 năm, nuôi con 38 tuổi vẫn chưa kiếm ra tiền. Hôm nay con nói "tự kiếm được rồi."

– Con mở công ty mới hả?

– Không phải công ty, mẹ. Con bán hàng.

– Bán gì?

– Đèn mây tre. Đồ thủ công.

– Giống con bán tạp hóa ha.

"Giống con bán tạp hóa ha." Giống. Mẹ nói đúng. Mua hàng, bán hàng, tính sổ, lo khách. Giống tiệm tạp hóa. Giống mẹ. Lần đầu tiên, "giống mẹ" không phải lời chê. Trước đây "giống mẹ" nghĩa là "nhỏ, quê, không scale, không disrupt, không exit." Bây giờ "giống mẹ" nghĩa là: có lãi, biết khách, trả được tiền. Và "trả được tiền" sau 16 năm mọi người trả tiền cho tôi, là trưởng thành.

Mẹ cất 5 triệu vào tủ. Cái tủ gỗ cũ, khóa bằng ổ khóa nhỏ, giấu chìa dưới bình hoa nhựa trên nóc tủ (ai cũng biết chỗ giấu).

– Mẹ giữ cho con.

– Dạ.

"Mẹ giữ cho con." Mẹ luôn giữ tiền cho tôi. Từ lúc tôi 10 tuổi, lì xì Tết mẹ giữ. 20 tuổi, học bổng mẹ giữ. 38 tuổi, 5 triệu đầu tiên tự kiếm, mẹ vẫn giữ. Nhưng lần này khác: tôi không cần mẹ giữ. Vì lần này, tôi sẽ kiếm thêm. Và "sẽ kiếm thêm" không phải "lần này khác." "Sẽ kiếm thêm" là: tháng trước 4.2, tháng này 15, tháng sau 20. Có xu hướng. Có đơn hàng. Có khách quay lại. Không phải hy vọng. Là dữ liệu.

Tối. Ngồi bàn gỗ nhà mẹ. Mở điện thoại. Chuyển khoản Hạnh: 7.5 triệu. Tin nhắn kèm: "Nợ cũ. Xin lỗi lâu quá."

7.5 triệu. Nợ Hạnh: 3 triệu tiền ăn (từ chương 1, 16 năm). 4.5 triệu mới (Hạnh chuyển "lần cuối" hồi tháng trước khi tôi còn ở Sài Gòn). Tổng: 7.5 triệu. Tôi tính ra đủ. Trả hết. Sạch.

16 năm nợ Hạnh. Hạnh nấu cơm cho team tôi. Hạnh mua cà phê mỗi lần gặp. Hạnh cảnh báo 12 lần, cứu sổ sách 12 lần, không ai nghe 12 lần. Và tôi nợ Hạnh 7.5 triệu. Con số nhỏ. Nhưng Hạnh không bao giờ đòi. Hạnh chỉ ghi sổ. Vì Hạnh là kế toán. Kế toán nhớ. Kế toán không quên. Và kế toán không đòi không có nghĩa là không nợ.

10 phút. Điện thoại rung. Hạnh trả lời. 1 chữ. 1 emoji.

"👍"

1 emoji. Từ Hạnh, 1 emoji là 1 tiểu thuyết. 👍 nghĩa là: nhận rồi. Không nói thêm. Không hỏi "mày kiếm đâu ra?" Không hỏi "mày mở công ty mới hả?" Không hỏi gì. Chỉ 👍. Vì Hạnh biết: hỏi nhiều thì Khôi bịa. Hạnh đợi. Đợi bằng chứng, không đợi lời nói. Và 7.5 triệu chuyển khoản là bằng chứng đầu tiên sau 16 năm.

Tôi nhìn 👍 lâu. Lâu hơn nhìn mọi comment "respect anh Khôi" trên LinkedIn. Vì 👍 của Hạnh là thật. Hạnh không thích ai dễ dàng. Hạnh không khen ai không xứng. 👍 từ Hạnh giá trị hơn 55.000 likes. Vì Hạnh biết tôi nợ bao nhiêu. Và trả là trả.

Đêm. Nằm giường cũ. Quạt bàn quay. Trần nhà trắng (không vết ẩm hình Việt Nam như Sài Gòn). Tính trong đầu:

15 triệu lãi tháng 2. Chia: 5 triệu trả mẹ. 7.5 triệu trả Hạnh. Còn: 2.5 triệu. Trừ tiền ăn ở (ở nhà mẹ, ăn cơm mẹ nấu, gần như 0): 2.5 triệu.

2.5 triệu. Thu nhập cá nhân tháng 2. Nhiều hơn tháng 1 (600.000). Ít hơn lương thực tập sinh. Ít hơn 1 đêm giao 12 đơn ở Sài Gòn. Nhưng 2.5 triệu sau khi trả hết nợ mẹ và nợ Hạnh. Sạch. Lần đầu tiên, tôi không nợ ai. Không nợ Lâm (chưa trả được, nhưng Lâm cho, không đòi). Không nợ Hạnh (đã trả). Không nợ mẹ (đã trả). Sạch.

Và "sạch" sau 16 năm nợ, nhẹ hơn 15 triệu. Nhẹ hơn 500 triệu. Nhẹ hơn mọi khoản đầu tư tôi từng nhận. Vì mọi khoản đầu tư đều nặng. Nặng vì "phải trả bằng doanh thu hoặc bằng thất bại." 2.5 triệu còn lại, tôi không nợ ai. Tiền tự do. Tiền sạch.

Mở vở ô li. Ghi: "Tháng 2: Lãi 15tr. Trả mẹ 5tr. Trả Hạnh 7.5tr. Còn 2.5tr. Nợ: 0 (trừ Lâm 1.15 tỷ, chưa trả được)."

Gạch chân "Nợ: 0" 3 lần.

Nợ: 0. Trừ Lâm. Lâm, tôi nợ 1.15 tỷ. 4 lần đầu tư, 4 lần mất. Lâm không đòi. Lâm nói: "Anh đầu tư vì con người, không phải sản phẩm." Nhưng con người đã phá sản 12 lần. Con người đã đốt 1.15 tỷ. Con người bây giờ bán đèn lồng tre lãi 15 triệu/tháng. 1.15 tỷ ÷ 15 triệu = 76.7 tháng = 6.4 năm. Tôi cần 6.4 năm bán đèn lồng tre để trả Lâm. Nếu doanh thu tăng, nhanh hơn. Nếu không, 6.4 năm. Lâu. Nhưng có hướng. Và "có hướng" sau 16 năm không có hướng, là đủ.

Đóng vở. Tắt đèn. Ngủ.

15 triệu lãi. Ít hơn lương Tuấn ở FPT. Ít hơn 1 tháng burn rate PetMind AI. Nhưng 15 triệu này tôi kiếm từ sản phẩm thật, cho khách hàng thật, bằng tay thật. Không ai có thể gỡ nó xuống như billboard. Không ai có thể churn. Không ai có thể uninstall cái đèn lồng tre trong phòng khách.

Và tháng sau, sẽ nhiều hơn.