Chiến trường phòng họp
Lâm Quân Dịch nhận ra cô ngay khi cửa kính mở.
Không phải nhận ra bằng mắt – mắt anh vẫn cúi, bút máy vẫn ghi, sổ tay da vẫn mở ở trang ghi chú cuộc họp. Mà nhận ra bằng cái gì đó khác – một sự thay đổi trong không khí phòng họp, nhẹ, khó đo, như khi ai mở cửa sổ và gió tràn vào trước khi bạn kịp nhìn.
Tiếng bước chân nhẹ. Mùi bạc xỉu đá. Và – anh sẽ không thừa nhận điều này dù bị hỏi cung – một thứ rất gần với phản xạ: cơ vai anh hơi siết, ngón tay cầm bút dừng nửa nhịp, rồi viết tiếp.
Hai tuần.
Hai tuần không nhìn thấy cô. Không phải vì anh tránh – Lâm Quân Dịch không tránh ai. Mà vì ai đó – anh nghi là HR – đã sắp lịch họp khéo đến mức CEO và nhân viên content tầng tám không bao giờ ở cùng phòng. Anh nhận ra từ tuần thứ ba. Không nói gì. Vì nói thì phải giải thích tại sao anh nhận ra – và tại sao anh quan tâm.
Bây giờ cô đang đi qua hàng ghế. Ba bước. Năm bước. Bảy –
Anh ngẩng lên.
Mắt chạm mắt.
Cô nhìn anh – một giây. Mắt tròn, to, trong. Không sợ. Không gượng. Nhưng có gì đó khác – khác với lần cuối anh thấy cô trong phòng họp, hai tuần trước. Lần đó, mắt cô sáng kiểu "tao sẽ cãi." Lần này, mắt cô sáng kiểu –
Kiểu gì?
Anh không kịp phân tích. Cô đã quay đi, ngồi xuống cạnh Vy Vy, mở laptop, mặt phẳng.
Cô thay đổi.
Ý nghĩ đó đến nhanh, chắc, như dấu chấm cuối câu. Quân Dịch ghi nhận. Không phản ứng. Quay lại sổ tay.
· · ·
Hai giờ chiều. Phòng họp lớn tầng mười lăm. Mười sáu người.
Quân Dịch đứng dậy, cài nút áo vest, nhìn quanh bàn. Tất cả team leader – marketing, sales, kỹ thuật, tài chính, HR, content. Trịnh Khải ngồi đầu bàn bên phải, folder mở sẵn, bút đặt song song, nụ cười hiền. Hoàng Nam ngồi lẫn trong cụm marketing, điện thoại úp xuống bàn nhưng mắt thì sáng rỡ.
Và Trần Minh An – hàng ba, cạnh Vy Vy, laptop mở, lưng thẳng, mặt bình tĩnh.
Bình tĩnh quá.
Hai tuần trước, cô vào phòng họp như vào võ đài – vai gồng, hàm siết, mắt quét phòng tìm đối thủ. Hôm nay cô ngồi thẳng, hai tay đặt trên bàn phím, không động, không vuốt tóc sau tai, không cắn môi. Kiểu người đã chuẩn bị xong và đang chờ.
Cô đã chuẩn bị kỹ, anh nghĩ. Kỹ hơn mọi lần.
Điều đó lẽ ra nên khiến anh cảnh giác. Thay vào đó, nó khiến anh – rất nhẹ, rất nhanh, đủ để nhận ra nhưng không đủ để gọi tên – vui.
– Chúng ta bắt đầu. – Anh nói, giọng đều, mắt quét phòng. – Chiến lược quý tư. Bốn phần: tài chính, marketing, kỹ thuật, content. Mỗi team mười lăm phút. Không quá. Ai present thì đứng lên.
Tài chính đi trước. Rồi marketing. Rồi kỹ thuật. Mười lăm phút mỗi team, đúng giờ, gọn gàng, không drama. Quân Dịch hỏi vài câu, gật đầu, ghi chú. Bình thường.
Rồi đến content.
– Phần content strategy, – anh nói, mắt nhìn xuống danh sách. – Ai present?
Im lặng nửa giây.
Chị Thanh – quản lý nội dung – nhìn sang Minh An. Minh An nhìn chị Thanh. Một cuộc đàm phán bằng mắt, nhanh, gọn. Chị Thanh gật nhẹ – kiểu gật của người vừa trao khẩu súng cho lính trẻ và cầu nguyện.
Minh An đứng dậy.
– Tôi, CEO.
Hai từ. Giọng đều. Không run. Không gồng.
Quân Dịch nhìn cô. Cô nhìn lại. Và ở khoảng giữa hai cái nhìn đó – khoảng mà mười bốn người còn lại không thấy – anh nhận ra: cô không nhìn anh như nhìn CEO.
Cô nhìn anh như nhìn Kẻ Quan Sát.
Cô biết.
Ý nghĩ đó đánh vào anh mạnh, sắc, không báo trước. Không phải lần đầu anh nghi – anh đã nghi từ lúc cô khựng ở cụm "thiếu một tiền đề vững." Nhưng hôm nay, ở cái nhìn này, anh không nghi nữa. Anh biết.
Cô biết. Và cô đang giả vờ không biết.
Giống mình.
Anh nuốt ý nghĩ đó. Ngồi lại. Đan tay trên bàn. Mặt phẳng.
– Mời cô Trần.
· · ·
Minh An bước lên đầu phòng. Cắm USB. Slide hiện lên màn hình lớn.
"Chiến lược Content Q4 – Vega Media"
Slide đầu tiên – sạch, gọn, bố cục chữ tốt, không quá nhiều chữ. Anh ghi nhận: cô đã học cách trình bày từ lần bị anh chê "viết lại toàn bộ" hai tuần trước.
– Content strategy quý tư xoay quanh ba trụ cột, – cô bắt đầu, giọng rõ, nhịp vừa, không nhanh quá cũng không chậm quá. – Một: tái định vị nội dung trên nền tảng owned media. Hai: xây dựng hệ sinh thái nội dung liên kết giữa blog, mạng xã hội và email. Ba: đo lường hiệu quả bằng chỉ số chất lượng thay vì chỉ lượt xem.
Slide hai. Biểu đồ. Con số.
– Quý ba, lượt xem tăng hai mươi ba phần trăm nhưng tỉ lệ chuyển đổi giảm bảy phần trăm. Nghĩa là: chúng ta viết nhiều hơn, nhưng viết chưa đúng người đọc. – Cô dừng. Nhìn quanh phòng. – Tôi đề xuất đổi chiến lược: viết ít hơn, nhưng đúng hơn.
Quân Dịch nghe. Nghe thật, không phải nghe để bắt lỗi.
Slide ba. Bốn. Năm. Cô trình bày mạch lạc – mỗi luận điểm có dữ liệu, mỗi đề xuất có căn cứ, mỗi con số có nguồn ghi chú ở góc. Không có đoạn nào dựa vào cảm tính. Không có câu nào mở đầu bằng "tôi nghĩ" mà không theo sau bằng "vì dữ liệu cho thấy."
Cô đã sửa điểm yếu.
Anh nhận ra điều đó ở slide thứ bảy – lúc cô trích dẫn ba nguồn đối sánh ngành và một nghiên cứu từ Harvard Business Review mà anh cũng đã đọc. Điểm yếu lớn nhất của Mèo Mất Ngủ trên Vọng Lâu: lập luận hay, nhưng dựa vào cảm xúc nhiều hơn bằng chứng. Anh đã nói điều đó – "Cô viết bằng cảm xúc, không phải bằng sự thật" – mười bốn tháng trước, dưới bài review phim.
Và hôm nay, cô đứng đây, trước mặt anh, với mười tám slide không có một dòng nào viết bằng cảm xúc.
Cô sửa vì tôi nói.
Không. Gạt đi. Đừng tự cho mình quan trọng.
Cô sửa vì cô giỏi. Người giỏi biết điểm yếu của mình và sửa.
Anh ghi vào sổ tay. Ghi gì, anh không chắc. Bút máy chạy trên giấy, viết – rồi anh nhìn lại: anh vừa ghi "Không viết bằng cảm xúc nữa." Gạch. Viết lại: "Content strategy Q4 – khả thi, cần review chi tiết."
Slide mười hai. Minh An dừng.
– Đến phần đề xuất ngân sách.
Anh ngẩng lên.
– Tôi đề xuất cắt ba mươi phần trăm ngân sách quảng cáo trên mạng xã hội và chuyển sang nội dung dài trên blog công ty.
Im lặng. Vài người liếc nhau. Cắt ba mươi phần trăm ngân sách quảng cáo là lớn – là loại quyết định mà team marketing sẽ phản ứng, team sales sẽ hoảng, và phó tổng sẽ dùng làm đạn.
Quân Dịch nghiêng đầu. Đây là lúc anh nên hỏi.
– Cơ sở?
– Slide mười ba. – Cô bấm. Biểu đồ mới. – Chi phí mỗi lượt chuyển đổi từ quảng cáo mạng xã hội tăng bốn mươi hai phần trăm trong sáu tháng qua. Trong khi đó, nội dung dài trên blog – cụ thể là bài phân tích ngành và hướng dẫn chuyên sâu – có chi phí chuyển đổi thấp hơn sáu mươi phần trăm, với thời gian hiệu lực dài hơn gấp bốn.
– Mẫu dữ liệu bao nhiêu?
– Sáu tháng, hai trăm mười bốn bài quảng cáo so với ba mươi bảy bài blog. Biết mẫu blog nhỏ hơn. Nên tôi chạy thêm phân tích độ tin cậy – slide mười bốn.
Slide mười bốn. Khoảng tin cậy. P-value. Cô thậm chí có biểu đồ phân phối.
Quân Dịch nhìn slide. Nhìn cô. Nhìn lại slide.
Cô chạy phân tích thống kê cho bản content plan.
Ai làm vậy?
Người biết CEO sẽ hỏi "cơ sở" ở mỗi luận điểm. Người đã bị CEO – đã bị Kẻ Quan Sát – nói "cô viết bằng cảm xúc" đủ lần để quyết định: lần này, không cho bắt bẻ.
Anh cảm thấy – ở chỗ nào đó sâu, chỗ mà CEO không được phép cảm thấy – một thứ gì đó ấm. Không phải ấm kiểu khen ngợi. Ấm kiểu – kiểu anh nhận ra cô đã chiến đấu với anh đủ lâu để biết cách đánh anh.
Và cô chiến đấu bằng vũ khí của chính anh.
– Tiếp. – Anh nói, giọng phẳng.
Minh An tiếp. Slide mười lăm. Mười sáu. Mười bảy.
Ở slide mười bảy, cô đưa ra lộ trình ba tháng – mốc thời gian rõ ràng, KPI từng giai đoạn, phương án nếu chỉ số không đạt. Kỹ lưỡng. Chặt.
Quân Dịch tìm lỗ hổng. Không phải vì muốn bắt bẻ – mà vì đó là việc của anh. CEO phải thử thách, phải đẩy, phải tìm chỗ yếu trước khi đối thủ cạnh tranh tìm ra.
Nhưng anh không tìm thấy.
Không phải bản plan hoàn hảo – không có bản plan nào hoàn hảo. Nhưng mỗi chỗ anh định hỏi, cô đã có câu trả lời trong slide tiếp theo. Như thể cô biết anh sẽ hỏi gì.
Vì cô biết tôi. Cô combat với tôi hai năm. Cô biết cách tôi nghĩ.
Slide mười tám. Tổng kết.
– Tóm lại, – Minh An nói, nhìn thẳng về phía anh – không phải nhìn cả phòng, mà nhìn anh, – chiến lược quý tư là: viết ít, viết đúng, đo kết quả bằng chất lượng chuyển đổi thay vì lượt xem. Cắt ngân sách quảng cáo ba mươi phần trăm, đổ vào nội dung dài. Lộ trình ba tháng, có mốc đánh giá mỗi tháng.
Cô dừng.
– Tôi đã trình bày xong.
Phòng im. Kiểu im quen thuộc – kiểu mà mười bốn người đang chờ CEO phản ứng trước khi dám thở mạnh.
Quân Dịch nhịp ngón tay trên bàn. Một. Hai.
– Cô nói cắt ba mươi phần trăm ngân sách quảng cáo.
– Vâng.
– Quý ba, quảng cáo mạng xã hội chiếm bốn mươi phần trăm tổng lượt truy cập của chúng ta.
– Đúng. Nhưng chỉ chiếm mười hai phần trăm chuyển đổi. Nghĩa là: bốn mươi phần trăm người đến, chỉ có mười hai phần trăm ở lại.
– Mười hai phần trăm vẫn hơn không phần trăm.
– Đúng. Nhưng chi phí cho mười hai phần trăm đó đang tăng bốn mươi hai phần trăm mỗi sáu tháng. Nếu xu hướng tiếp tục, quý hai năm sau chi phí chuyển đổi từ quảng cáo sẽ cao hơn giá trị mỗi khách hàng mang lại.
Anh nhìn cô. Cô nhìn lại. Mắt không chớp.
Lần này cô có dữ liệu. Lần này cô không nói "tôi nghĩ" mà nói "dữ liệu cho thấy." Lần này – cô đang dùng vũ khí của tôi.
– Giả sử tôi cắt ba mươi phần trăm quảng cáo. – Anh ngả lưng, đan tay. – Và nội dung dài trên blog không đạt chỉ số chuyển đổi như cô dự kiến. Chuyện gì xảy ra?
– Slide mười bảy, mục B. Phương án dự phòng. Nếu sau một tháng chỉ số không đạt bảy mươi phần trăm mục tiêu, tôi đề xuất quay lại phân bổ ngân sách ban đầu và chạy thêm khảo sát định tính để tìm nguyên nhân.
– Ai chịu trách nhiệm nếu một tháng đó mất doanh thu?
– Tôi.
Một từ. Nhanh. Không do dự.
Quân Dịch nhìn cô. Cô đứng thẳng, hai tay buông bên hông, mắt nhìn anh bằng thứ ánh sáng mà anh đã thấy trên Vọng Lâu – trong những comment lúc ba giờ sáng, khi Mèo Mất Ngủ viết câu cuối cùng trong một cuộc tranh luận dài và gõ "Enter" mà không xóa, không sửa, không do dự.
Đúng kiểu Mèo Mất Ngủ. Không bao giờ biết dừng.
Nhưng hôm nay, câu tiếp theo trong đầu anh không phải "không bao giờ biết dừng." Mà là:
Giỏi.
Giỏi thật. Không phải giỏi kiểu "nhân viên mới đáng khen." Giỏi kiểu – kiểu anh đọc một bài viết trên Vọng Lâu lúc hai giờ sáng và nhận ra: người này nghĩ được. Người này hiểu điều mình đang nói. Người này đáng để cãi.
Anh đã không nói "thú vị" với ai ở Vega Media suốt sáu tháng. Vì không ai thú vị.
Hôm nay, từ đó đang treo ở đầu lưỡi.
Anh nuốt nó. Gõ bút trên bàn. Ba. Bốn.
– Được. – Anh nói, giọng đều. – Chạy thử một tháng. Cắt hai mươi phần trăm ngân sách quảng cáo thay vì ba mươi – tôi muốn giảm từng bước, không nhảy cầu. Cô Trần báo cáo trực tiếp cho tôi mỗi tuần.
Minh An hơi nghiêng đầu.
– Hai mươi phần trăm. Không phải ba mươi.
– Đúng.
– Tôi trình bày ba mươi vì dữ liệu hỗ trợ ba mươi.
– Tôi biết. Nhưng rủi ro mà tôi sẵn sàng chấp nhận là hai mươi. Cô có quyền chứng minh ba mươi đúng – bằng kết quả tháng đầu.
Cô nhìn anh. Anh nhìn lại. Một cuộc đàm phán bằng mắt – nhanh, sắc, không lời. Cô muốn ba mươi. Anh cho hai mươi. Cô có thể cãi – anh thấy cơ bật ở khóe miệng cô, thấy vai cô hơi gồng, thấy ngón tay cô siết nhẹ bên hông.
Nhưng cô không cãi.
– Được. Hai mươi. Tháng đầu.
– Nếu kết quả tốt?
– Thì tôi sẽ quay lại đây và trình bày ba mươi lần nữa.
Anh suýt – suýt – cười.
Không cười. Mặt phẳng. Nhưng bút máy trong tay nhịp một cái trên sổ tay, nhẹ, không theo nhịp, kiểu người vừa nghe câu gì đó hay mà không được phép gật đầu.
– Ghi nhận. – Anh quay sang phần còn lại của phòng. – Câu hỏi nào khác?
Im lặng. Không ai hỏi – một phần vì bản trình bày quá kỹ, một phần vì cả phòng vẫn đang xử lý việc CEO vừa chấp nhận đề xuất của nhân viên mới tháng thứ hai mà không hỏi ý kiến phó tổng.
– Không? Tốt. Cô Trần ngồi xuống.
Minh An ngồi xuống. Vy Vy nghiêng sang, thì thầm gì đó. Minh An lắc đầu nhẹ – kiểu lắc đầu "nói sau."
Quân Dịch nhìn xuống sổ tay. Trang mới. Anh đã viết gì trong mười lăm phút cô trình bày?
Ghi chú cuộc họp. Bình thường. Nhưng ở giữa trang – giữa "cắt 20% ngân sách QC" và "review KPI tháng 1" – có một dòng nhỏ, viết nhanh, mực đậm hơn vì bút ấn mạnh hơn:
"Cô không viết bằng cảm xúc nữa."
Anh nhìn dòng đó. Nhìn lâu. Rồi gạch một đường chéo – không xóa, chỉ gạch, kiểu gạch của người muốn quên nhưng biết mình không quên được.
· · ·
Cuộc họp kết thúc lúc ba giờ bốn mươi lăm.
Người ra trước, người ra sau. Tiếng ghế, tiếng laptop gập, tiếng nói chuyện nhỏ. Minh An đi cùng Vy Vy, nhanh, không ngoảnh lại. Hoàng Nam lẽo đẽo theo sau, miệng mở sẵn sàng bình luận nhưng bị Vy Vy liếc một cái – ngậm lại.
Quân Dịch ngồi yên. Thu dọn sổ tay. Cài bút máy vào túi áo.
Phòng họp vơi dần. Cuối cùng chỉ còn hai người: anh và Trịnh Khải.
Khải đứng dậy chậm – kiểu chậm có tính toán, kiểu người muốn là người cuối cùng trong phòng. Anh ta gấp folder, cài bút, sửa cà vạt. Mỉm cười.
– Cuộc họp thú vị.
Quân Dịch không nhìn lên.
– Thú vị?
– Nhân viên content mới – cô Trần Minh An. Trình bày tốt. Bản lĩnh.
– Cô ấy có năng lực.
– Tôi không phủ nhận. – Khải cầm folder, đứng thẳng. – Chỉ là... CEO phê duyệt đề xuất cắt ngân sách từ một nhân viên tháng thứ hai, trước mặt toàn bộ team leader, mà không hỏi ý kiến ban lãnh đạo. Nếu kết quả tốt thì không sao. Nếu không...
– Nếu không thì sao, anh Khải?
Khải nhìn anh. Nụ cười vẫn y nguyên – hiền, ấm, vô hại. Nhưng mắt anh ta – Quân Dịch nhận ra từ lâu – mắt Trịnh Khải không bao giờ cười cùng lúc với miệng.
– Thì hội đồng quản trị sẽ hỏi tại sao CEO để một nhân viên mới quyết định ngân sách.
– Tôi không để cô ấy quyết định. Tôi quyết định – dựa trên đề xuất có dữ liệu. Đó là cách quản trị hoạt động.
– Dĩ nhiên. – Khải gật đầu. – Tôi chỉ nói thôi mà. Lo cho anh.
Lo cho anh. Câu quen. Dao quen. Giấy gói quà quen.
– Cảm ơn anh Khải. – Quân Dịch đứng dậy, cài nút vest. Cao hơn Khải nửa đầu. Nhìn xuống. – Tôi ghi nhận.
Khải gật, quay lưng, bước ra cửa. Dừng. Ngoảnh lại – phản xạ, như lần trước, và lần trước nữa.
– À, anh Dịch. Cô Trần Minh An – cô ấy trình bày giỏi thật. Nhưng anh có thấy không? Cách cô ấy nhìn anh trong phòng họp... không giống cách nhân viên nhìn CEO.
Quân Dịch không đổi mặt.
– Giống gì?
– Tôi không biết. – Khải nghiêng đầu, kiểu suy nghĩ thật, kiểu giả suy nghĩ. – Giống... người quen? Như thể cô ấy biết anh từ trước.
Im lặng.
Quân Dịch đứng bên bàn họp, tay vẫn cầm sổ tay da, bút máy vẫn cài túi áo. Mặt phẳng. Mắt phẳng.
Nhưng bên trong – rất sâu, ở chỗ mà không ai, kể cả Trịnh Khải với đôi mắt không bao giờ cười, nhìn thấy – có gì đó siết.
Khải nhận ra.
Không. Khải không biết gì. Khải chỉ đang gieo – gieo nghi ngờ, gieo khoảng cách, gieo câu hỏi. Đó là cách Khải chơi. Mỗi câu là một viên gạch. Mỗi "lo cho anh" là một lớp vữa.
Nhưng câu này – "như thể cô ấy biết anh từ trước" – không phải viên gạch. Đó là mũi tên. Và nó trúng.
– Cô Trần là nhân viên mới. – Quân Dịch nói, giọng phẳng, đều, không dao động. – Tôi không quen cô ấy từ trước.
– Tôi tin anh. – Khải cười. Quay đi. Lần này không dừng.
Cửa kính đóng lại nhẹ.
Phòng họp trống. Mười sáu ghế, bàn dài, màn hình tắt, ánh nắng chiều xiên qua cửa kính. Quân Dịch đứng một mình.
Anh nhìn xuống sổ tay da. Mở. Trang ghi chú cuộc họp. Dòng gạch chéo: "Cô không viết bằng cảm xúc nữa."
Anh cầm bút. Viết bên dưới, chữ nhỏ, gọn, nghiêng:
"Trịnh Khải: bắt đầu chú ý Minh An. Ý đồ: dùng cô ấy để tạo nghi ngờ. 'Biết anh từ trước' – câu nguy hiểm. Hành động: giữ khoảng cách chuyên nghiệp. Bảo vệ cô ấy khỏi Khải – nhưng không để lộ lý do."
Anh dừng. Đọc lại dòng cuối.
Bảo vệ cô ấy.
Từ đó. Trong sổ tay của anh. Bằng mực của anh. Bằng chữ của anh.
Anh nhìn ba từ đó – và lần đầu tiên trong sáu tháng làm CEO, trong hai năm trên Vọng Lâu, trong hai mươi chín năm sống, Lâm Quân Dịch không biết mình đang ghi nhận tình huống hay thừa nhận cảm xúc.
Anh gấp sổ tay. Đứng dậy. Bước ra khỏi phòng họp.
Hành lang tầng mười lăm, yên tĩnh, thảm dày. Anh đi về phía phòng CEO, bước đều, vai thẳng, mặt phẳng.
Mèo Mất Ngủ biết.
Và cô ấy vẫn chiến đấu.
Và cô ấy giỏi hơn trước.
Anh mở cửa phòng CEO. Ngồi xuống. Quay ghế nhìn ra cửa kính. Thành phố bên dưới – nắng chiều, xe cộ, con người.
Thú vị.
Từ đó – từ anh đã nuốt suốt cuộc họp – bây giờ vang trong đầu, nhẹ, ấm, không đe dọa.
Thú vị. Thật sự thú vị.