Dược Nữ

Thanh Hà trấn nằm ở rìa nam đại lục, thị trấn nhỏ, ba trăm hộ, tường đất, mái tranh, bao quanh bởi đồng lúa và rừng thấp. Mùa thu muộn, lúa đã gặt, đồng trơ gốc rạ, gió lạnh đầu đông cắt qua phố chợ vắng.

Vắng, không phải vì thiếu người. Vì người đang nằm.

Hạ Linh đứng trước cổng thị trấn, gỗ cũ, xiêu, một bên bản lề gãy. Trên cổng, vải trắng buộc. Dấu hiệu dịch bệnh.

Nàng mười bốn tuổi. Nhỏ. Mảnh. Da, vẫn xanh xao hơn người thường, nhưng hồng hơn hai năm trước (hàn mạch đã chữa tám phần mười). Tóc đen buộc gọn, túi thuốc lớn đeo lưng, tay, vấy bột dược liệu vàng nhạt (thói quen, lúc nào cũng nghiền thuốc). Mắt, sáng. Kiểu sáng khi nhìn thấy bệnh. Không phải vui. Là, tập trung.

Nàng nghe tin ở trấn trước, thương nhân kể: Thanh Hà trấn bị hàn độc. Nước giếng nhiễm. Da xám, sốt cao, bảy ngày chết. Y sư bó tay.

Nàng đi ngay. Không suy nghĩ. Không tính toán. Nghe bệnh, đi.

Cha từng nói: "Thầy thuốc nghe tiếng khóc mà không đến, không bằng con thú."

· · ·

Trong trấn, mùi. Mùi thuốc cũ, mùi mồ hôi bệnh, mùi lá khô đốt (dân dùng xông, vô dụng với hàn độc nhưng không biết cách nào khác). Và, mùi chết. Nhẹ. Nhưng có.

Nhà hội đồng trấn, mái gỗ rộng nhất, giờ thành bệnh xá tạm. Bên trong, chiếu trải sát nhau, ba bốn mươi người nằm. Da xám, đúng, xám nhạt, bắt đầu từ ngón tay lan lên cánh tay, lên mặt. Sốt, cao, mồ hôi ướt chiếu. Ho, khan, sâu, có người ho ra đờm lẫn sương trắng (dấu hiệu hàn độc ngấm phổi).

Một lão y sư ngồi góc, tóc bạc, mặt mệt, tay run, bên cạnh ba bốn bình thuốc đã cạn. Mắt, đỏ. Không ngủ nhiều ngày.

Hạ Linh bước vào. Nhìn. Quét, nhanh. Mắt chạy từ bệnh nhân này sang bệnh nhân khác. Đếm. Phân loại.

Nặng, mười hai. Da xám đến ngực. Sốt trên bốn mươi. Có người co giật. Còn ba bốn ngày.

Trung bình, hai mươi. Da xám tay, sốt vừa. Còn tuần.

Nhẹ, tám. Mới nhiễm, ngón tay hơi xám. Nếu chữa kịp, sống.

Lão y sư ngẩng lên. Nhìn nàng, thiếu nữ mười bốn, mảnh, túi thuốc to hơn người.

– Cô nương... ai?

– Con là Hạ Linh. Luyện đan sư. Nàng đặt túi thuốc xuống, quỳ cạnh bệnh nhân gần nhất — ông già, da xám đến cổ, thở nặng. Đặt tay lên trán. Cảm nhận — bằng linh lực. Linh lực Trúc Cơ tầng một — đủ để soi kinh mạch. Hàn độc. Ngấm từ kinh mạch vào nội tạng. Phổi — đông nửa. Thận — bắt đầu. Gan — chưa.

Lão y sư, mắt mở to. Không phải vì chẩn đoán đúng. Vì, nhanh. Nàng chỉ chạm một lần, ba nhịp thở, đã đọc xong.

– Cô nương... biết hàn độc?

Hạ Linh nhìn lão. Mắt, cong, cười nhẹ, ấm.

– Bệnh này... con từng mang.

Im lặng. Lão nhíu mày.

– Hàn mạch. Nàng nói, giọng nhẹ, như kể chuyện người khác. Con sinh ra đã mang. Kinh mạch đông, tu luyện chậm, sống không quá hai mươi tuổi. Nàng đứng dậy. Nhưng thầy con chữa được. Và con — con hiểu cơ chế hàn khí hơn bất kỳ y sư nào. Vì con sống trong đó mười ba năm.

Lão y sư nhìn nàng. Lâu.

– Cô nương... cần gì?

– Đan lô. Dược liệu. Và — thời gian.

· · ·

Đan lô duy nhất trong trấn, đất nung, cũ, nứt, của lão y sư. Cấp một, thấp nhất. Luyện đan giải cảm thì đủ. Luyện Thanh Tâm Đan, đan dược cấp Kim Đan, giải phong tỏa kinh mạch, chữa hàn độc xâm nhập sâu, thì không đủ.

Hạ Linh nhìn đan lô. Sờ, tay chạy trên thành đất nung, cảm nhận vết nứt, cảm nhận nhiệt tàn. Nhắm mắt.

Đan lô cấp một. Thanh Tâm Đan cần cấp bốn.

Không đủ.

Nhưng, thầy từng nói gì?

"Đan dược không phải lửa mạnh là tốt. Là hiểu dược liệu."

Thầy nói lúc con luyện Ôn Mạch Đan. Đan lô đất nung tự bồi. Cũng cấp một. Và con luyện được cấp trung.

Lửa yếu thì dùng lâu hơn. Nhiệt thấp thì kiên nhẫn hơn. Để dược liệu tự dung hợp, thay vì ép.

Nàng mở mắt. Mắt, sáng. Kiểu sáng mà Ninh Tiểu Nguyệt từng gọi là "mắt Hạ Linh khi nói về thuốc, cả người biến thành người khác."

– Để con thử.

Lão y sư lắc đầu.

– Cô nương, đan này cần lửa đan cấp bốn, cô nương mới Trúc Cơ...

– Con biết. Nàng cười. Mắt cong. Ấm. Nhưng con có thứ lửa đan không có.

– Thứ gì?

– Kiên nhẫn.

· · ·

Ba ngày.

Hạ Linh ngồi trước đan lô, không đứng dậy. Không ăn. Uống nước, ít, chỉ khi miệng khô đến mức nứt. Mắt, nhắm. Tay, đặt trên đan lô. Linh lực, chảy, chậm, đều, kiểu nước suối chảy qua đá.

Lần đầu, thất bại. Dược liệu cháy. Lửa yếu nhưng không đều, chỗ nóng chỗ lạnh, dược liệu tan không đồng nhất. Đan lô rung, nứt thêm. Hạ Linh mở mắt. Nhìn tro.

Thất bại.

Lau tay. Làm lại.

Lần hai, thất bại. Dung hợp đến bước thứ năm (trên bảy), vỡ. Mùi khét. Khói đen.

Thất bại.

Lần ba, gần. Đến bước sáu. Đan gần thành. Nhưng ở bước cuối, nhiệt thiếu. Dược liệu kết tinh nửa chừng. Bán thành phẩm. Dùng được, nhưng chỉ bằng nửa hiệu quả. Không đủ cứu người nặng.

Hạ Linh nhìn mười tám viên đan bán thành. Tay, run. Không phải mệt. Là, tức.

Không đủ. Không đủ tốt.

Người ta đang chết. Mỗi ngày. Và con, con luyện ra thứ chỉ bằng nửa.

Nước mắt, ứa. Nàng lau. Nhanh. Gấp.

Không. Không khóc. Khóc không cứu ai.

Lần bốn, thất bại nữa. Đan lô nứt thêm. Nàng phải dùng đất sét trám lại. Tay, bỏng nhẹ. Mùi thuốc cháy.

Bốn lần.

Cha thất bại bao nhiêu lần trước khi luyện được thuốc đầu tiên?

Nàng lấy từ túi, ba cuốn sách cũ, gáy sờn. Sách cha. Mở. Đọc, trang nàng đã đọc trăm lần. Chữ cha, nét nhỏ, gọn, viết bên lề:

"Thanh Tâm Đan, chìa khóa ở bước cuối. Không ép kết tinh. Để dược liệu TỰ tìm nhau. Như nước tìm vùng trũng, tự nhiên, không cưỡng."

Nàng nhìn chữ cha. Lâu.

Cha biết. Cha đã viết. Cha chưa kịp luyện, nhưng cha biết.

Nàng gấp sách. Đặt xuống. Đặt tay lên đan lô. Nhắm mắt.

Lần năm.

· · ·

Lần này, khác.

Nàng không ép. Không đẩy linh lực mạnh hơn. Ngược lại, nhẹ hơn. Nhẹ đến mức gần như không có. Nhiệt, thấp, đều, ổn, kiểu nhiệt mặt trời chiếu qua khe lá. Không nóng. Chỉ, ấm.

Dược liệu trong đan lô, phản ứng. Chậm. Rất chậm. Nhưng, đều. Từng chút một, từng lớp một, dung hợp. Không phải bị ép vào nhau. Là, tự tìm. Như nước tìm vùng trũng. Tự nhiên.

Bước một, dung hợp. Hoàn thành. Mùi, thanh, ngọt nhẹ, đúng.

Bước hai, tinh chế. Hoàn thành. Dược dịch trong đan lô, xanh nhạt, phát quang.

Bước ba, bốn, năm, sáu, hoàn thành. Mỗi bước, chậm hơn bình thường gấp ba. Đan sư cấp Kim Đan dùng lửa mạnh, một canh giờ xong. Nàng, chín canh giờ. Nhưng xong.

Bước bảy, kết tinh.

Hạ Linh mở mắt. Mồ hôi, ướt áo. Tay, run nhẹ (linh lực gần cạn, Trúc Cơ tầng một không có nhiều). Nhưng mắt, sáng. Sáng hơn bao giờ hết.

Nàng không ép kết tinh. Rút tay khỏi đan lô. Ngồi. Chờ.

Lão y sư đứng bên cạnh, ba ngày, lão cũng không ngủ, canh nàng. Lão nhìn. Không hiểu. Đan sư rút tay ở bước kết tinh? Ai làm vậy?

– Cô nương? Bước cuối...

– Chờ. Hạ Linh nói, giọng nhẹ nhưng chắc. Dược liệu sẽ tự kết. Không cần ép.

Lão, im. Nhìn đan lô. Đan lô đất nung cũ, nứt, trám đất sét, rung. Nhẹ. Đều. Như nhịp tim.

Rồi, sáng.

Ánh vàng, từ bên trong đan lô, tỏa ra, qua khe nứt, qua nắp, qua thành. Vàng kim. Ấm. Mùi, thanh, tinh khiết, thơm nhẹ. Mùi mà lão y sư, ba mươi năm hành nghề, chưa bao giờ ngửi.

Đan văn.

Ánh vàng xoay, một vòng. Hai vòng. Ba vòng.

Ba vòng đan văn. Đỉnh phẩm.

Lão y sư, quỳ. Không phải quỳ lạy. Chân mềm. Quỳ vì, không tin. Trúc Cơ tầng một, đan lô cấp một, luyện Thanh Tâm Đan cấp Kim Đan, ba vòng đan văn. Đỉnh phẩm.

Không thể.

Nhưng, thật.

Hạ Linh mở nắp đan lô. Bên trong, ba mươi sáu viên đan. Tròn. Nhỏ bằng đầu ngón tay. Xanh nhạt, trong suốt, ánh vàng nhẹ bên trong, ba vòng đan văn vàng xoay chậm trên bề mặt. Đẹp. Đẹp đến mức lão y sư, khóc.

Hạ Linh nhặt một viên. Cầm trên tay. Nhìn.

Thanh Tâm Đan. Đỉnh phẩm.

Ba mươi sáu viên.

Cha. Con luyện được rồi.

Mắt, ướt. Nhưng nàng cười. Cười sáng, mắt cong, hai má ửng. Kiểu cười hiếm hoi mà Diệp Hàn từng nhìn rồi quay đi (vì không biết nhìn tiếp thì phải làm gì).

– Đủ rồi. Nàng đứng dậy. Chân — loạng choạng (ba ngày không ăn, linh lực cạn). Lão y sư đỡ. Phát đan. Người nặng nhất trước.

· · ·

Năm ngày.

Ba mươi sáu viên Thanh Tâm Đan, ba mươi sáu người nặng nhất. Mỗi viên, hàn độc trong kinh mạch tan, da xám lui, sốt hạ, ho giảm. Ba ngày sau khi uống, người đầu tiên ngồi dậy. Ông già da xám đến cổ, mở mắt, nhìn xung quanh, nhìn Hạ Linh đang ngồi cạnh đổ thuốc cho người bên, và nói:

– Cô... cô là tiên à?

Hạ Linh cười.

– Con là bán thuốc thôi.

Người nhẹ hơn, nàng chế dược dịch từ bán thành phẩm (mười tám viên lần ba) pha loãng, thêm cam thảo giảm đắng, thêm mật ong tăng hấp thu. Không mạnh bằng đỉnh phẩm, nhưng đủ cho hàn độc nhẹ. Phát cho hai mươi người. Năm ngày, dịch bệnh tan.

Trấn Thanh Hà, sống lại.

Không phải sống lại ồn ào. Chậm. Từng người đứng dậy. Từng nhà mở cửa. Từng bếp nổi lửa. Khói bay trên mái tranh, mỏng, nhẹ, xám nhạt. Mùi cơm. Mùi sống.

Dân quỳ.

Không phải một người. Cả trấn. Khi Hạ Linh bước ra khỏi nhà hội đồng, trời sáng, gió lạnh, tuyết đầu mùa bay, cả phố đã đứng chờ. Và khi nàng xuất hiện, quỳ. Ba trăm hộ. Già, trẻ, gái, trai. Quỳ trên đường đất. Đầu cúi.

– Tiên cô cứu mạng!

– Ân nhân!

– Tiên cô!

Hạ Linh, đứng. Sững. Mắt, tròn. Nàng chưa bao giờ, chưa bao giờ, thấy người quỳ trước mình. Nàng là con gái thầy thuốc nghèo, bán lá rừng qua ngày, ho ra máu, sống không quá hai mươi. Ai quỳ trước nàng?

Rồi, nàng nhớ. Nhớ sách cha. Trang cuối. Chữ cha viết, nét nhỏ, gọn, mực đã nhạt:

"Thầy thuốc không nhận quỳ. Chỉ nhận nụ cười khỏe mạnh."

Nàng bước tới. Cúi, đỡ bà lão đang quỳ trước mặt. Bà, gầy, già, tay run, mắt ướt.

– Đừng quỳ. Giọng Hạ Linh — nhẹ, ấm, run nhẹ. Con chỉ là bán thuốc thôi.

Bà lão nhìn nàng. Khóc.

Hạ Linh cũng muốn khóc. Nhưng, cười. Cười sáng. Mắt cong.

Cha. Cha thấy không? Con bán thuốc giỏi rồi.

· · ·

Đêm.

Nàng ngồi ngoài sân nhà hội đồng. Một mình. Ghế gỗ nhỏ, cũ, xiêu. Trời, lạnh. Tuyết mỏng rơi. Sao, thưa, mây che nửa trời.

Ho. Nhẹ. Khan. Hàn mạch, vẫn còn. Tám phần mười đã chữa, nhưng hai phần còn lại, dai. Mỗi khi mệt, khi linh lực cạn, khi lạnh quá, ho. Nhắc nàng: chưa xong.

Nàng lấy từ túi, giấy, bút, mực. Viết. Chậm. Nét chữ, nhỏ, gọn, giống chữ cha.

"Thầy kính mến.

Con luyện được Thanh Tâm Đan rồi. Ba mươi sáu viên. Đỉnh phẩm. Ba vòng đan văn.

Thầy đừng lo, con khỏe. Chỉ hơi mệt. Và hơi ho. Nhưng không sao.

Con cứu được một trấn. Ba trăm hộ. Họ quỳ, con đỡ dậy. Cha con viết trong sách: 'Thầy thuốc không nhận quỳ.' Con nhớ.

Cha con chắc sẽ vui.

Con nhớ Ẩn Sơn. Nhớ cháo gừng buổi sáng. Nhớ sư huynh Diệp Hàn không chịu uống thuốc. Nhớ Tiểu Ly đòi khoai. Nhớ sư huynh Vô Ưu ngồi gốc cây, con để thuốc trước cửa, không biết sư huynh có uống không.

Nhớ A Cẩu im lặng ngồi thềm.

Nhớ sư tỷ Tiểu Nguyệt chê con cho muối nhiều.

Nhớ thầy.

Con sẽ về sớm.

Hạ Linh kính bút."

Gấp thư. Nước mắt, nhỏ xuống giấy. Một giọt. Nàng lau, nhanh, tay áo, gấp. Giấy ướt một chấm. Nhỏ. Nhưng có.

Mắt mờ quá. Chắc do mệt.

Nàng nhét thư vào phong bì. Viết: "Ẩn Sơn Tông, Tạ tiên sinh."

Ho. Nhẹ. Kéo áo chặt hơn. Lạnh.

Nhìn trời. Tuyết rơi. Sao thưa.

Cha. Con cứu người rồi. Như cha.

Nhưng cha ơi... con mệt quá.

Nhắm mắt. Ngủ, ngay trên ghế. Gió thổi tuyết phủ vai. Tay, vẫn giữ phong bì.

· · ·

Tin lan, như gió đông.

"Thanh Hà trấn bị hàn độc. Y sư bó tay. Một thiếu nữ, mười bốn tuổi, mảnh, tay bẩn bột thuốc, luyện Thanh Tâm Đan đỉnh phẩm, cứu cả trấn."

"Trúc Cơ tầng một. Đan lô cấp một. Đan dược cấp Kim Đan. Ba vòng đan văn."

"Không thể. Ai nói?"

"Cả trấn nói. Ba trăm hộ. Ai cũng thấy."

"Nàng là ai?"

"Không biết. Chỉ biết, tự xưng 'bán thuốc.' Rồi đi."

"Thầy nàng là ai?"

Lão y sư Thanh Hà, người duy nhất nàng nói chuyện lâu hơn ba câu, kể cho thương nhân qua đường:

– Ta hỏi: "Thầy cô nương là ai?" Nàng cười — cười rất sáng, rất đẹp — rồi nói: "Một người trồng rau."

Thương nhân, im. Không hiểu.

Nhưng ai đó, ở đâu đó, bắt đầu gọi nàng bằng cái tên.

Dược Nữ.

Dược Nữ, thiếu nữ vô danh, luyện đan cứu trấn. Thầy là người trồng rau.

Ẩn Sơn Tông.

Lại, Ẩn Sơn Tông.